1
00:00:00,000 --> 00:00:00,390


2
00:00:00,390 --> 00:00:04,860
Халыкны контрольдә тоту өчен хакимият коралы буларак медицина?

3
00:00:04,860 --> 00:00:12,466
Сәламәтлек яки авыру корал буларак?
Медицина дәвалавы үлем тозагы буларак?

4
00:00:12,466 --> 00:00:23,363
Report24тан Флориан Махл һәм аның кунагы доктор Герд
Рейутер медицинаның тарих буена төрле яктан нигезен яктырттылар.

5
00:00:23,363 --> 00:00:31,834
Ләкин үзегез тыңлагыз: доктор Рейфер киң һәм җентекле белемнәре
белән бәйләнешләрне ача, ни өчен аның фикеренчә чиста

6
00:00:31,834 --> 00:00:40,156
табыш өчен алчылык җитәрлек аңлатма түгел, һәм 15
минутлык шәһәрләрнең бу тема белән нинди уртаклыгы бар…

7
00:00:40,156 --> 00:00:41,147
Аның артында нәрсә ята? Доктор Герд Рёутер вакцинацияләрне, көчне
һәм контрольне анализлый

8
00:00:41,147 --> 00:00:42,538
https://report24.news/what-is-behind-it-dr-gerd-reuther-analy
ses-vaccinations-power-and-control/] Report24-ка рәхим итегез.

9
00:00:42,538 --> 00:00:50,808
Минем исемем Флориан Махл, һәм бүген безнең
студиядә доцент доктор Герд Реутер бар. Хуш килдегез.

10
00:00:50,808 --> 00:00:52,292
Сәлам.

11
00:00:52,292 --> 00:01:02,100
Доктор Рёзер, күптән түгел сез бик уңышлы китап
яздыгыз, ул сезне, әйтергә кирәк, төп агымда киң танытты.

12
00:01:02,100 --> 00:01:06,045
Ул вакытлар бөтенләй башка иде, ул әле 2020 елдан алда иде.

13
00:01:06,045 --> 00:01:11,340
Бәлки без бу эш белән башлый алабыз: сезне нәрсә
илһамландырды һәм аннан нәрсә өйрәнергә мөмкин?

14
00:01:11,340 --> 00:01:20,742
Әйе, ул «Алданган пациент» иде, 2017 елда, төп агымдагы нәшрият
та мондый кулъязманы кабул итәрлек вакытта,

15
00:01:20,742 --> 00:01:29,219
һәм хаклыкны ачыклау өчен медицина системасын
һәрьяктан ачыктан-ачык тәнкыйтьләү мөмкин иде.

16
00:01:29,219 --> 00:01:31,758
Бу хәзер көннән-көн авырлаша бара.

17
00:01:31,758 --> 00:01:41,248
Һәм моны инде зур аудиториягә җиткерү дә бик мөмкин түгел,
чөнки хәзер мәгълүмат каналлары гади генә әйткәндә азрак.

18
00:01:41,248 --> 00:01:49,599
Ләкин шул вакытта минем төп этәргечем шунда иде: мин һөнәри
тормышымның 30 елын медицинада күп нәрсәләр

19
00:01:49,599 --> 00:01:57,587
гади генә әйткәндә дөрес түгел яки, әйтергә
кирәк, тамырдан хаталы икәнен аңлауга багышладым.

20
00:01:57,587 --> 00:02:04,288
Сәламәтлек иң зур өстенлек булса да, чынлыкта аңа әзерлек
каралмаган, чөнки, кызганычка каршы, инде

21
00:02:04,288 --> 00:02:10,450
берничә йөз ел дәвамында медицина авыруны төп
эш дип санап, сәламәтлекне икенчелгә куйды.

22
00:02:10,450 --> 00:02:15,831
Сәламәт кешеләрдән түгел, ә авыру кешеләрдән генә
акча эшләргә мөмкин дигән яхшы билгеле әйтем бар,

23
00:02:15,831 --> 00:02:18,582
ләкин, күрәсең, элек башка системалар да булган.

24
00:02:18,582 --> 00:02:22,268
Кытайдан килгән хәбәрләр күрсәтә ки, элек хәлләр башкача булган.

25
00:02:22,268 --> 00:02:28,258
Син табибка сәламәт булып калу өчен
түледең, бу чыннан да күпкә җәлеп итәрлек яңгырый.

26
00:02:48,134 --> 00:02:56,645
Син медицина тарихчысы, бу сиңа фактларны өйрәнү өчен күп вакыт
бирә, һәм миңа шулай тоела: хәзерге вакытта барлык яклар да

27
00:02:56,645 --> 00:03:05,185
социаль тәнкыйтькә яки җәмгыятьне гомуми рәвештә карауга
таба хәрәкәтләнә, ә сәламәтлек, әлбәттә, бик мөһим мәсьәлә.

28
00:03:05,185 --> 00:03:13,793
Һәм без алдан кыскача сөйләштек; дөнья хәзер
чыннан да шактый күңелсез хәл алдында тора.

29
00:03:13,793 --> 00:03:22,009
Әйе, сәламәтлеккә һәм эшкә булган кызыксынуым
мине нигездә социаль аспектларны карарга этәрде.

30
00:03:22,009 --> 00:03:32,195
Бер яктан, бу тарихка күз салу, ул медицина өчен
мөһим һәм социаль шартларны исәпкә алмыйча башкарылмый.

31
00:03:32,195 --> 00:03:39,458
Аннары минем хатыным тарихчы, бу тарихи
шартларны өйрәнү өчен тагын бер сәбәп булды.

32
00:03:39,458 --> 00:03:49,228
Ләкин медицина белән тарих арасындагы бу тыгыз бәйләнеш
һәрвакыт булган, һәм Ковид-19 белән ул аеруча ачык күренде:

33
00:03:49,228 --> 00:03:55,305
медицина кампанияләре җәмгыятьне контрольдә тоту өчен кулланыла.

34
00:03:55,305 --> 00:04:02,789
Ләкин бу беренче тапкыр түгел иде, чөнки медицина
чынлыкта XIII гасырда социаль шартларга йогынты ясау максатыннан

35
00:04:02,789 --> 00:04:06,695
академик университет медицинасы буларак кертелгән иде.

36
00:04:06,695 --> 00:04:13,263
Ул вакытта бу яңа медицина һөнәрен
булдыруга нигездә чиркәү омтылды.

37
00:04:13,263 --> 00:04:15,599
Һәм аңа табиблар ни өчен кирәк иде?

38
00:04:15,599 --> 00:04:23,659
Ниһаять, җәмгыятьтә кемнең авыруын, кемнең
сәламәтлек проблемасы булуын ачыклау өчен.

39
00:04:23,659 --> 00:04:28,172
Шулай итеп, син йогынтылы кешеләр турында тиз арада белдең.

40
00:04:28,172 --> 00:04:35,023
Аннары бу көч турында, бәлки мирас турында иде, шуңа
күрә кешеләр иртә этапта ук хәбәрдар булырга теләделәр.

41
00:04:35,023 --> 00:04:43,333
Шул вакытта гумораль теория дип аталган дәвалау
концепциясе буларак тәкъдим ителгән медицина чаралары

42
00:04:43,333 --> 00:04:48,619
ярдәмендә кешеләрнең сәламәтлеген ниятләп бозу да мөмкин иде.

43
00:04:48,619 --> 00:04:56,109
Шулай итеп, авырулар китереп чыгару мөмкин булды.
Бу безнең заманда гына түгел, элек тә мөмкин иде.

44
00:04:56,109 --> 00:05:01,055
Мәсәлән, ртуть нигезендәге мазьларны кайбер тире
сыпыртулары китереп чыгару өчен кулланырга мөмкин иде.

45
00:05:01,055 --> 00:05:04,216
Аннары кешеләр: «Кемдәдер проказа бар», — дип әйтерләр иде.

46
00:05:04,216 --> 00:05:12,278
Һәм шул вакытта Европа илләрендә лепра диагнозы куелган кешеләр
лепра белән авырый иде, ә башка илләрдә мондый хәл булмады.

47
00:05:12,278 --> 00:05:20,180
Ислам җәмгыятендә проказа авыруы белән интегүче, тиредә барлыкка
килгән симптомнар нәтиҗәсендә борын яки колак өлешләре юкка

48
00:05:20,180 --> 00:05:24,359
чыга башласа да, ул җәмгыятьтә гадәти тормыш алып бара ала иде.

49
00:05:24,359 --> 00:05:33,560
Ләкин христиан Көнбатышында чиркәү аны шундый итеп билгеләде
ки, кеше барлык милкен үзенә алып, җәмгыятьтән китәргә тиеш.

50
00:05:33,560 --> 00:05:36,959
Һәм бу милек аннары яңа хуҗаларга яңадан бүленергә тиеш булды.

51
00:05:36,959 --> 00:05:42,120
Шулай итеп, теләнмәгән кешеләрдән
котылуның бик гамәли ысулы булды.

52
00:05:42,120 --> 00:05:51,321
Европада христианлык төп дин булып
кабул ителгәнче лепра авыруы булмаган.

53
00:05:51,321 --> 00:05:55,814
Һәрвакыт әйтелгән: моны крест походы вакытында китергәннәр.

54
00:05:55,814 --> 00:05:59,007
Бәлки, бер-ике яңа авыру да булгандыр.

55
00:05:59,007 --> 00:06:07,387
Ләкин бу авыруны, күренеп торган авыруны кулланып,
кешене җәмгыятьтән читләштерү, алардан котылу моделе.

56
00:06:07,387 --> 00:06:16,604
Мәсәлән, Дональд Трамп кебек кеше бүгенге көндә, әгәр ул
шул чорда яшәгән булса, лепра белән авырырга мөмкин иде.

57
00:06:16,604 --> 00:06:20,135
Һәм аннары, судсыз гына, болай дияргә туры
килгән булыр иде: «Трамп әфәнде, без гафу үтенәбез».

58
00:06:20,135 --> 00:06:25,590
Кызганычка каршы, аларга җәмгыятьтән китәргә
туры килде, хәзер шәһәр читендәге имин урында

59
00:06:25,590 --> 00:06:28,875
яшәргә мәҗбүрләр һәм чыгыш ясарга рөхсәт ителми.

60
00:06:28,875 --> 00:06:34,613
Шулай итеп, ул чакта кертелгән чара, Ковид чорында яңадан
актуальләште: кешеләр әйтте: «Әйе, болар авыру

61
00:06:34,613 --> 00:06:40,949
кешеләр, аларны чикләнгән вакытка изоляцияләргә
кирәк». Лепра очрагында исә ул бары тик даими була иде.

62
00:06:40,949 --> 00:06:49,615
Һәм вакыйгаларның алга таба барышында бу радикаль чараларны
куллану мәсьәләсе дә туды... – бик күп агулы матдәләр бирелде,

63
00:06:49,615 --> 00:06:54,599
бүген аларны күз алдына китерү дә авыр: мышьяк, ртуть, антимон.

64
00:06:54,599 --> 00:06:57,620
Тиешле дозада болар барысы да үтергеч матдәләр иде.

65
00:06:57,620 --> 00:07:02,745
Бу теләсә нинди гади авыруны үлем
тозагына әйләндерергә мөмкин дигәнне аңлата.

66
00:07:02,745 --> 00:07:07,907
Һәм бу кинәт безгә монда да таныш булып
тоела. Ковид белән бу ничек эшләде соң?

67
00:07:07,907 --> 00:07:15,909
Ковид дип аталган гади, зарарсыз грипп. Һәм тиешле дарулар
белән, мин бигрәк тә Төньяк Италияне күздә тотам, бөтен бу

68
00:07:15,909 --> 00:07:20,332
хәл кинәт күп кенә өлкән кешеләр өчен үлем капкынына әйләнде.

69
00:07:20,332 --> 00:07:25,773
Аннары алар шикләнелгән грипптан үлгәннәр,
ләкин чынлыкта дәвалау нәтиҗәсендә вафат булганнар.

70
00:07:25,773 --> 00:07:29,349
Һәм бу төшенчә шул вакытта ук инде кертелгән иде.

71
00:07:29,349 --> 00:07:39,260
Әгәр дә кемдер минем әйткәннәремне арттырылган дип уйлый
икән, 17–18 нче гасырлар чигендә, XVIII гасырда бу хакта

72
00:07:39,260 --> 00:07:44,566
язган монах Авраам Санта-Клара да бар, һәм ул болай диде:

73
00:07:44,566 --> 00:07:50,816
Әйе, медицина һөнәре җәзасыз үтерү хокукын бирә.

74
00:07:50,816 --> 00:07:59,025
Һәм ул эчке кеше иде, шуңа күрә ул
медицинаның җәмгыятьтә нинди роль уйнавын белде.

75
00:07:59,025 --> 00:08:04,599
Һәм без моны хәзер барлык вакцинацияләр белән
янә күрәбез; бу да сәламәтлек турында түгел, ә

76
00:08:04,599 --> 00:08:08,173
киресенчә, башка максатларга юнәлтелгән көн тәртибе.

77
00:08:08,173 --> 00:08:18,828
Һәм бөтен «уен», кавычкалардагы бу явыз уен, XIII
гасырдан бирле дулкын-дулкын белән бара, ә социаль

78
00:08:18,828 --> 00:08:25,387
проблемалар булганда аны эпидемияләр рәвешендә көчәйтәләр.

79
00:08:25,387 --> 00:08:33,304
Әгәр сиңа бөтенесе кирәк икән, нәкъ хәзер сиңа финанс кризисы
белән бергә Covid кирәк булган кебек, беренче

80
00:08:33,304 --> 00:08:40,328
чума XIV гасырда, 1347 елда, шул вакытта
Флоренциядә булган банк кризисыннан соң чыккан.

81
00:08:40,328 --> 00:08:49,577
Бу сәламәтлек белән социаль үсешләр арасында һәрвакыт
бик нык бәйләнеш бар дигән сүз, яки төгәлрәге, хакимияттәге

82
00:08:49,577 --> 00:08:54,084
элитаны куркыныч астына куя торган социаль проблемалар.

83
00:08:54,084 --> 00:08:58,160
Һәм менә шулчак син сәламәтлекне корал итеп кулланасың.

84
00:08:58,160 --> 00:09:00,605
Моның асылы бик мавыктыргыч.

85
00:09:00,605 --> 00:09:04,571
Әлбәттә, мин ышанам, һәрвакыт зур импульс катнаша.

86
00:09:04,571 --> 00:09:08,268
Вакцинация турында сөйләгәндә, миллиардлаган акча эшләргә мөмкин.

87
00:09:08,268 --> 00:09:15,113
Минемчә, бу һәрвакыт явызлык булырга тиеш түгел: мин әле бу хакта
төгәл фикергә килмәдем, ләкин һәрвакыт явызлык булырга тиеш

88
00:09:15,113 --> 00:09:20,425
түгел, ул гади алчылык кына булырга мөмкин, мәсәлән,
тырмача эченә алынган «дару»ны эшләгәндә, ул

89
00:09:20,425 --> 00:09:24,166
чынлыкта берни дә эшләми һәм хәтта зыянлы да булырга мөмкин.

90
00:09:24,166 --> 00:09:30,214
Һәм аның белән сез миллиардлар эшли аласыз һәм
хөкүмәтләрне ышандыра аласыз: ул бик мөһим,

91
00:09:30,214 --> 00:09:34,221
күпме кешенең гомерен саклый, һәркемдә булырга тиеш.

92
00:09:34,221 --> 00:09:43,732
Мисал өчен, Америкага карасак, анда хәзер 70тән артык
мондый вакцинация балалар өчен мәҗбүри яки планлаштырылган.

93
00:09:43,732 --> 00:09:48,753
Мин һәр штатта моның ничек каты үтәлүен белмим.

94
00:09:48,753 --> 00:09:56,610
Ләкин мин ким дигәндә шуны беләм: берничә дистә ел
элек якынча 10 саклаучы вакцинация дип аталган булса,

95
00:09:56,610 --> 00:10:01,134
хәзер 18 яшькә кадәр якынча 100 вакцинация билгеләнгән.

96
00:10:01,134 --> 00:10:07,763
Һәм бу нигездә табыш максатлары белән хәрәкәтләнүе
ачык, чөнки кешеләр миллионнарча еллар буе яшәп

97
00:10:07,763 --> 00:10:11,733
килгән һәм бу вакцинацияләрсез дә бик-бик яхшы яшәгән.

98
00:10:11,733 --> 00:10:15,137
Ләкин Америкага тиз генә күз салыйк.

99
00:10:15,137 --> 00:10:23,453
Ярар, минемчә, табыш мәнфәгатьләре бөтен мәсьәләне дә
аңлатмый, чөнки әгәр без бу көн тәртибенә карасак, ул

100
00:10:23,453 --> 00:10:27,503
күпсанлы хроник авыруларның барлыкка килүенә китерде.

101
00:10:27,503 --> 00:10:36,843
Роберт Кеннеди мл. хәзер җәмәгатькә ачык видеоклип төшереп, АКШта
элек хәлләр башкача булганын күрсәтүе бик шәп –

102
00:10:36,843 --> 00:10:45,350
ягъни башка илләр белән чагыштырганда американнар
күбрәк авырмаган һәм гомерләре кыскарак булмаган.

103
00:10:45,350 --> 00:10:52,976
Һәм бу бөтен нәрсә бары тик 1980–1990 елларда гына барлыкка
килде, бу вакцинация программасына параллель рәвештә, шулай ук

104
00:10:52,976 --> 00:10:59,226
кешеләр төрле формада куллана торган югары дәрәҗәдә
эшкәртелгән, көннән-көн синтетикка әйләнә барган

105
00:10:59,226 --> 00:11:03,172
азык-төлек массасының артуына да параллель рәвештә.

106
00:11:03,172 --> 00:11:08,805
Бу сәламәтлекнең көннән-көн начарлануына китергән төп үсешләр.

107
00:11:08,805 --> 00:11:16,404
Әгәр дә сез моны вакыт узу белән күзәтсәгез һәм каршы-регуляция
булмаса, димәк, моның артында төшенчә булырга тиеш.

108
00:11:16,404 --> 00:11:24,192
Чөнки шул вакытта син аңлыйсың: сәламәт кешеләрне
мәгънәсез дарулар яки зарарлы тормыш рәвеше белән авыруга дучар

109
00:11:24,192 --> 00:11:28,564
итү ысулы чынлыкта бары тик билгеле бер вакытка гына эшли.

110
00:11:28,564 --> 00:11:32,626
Чөнки шул вакытта бик күп кеше
авырып китәр һәм ул инде эшләми калачак.

111
00:11:32,626 --> 00:11:37,874
Киресенчә, соңгы дистә елларда безнең илдә
булганча, сәламәт кешеләрне авыруга дучар итмичә, алар

112
00:11:37,874 --> 00:11:40,882
белән көннән-көн күбрәк эш итү һәрвакыт мөмкин булган.

113
00:11:40,882 --> 00:11:49,520
Шулай итеп, бу барлык профилактик скрининг тестлары,
бәлки зыян китермәс, әмма алар барыбер зур бизнесҡа әйләнде.

114
00:11:49,520 --> 00:11:55,260
Әйе, бу, әлбәттә, базарга чыгарылган
барлык әзерлек эшләрендә һәрвакыт роль уйный.

115
00:11:55,260 --> 00:12:02,274
Ләкин бу зыян салу максаты булмаса, мин
уйлыйм, бу барлык вакцинацияләрне аңлатып булмый.

116
00:12:02,274 --> 00:12:14,640
Бу бик иртә башланды, беркайчан да социаль проблема
булмаган шушы бик-бик сирәк очрый торган авыруларга юнәлеш алып.

117
00:12:14,640 --> 00:12:20,004
Хәзер инде кызамык һәм паротит очраклары
һәр җәмгыятьтә һәрвакыт бик аз булган.

118
00:12:20,004 --> 00:12:30,624
Һәм моны мәҗбүри рәвештә булдырмас өчен аны нольгә кадәр
киметергә тырышу — теләсә нинди биологик процесс өчен бөтенләй

119
00:12:30,624 --> 00:12:38,701
мәгънәсез һәм мөмкинсез — озак вакытлы коммерция
ягыннан тотрыклы була алмый торган концепция,

120
00:12:38,701 --> 00:12:43,981
чөнки ул тиздән үзенең хаталы булуын ачыклыйчак.

121
00:12:43,981 --> 00:12:52,387
Күпләр әйтүенчә, моның артында фәкать фармацевтика
индустриясе генә түгел, халык санын киметү дә тора.

122
00:12:52,387 --> 00:12:57,800
Һәм моны ачыктан-ачык әйттеләр – Рим
клубы, без, диләр, бу дөньяда артык күп кеше.

123
00:12:57,800 --> 00:13:04,925
Хәзер, әлбәттә, бер нәрсәне әйтергә кирәк: бу массакүләм
вакцинацияләр һәм башка медицина чаралары

124
00:13:04,925 --> 00:13:12,016
нигездә бала туу дәрәҗәсе бик югары булмаган
илләргә кагыла, анда халык чынлыкта кими, диелә.

125
00:13:12,016 --> 00:13:17,555
Хәзер исә каршы аргумент буларак болай дип фараз итәргә
кирәк: әгәр без аларны шулай атарга теләсәк, ни өчен

126
00:13:17,555 --> 00:13:20,617
мондый медицина тәҗрибәләре, мәсәлән, Африкада үткәрелми?

127
00:13:20,617 --> 00:13:24,966
Яки Азиядә, анда бездә зур илләр бар. Кытай халкы кими бара.

128
00:13:24,966 --> 00:13:30,377
Ләкин Һиндстан киресенчә күренә. Анда бер миллиардтан
артык кеше бар, алар бик теләп күпләп бала табарга

129
00:13:30,377 --> 00:13:33,823
омтылалар, моның мисалы еш кына ярлырак мәдәниятләрдә очрый.

130
00:13:33,823 --> 00:13:41,213
Нигә мондый чаралар монда шундый каты гамәлгә
ашырыла, ә анда бөтенләй гамәлгә ашырылмый кебек?

131
00:13:41,213 --> 00:13:43,924
Ярар, ул нигездә шунда эшләнде.

132
00:13:43,924 --> 00:13:51,829
Әгәр соңгы берничә дистә елны карасак, халыкка зыян салу
һәм аларны бала таба алмаучы итү ачык нияте белән үткәрелгән

133
00:13:51,829 --> 00:13:55,302
бу вакцинация тәҗрибәләре Африкада һәм Һиндстанда узган.

134
00:13:55,302 --> 00:14:01,855
Минем белүемчә, бу мәсьәлә буенча Һиндстанда
Билл Гейтска каршы да берничә суд эше каралуда.

135
00:14:01,855 --> 00:14:10,247
Һәм Африкада шулай ук тетанга каршы вакцинация үткәрү буенча зур
кампания булды, минемчә, аны һәр алты ай саен кабатларга кирәк,

136
00:14:10,247 --> 00:14:14,554
һәм хәтта вакцинация яклылары да моны аңлаешсыз дип таптылар.

137
00:14:14,554 --> 00:14:25,075
Һәм Католик чиркәве активистлары анда үрчемсезлек
тудыру өчен эшләнгән матдәләр булуын ачыкладылар.

138
00:14:25,075 --> 00:14:27,468
Әлбәттә, бөтен эш шуннан соң туктатылды.

139
00:14:27,468 --> 00:14:30,804
Ул ачыклангач, аны тагын тотрыклы итеп саклап булмады.

140
00:14:30,804 --> 00:14:39,502
Һәм, йомшак әйткәндә, вакцинага шикләнү хәзер
шушы аталган үсеп килүче илләрдә бик югары.

141
00:14:39,502 --> 00:14:45,930
Димәк, алар өчен бары тик ак тәнле кешеләрдән
торган вакцинация төркеменең килүен күрү генә җитә.

142
00:14:45,930 --> 00:14:52,055
Вакцинация төркемнәре дә берничә тапкыр
кыйналган һәм буш кул белән кире кайткан.

143
00:14:52,055 --> 00:15:01,981
Минемчә, соңгы берничә дистә ел эчендә халык
арасында кабул итү дәрәҗәсе чыннан да диярлек нольгә төште.

144
00:15:01,981 --> 00:15:11,858
Хәзер инде ачык: Газадагы шундый бөтенләй мәгънәсез вакцинация
кампаниясен туктату чорында гына, кешеләр фактик рәвештә

145
00:15:11,858 --> 00:15:17,587
кача алмаган шушы коточкыч шартларда гына үткәреп була иде.

146
00:15:17,587 --> 00:15:27,553
Һәм, бәлки, бу атышу тәнәфесе аңа тагын бер кат сулыш алырга,
яки яңадан азык-төлек һәм саф су табарга мөмкинлек биргәндер.

147
00:15:27,553 --> 00:15:33,600
Ләкин шул шарт белән, алар балаларын да
вакцинацияләү мөмкинлегеннән файдаланалар.

148
00:15:33,600 --> 00:15:39,344
Шулай итеп, бу, әлбәттә, бары тик шушы мәҗбүри шартларда
гына мөмкин булды, чөнки халык әле качып китә ала торган

149
00:15:39,344 --> 00:15:42,768
башка илләрдә алар шунда ук качарга тотынган булырлар иде.

150
00:15:42,768 --> 00:15:49,749
Мине нәкъ менә шул гаҗәпләндерде, әгәр кыска гына өзеп
әйтсәм, Газада – чынлыкта бу темага кире кайтырга теләгән идем.

151
00:15:49,749 --> 00:16:00,351
Мин бик гаҗәпләндем, ни өчен алар хәзер Көнбатышта үзләрен бу
ярлы балаларны вакцинацияләүче бөек ярдәмчеләр итеп күрсәтәләр.

152
00:16:00,351 --> 00:16:07,076
Бу нинди вакцинация иде? Һәм бу вакцинация
кешеләргә файдалы дип әйтү өчен нинди нигез бар?

153
00:16:07,076 --> 00:16:10,565
Әйе, бу – полиомиелит, бу бөтенләй абсурд.

154
00:16:10,565 --> 00:16:19,442
Беренчедән, бу даими төп агым фикеренә каршы,
полиомиелит йогышлы авыру да түгел, вируслы авыру да түгел.

155
00:16:19,442 --> 00:16:26,909
Чынлыкта полиомиелит – токсиннар тәэсире аркасында
барлыкка килгән йомшак паралич рәвешендәге симптом.

156
00:16:26,909 --> 00:16:37,820
Ул вакытта, XX гасырның беренче яртысында, бу пестицидлар авыл
хуҗалыгында кулланылган: башта мышьяк нигезендә, соңрак ДДТ.

157
00:16:37,820 --> 00:16:46,406
Ләкин башка токсиннар да теләсә кайсы яшьтә йомшак
паралич китереп чыгара ала, чөнки кулланылган токсиннар

158
00:16:46,406 --> 00:16:51,223
гадәттә нерв күзәнәкләренә тәэсир итә торган токсиннар.

159
00:16:51,223 --> 00:16:57,172
Һәм, әлбәттә, бала кечерәк, ягъни кеше яшьрәк
булган саен, аның таралу күләме азрак була, һәм

160
00:16:57,172 --> 00:17:00,713
бу матдәләрнең агулылыгы шулкадәр югарырак була.

161
00:17:00,713 --> 00:17:08,039
Шуңа күрә ул вакытта полиомиелит нигездә балаларны
йоктырган, хәтта һәрвакыт авыру өлкәннәр дә булган булса да.

162
00:17:08,039 --> 00:17:17,404
Һәрхәлдә, полиомиелит мәгънәсез, чөнки агулануны
бернинди вакцинация дә булдырмый кала алмый; бу мөмкин түгел.

163
00:17:17,404 --> 00:17:25,869
Һәм икенче нәрсә шул ки, әлбәттә, гадәттән тыш хәлләр зоналарында
кайбер авырулар барлыкка килә, азык-төлек кытлыгы нәтиҗәсендә

164
00:17:25,869 --> 00:17:29,893
су пычрануы аркасында барлыкка килгән йогышлы авырулар.

165
00:17:29,893 --> 00:17:37,945
Аннары грипп, барлык диарея авырулары, шушы барлык авырулар –
колераны һәм тифны гына күз алдына китерегез,

166
00:17:37,945 --> 00:17:45,321
чынлыкта нәкъ менә алар, яки дизентерия, сугыш
вакытында куркыныч тудыра, эпидемия куркынычы бар.

167
00:17:45,321 --> 00:17:52,230
Ләкин полиомиелит, мәсәлән, агулы
газ кулланылганда гына барлыкка килә.

168
00:17:52,230 --> 00:17:59,239
Әгәр агулы газ кулланылган булса, әлбәттә, нервлар агулануы һәм
шуңа туры килгән паралич та барлыкка килер иде, һәм аны

169
00:17:59,239 --> 00:18:03,892
полиомиелитка бәйләп аңлатырга мөмкин булыр
иде, чөнки канализациядә полиовирус

170
00:18:03,892 --> 00:18:07,240
маркерлары табылган дип әйтергә мөмкин булыр иде.

171
00:18:07,240 --> 00:18:14,014
Ләкин нигездә, гасырлар буе, сугыш зоналарыннан
белгәнебезчә, сугыш гамәлләре белән бәйле рәвештә

172
00:18:14,014 --> 00:18:17,824
полиомиелит паралич эпидемиясе беркайчан да булмаган.

173
00:18:17,824 --> 00:18:24,000
Бу тагын бер кат ачык күрсәтә: монда бөтенләй башка бер көн
тәртибе эшли, һәм без зыян китерү, халык

174
00:18:24,000 --> 00:18:30,055
арасында бала туусызлык тудыру максатын күздә
тоткан көн тәртибе бар дип фараз итәргә тиешбез.

175
00:18:30,055 --> 00:18:36,194
Сез бу конкрет сугыш зонасында полиомиелиткә каршы
вакцинация яклау аргументларын җентекләп укып чыктыгызмы?

176
00:18:36,194 --> 00:18:43,100
Һәм мин дә моны бик гаҗәп дип саныйм. Шундый очраклар
чыннан да анда була дип күрсәтүче кайбер саннар булырга тиеш.

177
00:18:43,100 --> 00:18:52,182
Әйе, белүемчә, бер очрак турында сүз
булган, әмма бу паралич шул сәбәпле килеп чыккан.

178
00:18:52,182 --> 00:18:58,552
Һәм бу бер генә очрак та кичекмәстән
массакүләм эпидемия куркынычы тудырыр иде.

179
00:18:58,552 --> 00:19:02,953
Бүгенге көндә безгә күп нәрсә кирәкми. Бу
берәр җирдә ауган мәшһүр дөге капчыгы кебек:

180
00:19:02,953 --> 00:19:05,235
ул ауган саен һәркем шунда ук реакция ясый.

181
00:19:05,235 --> 00:19:11,936
Бу Дөнья сәламәтлек оешмасының гадәти
тотышы: чынлап та берни дә эшләргә кирәкми.

182
00:19:11,936 --> 00:19:20,899
Ковид-19 тесты очракларыннан без беләбез: пандемия бөтендөньяга
игълан ителгәндә якынча 7000 уңай тест булган, ләкин

183
00:19:20,899 --> 00:19:25,885
без бу очракларның берсенең дә чынлап авыру булуын белмибез.

184
00:19:25,885 --> 00:19:34,868
Мәсәлән, якында гына чыккан хисапта дөнья күләмендә
кызамык очраклары 20 процентка арткан дип әйтелә.

185
00:19:34,868 --> 00:19:40,632
Ләкин Дөнья сәламәтлек саклау оешмасының
басмасын укып чыксагыз, ул симуляцияләргә

186
00:19:40,632 --> 00:19:44,881
нигезләнгәнен һәм аның артында чын саннар юклыгын күрерсез.

187
00:19:44,881 --> 00:19:55,453
Һәм бу мәкаләдә хәтта шулай дип әйтелә – чөнки бөтен дөнья буенча
хәбәр ителгән чын күзәтү саннары бу очракны бик түбән күрсәтер

188
00:19:55,453 --> 00:20:00,628
иде, ягъни аны ким бәяләр иде – шуңа күрә фаразлар ясалган.

189
00:20:00,628 --> 00:20:09,018
Шулай итеп, «проекция» сүзенең икенче мәгънәсе шунда: симуляция
модельләре хәзер мөмкин дә булмаган дәрәҗәдә

190
00:20:09,018 --> 00:20:16,733
төгәл булмаган саннар тудырды. Аннары сез аерым
илләрне һәм үлем очраклары санын да карый аласыз.

191
00:20:16,733 --> 00:20:25,064
Бу соңгы берничә дистә ел дәвамында басылып чыккан мәгълүматларга
бөтенләй туры килми, чөнки анда нибары берничә йөз

192
00:20:25,064 --> 00:20:32,564
очрак кына булган. Халык өчен куркыныч тудыру өчен
ел саен дистәләрчә мең очрак булырга тиеш булыр иде.

193
00:20:32,564 --> 00:20:43,429
Шулай итеп, без күрәбез: чынлап та булганмы, юкмы — мөһим
түгел; син барысын да уйдырып чыгарасың да, булган дип әйтәсең.

194
00:20:43,429 --> 00:20:50,444
Һәм әгәр алар безгә берни дә әйтмәгән тест
уздырсалар – Ковид очрагында PCR-тест белән белгәнебезчә –

195
00:20:50,444 --> 00:20:54,388
алар булмаган очракларны да шунда ук игълан итә алалар.

196
00:20:54,388 --> 00:21:01,589
Аннары бу бөтен дөнья газеталарында
чыга, бәла килеп җитә – һәм курку урнаша.

197
00:21:01,589 --> 00:21:08,571
Шуңа күрә без моны «Hauptsache Panik» («Иң мөһиме – паника»)
китабында эпидемияләр тарихында телгә алдык; менә шул төп нокта.

198
00:21:08,571 --> 00:21:16,179
Алар һәрвакыт курку уятырга тырышалар, чөнки
курку кешеләргә ачык итеп уйларга комачаулый.

199
00:21:16,179 --> 00:21:22,457
Һәм бүгенге көндә массакүләм мәгълүмат чараларында саннар, зур
куркынычлар һәм мөмкин булган рискларны игълан итеп

200
00:21:22,457 --> 00:21:28,927
бик нәтиҗәле рәвештә курку тудырырга мөмкин, чөнки
җирдә беркем дә аларның чыннан да булуын раслый алмый.

201
00:21:28,927 --> 00:21:32,839
Һәм кемдер моны эшләгәндә, алар
аңлыйлар ки, бу бөтенләй берни дә түгел.

202
00:21:32,839 --> 00:21:37,640
Мәсәлә һәрвакыт син булмаган урында кебек тоела.

203
00:21:37,640 --> 00:21:45,555
Проблемалар, күрәсең, без Ковид пандемиясе дип
аталган вакытта күргән шушы математик уеннарда.

204
00:21:45,555 --> 00:21:50,857
Ләкин без климат үзгәреше очрагында да шул
ук хәлне күрәбез: практикада бөтенләй күренми

205
00:21:50,857 --> 00:21:53,866
торган исәпләүләр аркасында паника тудырыла.

206
00:21:53,866 --> 00:21:57,980
Һәм ул шулай ук һәр борылышта,
керү нокталарында да манипуляцияләнә.

207
00:21:57,980 --> 00:22:03,946
Мәсәлән, бу пандемия мәсьәләсендә канализация
суларында бу үлчәүләргә мин бөтенләй ышанмыйм.

208
00:22:03,946 --> 00:22:06,391
Мин моны бер тапкыр физик рәвештә исәпләдем.

209
00:22:06,391 --> 00:22:12,543
Бу йөзү бассейнына шикәр кристалын ташлап, аннары аны
икенче ягында үлчәргә тырышу кебек булыр иде, һәм мин

210
00:22:12,543 --> 00:22:15,701
моны эшли алмыйм. Берничә галим дә миңа моны раслады.

211
00:22:15,701 --> 00:22:17,790
Ярар, минемчә, болар барысы да фокус-покус.

212
00:22:17,790 --> 00:22:22,364
Диңгездәге 20 үлчәү станциясе белән температураны
билгеләүгә дә шул ук кагыйдә кагыла, һәм без 100 000

213
00:22:22,364 --> 00:22:24,964
ел элек ничек булганын беләбез дип әйтү дә шулай ук.

214
00:22:24,964 --> 00:22:31,806
Шулай итеп, бу үлчәүләр барысы да мәгънәсез.
Бәлки без кызамык темасына кире кайта алабыз.

215
00:22:31,806 --> 00:22:36,239
Бу хәзерге вакытта Германиядә кабат-кабат килеп чыга
торган мәсьәлә, анда киеренкелек югары, чөнки фактик

216
00:22:36,239 --> 00:22:38,877
рәвештә турыдан-туры булмаган вакцинация таләбе бар.

217
00:22:38,877 --> 00:22:44,609
Һәм мине бер нәрсә кызыксындыра. Минемчә,
мин аны MWGFD чарасында сездән ишеттем:

218
00:22:44,609 --> 00:22:51,154
Бу балачак авырулары чыннан да кешеләргә
уңай йогынты ясарга мөмкин. Бу дөресме?

219
00:22:51,154 --> 00:22:57,909
Әйе, теш чыгу белән бәйле проблемалар,
дәлилләр күрсәткәнчә, үзе тарих кадәр үк борынгы.

220
00:22:57,909 --> 00:23:03,894
Алар һәрвакыт булганнар, һәм безнең замандагы кебек
аларны беркайчан да проблема дип игълан итмәгәннәр.

221
00:23:03,894 --> 00:23:09,983
Бездә алдагы гасырлардан кызамык, сипкел чире, кызыллы
температура һәм рубеола тасвирламалары бар, шулардан

222
00:23:09,983 --> 00:23:13,452
без бу чирләрнең нәкъ менә шулар булуын ачыклый алабыз.

223
00:23:13,452 --> 00:23:16,325
Ләкин иң элек әйтелде: болар – балаларның теш
чыгару белән бәйле вакытлыча кыенлыклар гына, һәм

224
00:23:16,325 --> 00:23:18,311
алар моны бөтенесен дә исән-сау үткәреп җибәрерләр.

225
00:23:18,311 --> 00:23:22,200
Һәм нәкъ менә монда гына алар
әйттеләр: әйе, өлкәннәр дә куркыныч астында.

226
00:23:22,200 --> 00:23:26,067
Һәм икенчедән, үтерүчәнлек бирелгән булачак.

227
00:23:26,067 --> 00:23:33,458
Шулай итеп, хәзерге шартларда кызамык турында абсурд әйберләр
әйтелде: мәсәлән, кызамык белән авыручы 100

228
00:23:33,458 --> 00:23:39,750
кешенең берсе үләр, дип әйттеләр, ә күп еллар
буе бу сан һәрвакыт мең кешенең берсе булган.

229
00:23:39,750 --> 00:23:48,300
Ләкин сәнәгатьләшкән илләрдә бу инде дөрес түгел. Иң яхшы очракта
ул 5000 кешегә бер кеше тәшкил итә, ә Германиядә кызамыкның

230
00:23:48,300 --> 00:23:52,302
50 очрагы булганда, бу һәр 100 елга бер үлем дигән сүз.

231
00:23:52,302 --> 00:23:58,816
Аннары зур сорау туа: бу үлем чынлап та авырудан килеп чыкканмы?

232
00:23:58,816 --> 00:24:08,321
Чөнки моны сез бары тик авыру дәвалаусыз калса гына
әйтә алыр идегез. Һәм дәвалаусыз калса, кемдер үләр иде.

233
00:24:08,321 --> 00:24:12,480
Ләкин дәвалаусыз кем кала?
Сәнәгатьләшкән илләрдә беркем дә калмый.

234
00:24:12,480 --> 00:24:16,116
Бу дәвалау чаралары үткәрелә дигәнне
аңлата. Һәм бу барлык чаралар да куркыныч тудыра.

235
00:24:16,116 --> 00:24:27,241
Аеруча кызамык очрагында берничә тикшеренү күрсәткәнчә, кыска гына
вакытка 41 градуска кадәр күтәрелә алучы бу бик югары температура

236
00:24:27,241 --> 00:24:31,448
авыручылар өчен бик мөһим дәвалау реакциясе булып тора.

237
00:24:31,448 --> 00:24:41,539
Һәм бу кызу узгач, авыру юкка чыга, син исән каласың.
Һәм барысы да тәмамлана, синдә гомерлек иммунитет бар.

238
00:24:41,539 --> 00:24:46,674
Ләкин күп буыннар буе медицинаның башка
максаты булмады, ул симптомнарны, шул исәптән

239
00:24:46,674 --> 00:24:49,373
температураны бетерүдән генә гыйбарәт иде.

240
00:24:49,373 --> 00:24:58,332
Бу хәзер хәтта 38,5 градус тән
температурасы да кызуны киметү өчен дәвалана дигән сүз.

241
00:24:58,332 --> 00:25:07,515
Бу шулай ук тәннең савыгу механизмнарын боза,
шуңа күрә булган берничә үлем чынлыкта мондый

242
00:25:07,515 --> 00:25:12,710
начар мөгамәлә нәтиҗәсе дип фараз итәргә кирәк.

243
00:25:12,710 --> 00:25:19,964
Башка даруларның да тәҗрибә рәвешендә кулланылуын
әйтеп тә торырга кирәкми, чөнки алар, бигрәк тә балаларда,

244
00:25:19,964 --> 00:25:23,900
зыянлы һәм хәтта үлемле нәтиҗәләргә китерергә мөмкин.

245
00:25:23,900 --> 00:25:26,018
Ләкин сез моны контекстта күрергә тиеш.

246
00:25:26,018 --> 00:25:36,706
Мин Германиядә соңгы 20 ел эчендә олыларда кызамык аркасында
булган дип әйтелгән кайбер үлемнәр турында беләм. Бу

247
00:25:36,706 --> 00:25:48,444
очракларда бала авыруы аркасында кызамык йогу куркынычыннан
куркып, олылар вакцинацияләнгән һәм аннары тиздән вафат булган.

248
00:25:48,444 --> 00:25:54,074
Монда «әйе» дип әйтергә туры килә: әле анда
кызамык булмаган идеме? Яки бу вакцинация идеме?

249
00:25:54,074 --> 00:26:02,039
Димәк, бу, мөгаен, вакцинация булгандыр, ул шулай ук традицион
медицина карашлары буенча да каршы күрсәтелә. Әгәр

250
00:26:02,039 --> 00:26:10,040
эпидемия булса, өйдә мөмкин булган инфекция булса, сез
вакцинация ясатырга тиеш түгел, хәтта вакцинациягә ышансагыз да.

251
00:26:10,040 --> 00:26:12,774
Һәм моны хәзер Covid-19 белән дә тагын бер кат эшләделәр.

252
00:26:12,774 --> 00:26:17,287
Глобаль пандемия игълан ителә һәм вакцинация кампаниясе үткәрелә.

253
00:26:17,287 --> 00:26:25,770
Бу гадәти медицина кагыйдәләренә каршы килә, ул
300 ел дәвамында бу вакцинацияләрне алга сөрә.

254
00:26:25,770 --> 00:26:30,580
Кешеләрне хәрәкәткә китерүче күп
нәрсәләрнең артында бик матур бер хикәя ята.

255
00:26:30,580 --> 00:26:33,955
Һәм моның артындагы хикәя – чөнки
вакцинацияләр матур яңгырый, шулай бит?

256
00:26:33,955 --> 00:26:42,085
Сез аз күләмдәге матдә белән иммунизацияләнәсез, һәм
шуннан соң билгеле бер иммунитетка ия була аласыз.

257
00:26:42,085 --> 00:26:49,271
Мине гаҗәпләндерә һәм җитәрлек дәрәҗәдә сөйләшмиләр торган
нәрсә шул: кешеләр чирләрнең организмга ничек керүен оныталар.

258
00:26:49,271 --> 00:26:58,542
Авырулар бернинди мускулга яки канга инъекция ясап керми, ә
борын, авыз, шымыр мембраналар аша, теләсә кайсы җирдән керә.

259
00:26:58,542 --> 00:27:06,118
Һәм монда сорау шунда: әгәр дә нәтиҗәле вакцина бар
икән, аны нәкъ менә шуннан башлап эшләргә кирәкмиме?

260
00:27:06,118 --> 00:27:10,887
Әйе, сез күтәргән бу бик мөһим нокта.

261
00:27:10,887 --> 00:27:18,937
Чөнки тәнгә теләсә нинди агулы матдәләрне пычак
белән дә, энә белән дә кертү бөтенләй табигый түгел.

262
00:27:18,937 --> 00:27:24,997
Бу – физик һөҗүм генә, башка берни
түгел. Һәм бу тән өчен кисәтү хәле.

263
00:27:24,997 --> 00:27:33,715
Шулай ук, әгәр без велосипедтан егылып, тезне
сызлатып алсак һәм юлдан килгән пычрак тукымага эләксә,

264
00:27:33,715 --> 00:27:39,080
иммун система мөмкин кадәр көчле реакция ясарга тиеш.

265
00:27:39,080 --> 00:27:42,837
Ләкин йогышлы авыру очрагында бу табигый хәл түгел.

266
00:27:42,837 --> 00:27:49,374
Йогышлы авыру, син дөрес әйткәнчә,
ничектер тире аша, шымык мембраналар аша сеңә.

267
00:27:49,374 --> 00:27:55,410
Күп кенә механизмнар бүгенге көнгә кадәр
аңлатылмаган булып кала. Һәм анда яклау механизмнары эшли.

268
00:27:55,410 --> 00:28:01,020
Безнең биология, һәм бу планетадагы башка сөт
имезүчеләрнең биологиясе, моңа махсуслашкан.

269
00:28:01,020 --> 00:28:13,736
Әгәр мин хәзер җилкә мускулы тукымасына иммун системасында
файдалы механизмны эшләтеп җибәрә алырлык матдә инъекцияләсәм,

270
00:28:13,736 --> 00:28:20,710
бу гади керү урынында чынлап та нидер булачак дигәнне аңлатмый.

271
00:28:20,710 --> 00:28:29,020
Бу соңрак, бик соң булса да, американ вакцина яклысы, г-н Фаучи
тарафыннан танылды, ул моның чыннан да мәгънәсез булуын әйтте.

272
00:28:29,020 --> 00:28:35,408
Әгәр дә син моны эшләргә теләсәң, аны борын мукозасы
аша, спрей яки шундый ук нәрсә кулланып эшләр идең.

273
00:28:35,408 --> 00:28:40,361
Ләкин, әлбәттә, бу мөмкин түгел иде.
Бүген дә бу мөмкин түгел. Ул эшләми.

274
00:28:40,361 --> 00:28:50,530
Бу чараларның чыннан да мәгънәле булуына бернинди дә дәлил юк.
Якынча 250 ел элек бер инглиз хирургы шушы чараларның нәтиҗәле

275
00:28:50,530 --> 00:28:57,933
булуын чапчыкка каршы вакцинацияләр ярдәмендә
исбатлады: ул чапчык субстратын, ягъни чапчык

276
00:28:57,933 --> 00:29:02,130
гнойын тире астына кан киттермичә инъекцияләде.

277
00:29:02,130 --> 00:29:07,462
Яки тагын да тирәнрәк тире астына һәм
мускулларга үтеп керде, аннары ул ни булганын күзәтте.

278
00:29:07,462 --> 00:29:16,183
Һәм теләгән реакция — бу вакцина яраларының пәйда булуы —
тик ул аларны тирегә, тирән түгел, керткәндә генә булды.

279
00:29:16,183 --> 00:29:24,280
Шушыдан ул шул вакытта нәтиҗә ясады: сипкелләргә
каршы вакцинация теләгән иммун җавапны гына тудыра һәм

280
00:29:24,280 --> 00:29:28,899
куркыныч түгел, чөнки ул тиредә кала һәм кан агмый.

281
00:29:28,899 --> 00:29:36,695
Һәм бу төп аңлау, чөнки бездә иммун җавапны
кузгата торган орган – тире яки шырышлы мембрана. Әмма

282
00:29:36,695 --> 00:29:41,302
тире асты май тукымасы түгел һәм мускуллар да түгел.

283
00:29:41,302 --> 00:29:47,876
Мин әйтергә батырчылык итәм: әгәр бүген алар «Ковидка каршы
вакцинация» дип атаганны тире астына, кан белән

284
00:29:47,876 --> 00:29:54,896
бернинди элемтәгә кертмичә генә инъекция ясап керткән
булсалар, без бернинди файда да күрмәгән булыр идек.

285
00:29:54,896 --> 00:30:00,955
Ләкин без, мөгаен, бернинди үле яки
авыру кешеләрне дә күрмәгән булыр идек.

286
00:30:00,955 --> 00:30:03,760
Зыян, мөгаен, азрак булыр иде, әйе.

287
00:30:03,760 --> 00:30:05,505
Килешү төзелергә мөмкин иде.

288
00:30:05,505 --> 00:30:12,281
Бу безне сөйләшүебезнең башлангыч ноктасына кире
кайтара, ягъни бу, әлбәттә, бары тик бизнес турында гына түгел.

289
00:30:12,281 --> 00:30:20,443
Чөнки әгәр сез Ковид-19 вакцинациясеннән бары тик акча эшләргә
теләсәгез, сез гади тозлы эретмәләр генә куллана ала идегез.

290
00:30:20,443 --> 00:30:25,495
Аннары да ул бик яхшы булыр иде. Үсеш эшләре булмас иде.

291
00:30:25,495 --> 00:30:29,200
Зыян булмас иде. Һәм һәркем канәгать булыр иде.

292
00:30:29,200 --> 00:30:30,904
Кемдер киләсе гамәлне башлап җибәрә алыр иде.

293
00:30:30,904 --> 00:30:33,120
Әгәр без чын булсак, моны сизгән булыр иде.

294
00:30:33,120 --> 00:30:38,440
Әлбәттә, кайсыдыр лабораториядә кемдер
тикшеренүләр үткәрә дип көтәргә кирәк.

295
00:30:38,440 --> 00:30:42,118
Ләкин кайбер әйберләрнең ачыклануы озак вакыт алды.

296
00:30:42,118 --> 00:30:49,428
Һәм тикшеренү күрсәткәнчә, бу партияләрнең шактый күпчелеге
ачык плацебо булып чыкты. Беркем дә моңа әһәмият бирмәде кебек.

297
00:30:49,428 --> 00:30:57,458
Һәм ахыр чиктә бернинди зыян да булмаса – без
моны күрә алабыз: компенсация, боларның барысы да.

298
00:30:57,458 --> 00:31:02,044
Шулай итеп, сез зыян китерү ихтималы
булмаган бик яхшы килешү төзегән булыр идегез.

299
00:31:02,044 --> 00:31:06,061
Шуңа күрә бизнес үзе генә аңлатма түгел.

300
00:31:06,061 --> 00:31:12,256
Бу, әлбәттә, табигый рәвештә ниндидер җитди проблема
барлыгын күрсәтә — моңа хәрбиләрнең катнашуы китерә.

301
00:31:12,256 --> 00:31:16,704
Генераллар һәр җирдә актив иделәр,
Америкада да, Германиядә дә, Австриядә дә.

302
00:31:16,704 --> 00:31:23,100
Чыннан да, төп сорау шунда: ни өчен сәламәтлек
агентлары мондый масштабта хәрби мәсьәлә булып тора?

303
00:31:23,100 --> 00:31:28,938
Моны да аңлаешлы итеп аңлатып була,
чөнки ул бик зур янау, бик зур куркыныч иде.

304
00:31:28,938 --> 00:31:32,381
Ләкин без ике нәрсәне күрдек, һәм
соңрак аларга кире кайта алабыз.

305
00:31:32,381 --> 00:31:38,428
Беренчедән, бу фараз ителгән Ковид авыруы,
чынлыкта, ахыр чиктә зур йогынты ясамады.

306
00:31:38,428 --> 00:31:44,395
Кешеләр үлмәде; беркайда да артык
үлем юк. Бу хикәянең бер ягы гына.

307
00:31:44,395 --> 00:31:49,690
Ләкин тиеннең икенче ягы шунда ки, һәм монда без
үз аргументыбызга бераз каршы килүебез ихтимал:

308
00:31:49,690 --> 00:31:59,243
Бу вакциналар, без белгәнчә, эшләми, безгә вәгъдә ителгән
нәтиҗәне бирми, ә чынлыкта алар беркемне дә үтерми диярлек.

309
00:31:59,243 --> 00:32:03,508
Син моны бик провокацион итеп әйтергә
тиешсең. Шуннан бик аз кеше генә үлә.

310
00:32:03,508 --> 00:32:08,070
Әлбәттә, бу куркыныч: беренче үлемнән,
беренче корбаннан башлап. Бу бик ачык.

311
00:32:08,070 --> 00:32:12,889
Һәм бер дәүләт тә беркемне дә теләсә
ничек үтерү яки җәрәхәтләү хокукына ия түгел.

312
00:32:12,889 --> 00:32:19,198
Ләкин чынбарлык шунда ки, без куркуга тотынган, профессор Бхакди
кебек бөек акыл ияләре куркуга тотынган нәрсә —

313
00:32:19,198 --> 00:32:25,697
кешеләрнең чебеннәр кебек үләчәкләре,
вакцинацияләнгәннәрнең яртысы шунда ук үләчәкләре — булмады.

314
00:32:25,697 --> 00:32:29,945
Әйе, ләкин мин моны бу вакцинацияләр аркасында дип уйламыйм.

315
00:32:29,945 --> 00:32:38,924
Кайберләре плацебо рәвешендә ясалган, башкалары ачык күренгәнчә
зыян китерү мөмкинлеге чикле булган бик түбән дозаларда ясалган,

316
00:32:38,924 --> 00:32:43,305
әмма күпчелек вакцинацияләр чын мәгънәсендә үткәрелмәгән.

317
00:32:43,305 --> 00:32:52,967
Беренчедән, статистика күрсәтә ки, салкын чылбырны
саклап булмаган җылы илләрдә вакцина зыяны күпкә азрак.

318
00:32:52,967 --> 00:32:57,303
Бу план түгел иде. Аннары күпкә күбрәк нәрсә булыр иде.

319
00:32:57,303 --> 00:33:03,957
Һәм тагын бер нәрсә: зыян китерү мөмкинлеге әле тәмамланмаган.

320
00:33:03,957 --> 00:33:09,385
Чөнки без әле дә үлемнең дәвам итүен һәм
бала тумауның дәвам итүен күрә алабыз.

321
00:33:09,385 --> 00:33:12,307
Туу күрсәткечләре әле дә иң түбән дәрәҗәдә.

322
00:33:12,307 --> 00:33:17,500
Димәк, бу бик озак вакытлы тәэсир булып планлаштырылган.

323
00:33:17,500 --> 00:33:22,961
Һәм, әлбәттә, иң мөһиме шул: күп ялган вакцинацияләр булган.

324
00:33:22,961 --> 00:33:27,500
Германиядә бу сан 10–15 миллион дип бәяләнә.

325
00:33:27,500 --> 00:33:34,185
Бәлки, бернинди вакцина да алмаган кешеләрнең
тагын да күбрәк ялган вакцинация таныклыклары бардыр.

326
00:33:34,185 --> 00:33:38,373
Һәм бу, әлбәттә, зыянның тагын да зуррак булмавын аңлата.

327
00:33:38,373 --> 00:33:45,623
Әгәр бу чынга ашырылган булса, ягъни һәркем чынлап та бу
инъекцияләрне алган булса, хәтта билгеле бер плацебо өлеше

328
00:33:45,623 --> 00:33:49,486
булса да, безнең үлем дәрәҗәбез бөтенләй башка булыр иде.

329
00:33:49,486 --> 00:33:58,609
Һәм ул һәрхәлдә планлаштырылган иде, һәм мондый
инъекцияләрне кабат-кабат ясау кайбер формада дәвам итәргә тиеш.

330
00:33:58,609 --> 00:34:05,630
Димәк, мондый сулыш юллары авыруларына каршы ел
саен ким дигәндә бер тапкыр вакцинация ясатырга кирәк.

331
00:34:05,630 --> 00:34:09,356
Һәм аннары, әлбәттә, зыян китерү
мөмкинлеге экспоненциаль рәвештә арта.

332
00:34:09,356 --> 00:34:18,891
Без шулай ук күрдек: ике, өч яки дүрт инъекция авыруларның
экспоненциаль артуына китерә, ә аннары – төрле органнардагы кан

333
00:34:18,891 --> 00:34:26,941
тамырлары зарарлануы аркасында төрле симптомнар
тудырган төрле авыруларның катнаш хроник сурәте белән –

334
00:34:26,941 --> 00:34:31,580
аларны бернинди билгеле бер сәбәпкә дә бәйләп булмый.

335
00:34:31,580 --> 00:34:39,303
Һәм зыян принцибының иң мөһиме шунда иде: аны
клиник картинасы ачык булган механизмга гади генә

336
00:34:39,303 --> 00:34:43,384
бәйләп булмый, әмма ахыр чиктә сез әйтә аласыз:

337
00:34:43,384 --> 00:34:50,190
Ярар, без әле дә элек белгән авыруларны алабыз: кайбер
яман шеш төрләре, йөрәк өянәкләре һәм инсультлар, алар

338
00:34:50,190 --> 00:34:53,858
бераз ешрак очрый, ләкин алар һаман да шул ук авырулар.

339
00:34:53,858 --> 00:34:57,346
Бу безнең инъекцияләр белән нинди бәйләнеше бар?

340
00:34:57,346 --> 00:35:01,354
Яшеренлек монда бик мөһим нокта.

341
00:35:01,354 --> 00:35:06,266
Бу бөтен хәлнең иң гаҗәеп ягы, һичшиксез,
һәркем чынлап та вакцинацияләнергә тиеш булуы.

342
00:35:06,266 --> 00:35:12,141
Миллиардлаган кешегә бу таратуны
хәзер логика белән аңлатып булмый.

343
00:35:12,141 --> 00:35:16,827
Һәм һәркемнең ни өчен кушылып уйнаганын
аңлату да бик авыр, хәтта мөмкин дә түгел.

344
00:35:16,827 --> 00:35:21,450
Минемчә, бу пандемиянең беренче
берничә аенда күп кеше шулай уйлагандыр.

345
00:35:21,450 --> 00:35:26,015
Ничек була ала, дошман көч блокләре барысы да
«Ура, без катнашабыз, без үз халкыбызны

346
00:35:26,015 --> 00:35:29,409
төрле матдәләр белән инъекциялибез» дип әйтәләр?

347
00:35:29,409 --> 00:35:33,917
Ләкин барыбер, нигездә һәркем уенга кушылды.

348
00:35:33,917 --> 00:35:36,323
Безнең вакыт инде бик алга киткән.

349
00:35:36,323 --> 00:35:40,173
Мин алдан сөйләшкән тема белән һаман да кызыксыныр идем.

350
00:35:40,173 --> 00:35:44,930
Бу социаль сәясәт юнәлешендә хәрәкәт итә. Җәмгыять кая таба бара?

351
00:35:44,930 --> 00:35:52,228
Һәм сез үткән белән бик кызыклы чагыштыру ясап әйттегез: хәзерге
вакытта планлаштырылып яткан бу акыллы шәһәрләр, ягъни

352
00:35:52,228 --> 00:35:59,669
15 минутлык шәһәрләр, яңа төшенчә түгел, чөнки аларны
чынлыкта инде Урта гасырларда да күрергә мөмкин булган.

353
00:35:59,669 --> 00:36:09,522
Әйе, соңгы берничә дистә ел эчендә без белгән хәрәкәт иреге —
безгә теләсә кайсы юнәлештә теләсә кайсы вакытта ирекле

354
00:36:09,522 --> 00:36:16,428
хәрәкәтләнү генә түгел, ә транспорт
чарасына утырып башка континентларга да сәяхәт

355
00:36:16,428 --> 00:36:20,367
итү мөмкинлеге бирүче — һәрвакыт булмаган.

356
00:36:20,367 --> 00:36:26,163
Һәм бу бары тик сәяхәт итү бик кыйммәт булуы һәм
кирәкле транспорт чаралары булмавы гына түгел, ә

357
00:36:26,163 --> 00:36:29,701
гади генә әйткәндә, моңа рөхсәт ителмәве аркасында да.

358
00:36:29,701 --> 00:36:37,643
Ул вакытта, бигрәк тә Германиядә, күп кенә кечкенә князьлекләр
бар иде, алар Скандинавия рыцарьләре һәм

359
00:36:37,643 --> 00:36:45,759
монахлары Европаны яулап алганнан соң якынча 1000 ел
элек хакимлек өлкәләре буларак барлыкка килгән.

360
00:36:45,759 --> 00:36:51,793
Бу, мөгаен, диаметры якынча 10–20 чакрым булган районнар иде,
алар аларның хакимлегендәге бөтен территорияне тәшкил итте.

361
00:36:51,793 --> 00:36:58,519
Һәм бары тик дворяннар, ягъни хәрәкәт
ирегенә ия булганнар гына китәргә рөхсәт ителде.

362
00:36:58,519 --> 00:37:05,864
Ләкин гади гражданнарга, фермерларга һәм шәһәр биләмәләрендә
яшәүчеләргә моны бары тик ачык рөхсәт белән генә эшләргә

363
00:37:05,864 --> 00:37:09,780
рөхсәт ителде. Югыйсә аларны шунда ук төрмәгә җибәрәләр иде.

364
00:37:09,780 --> 00:37:16,056
Шулай ук композитор Иохан Себастьян Бах
белән бәйле яхшы билгеле бер вакыйга да бар, ул

365
00:37:16,056 --> 00:37:19,489
да бер вакытта Ваймар герцоглыгыннан киткән.

366
00:37:19,489 --> 00:37:25,316
Аннары аны дүрт атнага гади генә камерага ябып куйдылар,
һәм хатыны аның чыннан да кайда булуын һәм ул кайчандыр

367
00:37:25,316 --> 00:37:28,659
кире кайтачакмы-юкмы икәнен белми иде. Шулай гадәти хәл иде.

368
00:37:28,659 --> 00:37:36,558
Һәм бигрәк тә ныгытылган шәһәрләрдә яшәүчеләрнең
шәһәр диварлары булган – безгә дә хәзер һәр җирдә саклау

369
00:37:36,558 --> 00:37:41,063
вәгъдә ителгән кебек – дошманнар керә алмасыннар өчен.

370
00:37:41,063 --> 00:37:45,328
Ләкин керүе шулкадәр дә җиңел булмаган
урыннан чыгу да шулкадәр үк җиңел түгел.

371
00:37:45,328 --> 00:37:50,662
Бу шәһәр капкалары төнлә дә ябылган
булуын аңлата. Беркем дә чыгып китә алмады.

372
00:37:50,662 --> 00:37:56,949
Димәк, иң яхшы очракта да көндез генә чыга ала
идең, һәм шул вакытта да иркен йөрү җиңел түгел иде.

373
00:37:56,949 --> 00:38:03,027
Шәһәрдән чыгу өчен сездә дөрес сәбәп булырга тиеш иде.

374
00:38:03,027 --> 00:38:07,236
Әгәр дә кемнеңдер тышта эшкәртергә
кыр булган булса, бу дөрес сәбәп иде.

375
00:38:07,236 --> 00:38:18,070
Бу миңа Ковид чорын искә төшерә, алар әйткән вакытны... Мин
әле дә элекке канцлер Курцның философланып, урамга чыгу

376
00:38:18,070 --> 00:38:24,067
өйдән чыгу өчен җитәрлек сәбәпме-юкмы дип уйлануын хәтерлим.

377
00:38:24,067 --> 00:38:27,247
Әлбәттә, анда һәрвакыт шундый ук булган.

378
00:38:27,247 --> 00:38:33,879
Ягъни, шәһәрләр барысы да бик кечкенә иде – 5000 кеше яши һәм,
күз алдына китергәнегезчә, ниндидер стена белән уратып алынган.

379
00:38:33,879 --> 00:38:39,150
Бу хәзер халыкка янә тәкъдим ителә торган мәшһүр 15 минут иде.

380
00:38:39,150 --> 00:38:45,439
Сез билгеле бер дәрәҗәдә
хәрәкәтләнә аласыз, ләкин шуннан артык түгел.

381
00:38:45,439 --> 00:38:52,976
Һәм нәкъ менә хәрәкәткә контроль —
авторитар җәмгыятьләрнең бик мөһим элементы.

382
00:38:52,976 --> 00:38:57,060
Һәм шул гына да бөтен нәрсәнең кая таба баруын күрсәтә.

383
00:38:57,060 --> 00:39:02,325
Бу кешеләрне саклау турында түгел, ә контроль турында.

384
00:39:02,325 --> 00:39:10,596
Әгәр без 1989 елга кире кайтабыз икән,
Германиянең ГДРында Берлин дивары егылган вакытка.

385
00:39:10,596 --> 00:39:15,602
Ул вакытта төп сәбәпләрнең берсе –
хәрәкәт иреге чикләнгән булу иде.

386
00:39:15,602 --> 00:39:21,904
Хәрәкәт иреге — бу хәлнең ахыр
чиктә кискенләшүенә төп сәбәп булды.

387
00:39:21,904 --> 00:39:31,258
Бу ирек җитмәү яки башка абстракт мәсьәләләр турында түгел
иде, ә Көнчыгыш блогы илләренә генә түгел, Көнбатышка, Көньяк

388
00:39:31,258 --> 00:39:37,316
диңгезләренә яки теләсә кайсы башка җиргә сәяхәт итү теләге иде.

389
00:39:37,316 --> 00:39:45,104
Кешеләр көнләшеп Көнбатышка карагандыр, чөнки ул вакытта
анда кыска гына вакытка хәрәкәт иреге рөхсәт ителгән иде.

390
00:39:45,104 --> 00:39:48,815
Һава сәяхәтләре туктатылырга тиеш дип хәзер
һавада очу көннән-көн сирәгрәк була бара.

391
00:39:48,815 --> 00:39:53,094
Ләкин ГДР бик яхшы тема. Бәлки без аны кыскача карап чыгарбыз.

392
00:39:53,094 --> 00:39:56,219
Безгә һәрвакыт безне сакларга теләүләре турында вәгъдә итәләр.

393
00:39:56,219 --> 00:40:00,872
Алар безне климат үзгәрешләреннән, вируслардан
һәм төрле башка әйберләрдән сакларга телиләр.

394
00:40:00,872 --> 00:40:05,740
Без үз көчебез белән берни дә эшли алмый торган
бик ярлы кешеләр, һәм безне яклау өчен дәүләт кирәк.

395
00:40:05,740 --> 00:40:10,316
Һәм шулай итеп, диләр, ГДР диктатурасы урнаштырылган.

396
00:40:10,316 --> 00:40:16,341
Ягъни, күп кенә компанияләрнең шәхсиләштерелүе –
яки, дөресрәге, барысының да тартып алынуы –

397
00:40:16,341 --> 00:40:19,697
шунда да булган гигиена диктатурасы нәтиҗәсе иде.

398
00:40:19,697 --> 00:40:27,530
Шулай итеп, эшмәкәрләргә игътибар итәргә һәм аларга инвестиция
салырга кирәк булган әйберләр көннән-көн күбрәк барлыкка килә.

399
00:40:27,530 --> 00:40:32,671
Һәм хәтта шул вакытта да барысы кешеләрне саклау
һәм аларның сәламәт булуын тәэмин итү турында иде.

400
00:40:32,671 --> 00:40:36,106
Сез әйткәннәр тулысынча дөрес.

401
00:40:36,106 --> 00:40:44,389
Ул вакытта ГДРда социалистик үрнәк дәүләт булдыруны күздә
тотканнар, һәм шартлар сугыштан соңгы Көнбатыштагы кебек иде:

402
00:40:44,389 --> 00:40:53,086
авыл хуҗалыгында, һөнәрчелектә һәм сәнәгатьтә шәхси милекле
предприятиеләр әле дә бар иде, аларны дәүләтләштерергә теләделәр.

403
00:40:53,086 --> 00:40:57,544
Һәм анда да, әлбәттә, мәҗбүр итү чараларын куллану
мөмкин иде, һәм кайбер очракларда ул чыннан да шулай эшләнде.

404
00:40:57,544 --> 00:41:03,286
Шулай итеп, Көнбатыш Германия белән чик буендагы
зонада кешеләрне гади генә депортацияләделәр, ә

405
00:41:03,286 --> 00:41:06,605
эшкә тотылучы капиталны гади генә тартып алдылар.

406
00:41:06,605 --> 00:41:12,136
Ләкин башкача караганда, җәмгыять гомумән моны шулкадәр
җиңел итәргә теләмәде һәм моны шулкадәр җиңел булдыра алмады.

407
00:41:12,136 --> 00:41:13,845
Һәм аннары син бары тик сәбәпләр табарга тиешсең.

408
00:41:13,845 --> 00:41:17,423
Нәкъ менә хәзер кешеләр әйтер өчен сәбәпләр таба ала:

409
00:41:17,423 --> 00:41:21,999
Әйе, без сиңа бернинди начарлык та
теләмибез, ләкин бу синең үзеңнең файдаңа.

410
00:41:21,999 --> 00:41:24,389
Һәм сәламәтлек моның өчен һәрвакыт яхшы дәлил.

411
00:41:24,389 --> 00:41:29,690
Дәүләт сәламәтлекне кайгырта – вакцинацияләр, скрининг
тикшерүләре һәм башка шундый чаралар сәламәтлек

412
00:41:29,690 --> 00:41:34,934
өчен дип санала, ләкин ахыр чиктә алар бары
тик контроль һәм күзәтү максатын гына хезмәт итә.

413
00:41:34,934 --> 00:41:41,614
Шулай итеп, ГДР чорында бу бөтен система инде начар максатларда
файдаланыла иде. Санитар-гигиена кагыйдәләре кабул

414
00:41:41,614 --> 00:41:48,078
ителде, аларны үтәү көннән-көн авырлашты, һәм без моны
хәзер кечкенә һәм урта предприятиеләрдә дә күрәбез.

415
00:41:48,078 --> 00:41:53,120
Сәламәтлек кенә түгел, барлык сыйфат
сертификатлары турында да уйлагыз.

416
00:41:53,120 --> 00:42:00,591
Мәсәлән, товар иминлеген алыйк. Таләпләр көннән-көн арта бара
һәм алар инде көлке дәрәҗәсенә җитә. Мин моны хәзер үк күрдем:

417
00:42:00,591 --> 00:42:08,192
Хәзер кемдер музыкаль CD сатканда, ул үз онлайн
каталогында аскы өлештә CD тышлыгы һәм үзенең CD

418
00:42:08,192 --> 00:42:12,040
дискы күрсәтелгән рәсемне дә урнаштырырга тиеш.

419
00:42:12,040 --> 00:42:18,263
Һәр CD өчен дә нәкъ шул ук, ләкин бу
мөһим түгел; аны күрсәтергә кирәк.

420
00:42:18,263 --> 00:42:21,500
Бу өстәмә адымнар ясау кирәклеген аңлата.

421
00:42:21,500 --> 00:42:27,587
Тасвирламаларны киңәйтергә кирәк. Болар
барысы да акча таләп итә – һәм бернигә дә ирешми.

422
00:42:27,587 --> 00:42:32,697
Зур компанияләр моны әле дә үз
табышларының кайбер өлешеннән каплый ала.

423
00:42:32,697 --> 00:42:35,627
Аларда гадәттә җитәрлек кеше ресурслары да була.

424
00:42:35,627 --> 00:42:44,598
Ләкин нәкъ менә өч, дүрт, биш, ун хезмәткәре булган кечкенә
компания инде чиктә тора, хәл итә алмый һәм ябылырга мәҗбүр була.

425
00:42:44,598 --> 00:42:47,027
Ярар. Һәм аннары тагын берничә компания юкка чыкты.

426
00:42:47,027 --> 00:42:49,400
Һәм шулай итеп алар ул вакытта ГДРда моны хәл иттеләр.

427
00:42:49,400 --> 00:42:57,031
Шулай итеп, хәзер без дә җәмгыятебездәге кечкенә һәм урта
предприятиеләрнең «консолидациясен» – кавычкаларда – күрәбез.

428
00:42:57,031 --> 00:43:05,681
Һәм медицина, аеруча, һәрвакыт башка
әйберләргә караганда да җиңелрәк «чара» дип санала.

429
00:43:05,681 --> 00:43:10,140
Чөнки медициналашкан җәмгыятьтә һәркем шунда
ук: «Әйе, әгәр ул безнең сәламәтлеккә

430
00:43:10,140 --> 00:43:12,993
файдалы икән, без моны кабул итәргә тиешбез», – ди.

431
00:43:12,993 --> 00:43:17,290
Аннан соң ул кешенең яшәү чыганагын
югалтуга китерә — бу инде башка мәсьәлә.

432
00:43:17,290 --> 00:43:19,760
Аннары мин бер искәрмә белән тәмамларга телим:

433
00:43:19,760 --> 00:43:23,522
Доктор Рейфер күпсанлы мавыктыргыч китаплар язган.

434
00:43:23,522 --> 00:43:31,732
Сез аларны кайда алырга мөмкин икәнен безнең мәкаләдә, интернетта
яки Amazonда таба аласыз. Ләкин минемчә, бу үзен аклый.

435
00:43:31,732 --> 00:43:37,823
Без медицина турында белергә кирәкле
күпме тема барлыгын кыскача аңладык.

436
00:43:37,823 --> 00:43:42,935
Һәм шәхсән мин сине тыңлаганда һәрвакыт тагын да күбрәк телим.

437
00:43:42,935 --> 00:43:44,966
Әйе, мин бик шат. Әңгәмә өчен рәхмәт.

438
00:43:44,966 --> 00:43:48,521
Рәхмәт.

439
00:43:48,521 --> 00:43:54,503
Чын бәйсез журналистика бары тик
сезнең ярдәмегез белән генә мөмкин.

440
00:43:54,503 --> 00:44:01,751
Report24ка карата кабат-кабат кабул ителгән
демократиягә каршы чаралар арасында аккаунтларны ябу да бар.

441
00:44:01,751 --> 00:44:08,036
Зинһар, безнең актуаль банк
мәгълүматларын һәрвакыт report24.news//unterstuetzen

442
00:44:08,036 --> 00:44:11,100
сайтында тикшереп торыгыз. Зур рәхмәт.