WEBVTT 00:00.390 --> 00:04.860 Халыкны контрольдә тоту өчен хакимият коралы буларак медицина? 00:04.860 --> 00:12.466 Сәламәтлек яки авыру корал буларак? Медицина дәвалавы үлем тозагы буларак? 00:12.466 --> 00:23.363 Report24тан Флориан Махл һәм аның кунагы доктор Герд Рейутер медицинаның тарих буена төрле яктан нигезен яктырттылар. 00:23.363 --> 00:31.834 Ләкин үзегез тыңлагыз: доктор Рейфер киң һәм җентекле белемнәре белән бәйләнешләрне ача, ни өчен аның фикеренчә чиста 00:31.834 --> 00:40.156 табыш өчен алчылык җитәрлек аңлатма түгел, һәм 15 минутлык шәһәрләрнең бу тема белән нинди уртаклыгы бар… 00:40.156 --> 00:41.147 Аның артында нәрсә ята? Доктор Герд Рёутер вакцинацияләрне, көчне һәм контрольне анализлый 00:41.147 --> 00:42.538 https://report24.news/what-is-behind-it-dr-gerd-reuther-analy ses-vaccinations-power-and-control/] Report24-ка рәхим итегез. 00:42.538 --> 00:50.808 Минем исемем Флориан Махл, һәм бүген безнең студиядә доцент доктор Герд Реутер бар. Хуш килдегез. 00:50.808 --> 00:52.292 Сәлам. 00:52.292 --> 01:02.100 Доктор Рёзер, күптән түгел сез бик уңышлы китап яздыгыз, ул сезне, әйтергә кирәк, төп агымда киң танытты. 01:02.100 --> 01:06.045 Ул вакытлар бөтенләй башка иде, ул әле 2020 елдан алда иде. 01:06.045 --> 01:11.340 Бәлки без бу эш белән башлый алабыз: сезне нәрсә илһамландырды һәм аннан нәрсә өйрәнергә мөмкин? 01:11.340 --> 01:20.742 Әйе, ул «Алданган пациент» иде, 2017 елда, төп агымдагы нәшрият та мондый кулъязманы кабул итәрлек вакытта, 01:20.742 --> 01:29.219 һәм хаклыкны ачыклау өчен медицина системасын һәрьяктан ачыктан-ачык тәнкыйтьләү мөмкин иде. 01:29.219 --> 01:31.758 Бу хәзер көннән-көн авырлаша бара. 01:31.758 --> 01:41.248 Һәм моны инде зур аудиториягә җиткерү дә бик мөмкин түгел, чөнки хәзер мәгълүмат каналлары гади генә әйткәндә азрак. 01:41.248 --> 01:49.599 Ләкин шул вакытта минем төп этәргечем шунда иде: мин һөнәри тормышымның 30 елын медицинада күп нәрсәләр 01:49.599 --> 01:57.587 гади генә әйткәндә дөрес түгел яки, әйтергә кирәк, тамырдан хаталы икәнен аңлауга багышладым. 01:57.587 --> 02:04.288 Сәламәтлек иң зур өстенлек булса да, чынлыкта аңа әзерлек каралмаган, чөнки, кызганычка каршы, инде 02:04.288 --> 02:10.450 берничә йөз ел дәвамында медицина авыруны төп эш дип санап, сәламәтлекне икенчелгә куйды. 02:10.450 --> 02:15.831 Сәламәт кешеләрдән түгел, ә авыру кешеләрдән генә акча эшләргә мөмкин дигән яхшы билгеле әйтем бар, 02:15.831 --> 02:18.582 ләкин, күрәсең, элек башка системалар да булган. 02:18.582 --> 02:22.268 Кытайдан килгән хәбәрләр күрсәтә ки, элек хәлләр башкача булган. 02:22.268 --> 02:28.258 Син табибка сәламәт булып калу өчен түледең, бу чыннан да күпкә җәлеп итәрлек яңгырый. 02:48.134 --> 02:56.645 Син медицина тарихчысы, бу сиңа фактларны өйрәнү өчен күп вакыт бирә, һәм миңа шулай тоела: хәзерге вакытта барлык яклар да 02:56.645 --> 03:05.185 социаль тәнкыйтькә яки җәмгыятьне гомуми рәвештә карауга таба хәрәкәтләнә, ә сәламәтлек, әлбәттә, бик мөһим мәсьәлә. 03:05.185 --> 03:13.793 Һәм без алдан кыскача сөйләштек; дөнья хәзер чыннан да шактый күңелсез хәл алдында тора. 03:13.793 --> 03:22.009 Әйе, сәламәтлеккә һәм эшкә булган кызыксынуым мине нигездә социаль аспектларны карарга этәрде. 03:22.009 --> 03:32.195 Бер яктан, бу тарихка күз салу, ул медицина өчен мөһим һәм социаль шартларны исәпкә алмыйча башкарылмый. 03:32.195 --> 03:39.458 Аннары минем хатыным тарихчы, бу тарихи шартларны өйрәнү өчен тагын бер сәбәп булды. 03:39.458 --> 03:49.228 Ләкин медицина белән тарих арасындагы бу тыгыз бәйләнеш һәрвакыт булган, һәм Ковид-19 белән ул аеруча ачык күренде: 03:49.228 --> 03:55.305 медицина кампанияләре җәмгыятьне контрольдә тоту өчен кулланыла. 03:55.305 --> 04:02.789 Ләкин бу беренче тапкыр түгел иде, чөнки медицина чынлыкта XIII гасырда социаль шартларга йогынты ясау максатыннан 04:02.789 --> 04:06.695 академик университет медицинасы буларак кертелгән иде. 04:06.695 --> 04:13.263 Ул вакытта бу яңа медицина һөнәрен булдыруга нигездә чиркәү омтылды. 04:13.263 --> 04:15.599 Һәм аңа табиблар ни өчен кирәк иде? 04:15.599 --> 04:23.659 Ниһаять, җәмгыятьтә кемнең авыруын, кемнең сәламәтлек проблемасы булуын ачыклау өчен. 04:23.659 --> 04:28.172 Шулай итеп, син йогынтылы кешеләр турында тиз арада белдең. 04:28.172 --> 04:35.023 Аннары бу көч турында, бәлки мирас турында иде, шуңа күрә кешеләр иртә этапта ук хәбәрдар булырга теләделәр. 04:35.023 --> 04:43.333 Шул вакытта гумораль теория дип аталган дәвалау концепциясе буларак тәкъдим ителгән медицина чаралары 04:43.333 --> 04:48.619 ярдәмендә кешеләрнең сәламәтлеген ниятләп бозу да мөмкин иде. 04:48.619 --> 04:56.109 Шулай итеп, авырулар китереп чыгару мөмкин булды. Бу безнең заманда гына түгел, элек тә мөмкин иде. 04:56.109 --> 05:01.055 Мәсәлән, ртуть нигезендәге мазьларны кайбер тире сыпыртулары китереп чыгару өчен кулланырга мөмкин иде. 05:01.055 --> 05:04.216 Аннары кешеләр: «Кемдәдер проказа бар», — дип әйтерләр иде. 05:04.216 --> 05:12.278 Һәм шул вакытта Европа илләрендә лепра диагнозы куелган кешеләр лепра белән авырый иде, ә башка илләрдә мондый хәл булмады. 05:12.278 --> 05:20.180 Ислам җәмгыятендә проказа авыруы белән интегүче, тиредә барлыкка килгән симптомнар нәтиҗәсендә борын яки колак өлешләре юкка 05:20.180 --> 05:24.359 чыга башласа да, ул җәмгыятьтә гадәти тормыш алып бара ала иде. 05:24.359 --> 05:33.560 Ләкин христиан Көнбатышында чиркәү аны шундый итеп билгеләде ки, кеше барлык милкен үзенә алып, җәмгыятьтән китәргә тиеш. 05:33.560 --> 05:36.959 Һәм бу милек аннары яңа хуҗаларга яңадан бүленергә тиеш булды. 05:36.959 --> 05:42.120 Шулай итеп, теләнмәгән кешеләрдән котылуның бик гамәли ысулы булды. 05:42.120 --> 05:51.321 Европада христианлык төп дин булып кабул ителгәнче лепра авыруы булмаган. 05:51.321 --> 05:55.814 Һәрвакыт әйтелгән: моны крест походы вакытында китергәннәр. 05:55.814 --> 05:59.007 Бәлки, бер-ике яңа авыру да булгандыр. 05:59.007 --> 06:07.387 Ләкин бу авыруны, күренеп торган авыруны кулланып, кешене җәмгыятьтән читләштерү, алардан котылу моделе. 06:07.387 --> 06:16.604 Мәсәлән, Дональд Трамп кебек кеше бүгенге көндә, әгәр ул шул чорда яшәгән булса, лепра белән авырырга мөмкин иде. 06:16.604 --> 06:20.135 Һәм аннары, судсыз гына, болай дияргә туры килгән булыр иде: «Трамп әфәнде, без гафу үтенәбез». 06:20.135 --> 06:25.590 Кызганычка каршы, аларга җәмгыятьтән китәргә туры килде, хәзер шәһәр читендәге имин урында 06:25.590 --> 06:28.875 яшәргә мәҗбүрләр һәм чыгыш ясарга рөхсәт ителми. 06:28.875 --> 06:34.613 Шулай итеп, ул чакта кертелгән чара, Ковид чорында яңадан актуальләште: кешеләр әйтте: «Әйе, болар авыру 06:34.613 --> 06:40.949 кешеләр, аларны чикләнгән вакытка изоляцияләргә кирәк». Лепра очрагында исә ул бары тик даими була иде. 06:40.949 --> 06:49.615 Һәм вакыйгаларның алга таба барышында бу радикаль чараларны куллану мәсьәләсе дә туды... – бик күп агулы матдәләр бирелде, 06:49.615 --> 06:54.599 бүген аларны күз алдына китерү дә авыр: мышьяк, ртуть, антимон. 06:54.599 --> 06:57.620 Тиешле дозада болар барысы да үтергеч матдәләр иде. 06:57.620 --> 07:02.745 Бу теләсә нинди гади авыруны үлем тозагына әйләндерергә мөмкин дигәнне аңлата. 07:02.745 --> 07:07.907 Һәм бу кинәт безгә монда да таныш булып тоела. Ковид белән бу ничек эшләде соң? 07:07.907 --> 07:15.909 Ковид дип аталган гади, зарарсыз грипп. Һәм тиешле дарулар белән, мин бигрәк тә Төньяк Италияне күздә тотам, бөтен бу 07:15.909 --> 07:20.332 хәл кинәт күп кенә өлкән кешеләр өчен үлем капкынына әйләнде. 07:20.332 --> 07:25.773 Аннары алар шикләнелгән грипптан үлгәннәр, ләкин чынлыкта дәвалау нәтиҗәсендә вафат булганнар. 07:25.773 --> 07:29.349 Һәм бу төшенчә шул вакытта ук инде кертелгән иде. 07:29.349 --> 07:39.260 Әгәр дә кемдер минем әйткәннәремне арттырылган дип уйлый икән, 17–18 нче гасырлар чигендә, XVIII гасырда бу хакта 07:39.260 --> 07:44.566 язган монах Авраам Санта-Клара да бар, һәм ул болай диде: 07:44.566 --> 07:50.816 Әйе, медицина һөнәре җәзасыз үтерү хокукын бирә. 07:50.816 --> 07:59.025 Һәм ул эчке кеше иде, шуңа күрә ул медицинаның җәмгыятьтә нинди роль уйнавын белде. 07:59.025 --> 08:04.599 Һәм без моны хәзер барлык вакцинацияләр белән янә күрәбез; бу да сәламәтлек турында түгел, ә 08:04.599 --> 08:08.173 киресенчә, башка максатларга юнәлтелгән көн тәртибе. 08:08.173 --> 08:18.828 Һәм бөтен «уен», кавычкалардагы бу явыз уен, XIII гасырдан бирле дулкын-дулкын белән бара, ә социаль 08:18.828 --> 08:25.387 проблемалар булганда аны эпидемияләр рәвешендә көчәйтәләр. 08:25.387 --> 08:33.304 Әгәр сиңа бөтенесе кирәк икән, нәкъ хәзер сиңа финанс кризисы белән бергә Covid кирәк булган кебек, беренче 08:33.304 --> 08:40.328 чума XIV гасырда, 1347 елда, шул вакытта Флоренциядә булган банк кризисыннан соң чыккан. 08:40.328 --> 08:49.577 Бу сәламәтлек белән социаль үсешләр арасында һәрвакыт бик нык бәйләнеш бар дигән сүз, яки төгәлрәге, хакимияттәге 08:49.577 --> 08:54.084 элитаны куркыныч астына куя торган социаль проблемалар. 08:54.084 --> 08:58.160 Һәм менә шулчак син сәламәтлекне корал итеп кулланасың. 08:58.160 --> 09:00.605 Моның асылы бик мавыктыргыч. 09:00.605 --> 09:04.571 Әлбәттә, мин ышанам, һәрвакыт зур импульс катнаша. 09:04.571 --> 09:08.268 Вакцинация турында сөйләгәндә, миллиардлаган акча эшләргә мөмкин. 09:08.268 --> 09:15.113 Минемчә, бу һәрвакыт явызлык булырга тиеш түгел: мин әле бу хакта төгәл фикергә килмәдем, ләкин һәрвакыт явызлык булырга тиеш 09:15.113 --> 09:20.425 түгел, ул гади алчылык кына булырга мөмкин, мәсәлән, тырмача эченә алынган «дару»ны эшләгәндә, ул 09:20.425 --> 09:24.166 чынлыкта берни дә эшләми һәм хәтта зыянлы да булырга мөмкин. 09:24.166 --> 09:30.214 Һәм аның белән сез миллиардлар эшли аласыз һәм хөкүмәтләрне ышандыра аласыз: ул бик мөһим, 09:30.214 --> 09:34.221 күпме кешенең гомерен саклый, һәркемдә булырга тиеш. 09:34.221 --> 09:43.732 Мисал өчен, Америкага карасак, анда хәзер 70тән артык мондый вакцинация балалар өчен мәҗбүри яки планлаштырылган. 09:43.732 --> 09:48.753 Мин һәр штатта моның ничек каты үтәлүен белмим. 09:48.753 --> 09:56.610 Ләкин мин ким дигәндә шуны беләм: берничә дистә ел элек якынча 10 саклаучы вакцинация дип аталган булса, 09:56.610 --> 10:01.134 хәзер 18 яшькә кадәр якынча 100 вакцинация билгеләнгән. 10:01.134 --> 10:07.763 Һәм бу нигездә табыш максатлары белән хәрәкәтләнүе ачык, чөнки кешеләр миллионнарча еллар буе яшәп 10:07.763 --> 10:11.733 килгән һәм бу вакцинацияләрсез дә бик-бик яхшы яшәгән. 10:11.733 --> 10:15.137 Ләкин Америкага тиз генә күз салыйк. 10:15.137 --> 10:23.453 Ярар, минемчә, табыш мәнфәгатьләре бөтен мәсьәләне дә аңлатмый, чөнки әгәр без бу көн тәртибенә карасак, ул 10:23.453 --> 10:27.503 күпсанлы хроник авыруларның барлыкка килүенә китерде. 10:27.503 --> 10:36.843 Роберт Кеннеди мл. хәзер җәмәгатькә ачык видеоклип төшереп, АКШта элек хәлләр башкача булганын күрсәтүе бик шәп – 10:36.843 --> 10:45.350 ягъни башка илләр белән чагыштырганда американнар күбрәк авырмаган һәм гомерләре кыскарак булмаган. 10:45.350 --> 10:52.976 Һәм бу бөтен нәрсә бары тик 1980–1990 елларда гына барлыкка килде, бу вакцинация программасына параллель рәвештә, шулай ук 10:52.976 --> 10:59.226 кешеләр төрле формада куллана торган югары дәрәҗәдә эшкәртелгән, көннән-көн синтетикка әйләнә барган 10:59.226 --> 11:03.172 азык-төлек массасының артуына да параллель рәвештә. 11:03.172 --> 11:08.805 Бу сәламәтлекнең көннән-көн начарлануына китергән төп үсешләр. 11:08.805 --> 11:16.404 Әгәр дә сез моны вакыт узу белән күзәтсәгез һәм каршы-регуляция булмаса, димәк, моның артында төшенчә булырга тиеш. 11:16.404 --> 11:24.192 Чөнки шул вакытта син аңлыйсың: сәламәт кешеләрне мәгънәсез дарулар яки зарарлы тормыш рәвеше белән авыруга дучар 11:24.192 --> 11:28.564 итү ысулы чынлыкта бары тик билгеле бер вакытка гына эшли. 11:28.564 --> 11:32.626 Чөнки шул вакытта бик күп кеше авырып китәр һәм ул инде эшләми калачак. 11:32.626 --> 11:37.874 Киресенчә, соңгы дистә елларда безнең илдә булганча, сәламәт кешеләрне авыруга дучар итмичә, алар 11:37.874 --> 11:40.882 белән көннән-көн күбрәк эш итү һәрвакыт мөмкин булган. 11:40.882 --> 11:49.520 Шулай итеп, бу барлык профилактик скрининг тестлары, бәлки зыян китермәс, әмма алар барыбер зур бизнесҡа әйләнде. 11:49.520 --> 11:55.260 Әйе, бу, әлбәттә, базарга чыгарылган барлык әзерлек эшләрендә һәрвакыт роль уйный. 11:55.260 --> 12:02.274 Ләкин бу зыян салу максаты булмаса, мин уйлыйм, бу барлык вакцинацияләрне аңлатып булмый. 12:02.274 --> 12:14.640 Бу бик иртә башланды, беркайчан да социаль проблема булмаган шушы бик-бик сирәк очрый торган авыруларга юнәлеш алып. 12:14.640 --> 12:20.004 Хәзер инде кызамык һәм паротит очраклары һәр җәмгыятьтә һәрвакыт бик аз булган. 12:20.004 --> 12:30.624 Һәм моны мәҗбүри рәвештә булдырмас өчен аны нольгә кадәр киметергә тырышу — теләсә нинди биологик процесс өчен бөтенләй 12:30.624 --> 12:38.701 мәгънәсез һәм мөмкинсез — озак вакытлы коммерция ягыннан тотрыклы була алмый торган концепция, 12:38.701 --> 12:43.981 чөнки ул тиздән үзенең хаталы булуын ачыклыйчак. 12:43.981 --> 12:52.387 Күпләр әйтүенчә, моның артында фәкать фармацевтика индустриясе генә түгел, халык санын киметү дә тора. 12:52.387 --> 12:57.800 Һәм моны ачыктан-ачык әйттеләр – Рим клубы, без, диләр, бу дөньяда артык күп кеше. 12:57.800 --> 13:04.925 Хәзер, әлбәттә, бер нәрсәне әйтергә кирәк: бу массакүләм вакцинацияләр һәм башка медицина чаралары 13:04.925 --> 13:12.016 нигездә бала туу дәрәҗәсе бик югары булмаган илләргә кагыла, анда халык чынлыкта кими, диелә. 13:12.016 --> 13:17.555 Хәзер исә каршы аргумент буларак болай дип фараз итәргә кирәк: әгәр без аларны шулай атарга теләсәк, ни өчен 13:17.555 --> 13:20.617 мондый медицина тәҗрибәләре, мәсәлән, Африкада үткәрелми? 13:20.617 --> 13:24.966 Яки Азиядә, анда бездә зур илләр бар. Кытай халкы кими бара. 13:24.966 --> 13:30.377 Ләкин Һиндстан киресенчә күренә. Анда бер миллиардтан артык кеше бар, алар бик теләп күпләп бала табарга 13:30.377 --> 13:33.823 омтылалар, моның мисалы еш кына ярлырак мәдәниятләрдә очрый. 13:33.823 --> 13:41.213 Нигә мондый чаралар монда шундый каты гамәлгә ашырыла, ә анда бөтенләй гамәлгә ашырылмый кебек? 13:41.213 --> 13:43.924 Ярар, ул нигездә шунда эшләнде. 13:43.924 --> 13:51.829 Әгәр соңгы берничә дистә елны карасак, халыкка зыян салу һәм аларны бала таба алмаучы итү ачык нияте белән үткәрелгән 13:51.829 --> 13:55.302 бу вакцинация тәҗрибәләре Африкада һәм Һиндстанда узган. 13:55.302 --> 14:01.855 Минем белүемчә, бу мәсьәлә буенча Һиндстанда Билл Гейтска каршы да берничә суд эше каралуда. 14:01.855 --> 14:10.247 Һәм Африкада шулай ук тетанга каршы вакцинация үткәрү буенча зур кампания булды, минемчә, аны һәр алты ай саен кабатларга кирәк, 14:10.247 --> 14:14.554 һәм хәтта вакцинация яклылары да моны аңлаешсыз дип таптылар. 14:14.554 --> 14:25.075 Һәм Католик чиркәве активистлары анда үрчемсезлек тудыру өчен эшләнгән матдәләр булуын ачыкладылар. 14:25.075 --> 14:27.468 Әлбәттә, бөтен эш шуннан соң туктатылды. 14:27.468 --> 14:30.804 Ул ачыклангач, аны тагын тотрыклы итеп саклап булмады. 14:30.804 --> 14:39.502 Һәм, йомшак әйткәндә, вакцинага шикләнү хәзер шушы аталган үсеп килүче илләрдә бик югары. 14:39.502 --> 14:45.930 Димәк, алар өчен бары тик ак тәнле кешеләрдән торган вакцинация төркеменең килүен күрү генә җитә. 14:45.930 --> 14:52.055 Вакцинация төркемнәре дә берничә тапкыр кыйналган һәм буш кул белән кире кайткан. 14:52.055 --> 15:01.981 Минемчә, соңгы берничә дистә ел эчендә халык арасында кабул итү дәрәҗәсе чыннан да диярлек нольгә төште. 15:01.981 --> 15:11.858 Хәзер инде ачык: Газадагы шундый бөтенләй мәгънәсез вакцинация кампаниясен туктату чорында гына, кешеләр фактик рәвештә 15:11.858 --> 15:17.587 кача алмаган шушы коточкыч шартларда гына үткәреп була иде. 15:17.587 --> 15:27.553 Һәм, бәлки, бу атышу тәнәфесе аңа тагын бер кат сулыш алырга, яки яңадан азык-төлек һәм саф су табарга мөмкинлек биргәндер. 15:27.553 --> 15:33.600 Ләкин шул шарт белән, алар балаларын да вакцинацияләү мөмкинлегеннән файдаланалар. 15:33.600 --> 15:39.344 Шулай итеп, бу, әлбәттә, бары тик шушы мәҗбүри шартларда гына мөмкин булды, чөнки халык әле качып китә ала торган 15:39.344 --> 15:42.768 башка илләрдә алар шунда ук качарга тотынган булырлар иде. 15:42.768 --> 15:49.749 Мине нәкъ менә шул гаҗәпләндерде, әгәр кыска гына өзеп әйтсәм, Газада – чынлыкта бу темага кире кайтырга теләгән идем. 15:49.749 --> 16:00.351 Мин бик гаҗәпләндем, ни өчен алар хәзер Көнбатышта үзләрен бу ярлы балаларны вакцинацияләүче бөек ярдәмчеләр итеп күрсәтәләр. 16:00.351 --> 16:07.076 Бу нинди вакцинация иде? Һәм бу вакцинация кешеләргә файдалы дип әйтү өчен нинди нигез бар? 16:07.076 --> 16:10.565 Әйе, бу – полиомиелит, бу бөтенләй абсурд. 16:10.565 --> 16:19.442 Беренчедән, бу даими төп агым фикеренә каршы, полиомиелит йогышлы авыру да түгел, вируслы авыру да түгел. 16:19.442 --> 16:26.909 Чынлыкта полиомиелит – токсиннар тәэсире аркасында барлыкка килгән йомшак паралич рәвешендәге симптом. 16:26.909 --> 16:37.820 Ул вакытта, XX гасырның беренче яртысында, бу пестицидлар авыл хуҗалыгында кулланылган: башта мышьяк нигезендә, соңрак ДДТ. 16:37.820 --> 16:46.406 Ләкин башка токсиннар да теләсә кайсы яшьтә йомшак паралич китереп чыгара ала, чөнки кулланылган токсиннар 16:46.406 --> 16:51.223 гадәттә нерв күзәнәкләренә тәэсир итә торган токсиннар. 16:51.223 --> 16:57.172 Һәм, әлбәттә, бала кечерәк, ягъни кеше яшьрәк булган саен, аның таралу күләме азрак була, һәм 16:57.172 --> 17:00.713 бу матдәләрнең агулылыгы шулкадәр югарырак була. 17:00.713 --> 17:08.039 Шуңа күрә ул вакытта полиомиелит нигездә балаларны йоктырган, хәтта һәрвакыт авыру өлкәннәр дә булган булса да. 17:08.039 --> 17:17.404 Һәрхәлдә, полиомиелит мәгънәсез, чөнки агулануны бернинди вакцинация дә булдырмый кала алмый; бу мөмкин түгел. 17:17.404 --> 17:25.869 Һәм икенче нәрсә шул ки, әлбәттә, гадәттән тыш хәлләр зоналарында кайбер авырулар барлыкка килә, азык-төлек кытлыгы нәтиҗәсендә 17:25.869 --> 17:29.893 су пычрануы аркасында барлыкка килгән йогышлы авырулар. 17:29.893 --> 17:37.945 Аннары грипп, барлык диарея авырулары, шушы барлык авырулар – колераны һәм тифны гына күз алдына китерегез, 17:37.945 --> 17:45.321 чынлыкта нәкъ менә алар, яки дизентерия, сугыш вакытында куркыныч тудыра, эпидемия куркынычы бар. 17:45.321 --> 17:52.230 Ләкин полиомиелит, мәсәлән, агулы газ кулланылганда гына барлыкка килә. 17:52.230 --> 17:59.239 Әгәр агулы газ кулланылган булса, әлбәттә, нервлар агулануы һәм шуңа туры килгән паралич та барлыкка килер иде, һәм аны 17:59.239 --> 18:03.892 полиомиелитка бәйләп аңлатырга мөмкин булыр иде, чөнки канализациядә полиовирус 18:03.892 --> 18:07.240 маркерлары табылган дип әйтергә мөмкин булыр иде. 18:07.240 --> 18:14.014 Ләкин нигездә, гасырлар буе, сугыш зоналарыннан белгәнебезчә, сугыш гамәлләре белән бәйле рәвештә 18:14.014 --> 18:17.824 полиомиелит паралич эпидемиясе беркайчан да булмаган. 18:17.824 --> 18:24.000 Бу тагын бер кат ачык күрсәтә: монда бөтенләй башка бер көн тәртибе эшли, һәм без зыян китерү, халык 18:24.000 --> 18:30.055 арасында бала туусызлык тудыру максатын күздә тоткан көн тәртибе бар дип фараз итәргә тиешбез. 18:30.055 --> 18:36.194 Сез бу конкрет сугыш зонасында полиомиелиткә каршы вакцинация яклау аргументларын җентекләп укып чыктыгызмы? 18:36.194 --> 18:43.100 Һәм мин дә моны бик гаҗәп дип саныйм. Шундый очраклар чыннан да анда була дип күрсәтүче кайбер саннар булырга тиеш. 18:43.100 --> 18:52.182 Әйе, белүемчә, бер очрак турында сүз булган, әмма бу паралич шул сәбәпле килеп чыккан. 18:52.182 --> 18:58.552 Һәм бу бер генә очрак та кичекмәстән массакүләм эпидемия куркынычы тудырыр иде. 18:58.552 --> 19:02.953 Бүгенге көндә безгә күп нәрсә кирәкми. Бу берәр җирдә ауган мәшһүр дөге капчыгы кебек: 19:02.953 --> 19:05.235 ул ауган саен һәркем шунда ук реакция ясый. 19:05.235 --> 19:11.936 Бу Дөнья сәламәтлек оешмасының гадәти тотышы: чынлап та берни дә эшләргә кирәкми. 19:11.936 --> 19:20.899 Ковид-19 тесты очракларыннан без беләбез: пандемия бөтендөньяга игълан ителгәндә якынча 7000 уңай тест булган, ләкин 19:20.899 --> 19:25.885 без бу очракларның берсенең дә чынлап авыру булуын белмибез. 19:25.885 --> 19:34.868 Мәсәлән, якында гына чыккан хисапта дөнья күләмендә кызамык очраклары 20 процентка арткан дип әйтелә. 19:34.868 --> 19:40.632 Ләкин Дөнья сәламәтлек саклау оешмасының басмасын укып чыксагыз, ул симуляцияләргә 19:40.632 --> 19:44.881 нигезләнгәнен һәм аның артында чын саннар юклыгын күрерсез. 19:44.881 --> 19:55.453 Һәм бу мәкаләдә хәтта шулай дип әйтелә – чөнки бөтен дөнья буенча хәбәр ителгән чын күзәтү саннары бу очракны бик түбән күрсәтер 19:55.453 --> 20:00.628 иде, ягъни аны ким бәяләр иде – шуңа күрә фаразлар ясалган. 20:00.628 --> 20:09.018 Шулай итеп, «проекция» сүзенең икенче мәгънәсе шунда: симуляция модельләре хәзер мөмкин дә булмаган дәрәҗәдә 20:09.018 --> 20:16.733 төгәл булмаган саннар тудырды. Аннары сез аерым илләрне һәм үлем очраклары санын да карый аласыз. 20:16.733 --> 20:25.064 Бу соңгы берничә дистә ел дәвамында басылып чыккан мәгълүматларга бөтенләй туры килми, чөнки анда нибары берничә йөз 20:25.064 --> 20:32.564 очрак кына булган. Халык өчен куркыныч тудыру өчен ел саен дистәләрчә мең очрак булырга тиеш булыр иде. 20:32.564 --> 20:43.429 Шулай итеп, без күрәбез: чынлап та булганмы, юкмы — мөһим түгел; син барысын да уйдырып чыгарасың да, булган дип әйтәсең. 20:43.429 --> 20:50.444 Һәм әгәр алар безгә берни дә әйтмәгән тест уздырсалар – Ковид очрагында PCR-тест белән белгәнебезчә – 20:50.444 --> 20:54.388 алар булмаган очракларны да шунда ук игълан итә алалар. 20:54.388 --> 21:01.589 Аннары бу бөтен дөнья газеталарында чыга, бәла килеп җитә – һәм курку урнаша. 21:01.589 --> 21:08.571 Шуңа күрә без моны «Hauptsache Panik» («Иң мөһиме – паника») китабында эпидемияләр тарихында телгә алдык; менә шул төп нокта. 21:08.571 --> 21:16.179 Алар һәрвакыт курку уятырга тырышалар, чөнки курку кешеләргә ачык итеп уйларга комачаулый. 21:16.179 --> 21:22.457 Һәм бүгенге көндә массакүләм мәгълүмат чараларында саннар, зур куркынычлар һәм мөмкин булган рискларны игълан итеп 21:22.457 --> 21:28.927 бик нәтиҗәле рәвештә курку тудырырга мөмкин, чөнки җирдә беркем дә аларның чыннан да булуын раслый алмый. 21:28.927 --> 21:32.839 Һәм кемдер моны эшләгәндә, алар аңлыйлар ки, бу бөтенләй берни дә түгел. 21:32.839 --> 21:37.640 Мәсәлә һәрвакыт син булмаган урында кебек тоела. 21:37.640 --> 21:45.555 Проблемалар, күрәсең, без Ковид пандемиясе дип аталган вакытта күргән шушы математик уеннарда. 21:45.555 --> 21:50.857 Ләкин без климат үзгәреше очрагында да шул ук хәлне күрәбез: практикада бөтенләй күренми 21:50.857 --> 21:53.866 торган исәпләүләр аркасында паника тудырыла. 21:53.866 --> 21:57.980 Һәм ул шулай ук һәр борылышта, керү нокталарында да манипуляцияләнә. 21:57.980 --> 22:03.946 Мәсәлән, бу пандемия мәсьәләсендә канализация суларында бу үлчәүләргә мин бөтенләй ышанмыйм. 22:03.946 --> 22:06.391 Мин моны бер тапкыр физик рәвештә исәпләдем. 22:06.391 --> 22:12.543 Бу йөзү бассейнына шикәр кристалын ташлап, аннары аны икенче ягында үлчәргә тырышу кебек булыр иде, һәм мин 22:12.543 --> 22:15.701 моны эшли алмыйм. Берничә галим дә миңа моны раслады. 22:15.701 --> 22:17.790 Ярар, минемчә, болар барысы да фокус-покус. 22:17.790 --> 22:22.364 Диңгездәге 20 үлчәү станциясе белән температураны билгеләүгә дә шул ук кагыйдә кагыла, һәм без 100 000 22:22.364 --> 22:24.964 ел элек ничек булганын беләбез дип әйтү дә шулай ук. 22:24.964 --> 22:31.806 Шулай итеп, бу үлчәүләр барысы да мәгънәсез. Бәлки без кызамык темасына кире кайта алабыз. 22:31.806 --> 22:36.239 Бу хәзерге вакытта Германиядә кабат-кабат килеп чыга торган мәсьәлә, анда киеренкелек югары, чөнки фактик 22:36.239 --> 22:38.877 рәвештә турыдан-туры булмаган вакцинация таләбе бар. 22:38.877 --> 22:44.609 Һәм мине бер нәрсә кызыксындыра. Минемчә, мин аны MWGFD чарасында сездән ишеттем: 22:44.609 --> 22:51.154 Бу балачак авырулары чыннан да кешеләргә уңай йогынты ясарга мөмкин. Бу дөресме? 22:51.154 --> 22:57.909 Әйе, теш чыгу белән бәйле проблемалар, дәлилләр күрсәткәнчә, үзе тарих кадәр үк борынгы. 22:57.909 --> 23:03.894 Алар һәрвакыт булганнар, һәм безнең замандагы кебек аларны беркайчан да проблема дип игълан итмәгәннәр. 23:03.894 --> 23:09.983 Бездә алдагы гасырлардан кызамык, сипкел чире, кызыллы температура һәм рубеола тасвирламалары бар, шулардан 23:09.983 --> 23:13.452 без бу чирләрнең нәкъ менә шулар булуын ачыклый алабыз. 23:13.452 --> 23:16.325 Ләкин иң элек әйтелде: болар – балаларның теш чыгару белән бәйле вакытлыча кыенлыклар гына, һәм 23:16.325 --> 23:18.311 алар моны бөтенесен дә исән-сау үткәреп җибәрерләр. 23:18.311 --> 23:22.200 Һәм нәкъ менә монда гына алар әйттеләр: әйе, өлкәннәр дә куркыныч астында. 23:22.200 --> 23:26.067 Һәм икенчедән, үтерүчәнлек бирелгән булачак. 23:26.067 --> 23:33.458 Шулай итеп, хәзерге шартларда кызамык турында абсурд әйберләр әйтелде: мәсәлән, кызамык белән авыручы 100 23:33.458 --> 23:39.750 кешенең берсе үләр, дип әйттеләр, ә күп еллар буе бу сан һәрвакыт мең кешенең берсе булган. 23:39.750 --> 23:48.300 Ләкин сәнәгатьләшкән илләрдә бу инде дөрес түгел. Иң яхшы очракта ул 5000 кешегә бер кеше тәшкил итә, ә Германиядә кызамыкның 23:48.300 --> 23:52.302 50 очрагы булганда, бу һәр 100 елга бер үлем дигән сүз. 23:52.302 --> 23:58.816 Аннары зур сорау туа: бу үлем чынлап та авырудан килеп чыкканмы? 23:58.816 --> 24:08.321 Чөнки моны сез бары тик авыру дәвалаусыз калса гына әйтә алыр идегез. Һәм дәвалаусыз калса, кемдер үләр иде. 24:08.321 --> 24:12.480 Ләкин дәвалаусыз кем кала? Сәнәгатьләшкән илләрдә беркем дә калмый. 24:12.480 --> 24:16.116 Бу дәвалау чаралары үткәрелә дигәнне аңлата. Һәм бу барлык чаралар да куркыныч тудыра. 24:16.116 --> 24:27.241 Аеруча кызамык очрагында берничә тикшеренү күрсәткәнчә, кыска гына вакытка 41 градуска кадәр күтәрелә алучы бу бик югары температура 24:27.241 --> 24:31.448 авыручылар өчен бик мөһим дәвалау реакциясе булып тора. 24:31.448 --> 24:41.539 Һәм бу кызу узгач, авыру юкка чыга, син исән каласың. Һәм барысы да тәмамлана, синдә гомерлек иммунитет бар. 24:41.539 --> 24:46.674 Ләкин күп буыннар буе медицинаның башка максаты булмады, ул симптомнарны, шул исәптән 24:46.674 --> 24:49.373 температураны бетерүдән генә гыйбарәт иде. 24:49.373 --> 24:58.332 Бу хәзер хәтта 38,5 градус тән температурасы да кызуны киметү өчен дәвалана дигән сүз. 24:58.332 --> 25:07.515 Бу шулай ук тәннең савыгу механизмнарын боза, шуңа күрә булган берничә үлем чынлыкта мондый 25:07.515 --> 25:12.710 начар мөгамәлә нәтиҗәсе дип фараз итәргә кирәк. 25:12.710 --> 25:19.964 Башка даруларның да тәҗрибә рәвешендә кулланылуын әйтеп тә торырга кирәкми, чөнки алар, бигрәк тә балаларда, 25:19.964 --> 25:23.900 зыянлы һәм хәтта үлемле нәтиҗәләргә китерергә мөмкин. 25:23.900 --> 25:26.018 Ләкин сез моны контекстта күрергә тиеш. 25:26.018 --> 25:36.706 Мин Германиядә соңгы 20 ел эчендә олыларда кызамык аркасында булган дип әйтелгән кайбер үлемнәр турында беләм. Бу 25:36.706 --> 25:48.444 очракларда бала авыруы аркасында кызамык йогу куркынычыннан куркып, олылар вакцинацияләнгән һәм аннары тиздән вафат булган. 25:48.444 --> 25:54.074 Монда «әйе» дип әйтергә туры килә: әле анда кызамык булмаган идеме? Яки бу вакцинация идеме? 25:54.074 --> 26:02.039 Димәк, бу, мөгаен, вакцинация булгандыр, ул шулай ук традицион медицина карашлары буенча да каршы күрсәтелә. Әгәр 26:02.039 --> 26:10.040 эпидемия булса, өйдә мөмкин булган инфекция булса, сез вакцинация ясатырга тиеш түгел, хәтта вакцинациягә ышансагыз да. 26:10.040 --> 26:12.774 Һәм моны хәзер Covid-19 белән дә тагын бер кат эшләделәр. 26:12.774 --> 26:17.287 Глобаль пандемия игълан ителә һәм вакцинация кампаниясе үткәрелә. 26:17.287 --> 26:25.770 Бу гадәти медицина кагыйдәләренә каршы килә, ул 300 ел дәвамында бу вакцинацияләрне алга сөрә. 26:25.770 --> 26:30.580 Кешеләрне хәрәкәткә китерүче күп нәрсәләрнең артында бик матур бер хикәя ята. 26:30.580 --> 26:33.955 Һәм моның артындагы хикәя – чөнки вакцинацияләр матур яңгырый, шулай бит? 26:33.955 --> 26:42.085 Сез аз күләмдәге матдә белән иммунизацияләнәсез, һәм шуннан соң билгеле бер иммунитетка ия була аласыз. 26:42.085 --> 26:49.271 Мине гаҗәпләндерә һәм җитәрлек дәрәҗәдә сөйләшмиләр торган нәрсә шул: кешеләр чирләрнең организмга ничек керүен оныталар. 26:49.271 --> 26:58.542 Авырулар бернинди мускулга яки канга инъекция ясап керми, ә борын, авыз, шымыр мембраналар аша, теләсә кайсы җирдән керә. 26:58.542 --> 27:06.118 Һәм монда сорау шунда: әгәр дә нәтиҗәле вакцина бар икән, аны нәкъ менә шуннан башлап эшләргә кирәкмиме? 27:06.118 --> 27:10.887 Әйе, сез күтәргән бу бик мөһим нокта. 27:10.887 --> 27:18.937 Чөнки тәнгә теләсә нинди агулы матдәләрне пычак белән дә, энә белән дә кертү бөтенләй табигый түгел. 27:18.937 --> 27:24.997 Бу – физик һөҗүм генә, башка берни түгел. Һәм бу тән өчен кисәтү хәле. 27:24.997 --> 27:33.715 Шулай ук, әгәр без велосипедтан егылып, тезне сызлатып алсак һәм юлдан килгән пычрак тукымага эләксә, 27:33.715 --> 27:39.080 иммун система мөмкин кадәр көчле реакция ясарга тиеш. 27:39.080 --> 27:42.837 Ләкин йогышлы авыру очрагында бу табигый хәл түгел. 27:42.837 --> 27:49.374 Йогышлы авыру, син дөрес әйткәнчә, ничектер тире аша, шымык мембраналар аша сеңә. 27:49.374 --> 27:55.410 Күп кенә механизмнар бүгенге көнгә кадәр аңлатылмаган булып кала. Һәм анда яклау механизмнары эшли. 27:55.410 --> 28:01.020 Безнең биология, һәм бу планетадагы башка сөт имезүчеләрнең биологиясе, моңа махсуслашкан. 28:01.020 --> 28:13.736 Әгәр мин хәзер җилкә мускулы тукымасына иммун системасында файдалы механизмны эшләтеп җибәрә алырлык матдә инъекцияләсәм, 28:13.736 --> 28:20.710 бу гади керү урынында чынлап та нидер булачак дигәнне аңлатмый. 28:20.710 --> 28:29.020 Бу соңрак, бик соң булса да, американ вакцина яклысы, г-н Фаучи тарафыннан танылды, ул моның чыннан да мәгънәсез булуын әйтте. 28:29.020 --> 28:35.408 Әгәр дә син моны эшләргә теләсәң, аны борын мукозасы аша, спрей яки шундый ук нәрсә кулланып эшләр идең. 28:35.408 --> 28:40.361 Ләкин, әлбәттә, бу мөмкин түгел иде. Бүген дә бу мөмкин түгел. Ул эшләми. 28:40.361 --> 28:50.530 Бу чараларның чыннан да мәгънәле булуына бернинди дә дәлил юк. Якынча 250 ел элек бер инглиз хирургы шушы чараларның нәтиҗәле 28:50.530 --> 28:57.933 булуын чапчыкка каршы вакцинацияләр ярдәмендә исбатлады: ул чапчык субстратын, ягъни чапчык 28:57.933 --> 29:02.130 гнойын тире астына кан киттермичә инъекцияләде. 29:02.130 --> 29:07.462 Яки тагын да тирәнрәк тире астына һәм мускулларга үтеп керде, аннары ул ни булганын күзәтте. 29:07.462 --> 29:16.183 Һәм теләгән реакция — бу вакцина яраларының пәйда булуы — тик ул аларны тирегә, тирән түгел, керткәндә генә булды. 29:16.183 --> 29:24.280 Шушыдан ул шул вакытта нәтиҗә ясады: сипкелләргә каршы вакцинация теләгән иммун җавапны гына тудыра һәм 29:24.280 --> 29:28.899 куркыныч түгел, чөнки ул тиредә кала һәм кан агмый. 29:28.899 --> 29:36.695 Һәм бу төп аңлау, чөнки бездә иммун җавапны кузгата торган орган – тире яки шырышлы мембрана. Әмма 29:36.695 --> 29:41.302 тире асты май тукымасы түгел һәм мускуллар да түгел. 29:41.302 --> 29:47.876 Мин әйтергә батырчылык итәм: әгәр бүген алар «Ковидка каршы вакцинация» дип атаганны тире астына, кан белән 29:47.876 --> 29:54.896 бернинди элемтәгә кертмичә генә инъекция ясап керткән булсалар, без бернинди файда да күрмәгән булыр идек. 29:54.896 --> 30:00.955 Ләкин без, мөгаен, бернинди үле яки авыру кешеләрне дә күрмәгән булыр идек. 30:00.955 --> 30:03.760 Зыян, мөгаен, азрак булыр иде, әйе. 30:03.760 --> 30:05.505 Килешү төзелергә мөмкин иде. 30:05.505 --> 30:12.281 Бу безне сөйләшүебезнең башлангыч ноктасына кире кайтара, ягъни бу, әлбәттә, бары тик бизнес турында гына түгел. 30:12.281 --> 30:20.443 Чөнки әгәр сез Ковид-19 вакцинациясеннән бары тик акча эшләргә теләсәгез, сез гади тозлы эретмәләр генә куллана ала идегез. 30:20.443 --> 30:25.495 Аннары да ул бик яхшы булыр иде. Үсеш эшләре булмас иде. 30:25.495 --> 30:29.200 Зыян булмас иде. Һәм һәркем канәгать булыр иде. 30:29.200 --> 30:30.904 Кемдер киләсе гамәлне башлап җибәрә алыр иде. 30:30.904 --> 30:33.120 Әгәр без чын булсак, моны сизгән булыр иде. 30:33.120 --> 30:38.440 Әлбәттә, кайсыдыр лабораториядә кемдер тикшеренүләр үткәрә дип көтәргә кирәк. 30:38.440 --> 30:42.118 Ләкин кайбер әйберләрнең ачыклануы озак вакыт алды. 30:42.118 --> 30:49.428 Һәм тикшеренү күрсәткәнчә, бу партияләрнең шактый күпчелеге ачык плацебо булып чыкты. Беркем дә моңа әһәмият бирмәде кебек. 30:49.428 --> 30:57.458 Һәм ахыр чиктә бернинди зыян да булмаса – без моны күрә алабыз: компенсация, боларның барысы да. 30:57.458 --> 31:02.044 Шулай итеп, сез зыян китерү ихтималы булмаган бик яхшы килешү төзегән булыр идегез. 31:02.044 --> 31:06.061 Шуңа күрә бизнес үзе генә аңлатма түгел. 31:06.061 --> 31:12.256 Бу, әлбәттә, табигый рәвештә ниндидер җитди проблема барлыгын күрсәтә — моңа хәрбиләрнең катнашуы китерә. 31:12.256 --> 31:16.704 Генераллар һәр җирдә актив иделәр, Америкада да, Германиядә дә, Австриядә дә. 31:16.704 --> 31:23.100 Чыннан да, төп сорау шунда: ни өчен сәламәтлек агентлары мондый масштабта хәрби мәсьәлә булып тора? 31:23.100 --> 31:28.938 Моны да аңлаешлы итеп аңлатып була, чөнки ул бик зур янау, бик зур куркыныч иде. 31:28.938 --> 31:32.381 Ләкин без ике нәрсәне күрдек, һәм соңрак аларга кире кайта алабыз. 31:32.381 --> 31:38.428 Беренчедән, бу фараз ителгән Ковид авыруы, чынлыкта, ахыр чиктә зур йогынты ясамады. 31:38.428 --> 31:44.395 Кешеләр үлмәде; беркайда да артык үлем юк. Бу хикәянең бер ягы гына. 31:44.395 --> 31:49.690 Ләкин тиеннең икенче ягы шунда ки, һәм монда без үз аргументыбызга бераз каршы килүебез ихтимал: 31:49.690 --> 31:59.243 Бу вакциналар, без белгәнчә, эшләми, безгә вәгъдә ителгән нәтиҗәне бирми, ә чынлыкта алар беркемне дә үтерми диярлек. 31:59.243 --> 32:03.508 Син моны бик провокацион итеп әйтергә тиешсең. Шуннан бик аз кеше генә үлә. 32:03.508 --> 32:08.070 Әлбәттә, бу куркыныч: беренче үлемнән, беренче корбаннан башлап. Бу бик ачык. 32:08.070 --> 32:12.889 Һәм бер дәүләт тә беркемне дә теләсә ничек үтерү яки җәрәхәтләү хокукына ия түгел. 32:12.889 --> 32:19.198 Ләкин чынбарлык шунда ки, без куркуга тотынган, профессор Бхакди кебек бөек акыл ияләре куркуга тотынган нәрсә — 32:19.198 --> 32:25.697 кешеләрнең чебеннәр кебек үләчәкләре, вакцинацияләнгәннәрнең яртысы шунда ук үләчәкләре — булмады. 32:25.697 --> 32:29.945 Әйе, ләкин мин моны бу вакцинацияләр аркасында дип уйламыйм. 32:29.945 --> 32:38.924 Кайберләре плацебо рәвешендә ясалган, башкалары ачык күренгәнчә зыян китерү мөмкинлеге чикле булган бик түбән дозаларда ясалган, 32:38.924 --> 32:43.305 әмма күпчелек вакцинацияләр чын мәгънәсендә үткәрелмәгән. 32:43.305 --> 32:52.967 Беренчедән, статистика күрсәтә ки, салкын чылбырны саклап булмаган җылы илләрдә вакцина зыяны күпкә азрак. 32:52.967 --> 32:57.303 Бу план түгел иде. Аннары күпкә күбрәк нәрсә булыр иде. 32:57.303 --> 33:03.957 Һәм тагын бер нәрсә: зыян китерү мөмкинлеге әле тәмамланмаган. 33:03.957 --> 33:09.385 Чөнки без әле дә үлемнең дәвам итүен һәм бала тумауның дәвам итүен күрә алабыз. 33:09.385 --> 33:12.307 Туу күрсәткечләре әле дә иң түбән дәрәҗәдә. 33:12.307 --> 33:17.500 Димәк, бу бик озак вакытлы тәэсир булып планлаштырылган. 33:17.500 --> 33:22.961 Һәм, әлбәттә, иң мөһиме шул: күп ялган вакцинацияләр булган. 33:22.961 --> 33:27.500 Германиядә бу сан 10–15 миллион дип бәяләнә. 33:27.500 --> 33:34.185 Бәлки, бернинди вакцина да алмаган кешеләрнең тагын да күбрәк ялган вакцинация таныклыклары бардыр. 33:34.185 --> 33:38.373 Һәм бу, әлбәттә, зыянның тагын да зуррак булмавын аңлата. 33:38.373 --> 33:45.623 Әгәр бу чынга ашырылган булса, ягъни һәркем чынлап та бу инъекцияләрне алган булса, хәтта билгеле бер плацебо өлеше 33:45.623 --> 33:49.486 булса да, безнең үлем дәрәҗәбез бөтенләй башка булыр иде. 33:49.486 --> 33:58.609 Һәм ул һәрхәлдә планлаштырылган иде, һәм мондый инъекцияләрне кабат-кабат ясау кайбер формада дәвам итәргә тиеш. 33:58.609 --> 34:05.630 Димәк, мондый сулыш юллары авыруларына каршы ел саен ким дигәндә бер тапкыр вакцинация ясатырга кирәк. 34:05.630 --> 34:09.356 Һәм аннары, әлбәттә, зыян китерү мөмкинлеге экспоненциаль рәвештә арта. 34:09.356 --> 34:18.891 Без шулай ук күрдек: ике, өч яки дүрт инъекция авыруларның экспоненциаль артуына китерә, ә аннары – төрле органнардагы кан 34:18.891 --> 34:26.941 тамырлары зарарлануы аркасында төрле симптомнар тудырган төрле авыруларның катнаш хроник сурәте белән – 34:26.941 --> 34:31.580 аларны бернинди билгеле бер сәбәпкә дә бәйләп булмый. 34:31.580 --> 34:39.303 Һәм зыян принцибының иң мөһиме шунда иде: аны клиник картинасы ачык булган механизмга гади генә 34:39.303 --> 34:43.384 бәйләп булмый, әмма ахыр чиктә сез әйтә аласыз: 34:43.384 --> 34:50.190 Ярар, без әле дә элек белгән авыруларны алабыз: кайбер яман шеш төрләре, йөрәк өянәкләре һәм инсультлар, алар 34:50.190 --> 34:53.858 бераз ешрак очрый, ләкин алар һаман да шул ук авырулар. 34:53.858 --> 34:57.346 Бу безнең инъекцияләр белән нинди бәйләнеше бар? 34:57.346 --> 35:01.354 Яшеренлек монда бик мөһим нокта. 35:01.354 --> 35:06.266 Бу бөтен хәлнең иң гаҗәеп ягы, һичшиксез, һәркем чынлап та вакцинацияләнергә тиеш булуы. 35:06.266 --> 35:12.141 Миллиардлаган кешегә бу таратуны хәзер логика белән аңлатып булмый. 35:12.141 --> 35:16.827 Һәм һәркемнең ни өчен кушылып уйнаганын аңлату да бик авыр, хәтта мөмкин дә түгел. 35:16.827 --> 35:21.450 Минемчә, бу пандемиянең беренче берничә аенда күп кеше шулай уйлагандыр. 35:21.450 --> 35:26.015 Ничек була ала, дошман көч блокләре барысы да «Ура, без катнашабыз, без үз халкыбызны 35:26.015 --> 35:29.409 төрле матдәләр белән инъекциялибез» дип әйтәләр? 35:29.409 --> 35:33.917 Ләкин барыбер, нигездә һәркем уенга кушылды. 35:33.917 --> 35:36.323 Безнең вакыт инде бик алга киткән. 35:36.323 --> 35:40.173 Мин алдан сөйләшкән тема белән һаман да кызыксыныр идем. 35:40.173 --> 35:44.930 Бу социаль сәясәт юнәлешендә хәрәкәт итә. Җәмгыять кая таба бара? 35:44.930 --> 35:52.228 Һәм сез үткән белән бик кызыклы чагыштыру ясап әйттегез: хәзерге вакытта планлаштырылып яткан бу акыллы шәһәрләр, ягъни 35:52.228 --> 35:59.669 15 минутлык шәһәрләр, яңа төшенчә түгел, чөнки аларны чынлыкта инде Урта гасырларда да күрергә мөмкин булган. 35:59.669 --> 36:09.522 Әйе, соңгы берничә дистә ел эчендә без белгән хәрәкәт иреге — безгә теләсә кайсы юнәлештә теләсә кайсы вакытта ирекле 36:09.522 --> 36:16.428 хәрәкәтләнү генә түгел, ә транспорт чарасына утырып башка континентларга да сәяхәт 36:16.428 --> 36:20.367 итү мөмкинлеге бирүче — һәрвакыт булмаган. 36:20.367 --> 36:26.163 Һәм бу бары тик сәяхәт итү бик кыйммәт булуы һәм кирәкле транспорт чаралары булмавы гына түгел, ә 36:26.163 --> 36:29.701 гади генә әйткәндә, моңа рөхсәт ителмәве аркасында да. 36:29.701 --> 36:37.643 Ул вакытта, бигрәк тә Германиядә, күп кенә кечкенә князьлекләр бар иде, алар Скандинавия рыцарьләре һәм 36:37.643 --> 36:45.759 монахлары Европаны яулап алганнан соң якынча 1000 ел элек хакимлек өлкәләре буларак барлыкка килгән. 36:45.759 --> 36:51.793 Бу, мөгаен, диаметры якынча 10–20 чакрым булган районнар иде, алар аларның хакимлегендәге бөтен территорияне тәшкил итте. 36:51.793 --> 36:58.519 Һәм бары тик дворяннар, ягъни хәрәкәт ирегенә ия булганнар гына китәргә рөхсәт ителде. 36:58.519 --> 37:05.864 Ләкин гади гражданнарга, фермерларга һәм шәһәр биләмәләрендә яшәүчеләргә моны бары тик ачык рөхсәт белән генә эшләргә 37:05.864 --> 37:09.780 рөхсәт ителде. Югыйсә аларны шунда ук төрмәгә җибәрәләр иде. 37:09.780 --> 37:16.056 Шулай ук композитор Иохан Себастьян Бах белән бәйле яхшы билгеле бер вакыйга да бар, ул 37:16.056 --> 37:19.489 да бер вакытта Ваймар герцоглыгыннан киткән. 37:19.489 --> 37:25.316 Аннары аны дүрт атнага гади генә камерага ябып куйдылар, һәм хатыны аның чыннан да кайда булуын һәм ул кайчандыр 37:25.316 --> 37:28.659 кире кайтачакмы-юкмы икәнен белми иде. Шулай гадәти хәл иде. 37:28.659 --> 37:36.558 Һәм бигрәк тә ныгытылган шәһәрләрдә яшәүчеләрнең шәһәр диварлары булган – безгә дә хәзер һәр җирдә саклау 37:36.558 --> 37:41.063 вәгъдә ителгән кебек – дошманнар керә алмасыннар өчен. 37:41.063 --> 37:45.328 Ләкин керүе шулкадәр дә җиңел булмаган урыннан чыгу да шулкадәр үк җиңел түгел. 37:45.328 --> 37:50.662 Бу шәһәр капкалары төнлә дә ябылган булуын аңлата. Беркем дә чыгып китә алмады. 37:50.662 --> 37:56.949 Димәк, иң яхшы очракта да көндез генә чыга ала идең, һәм шул вакытта да иркен йөрү җиңел түгел иде. 37:56.949 --> 38:03.027 Шәһәрдән чыгу өчен сездә дөрес сәбәп булырга тиеш иде. 38:03.027 --> 38:07.236 Әгәр дә кемнеңдер тышта эшкәртергә кыр булган булса, бу дөрес сәбәп иде. 38:07.236 --> 38:18.070 Бу миңа Ковид чорын искә төшерә, алар әйткән вакытны... Мин әле дә элекке канцлер Курцның философланып, урамга чыгу 38:18.070 --> 38:24.067 өйдән чыгу өчен җитәрлек сәбәпме-юкмы дип уйлануын хәтерлим. 38:24.067 --> 38:27.247 Әлбәттә, анда һәрвакыт шундый ук булган. 38:27.247 --> 38:33.879 Ягъни, шәһәрләр барысы да бик кечкенә иде – 5000 кеше яши һәм, күз алдына китергәнегезчә, ниндидер стена белән уратып алынган. 38:33.879 --> 38:39.150 Бу хәзер халыкка янә тәкъдим ителә торган мәшһүр 15 минут иде. 38:39.150 --> 38:45.439 Сез билгеле бер дәрәҗәдә хәрәкәтләнә аласыз, ләкин шуннан артык түгел. 38:45.439 --> 38:52.976 Һәм нәкъ менә хәрәкәткә контроль — авторитар җәмгыятьләрнең бик мөһим элементы. 38:52.976 --> 38:57.060 Һәм шул гына да бөтен нәрсәнең кая таба баруын күрсәтә. 38:57.060 --> 39:02.325 Бу кешеләрне саклау турында түгел, ә контроль турында. 39:02.325 --> 39:10.596 Әгәр без 1989 елга кире кайтабыз икән, Германиянең ГДРында Берлин дивары егылган вакытка. 39:10.596 --> 39:15.602 Ул вакытта төп сәбәпләрнең берсе – хәрәкәт иреге чикләнгән булу иде. 39:15.602 --> 39:21.904 Хәрәкәт иреге — бу хәлнең ахыр чиктә кискенләшүенә төп сәбәп булды. 39:21.904 --> 39:31.258 Бу ирек җитмәү яки башка абстракт мәсьәләләр турында түгел иде, ә Көнчыгыш блогы илләренә генә түгел, Көнбатышка, Көньяк 39:31.258 --> 39:37.316 диңгезләренә яки теләсә кайсы башка җиргә сәяхәт итү теләге иде. 39:37.316 --> 39:45.104 Кешеләр көнләшеп Көнбатышка карагандыр, чөнки ул вакытта анда кыска гына вакытка хәрәкәт иреге рөхсәт ителгән иде. 39:45.104 --> 39:48.815 Һава сәяхәтләре туктатылырга тиеш дип хәзер һавада очу көннән-көн сирәгрәк була бара. 39:48.815 --> 39:53.094 Ләкин ГДР бик яхшы тема. Бәлки без аны кыскача карап чыгарбыз. 39:53.094 --> 39:56.219 Безгә һәрвакыт безне сакларга теләүләре турында вәгъдә итәләр. 39:56.219 --> 40:00.872 Алар безне климат үзгәрешләреннән, вируслардан һәм төрле башка әйберләрдән сакларга телиләр. 40:00.872 --> 40:05.740 Без үз көчебез белән берни дә эшли алмый торган бик ярлы кешеләр, һәм безне яклау өчен дәүләт кирәк. 40:05.740 --> 40:10.316 Һәм шулай итеп, диләр, ГДР диктатурасы урнаштырылган. 40:10.316 --> 40:16.341 Ягъни, күп кенә компанияләрнең шәхсиләштерелүе – яки, дөресрәге, барысының да тартып алынуы – 40:16.341 --> 40:19.697 шунда да булган гигиена диктатурасы нәтиҗәсе иде. 40:19.697 --> 40:27.530 Шулай итеп, эшмәкәрләргә игътибар итәргә һәм аларга инвестиция салырга кирәк булган әйберләр көннән-көн күбрәк барлыкка килә. 40:27.530 --> 40:32.671 Һәм хәтта шул вакытта да барысы кешеләрне саклау һәм аларның сәламәт булуын тәэмин итү турында иде. 40:32.671 --> 40:36.106 Сез әйткәннәр тулысынча дөрес. 40:36.106 --> 40:44.389 Ул вакытта ГДРда социалистик үрнәк дәүләт булдыруны күздә тотканнар, һәм шартлар сугыштан соңгы Көнбатыштагы кебек иде: 40:44.389 --> 40:53.086 авыл хуҗалыгында, һөнәрчелектә һәм сәнәгатьтә шәхси милекле предприятиеләр әле дә бар иде, аларны дәүләтләштерергә теләделәр. 40:53.086 --> 40:57.544 Һәм анда да, әлбәттә, мәҗбүр итү чараларын куллану мөмкин иде, һәм кайбер очракларда ул чыннан да шулай эшләнде. 40:57.544 --> 41:03.286 Шулай итеп, Көнбатыш Германия белән чик буендагы зонада кешеләрне гади генә депортацияләделәр, ә 41:03.286 --> 41:06.605 эшкә тотылучы капиталны гади генә тартып алдылар. 41:06.605 --> 41:12.136 Ләкин башкача караганда, җәмгыять гомумән моны шулкадәр җиңел итәргә теләмәде һәм моны шулкадәр җиңел булдыра алмады. 41:12.136 --> 41:13.845 Һәм аннары син бары тик сәбәпләр табарга тиешсең. 41:13.845 --> 41:17.423 Нәкъ менә хәзер кешеләр әйтер өчен сәбәпләр таба ала: 41:17.423 --> 41:21.999 Әйе, без сиңа бернинди начарлык та теләмибез, ләкин бу синең үзеңнең файдаңа. 41:21.999 --> 41:24.389 Һәм сәламәтлек моның өчен һәрвакыт яхшы дәлил. 41:24.389 --> 41:29.690 Дәүләт сәламәтлекне кайгырта – вакцинацияләр, скрининг тикшерүләре һәм башка шундый чаралар сәламәтлек 41:29.690 --> 41:34.934 өчен дип санала, ләкин ахыр чиктә алар бары тик контроль һәм күзәтү максатын гына хезмәт итә. 41:34.934 --> 41:41.614 Шулай итеп, ГДР чорында бу бөтен система инде начар максатларда файдаланыла иде. Санитар-гигиена кагыйдәләре кабул 41:41.614 --> 41:48.078 ителде, аларны үтәү көннән-көн авырлашты, һәм без моны хәзер кечкенә һәм урта предприятиеләрдә дә күрәбез. 41:48.078 --> 41:53.120 Сәламәтлек кенә түгел, барлык сыйфат сертификатлары турында да уйлагыз. 41:53.120 --> 42:00.591 Мәсәлән, товар иминлеген алыйк. Таләпләр көннән-көн арта бара һәм алар инде көлке дәрәҗәсенә җитә. Мин моны хәзер үк күрдем: 42:00.591 --> 42:08.192 Хәзер кемдер музыкаль CD сатканда, ул үз онлайн каталогында аскы өлештә CD тышлыгы һәм үзенең CD 42:08.192 --> 42:12.040 дискы күрсәтелгән рәсемне дә урнаштырырга тиеш. 42:12.040 --> 42:18.263 Һәр CD өчен дә нәкъ шул ук, ләкин бу мөһим түгел; аны күрсәтергә кирәк. 42:18.263 --> 42:21.500 Бу өстәмә адымнар ясау кирәклеген аңлата. 42:21.500 --> 42:27.587 Тасвирламаларны киңәйтергә кирәк. Болар барысы да акча таләп итә – һәм бернигә дә ирешми. 42:27.587 --> 42:32.697 Зур компанияләр моны әле дә үз табышларының кайбер өлешеннән каплый ала. 42:32.697 --> 42:35.627 Аларда гадәттә җитәрлек кеше ресурслары да була. 42:35.627 --> 42:44.598 Ләкин нәкъ менә өч, дүрт, биш, ун хезмәткәре булган кечкенә компания инде чиктә тора, хәл итә алмый һәм ябылырга мәҗбүр була. 42:44.598 --> 42:47.027 Ярар. Һәм аннары тагын берничә компания юкка чыкты. 42:47.027 --> 42:49.400 Һәм шулай итеп алар ул вакытта ГДРда моны хәл иттеләр. 42:49.400 --> 42:57.031 Шулай итеп, хәзер без дә җәмгыятебездәге кечкенә һәм урта предприятиеләрнең «консолидациясен» – кавычкаларда – күрәбез. 42:57.031 --> 43:05.681 Һәм медицина, аеруча, һәрвакыт башка әйберләргә караганда да җиңелрәк «чара» дип санала. 43:05.681 --> 43:10.140 Чөнки медициналашкан җәмгыятьтә һәркем шунда ук: «Әйе, әгәр ул безнең сәламәтлеккә 43:10.140 --> 43:12.993 файдалы икән, без моны кабул итәргә тиешбез», – ди. 43:12.993 --> 43:17.290 Аннан соң ул кешенең яшәү чыганагын югалтуга китерә — бу инде башка мәсьәлә. 43:17.290 --> 43:19.760 Аннары мин бер искәрмә белән тәмамларга телим: 43:19.760 --> 43:23.522 Доктор Рейфер күпсанлы мавыктыргыч китаплар язган. 43:23.522 --> 43:31.732 Сез аларны кайда алырга мөмкин икәнен безнең мәкаләдә, интернетта яки Amazonда таба аласыз. Ләкин минемчә, бу үзен аклый. 43:31.732 --> 43:37.823 Без медицина турында белергә кирәкле күпме тема барлыгын кыскача аңладык. 43:37.823 --> 43:42.935 Һәм шәхсән мин сине тыңлаганда һәрвакыт тагын да күбрәк телим. 43:42.935 --> 43:44.966 Әйе, мин бик шат. Әңгәмә өчен рәхмәт. 43:44.966 --> 43:48.521 Рәхмәт. 43:48.521 --> 43:54.503 Чын бәйсез журналистика бары тик сезнең ярдәмегез белән генә мөмкин. 43:54.503 --> 44:01.751 Report24ка карата кабат-кабат кабул ителгән демократиягә каршы чаралар арасында аккаунтларны ябу да бар. 44:01.751 --> 44:08.036 Зинһар, безнең актуаль банк мәгълүматларын һәрвакыт report24.news//unterstuetzen 44:08.036 --> 44:11.100 сайтында тикшереп торыгыз. Зур рәхмәт.