WEBVTT

00:00.140 --> 00:10.780
Kodwa ake sijabulele igama elithi 'isivumelwano se-pandemic'
okwesikhashana, ngiyacela, isivumelwano se-pandemic!

00:10.780 --> 00:19.103
Kusayinwa izinkontileka eziphathelene nezifo
ezisabalalayo. Akuphathelene nezempilo. Akuphathelene

00:19.103 --> 00:23.927
nokuvikela izimpilo zethu kubabulali ababi kakhulu.

00:23.927 --> 00:29.904
Sicela useshe ku-Google: "Izingozi eziyishumi
ezinkulu kakhulu zezempilo" bese uzothola umgxeki wokugoma

00:29.904 --> 00:35.178
Ummeli uBeate Bahner manje usesimweni nami ukuze senze
ingxoxo. Ngiyabonga kakhulu ngokuthatha isikhathi sakho.

00:35.178 --> 00:38.912
Nksz Bahner, masiqale ngombuzo oqondile.

00:38.912 --> 00:43.560
Izingxoxo ngesivumelwano samazwe ngamazwe
sokumelana nobhubhane zingene esigabeni esisha eGeneva.

00:43.560 --> 00:50.745
Abamele amazwe amalungu angu-194 eNhlanganweni Yezempilo Yomhlaba
(WHO) sebesivumelene ngeminingi yezihloko

00:50.745 --> 00:56.760
ezingama-37 zesivumelwano esiphakanyisiwe
emijikelezweni eyishumi nanye yokuxoxisana.

00:56.760 --> 01:02.290
Ngakho-ke ochwepheshe banokuzethemba ukuthi ekugcineni
kuzofezeka isivumelwano emasontweni amabili azayo.

01:02.290 --> 01:05.880
Ukufingqa ngokubanzi: akukakafiki isivumelwano kuze kube manje.

01:05.880 --> 01:12.660
Akusoze kube nokuvota okukhethekile ngoDisemba; esikhundleni
salokho, kuzozanywa ukufinyelela esivumelwaneni ngaphambi

01:12.660 --> 01:16.280
koMhlangano Wezempilo Ozayo mhla ziyi-25 kuMeyi ukuze kuvotwe.

01:16.280 --> 01:22.480
Futhi vele sithakasele ukubona ukubona kwakho ngalokhu.
Ungakuqinisekisa lokhu? Konke lokhu kuthuthuka kanjani?

01:22.480 --> 01:27.104
Phela, isivumelwano se-WHO sokubhekana
nobhubhane siyindawo yakho yobungcweti, akunjalo?

01:27.104 --> 01:34.186
Lokho kulungile ngempela. Eqinisweni, ngisebenze
kakhulu ezivumelwaneni ezimbili kulo nyaka odlule.

01:34.186 --> 01:38.740
Okungukuthi, kule ncwadi, "Isivumelwano se-Pandemic se-WHO".

01:38.740 --> 01:47.227
Nokho, akuyona le ntwanano kuphela, kodwa futhi okubizwa ngokuthi
Imithetho Yezempilo Yamazwe Ngamazwe, esivele

01:47.227 --> 01:55.520
isebenza isikhathi eside, kodwa eyayisebenza
ngaleso sikhathi se-pandemic kwakuyileyo yango-2005.

01:55.520 --> 02:04.589
Kusukela ekuqaleni kobhubhane nasemva kwaso,
inkontileka yobhubhane yachazwa njengesisekelo ngokuthi izizwe

02:04.589 --> 02:10.060
zikazwelonke zahluleka kabi ekubhekaneni ne-coronavirus.

02:10.060 --> 02:19.302
Impela ngangicasuka ngokuphelele ngoba – ngiyaxolisa, izimaski,
ukuvalwa kwendawo, ukugcina ibanga phakathi kwabantu, izijeziso,

02:19.302 --> 02:27.391
ukugonywa, ukugonywa okuphoqelekile... Sesidlule kukho konke
lokhu, futhi cishe umhlaba wonke nawo udlule kukho, abanye

02:27.391 --> 02:34.801
kakhulu kunabanye, bese labo abenze lezi zivumelwano,
ngokungahloniphi, ngokungahloniphi nokungabi nehlonipho

02:34.801 --> 02:39.080
bathi siwehlulekile, futhi siwehlulekile ngokudabukisayo.

02:39.080 --> 02:47.540
Yilokho okwavela esidrafini sesibili. Kubonakala
sengathi nabanye nabo bakhalaze ngaleyo zidumalo.

02:47.540 --> 03:00.000
Kodwa ake sijabulele nje igama elithi 'isivumelwano se-pandemic'
okwesikhashana, ngiyacela, isivumelwano se-pandemic!

03:00.000 --> 03:05.527
Kusayinwa izinkontileka eziphathelene
nezifo ezibhubhanayo. Ngakho-ke izifo

03:05.527 --> 03:09.740
ezibhubhanayo zibonakala ziyibhizinisi elihle kakhulu.

03:09.740 --> 03:18.895
Futhi iJalimane yodwa isichithe ama-euro ayizigidigidi
ezingama-440, hhayi izigidi, kodwa izigidigidi, eminyakeni

03:18.895 --> 03:28.610
emithathu yobhubhane kusukela ngo-2020 kuya ku-2023. Yebo,
ama-euro ayizigidigidi ezingama-440 eminyakeni emithathu!

03:28.610 --> 03:34.331
Ngesiqiniseko sasizoba ngcono ngalezo kunamaski, lawa manje
kumele alahlwe noma kuphi... lawo

03:34.331 --> 03:40.659
asetshenzisiwe nalawa angakasetshenziswa, nemijovo
yokugoma – izigidi zazo azikakasetshenziswa.

03:40.659 --> 03:48.208
Kodwa iyaqhubeka nje. Kuyibhizinisi elikhulu.
Kuyibhizinisi elikhulu emikhakheni embalwa.

03:48.208 --> 03:54.253
Kuyibhizinisi elikhulu, impela, embonini
yezemithi. Kuyibhizinisi elikhulu ngokumangalisayo

03:54.253 --> 03:57.480
embonini yedatha, ngakho-ke nakwemboni yezempi.

03:57.480 --> 04:02.610
Futhi siyazi ukuthi lapho
sikhuluma ngakho, akukhulunywa ngezempilo.

04:02.610 --> 04:14.733
Akukhona ngokuvikela izimpilo zethu kubabulali ababi
abahlasela ngokufa. Cha nhlobo. Baqala ukwenziwa elabhorethri.

04:14.733 --> 04:23.823
Futhi ingxenye yesivumelwano sobhubhane – futhi ngokungahleliwe,
enye yezihloko ezinkulu zokuphikisana – ukwenziwa kwebhizinisi

04:23.823 --> 04:33.134
kulo "ucwaningo lokuzuza umsebenzi", lapho i-coronavirus yavela
khona futhi yaphunyuka khona, noma ngabe kwenzeke kanjani.

04:33.134 --> 04:40.871
Futhi ukushintshana kwalezi zifo ezithathelana nabantu
kanye nokuhweba ngazo nokwenza izimali, yilokho okukodwa

04:40.871 --> 04:47.771
kwezihloko ezibalulekile okwamanje okungakavunyelwanga ngazo.

04:47.771 --> 04:55.342
"Gain-of-function" yilokho okwaziwa ngokuthi ucwaningo
lomsebenzi. Ngokuya ngenhloso yokwenzwa kwalo, lungachazwa futhi

04:55.342 --> 05:02.086
njengocwaningo lwezikhali eziphilayo, oluvinjelwe
ngempela futhi okumele luvinjwe, futhi lufakwa ngaphansi

05:02.086 --> 05:05.978
kweSivumelwano Sezikhali Eziphilayo, esikhona ngempela.

05:05.978 --> 05:16.289
Kodwa lapha empeleni kuyakhushulwa futhi kuxhaswa
ngemali, ngokuthi. Futhi lokho akunakuqondakala nhlobo.

05:16.289 --> 05:24.793
Lesi sivumelwano – isivumelwano sobhubhane –
ngempela sidlula yonke imingcele, yonke imigqa ebomvu.

05:24.793 --> 05:35.159
Lena ibhizinisi elikhulu! Akukho okunye; empeleni,
ekugcineni lisebenzela imali, amandla nokulawula, vele.

05:35.159 --> 05:47.914
Ukulawula, isibonelo, ngimemezela i-pandemic, ngakho-ke uhlelo
lokuphuthuma luqala ukusebenza – siyazi konke ngalokhu eJalimane.

05:47.914 --> 05:54.240
Imithetho evamile yezomthetho ayisebenzi.
Asisavunyelwe ukwenza lutho. Sekumemezelwe umthetho

05:54.240 --> 05:58.108
wobushiqela wezokwelapha, uma kungathiwa kanjalo.

05:58.108 --> 06:04.104
Futhi ngoba singafa, ngoba asinalo
ukuvikeleka kwemvelo kuzo zonke lezi zivayirasi

06:04.104 --> 06:07.920
ezibulalayo ezesabekayo, sidinga umuthi wokugoma.

06:07.920 --> 06:13.233
Kodwa-ke, le mjekelo ayikwazi, impela,
ukuthuthukiswa phakathi neminyaka eyishumi.

06:13.233 --> 06:21.325
Ngakho-ke, vele, kumele simise yonke le mithetho yokuphepha
ngaphansi komthetho wezidakamizwa, okuhlanganisa umthetho

06:21.325 --> 06:28.310
waseJalimane, waseYurophu nowamazwe ngamazwe, ngoba
sinobhubhane omubi kakhulu, omubi kakhulu – kusho

06:28.310 --> 06:32.860
omunye umpolitiki we-SPD engihlala ngikhohlwa igama lakhe.

06:32.860 --> 06:34.243
Angicabangi lutho nami.

06:34.243 --> 06:42.908
Kodwa sinamandla okuphuthumayo, singasho kanjalo.
Sinemvume yokuphuthuma, njengokugonywa kwe-COVID – okune kwazo.

06:42.908 --> 06:51.996
Siyekile zonke izinyathelo zokuphepha
nokuhlolwa kokuphepha ngoba uMqondisi-Jikelele we-WHO

06:51.996 --> 06:57.140
uphinde wadlala ikhadi le-'pandemic', ngokuthi.

06:57.140 --> 07:06.353
Yini igama eliyimilingo? 'Isimo Esiphuthumayo
Sezempilo Yomphakathi Esikhathazayo Emhlabeni Wonke',

07:06.353 --> 07:11.402
i-PHEIC. Uyibiza kanjani? Fake! Kulungile? Kulungile?

07:11.402 --> 07:18.252
Lokhu kungacaci kungase kube ngenhloso, asazi.

07:18.252 --> 07:27.814
Ngakho-ke, lawa amacebo, futhi le Mithetho Yezempilo Yamazwe
Ngamazwe ihlale inikeza izinyathelo ezifana nokuvalelwa kwabantu

07:27.814 --> 07:35.846
nokuhlolwa, kanye nezinyathelo zokuphoqa – lezi manje
sezisetshenziswe ngempela maqondana ne-coronavirus,

07:35.846 --> 07:44.127
futhi kubonakala sengathi konke akulawulwa ngokwanele,
ngakho-ke kunesifiso sokwenza imithetho iqine nakakhulu.

07:44.127 --> 07:55.650
Rein uyeza, wena nami, abangabuka lokhu
ngokugxeka, siyingozi yezempilo ngokwe-WHO.

07:55.650 --> 08:00.228
Umgxeki womuthi wokugoma ungomunye
wezinsongo eziyishumi ezinkulu ze-WHO.

08:00.228 --> 08:09.726
Sicela useshe ku-Google: "Ten biggest health risks" bese uzothola
umgxeki wokugoma owayesethweswa icala futhi ozobekwa icala,

08:09.726 --> 08:19.203
lowo abantu abafuna ukumthulisa, lowo abantu empeleni nabo...
kahle, i-Interpol isivele yasungula uhlobo lwe-"cyberspace" .

08:19.203 --> 08:28.794
Uma sishicilela ulwazi olufanele olungahambisani
nendaba ye-WHO, singase sibe izigebengu ze-cyber.

08:28.794 --> 08:34.736
Ngakho-ke lezi zinhlelo ezimbili, i-IHR
(Imithetho Yezempilo Yamazwe Ngamazwe) kanye

08:34.736 --> 08:38.376
nesivumelwano sobhubhane, azihlosile lutho oluhle.

08:38.376 --> 08:44.043
Ngakho-ke, kulabo abangakakayitholi isipho seKhisimusi – lokhu
kuwukukhangisa okuncane – ngincoma le

08:44.043 --> 08:49.724
ncwadi. Yebo, ngempela ngayibhala mina...
kwakuyincwadi yami enzima kakhulu, eyesikhombisa.

08:49.724 --> 08:56.185
Bekunzima kakhulu. Ngizamile
ukukubhala ngendlela elula kakhulu ukuyifunda.

08:56.185 --> 09:00.475
Ikhona isihloko ekhasini ngalinye,
isahluko. Ziyizahluko ezimfushane.

09:00.475 --> 09:06.771
Ungaphinde uyidlulisele ngokushesha nje. Kodwa uthola umbono
wokuthi sesixotshiwe amanga futhi siqhathekile kangakanani.

09:06.771 --> 09:13.400
Bengingathanda ukubona le ncwadi ibolekwa futhi inikwa abanye,
kaningi kaningi, ngomqathango owodwa: idluliselwe komunye ngemva

09:13.400 --> 09:16.486
kwesonto! Ngoba ulwazi kumele lufinyelele emhlabeni wonke.

09:16.486 --> 09:25.328
Sibuyele kule ntuthuko yamanje: eGeneva – ngomhlaka 1 Juni 2024,
sasiseGeneva, thina, iqembu lamagqwetha zamazwe

09:25.328 --> 09:33.689
ngamazwe, sabamba umkhankaso lapho – hhayi mina,
hhayi amagqwetha, kodwa okokuqala, umkhankaso wahlelwa.

09:33.689 --> 09:43.161
Nokho, sabamba futhi ingqungquthela yabezindaba yamazwe ngamazwe
ngoba i-IGT nesivumelwano sobhubhane kwakuzonqunywa khona,

09:43.161 --> 09:52.787
okuyinto empeleni ephikisana nemithetho ye-WHO, ngoba umqulu
wokugcina kumele utholakale izinyanga ezine ngaphambi ukuze kube

09:52.787 --> 10:02.611
nokuvota kwamazwe angamalungu angu-194 eMhlanganweni Wezempilo
Wezwe. Awutholakali kuze kube izinsuku ezimbili ngaphambi!

10:02.611 --> 10:08.495
Ngikholelwa ukuthi laba bamalungu, uma bebengasekhona lapho,
cishe babeboshwe e-WHO eGeneva futhi

10:08.495 --> 10:15.240
bengavunyelwa ukuphuma kuze kube sebesayine okuthile.
Kuyathandabuzeka kakhulu ukuthi lokhu kwenzeke kanjani.

10:15.240 --> 10:25.155
Noma kunjalo, benze izinguquko ezinkulu ku-IGV ngaphandle
kokuhlonipha lesi sikhathi sezinyanga ezine, futhi bashintshe

10:25.155 --> 10:35.193
kakhulu isivumelwano sobhubhane, esidinga iningi elingu-2/3,
bafaka lokhu ku-IGV, okudingela iningi elilula kuphela.

10:35.193 --> 10:42.852
Kwakukhona udaka olukhulu, futhi ngiyavuma ukuthi sasinethemba
lokuthi ngeke bavunywe, kodwa ngakusasa ekuseni sathola

10:42.852 --> 10:47.122
ukuthi empeleni baphushe into ethile phambili. Kuyamangaza!

10:47.122 --> 10:53.966
Empeleni kuwukulingisa kombuso womthetho, futhi
ngiyavuma ukuthi ngangidangele kakhulu ngalokho ngoJuni.

10:53.966 --> 10:58.393
Manje iyaqhubeka, baqhubeka nokuxoxisana
ngesivumelwano se-WHO sokubhekana nobhubhane.

10:58.393 --> 11:02.708
Konke kumayelana nemali. Amazwe asathuthuka
afuna imali eyengeziwe, kanti amazwe

11:02.708 --> 11:05.645
athuthukile awafuni ukuyeka amalungelo abo obunikazi.

11:05.645 --> 11:13.453
Lezi zonke izingxabano ezivumelekile, kodwa asivumelani
nocwaningo lokuthuthukisa umsebenzi, okungukuthi lolu cwaningo

11:13.453 --> 11:21.130
lokusebenza, lezi zivayirasi eziguquliwe okuthiwa zidingeka
ukuvikela ukuhlaselwa ngezikhali zebhayoloji ngabaphangi

11:21.130 --> 11:28.861
nokuthuthukisa imijovo yokugoma... Ububhanxa,
bayazithuthukisa bona ukuze kamuva bathuthukise umjovo wokugoma.

11:28.861 --> 11:35.581
Ngiphakamisa ifilimu kaJames Bond ethi Spectre
yango-2015, lapho ichazwa khona ngokumangalisayo.

11:35.581 --> 11:41.318
Yebo, ngakho-ke isivumelwano sobhubhane asikakayigcwaliswa
ngempela okwamanje, kodwa kufanele futhi cishe

11:41.318 --> 11:48.179
sizonqunywa eMhlanganweni olandelayo we-World Health Assembly
eGeneva ekupheleni kukaMeyi. Ngiyethemba ukuthi ngeke.

11:48.179 --> 11:54.895
Ngakolunye uhlangothi, kuwuphepha nje, ngakho-ke kumele sibone
ukuthi izinto sezithuthuke kanjani emhlabeni, nokuthi ukuqwashisa

11:54.895 --> 12:00.143
sekukhule kanjani, isibonelo nge-Kla.TV nathi sonke, futhi kumele
sitshele ohulumeni bethu... kahle,

12:00.143 --> 12:05.298
iJalimane, iJalimane iyisikhuthazi esikhulu
esisemva kwesivumelwano se-pandemic, akunjalo?

12:05.298 --> 12:11.971
EJalimane, asidingi ukukhathazeka nguhulumeni... asidingi
ukulindela okuningi selokhu lo hulumeni esemandleni,

12:11.971 --> 12:19.480
onikeza imali eningi kakhulu ku-WHO, okuyingxenye futhi ebamba
iqhaza elikhulu embonini yezemithi nasebhizinisini ledatha.

12:19.480 --> 12:25.101
Benza inzuzo futhi bafuna ukwenza inzuzo. Ngokwenza
kanjalo, babeka engcupheni impilo yethu nezimpilo

12:25.101 --> 12:28.366
zethu. Ngibheka lokhu njengobugebengu obukhulu kakhulu!

12:28.366 --> 12:30.413
Kumele siyime, futhi sizoyiyima.

12:30.413 --> 12:35.204
Sizoyiyeka! Singakwenza lokhu, ukucaphuna
umuntu engingasikhumbuli igama lakhe okwamanje.

12:35.204 --> 12:39.852
Kodwa ngokufingqa kakhulu, Nksz Bahner: ingabe
ukhiye-ke, ngokuthi, kungaba umphakathi oqhakazile?

12:39.852 --> 12:45.167
Ngisho ukuthi siyakweseka futhi sisiza ukudlulisa lokho okwushiwo
nguwe, njengochwepheshe, njengommeli, ngokuthi…

12:45.167 --> 12:50.551
Iningi lamammeli alikwazi ukukhuluma ngendlela evumela
izakhamuzi ezijwayelekile, njengami, ukuba ziqonde.

12:50.551 --> 12:53.629
Kodwa ungakwenza, ungadlulisa umlayezo, sizowudlulisa kubantu.

12:53.629 --> 12:59.166
Kodwa ngikholelwa ukuthi umphakathi oqhakazile uyisihluthulelo
sokubuyisela ukusebenza kahle kohlelo lobulungiswa, akunjalo?

12:59.166 --> 13:04.147
Uyazi ukuthi wena, njengommeli, ungaphinde usebenze kahle ngoba
kunomahluleli ongenabandlululo ngempela ohleli lapho, akunjalo?

13:04.147 --> 13:09.647
Kahle, imfundo nolwazi, kanye
nokuzimisela ukuzazisa, kuyisinyathelo sokuqala.

13:09.647 --> 13:15.932
Khona-ke laba bantu kumele banikezwe amandla
ukuze babe nesibindi sokuqamba ukuthi cha,

13:15.932 --> 13:19.385
sokuqamba ukuthi yima, nokuthatha izinyathelo.

13:19.385 --> 13:22.961
Ngakho-ke lesi sibindi sizoba isinyathelo sesibili.

13:22.961 --> 13:28.703
Ngenxa yokwesaba ukulahlekelwa umsebenzi wakho, ukuxoshwa
emphakathini nokunye okunjalo... Sibamukela bonke, sesiyifamilia

13:28.703 --> 13:33.739
enkulu eyodwa, siyazi ukuthi kunjani, siyazi ukuthi kuzizwa
kanjani ukuhlukunyezwa, ukuxoshwa emphakathini,

13:33.739 --> 13:39.116
noma yini, ukubekwa icala ngokungafanele,
nokuthi ngokuzumayo ubhekwe ngamehlo ahlukahlukene.

13:39.116 --> 13:45.792
Siyajabula, impela, ukwamukela bonke labo bantu
abanesibindi abakholelwe, njengathi, ekubuseni komthetho,

13:45.792 --> 13:49.852
e-demokhrasini, nasemazweni abeka izintshisekelo zethu kuqala.

13:49.852 --> 13:55.528
Ububhanxa, sawela kulo, kodwa manje sesiyazi kangcono: imfundo
iyisinyathelo sokuqala – ngakho-ke ngiyabonga kakhulu nawe!

13:55.528 --> 13:58.185
Ngiyabonga kakhulu. Umbuzo wokugcina, yebo?

13:58.185 --> 14:07.029
Ngalesi sikhathi, sinikeza ulwazi oluningi ngamawebhusayithi,
i-Telegram, i-YouTube, iziteshi ezahlukene, njll.

14:07.029 --> 14:12.331
Uma ukuvinjelwa kwezindaba kuqhubeka nokwanda, izinto eziningi
ngeke zisakwenzeka, futhi uma kwenzeka ingozi, abantu

14:12.331 --> 14:17.831
abaningi bazoshiyeka bodwa ngoba bahlale bethembele eminikelo
kameli uBahner kodwa abakaze baxhumane nabanye esifundeni.

14:17.831 --> 14:22.526
Ucabanga ukuthi lokhu nakho kuyisici esibalulekile
emhlabeni wanamuhla, ukuthi abantu bazane

14:22.526 --> 14:25.876
bendawo, baphume ekungaziweni futhi baxhumane kwezifunda?

14:25.876 --> 14:35.799
Lokho kungenye yezinyathelo ezibaluleke kakhulu,
ngempela, esakhiweni uqobo, emgwaqeni, nasemakhelwaneni.

14:35.799 --> 14:41.538
Futhi qaphela abantu abahlala eduze
kwakho, amakheli abo – hamba ubanele!

14:41.538 --> 14:48.130
Ngezinye izikhathi mhlawumbe nihlangane kuphela ngaphandle noma
ezindaweni zokudlela, ngakho-ke ungashayela noma

14:48.130 --> 14:54.840
uhambe ngezinyawo uye lapho, futhi ngempela ngizobeka
umkhawulo wokuxhumana: Kuphi engisengaya khona ngezinyawo?

14:54.840 --> 14:57.983
Ngingahamba amakhilomitha amahlanu ngahora, akunjalo?

14:57.983 --> 15:06.455
Ngakho-ke lo mgqokwana wamakhilomitha amahlanu, impela ukuxhumana
kwasendaweni kubaluleke kakhulu ekusekeleni,

15:06.455 --> 15:15.446
kwezokwelapha futhi nakwezokuhlinzekwa kwamanzi,
ekudleni okunomsoco, emithi – futhi nakokunye ukusizana.

15:15.446 --> 15:19.438
Singase sidinge lokho futhi. Yebo, inothi
ebalulekile, isinyathelo esibalulekile!

15:19.438 --> 15:23.394
Ngiyabonga kakhulu, Nksz. Beate Bahner, ngale ngxoxo.

15:23.394 --> 15:26.832
Sikufisela impumelelo yonke
emsebenzini wakho wezemfundo oqhubekayo.

15:26.832 --> 15:30.136
Ngicabanga ukuthi usuwuchazile kakade: kwesinye
isikhathi ufika endaweni ephansi lapho

15:30.136 --> 15:32.484
ucabanga khona, "Hawu, kuzokwenzekani ngokulandelayo?"

15:32.484 --> 15:35.422
Kodwa ukhanyisa ithemba, ukhanyisa ukuzethemba
– ngicabanga ukuthi kuhle kakhulu!

15:35.422 --> 15:37.453
Singakuthumela lokhu kubabukeli? Kulungile, ngiyabonga.
