Aholini nazorat qilish uchun dori vositasi sifatida?
Sog'liq yoki kasallik qurol sifatida? Tibbiy davolanish o'lim tuzog'i sifatida?
Report24dan Florian Machl va uning mehmoni Dr Gerd Reuther tarix davomida tibbiyotning kelib chiqishi va
rivojlanishiga turli jihatlardan yorituvchi ma'lumotlar berdi.
Ammo o'zingiz tinglang: Dr. Reuther keng qamrovli va batafsil bilimlar yordamida bog'liqliklarni ochib beradi, uning nazarida
sof foyda uchun ochko'zlik yetarli izoh emasligini tushuntiradi va 15 daqiqalik shaharlarning
bu mavzu bilan nima aloqasi borligini aytadi...
Buning ortida nima bor? Dr Gerd Reuther emlashlar, hokimiyat va nazoratni tahlil qiladi
https://report24.news/what-is-behind-it-dr-gerd-reuther-analy ses-vaccinations-power-and-control/] Report24ga xush kelibsiz.
Mening ismim Florian Machl, va bugun studiyamizda ma'ruzachi Dr Gerd Reuter bilan birgamiz. Xush kelibsiz.
Salom.
Doktor Reyuter, bir oz vaqt oldin siz juda muvaffaqiyatli kitob yozgansiz, bu sizni, deyish
mumkinki, ommaviy oqimda juda mashhur qildi.
Bu juda boshqacha davr edi, bu 2020-yildan oldin edi.
Ehtimol, biz shu ishdan boshlashimiz mumkin: nima sizni rag'batlantirdi va undan nimalarni o'rganish mumkin.
Ha, bu "Aldangan bemor" edi, 2017 yilda, hatto asosiy nashriyot ham bunday qo'lyozmani qabul qiladigan va
haqiqatni yoritish maqsadida tibbiyot tizimini har tomondan ochiq tanqid qilish mumkin bo'lgan davrda.
Bu endi tobora qiyinlashib bormoqda.
Va buni endi katta auditoriyaga yetkazish ham deyarli imkonsiz, chunki axborot kanallari oddiygina kamroq.
Ammo o'sha paytdagi motivatsiyam shundan iborat ediki, men kasbiy hayotimning 30 yilini tibbiyotda ko'p
narsalar oddiygina noto'g'ri yoki, aytish kerak bo'lsa, tubdan nuqsonli ekanini anglab o'tkazdim.
Sog'liq eng ustuvor masala bo'lsa-da, aslida uning uchun reja tuzilmagan, chunki afsuski, bir necha yuz yildan beri tibbiyot
sohasi sog'liq emas, balki kasallikka e'tibor qaratib kelmoqda.
Mashhur bir maqol bor: pulni faqat kasal odamlardan, sog'lom odamlardan emas topish mumkin,
garchi ilgari boshqa tizimlar ham bo'lgan ekan.
Xitoydan kelgan xabarlar shuni ko'rsatadiki, ilgari vaziyat boshqacha bo'lgan.
Siz shifokorga sog'lom bo'lib qolish uchun pul to'ladingiz, bu esa aslida ancha jozibali eshitiladi.
Siz tibbiy tarixchi bo'lsangiz, bu sizga faktlarni o'rganishga ko'p vaqt ajratish imkonini beradi, va men hozirda voqealar
tobora ijtimoiy tanqid yoki jamiyatni butunlay ko'rib chiqish yo'nalishiga siljiyotgandek tuyuladi,
albatta, sog'liq bu borada juda muhim masaladir.
Va biz oldindan qisqacha gaplashdik; dunyo hozirda aslida juda yoqimsiz vaziyatga duch kelmoqda.
Ha, bu rostki, sog'liq va bandlikka bo'lgan qiziqishim asosan ijtimoiy jihatlarni ko'rib chiqishga undadi.
Bir tomondan, bu tarixga nazar tashlash bo'lib, bu tibbiyot uchun muhim va ijtimoiy
sharoitlarni hisobga olmasdan amalga oshirib bo'lmaydi.
Demak, xotinim tarixchi, bu esa tarixiy sharoitlarni o'rganish uchun yana bir sabab bo'ldi.
Ammo tibbiyot bilan tarix o'rtasidagi bu yaqin bog'liqlik har doim mavjud bo'lgan, va Covid-19 bilan ayniqsa
yaqqol ko'rinib qoldiki, tibbiy kampaniyalar jamiyatni nazorat qilish uchun ishlatilmoqda.
Faqat bu birinchi holat emas edi, chunki tibbiyot aslida XIII asrda ijtimoiy sharoitlarga ta'sir ko'rsatish
maqsadida akademik universitet tibbiyoti sifatida joriy etilgan.
O'sha paytda asosan cherkov bu yangi tibbiyot kasbini barpo etishga intilgan.
Va u shifokorlarga nima uchun muhtoj edi?
Oxir-oqibat, jamiyatda kim kasal, kimda sog'liq muammosi borligini aniqlash.
Shunday qilib, siz ta'sirli odamlar haqida tezda bilib oldingiz.
Keyin bu hokimiyat, ehtimol meros masalasi bo'lib qoldi, shuning uchun odamlar erta bosqichda xabardor bo'lishni xohlashdi.
Va o'sha paytda humoral nazariya deb ataladigan davolash konsepti sifatida taqdim etilgan tibbiy chora-tadbirlar
yordamida odamlarning sog'ligini ataylab buzish ham mumkin edi.
Shunday qilib, kasalliklarni keltirib chiqarish mumkin edi. Bu nafaqat bizning
davrimizda, balki o'sha paytlarda ham mumkin bo'lgan.
Masalan, simob asosidagi malhamlar ma'lum teri toshmalarini keltirib chiqarish uchun ishlatilishi mumkin.
Keyin odamlar kimdadir lepra kasalligi bor, deyishardi.
Va o'sha paytda lepra diagnozi Yevropada ijtimoiy chetlanishga olib kelardi, lekin boshqa mamlakatlarda bunday emas edi.
Islom jamiyatida lepra kasalligiga chalingan, terisida burun yoki quloq qismlarining yeyilib ketishiga olib kelishi
mumkin bo'lgan belgilar mavjud bo'lgan kishi ham jamiyatda odatdagidek yashashni davom ettira olardi.
Ammo xristian G'arbida cherkov uni shunday ta'riflaganki, shaxs barcha mol-mulkini o'zi bilan olib, jamiyatni tark etishi kerak.
Va bu mulk keyin yangi egalariga qayta taqsimlanishi kerak edi.
Demak, bu istalmagan odamlardan qutulishning juda amaliy usuli edi.
Yevropada nasroniylik hukmron din bo'lmasidan oldin lepra kasalligi mavjud emas edi.
Har doim aytilishicha, bu Xoch yurishlari bilan kiritilgan.
Ehtimol, yana bir-ikki yangi kasallik ham bo'lgan.
Ammo bu kasallikni, ko'zga ko'rinadigan kasallikni jamiyatdan kimnidir chetlatish, ulardan qutulish uchun ishlatish modelidir.
Masalan, Donald Trump kabi biror kishi bugungi kunda, agar u o'sha davrlarda
yashaganida, lepra kasalligiga chalinishi mumkin edi.
Va keyin, sud bo'lmasdan, shunday deyishga to'g'ri kelardi: Janob Tramp, biz uzr so'raymiz.
Afsuski, ular jamiyatni tark etishga majbur bo'ldilar va endi shaharning chekka hududida xavfsiz joyda yashashlari
kerak, ularga endi chiqish qilishga ruxsat berilmaydi.
Shunday qilib, o'sha paytda joriy etilgan chora Covid davrida yana dolzarb bo'lib qoldi: odamlar "ha, bu kasal odamlar,
ularni ma'lum muddat izolyatsiya qilish kerak", deyishdi. Lepra kasalligida esa bu choralar faqat doimiy bo'lardi.
Va voqealarning keyingi bosqichida bu radikal chora-tadbirlarni qo'llash ham zarur bo'ldi ... – Juda ko'p zaharli
moddalar berildi, bugungi kunda tasavvur qilish qiyin bo'lgan narsalar: arsenik, simob, antimoni.
Muvofiq dozada ularning barchasi o'limli moddalar edi.
Bu shuni anglatadiki, har qanday oddiy kasallik o'lim tuzoqiga aylanishi mumkin.
Va birdan bu yana bizga tanishdek tuyuladi. Covid bilan yana qanday ishladi?
Kovid deb atalgan oddiy, zararsiz gripp. Va tegishli dori-darmonlar bilan, xususan Shimoliy Italiyada, bu butun voqea
birdaniga ko'plab keksa odamlar uchun o'lim tuzoqiga aylandi.
Keyin ular taxmin qilingan grippdan vafot etishdi, garchi aslida davolash tufayli vafot etgan bo'lsalar ham.
Va tushuncha o'sha paytda allaqachon kiritilgan edi.
Agar kimdir mening aytayotganlarimni oshirib yuborilgan deb o'ylasa, 17-asrdan 18-asrga o'tish davrida,
18-asrda bu haqda yozgan Abraam a Santa Klara ismli bir monax ham bor, u shunday degandi:
Ha, tibbiyot sohasi jazodan ozod qotillik litsenziyasidir.
Va u ichki manba edi, shuning uchun u jamiyatda tibbiyot qanday rol o'ynashini bilardi.
Va biz buni hozir barcha emlashlar bilan yana ko'ryapmiz; bu ham sog'liq haqidagi kun tartibi emas, balki buning teskarisi.
Va butun o'yin, ikki nuqtali qavs ichida "o'yin" deb ataladigan bu yovuz o'yin, 13-asrdan beri to'lqin-to'lqin davom etib
kelmoqda va ijtimoiy muammolar paydo bo'lganda, xususan epidemik kasalliklar ko'rinishida yanada kuchaytiriladi.
Agar butun voqeani xohlasangiz, xuddi hozir sizga moliyaviy inqiroz bilan birga Covid kerak bo'lgani kabi,
birinchi vabo 14-asrda, 1347 yilda, o'sha paytda Florensiyada yuz bergan bank inqirozidan so'ng boshlangan.
Bu shuni anglatadiki, sog'liq va ijtimoiy rivojlanishlar o'rtasida, aniqrog'i, hukmron elita uchun tahdid soluvchi
ijtimoiy muammolar bilan doimo juda yaqin bog'liqlik mavjud.
Va shunda siz sog'liqni qurol sifatida ishlatasiz.
Buning fonidagi voqea nihoyatda hayajonli.
Albatta, menimcha, har doim katta sur'at ishtirok etadi.
Vaksinalar haqida gapirganda, milliardlab dollar ishlab topish mumkin.
Bu, mening fikrimcha, har doim yomon niyat bo'lishi shart emas; men bu borada hali aniq qarorga kelmadim, lekin har doim yomon
niyat bo'lishi shart emas. Bu oddiygina ochko'zlik bo'lishi mumkin: tilga olingan "dori"ni ishlab chiqasiz, u aslida
hech narsa qilmaydi va hatto zararli bo'lishi ham mumkin.
Va undan milliardlab daromad topishingiz va hukumatlarni ishontirishingiz mumkin: bu juda muhim, ko'plab
hayotlarni saqlab qoladi, har kimda bo'lishi shart.
Masalan, Amerikaga nazar tashlasak, hozirda bolalar uchun bunday 70 dan ortiq emlash majburiy yoki rejalashtirilgan.
Men har bir shtatda bu qanchalik qat'iy qo'llanilishini bilmayman.
Ammo men kamida shuni bilamanki, bir necha o'n yil avval taxminan 10 ta shunday deb ataladigan profilaktik emlashlar
bo'lgan bo'lsa, hozirda 18 yoshgacha bo'lgan davr uchun rejalashtirilgan emlashlar soni deyarli 100 taga yetgan.
Va bu asosan foyda motivlari bilan boshqarilayotgani aniq, chunki insonlar millionlab yillar davomida mavjud bo'lib kelgan va juda,
juda uzoq vaqt davomida ushbu emlashlarsiz ham yashab kelgan.
Ammo keling, Amerikaga tezda nazar solamiz.
Xo'sh, menimcha, foyda manfaatlari barcha narsalarga qaramay yetarli emas, chunki agar biz bu kun tartibiga nazar solsak, u
ko'plab surunkali kasalliklarning paydo bo'lishiga olib keldi.
Ajoyibki, Robert Kennedi Junior hozirda ommaviy video klip tayyorlab, AQShda ilgari vaziyat boshqacha bo'lganini –
ya'ni boshqa mamlakatlarga nisbatan amerikaliklar kasalroq bo'lmaganini va umrlari qisqaroq bo'lmaganini – ko'rsatdi.
Va bu butun jarayon faqat 1980 va 1990-yillarda rivojlandi, emlash dasturi bilan hamda odamlar turli shakllarda
iste'mol qilayotgan yuqori darajada qayta ishlangan, tobora sintetik oziq-ovqat massasining ortishi bilan parallel ravishda.
Bu sog'liqning tobora yomonlashishiga olib kelgan asosiy rivojlanishlar.
Agar siz vaqt o'tishi bilan bunday holat sodir bo'layotganini ko'rsangiz va bunga qarshi tartib-qoidalar
bo'lmasa, demak, buning ortida bir tushuncha bo'lishi kerak.
Chunki shunda siz bilasizki, foydasiz dori-darmonlar yoki sog'lom odamlarni bexosdan kasal qilib qo'yadigan noto'g'ri
turmush tarzi usuli aslida faqat ma'lum muddatgacha ishlaydi.
Chunki unda juda ko'p odamlar kasal bo'lib qoladi va u endi ishlamaydi.
Aksincha, so'nggi o'n yilliklarda mamlakatimizda bo'lgani kabi, sog'lom odamlarni kasal qilmasdan ular bilan
tobora ko'proq biznes qilish har doim mumkin bo'lgan.
Shunday qilib, bu barcha oldini olish maqsadidagi skrining testlari hech qanday zarar yetkazmasligi
mumkin, ammo ular baribir katta biznesga aylanib qoldi.
Xo'sh, bu albatta bozorga chiqariladigan barcha tayyorgarliklarda doimo rol o'ynaydi.
Ammo bu zarar yetkazish niyati bo'lmasa, menimcha, barcha bu emlashlarga hech qanday izoh bo'lmaydi.
Bu juda erta boshlandi, hech qachon ijtimoiy muammo bo'lmagan juda, juda kam uchraydigan kasalliklarga e'tibor qaratib.
Endi qizamiq va quloq bezlari kasalliklari har bir jamiyatda har doim juda kam bo'lgan.
Va bu holatni majburan oldini olish uchun uni nolga tushirishga urinish — har qanday biologik jarayonda mutlaqo mantiqsiz va
imkonsiz bo'lgan — uzoq muddat tijorat jihatdan samarali bo'lmaydigan tushuncha, chunki u
tezda o'zining nuqsonli ekanligini ko'rsatadi.
Ko'pchilik aytishicha, buning ortida nafaqat farmatsevtika sanoati, balki aholini kamaytirish ham turibdi.
Va bu ochiq-oydin aytilgan – Rim klubi, biz bu dunyoda juda ko'p odamlar ekanmiz, deyishadi.
Endi, albatta, bir narsani aytish kerak: bu ommaviy emlashlar va boshqa tibbiy aralashuvlar asosan tug'ilish darajasi
unchalik yuqori bo'lmagan, aholisi amalda kamayib borayotgan deyishiladigan mamlakatlarga ta'sir qiladi.
Endi, qarama-qarshi dalil sifatida shunday taxmin qilish kerak bo'ladi: agar biz ularni shunday atashni istasak, bunday
tibbiy tajribalar, masalan, Afrikada nima uchun o'tkazilmaydi?
Yoki Osiyoda, u yerda bizda ulkan davlatlar bor. Xo'sh, Xitoy aholisi kamaymoqda.
Biroq Hindiston aynan aksincha ko'rinadi. U yerda bir milliarddan ortiq odam bor, ular ko'payishga juda
intilmoqda, bu esa ko'pincha kambag'al madaniyatlarda uchraydi.
Nega bunday chora-tadbirlar bu yerda shunchalik qat'iy amalga oshiriladi, u yerda esa deyarli umuman qo'llanilmaydi?
Xo'sh, bu asosan o'sha yerda bajarilgan edi.
Agar so'nggi bir necha o'n yillikka nazar tashlasak, aholiga zarar yetkazish va ularni bepusht qilishga aniq
niyat bilan olib borilgan ushbu emlash tajribalarining Afrikada va Hindistonda o'tkazilganini ko'ramiz.
Mening bilishimcha, bu borada Hindistonda ham Bill Gatesga qarshi bir nechta da'volar ko'rib chiqilmoqda.
Afrikada ham tetanusga qarshi emlashlarni o'tkazish bo'yicha katta kampaniya bo'lib o'tdi, menimcha, uni har olti oyda takrorlash
kerak, bu hatto emlash tarafdorlariga ham tushunarsiz bo'ldi.
Va Katolik cherkovidagi faollar unda bepushtlikka sabab bo'ladigan moddalar borligini aniqlashdi.
Butun ish keyin albatta to'xtatildi.
U oshkor bo'lgach, uni davom ettirish mumkin bo'lmadi.
Va emlashga bo'lgan shubha, yumshoq qilib aytganda, hozirda shu rivojlanayotgan deb ataladigan mamlakatlarda nihoyatda yuqori.
Demak, ular uchun faqat oq tanli emlash guruhi kelishini ko'rish kifoya qiladi.
Vaksinalash jamoalari ham takroran kaltaklanib, bo'sh qo'llar bilan qaytgan.
Menimcha, so'nggi bir necha o'n yillikda keng jamoatchilik orasidagi qabul qilinishi deyarli nolga tushib qoldi.
Endi aniq bo'ldiki, G'azo kampaniyasi kabi mutlaqo ma'nosiz emlash kampaniyasi faqat quroldan to'xtash
davridagi bu mutlaqo g'alati sharoitlarda – odamlar amalda qochib ketolmaydigan paytda – amalga oshirilgan.
Va ehtimol, bu sulh unga yana nafas olish yoki yana oziq-ovqat va toza suv topish imkonini berdi.
Ammo shart shuki, ular farzandlarini ham emlatish imkoniyatidan foydalanishlari kerak.
Shunday qilib, bu faqat shu majburlovchi sharoitlarda mumkin bo'ldi, chunki aholi hali ham qochib ketishi mumkin
bo'lgan boshqa mamlakatlarda ular darhol qochib ketishardi.
Meni hayratga solgani shuki, agar qisqacha to'xtatib qo'yishim mumkin bo'lsa, G'azoda – aslida
men qaytib kelmoqchi bo'lgan mavzu aynan shu edi.
Men ularning hozir G'arbda o'zlarini bu kambag'al bolalarga emlash qilayotgan buyuk xayrxonlar sifatida
taqdim etayotganlarini ko'rib juda hayron bo'ldim.
Bu qaysi emlash edi? Va bu emlash odamlar uchun foydali, deb aytishga asos bormi?
Ha, bu bolalar falajidir, bu mutlaqo ahmoqona.
Birinchidan, bu doimiy ommaviy da'voga qaramay, poliomielit yuqumli kasallik emas va u virusli kasallik ham emas.
Aksincha, poliomielit — bu toksinlar ta'siri ostida yuzaga keladigan bo'sh falaj ko'rinishidagi simptomdir.
O'sha paytda, XX asrning birinchi yarmida, bu pestitsidlar qishloq xo'jaligida avval
arsen asosida, keyin esa DDT bilan qo'llangan.
Biroq, boshqa toksinlar ham har qanday yoshda bo'shashgan falajga olib kelishi mumkin, chunki qo'llaniladigan toksinlar
odatda nerv hujayralariga ta'sir qiluvchi barcha toksinlardir.
Va, albatta, bola qancha kichik bo'lsa, ya'ni shaxs qancha yosh bo'lsa, ularning taqsimlanish hajmi shuncha
kichik bo'ladi va bu moddalar shuncha zaharli bo'ladi.
Shu sababli o'sha paytda poliomelit asosan bolalarni qamrab olgan, garchi doimo kasal kattalar ham bo'lgan bo'lsa ham.
Har holda, poliomielit mantiqsiz, chunki zaharlanishni hech qanday emlash bilan oldini olib bo'lmaydi; bu shunchaki mumkin emas.
Va ikkinchi narsa shundaki, albatta, ofat hududlarida suv ifloslanishi va oziq-ovqat
tanqisligi tufayli yuqumli kasalliklar yuzaga keladi.
Keyin gripp, barcha diareya kasalliklari, shu kabi barcha kasalliklar – masalan, kolera va tifni o'ylab
ko'ring, bu aslida – yoki dizenteriya, ular qayerda urush bo'lsa, epidemiya xavfini tug'diradi.
Ammo poliomielit faqat, masalan, zaharli gaz ishlatilsa yuzaga keladi.
Agar zaharli gaz ishlatilsa, albatta asablar zaharlanishi va mos ravishda falaj yuzaga kelardi, uni tabiiy
ravishda poliyoga bog'lab, poliovirus markerlari kanalizatsiyada qayerda topilganini aytish mumkin edi.
Ammo asosan, asrlar davomida, urush zonalaridan hammamiz bilganimizdek, jangovar amaliyotlar bilan bog'liq
holda hech qachon bolalar falaji epidemiyasi bo'lmagan.
Bu yana bir bor aniq ko'rsatadiki, bu yerda mutlaqo boshqa bir kun tartibi ishlamoqda va biz zarar yetkazishga,
aholi orasida bepushtlikni keltirib chiqarishga qaratilgan kun tartibi bor deb taxmin qilishimiz kerak.
Siz ushbu ma'lum urush zonasida bolalar falaji (poliomielit)ga qarshi emlash bo'yicha argumentlarni to'liq o'qib chiqdingizmi?
Va men ham buni juda g'alati deb topaman. U yerda bunday holatlar haqiqatan ham sodir
bo'lishini ko'rsatadigan ba'zi raqamlar bo'lishi kerak.
Ha, men bilganimcha, bu falaj bir marta yuz bergani haqida gap bo'lgan, nima sabab bo'lganidan qat'i nazar.
Va bu yagona holat darhol ommaviy epidemiya tahdidini tug'dirardi.
Bugungi kunda bizga ko'p narsa kerak emas. Bu mashhur guruch sumkasi kabi: u qayerdadir
yiqilsa, hamma darhol munosabat bildiradi.
Bu Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti uchun odatiy xatti-harakat: aslida hech narsa qilish shart emas.
Covid-19 test holatlari shuni ko'rsatadiki, pandemiya butun dunyo bo'ylab e'lon qilinganida taxminan 7 000 ta
ijobiy test natijasi bo'lgan, ammo ularning haqiqatan kasal bo'lgan-yo'qligini bilmaymiz.
Va masalan, yaqinda e'lon qilingan hisobotga ko'ra, butun dunyo bo'ylab qizamiq holatlari 20 foizga oshgani qayd etilgan.
Biroq, agar siz Jahon sog'liqni saqlash tashkilotining nashrini o'qisangiz, uning simulyatsiyalarga asoslanganini
va ortida hech qanday haqiqiy raqamlar yo'qligini ko'rasiz.
Va bu maqolada ham aytilishicha, butun dunyo bo'ylab e'lon qilingan haqiqiy kuzatuv raqamlari ssenariyni
juda past baholab qolishi sababli prognozlar tuzilgan.
Shunday qilib, "proyeksiya" so'zining ikkinchi ma'nosi shuki, simulyatsiya modellari hozirda mutlaqo aniq bo'lishi
mumkin bo'lmagan raqamlarni hosil qilgan. Keyin esa alohida mamlakatlarni va o'lim sonini ham ko'rib chiqishingiz mumkin.
Bu oxirgi bir necha o'n yillikda e'lon qilingan ma'lumotlarga umuman to'g'ri kelmaydi, chunki u yerda eng ko'pi bilan
bir necha yuz holat qayd etilgan. Aholiga tahdid solishi uchun har yili o'n minglab holatlar bo'lishi kerak bo'lardi.
Shunday qilib, bu voqealar haqiqatan sodir bo'lganmi yoki yo'qmi muhim emas; siz ularni
shunchaki o'ylab topib, sodir bo'lganini da'vo qilasiz.
Agar ular bizga hech narsa aytmaydigan test o'tkazsa – masalan, Covidda bo'lgani kabi PCR testi – ular mavjud bo'lmagan, lekin
borligi aytilayotgan holatlarni darhol e'lon qilishlari mumkin.
Va keyin bu butun dunyo bo'ylab gazetalarida chiqadi va falokat yuz beradi – va qo'rqinch bosadi.
Shu sababli biz buni "Hauptsache Panik" (Asosiy narsa – vahima) kitobimizdagi epidemiyalar
tarixida tilga oldik; aynan shu muhim nuqta.
Ular har doim qo'rqinchni singdirishga harakat qilishadi, chunki qo'rqinch odamlarni aniq fikrlashdan to'xtatadi.
Va bugungi kunda ommaviy axborot vositalarida raqamlar, ulkan xavf-xatarlar va mumkin bo'lgan xavflarni e'lon qilish orqali
qo'rquvni juda samarali tarzda uyg'otish mumkin, garchi yerda hech kim ularning haqiqatan mavjudligini tasdiqlay olmasa ham.
Va kimdir buni qilganda, ular aslida hech narsa emasligini anglaydilar.
Muammo har doim siz bo'lmagan joyda ko'rinadi.
Muammolar, ko'rinishidan, biz Covid pandemiyasi davrida, shunday deb ataladigan, ko'rganimizdagi bu matematik o'yinlardir.
Ammo iqlim o'zgarishi masalasida ham xuddi shu narsani ko'ramiz: amalda umuman ko'rinmaydigan
hisob-kitoblar asosida vahima paydo qilinmoqda.
Va u ham har bir burilishda, shu jumladan kirish nuqtalarida manipulyatsiya qilinadi.
Masalan, bu pandemiya masalasida men oqova suvdagi bu o'lchovlarga umuman ishonmayman.
Men buni bir marta jismonan ham hisoblab chiqqan edim.
Bu xuddi suzish havzasiga shakar kristalini tashlab, keyin uning boshqa tomondan o'lchashga urinib ko'rishga o'xshaydi – men buni
qila olmayman. Bir nechta olimlar ham menga buni tasdiqladilar.
Xo'sh, menimcha, bu hammasi hocus-pocus.
Xuddi shu narsa dengizda 20 ta o'lchov stansiyasi yordamida haroratni aniqlashga ham tegishli va 100 000
yil oldin qanday bo'lganini bilamiz, deb aytishga ham.
Demak, bu o'lchovlarning barchasi ahmoqlik. Ehtimol, biz qizamiq mavzusiga qaytishimiz mumkin.
Bu hozirda Germaniyada takroriy muammo bo'lib turibdi, chunki amalda bilvosita emlanish
talabi mavjud va taranglik yuqori darajada.
Va meni qiziqtiradigan bir narsa bor. Menimcha, men buni sizdan MWGFD tadbirida eshitgan edim:
Bu bolalik kasalliklari aslida odamlarga ijobiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. Bu rostmi?
Ha, tish chiqish muammolari tarixiy yozuvlar bizga ma'lum qilganidek qadimiydir.
Ular har doim mavjud bo'lgan va bizning davrimizdagidek hech qachon muammo deb e'lon qilinmagan.
Bizda o'tgan asrlardan qizamiq, suvchechak, qizilcha va rubella kasalliklari ta'riflari mavjud, shundan kelib chiqib,
aynan shu kasalliklar nazarda tutilganini aniqlashimiz mumkin.
Ammo avvalo aytilishicha, bu tish chiqish muammolari bo'lib, bolalar bularning barchasidan omon chiqishardi.
Va faqat shu yerda odamlar: ha, kattalar ham xavf ostida, deyishdi.
Va ikkinchidan, o'ldiruvchanlik o'z-o'zidan ma'lum bo'ladi.
Shunday qilib, hozirgi kontekstda qizamiq haqida mantiqsiz gaplar aytilmoqda, masalan, qizamiq bilan kasallangan har
yuz kishidan biri vafot etadi, garchi yillar davomida bu ko'rsatkich har ming kishidan biriga teng bo'lgan.
Ammo bu sanoatlashgan mamlakatlarda endi to'g'ri emas. Eng yaxshi holatda bu 5000 kishiga bitta bo'lib,
Germaniyada 50 ta qizamiq holati bo'lsa, bu har 100 yilda bitta o'lim sodir bo'lishini anglatadi.
Va keyin katta savol tug'iladi: bu o'lim aslida kasallik tufayli yuz berganmi?
Chunki bu gapni faqat kasallik davolansiz qoldirilganda aytish mumkin edi. Va agar davolansiz qoldirilsa, kimdir vafot etardi.
Ammo kim davolansiz qoladi? Sanoatlashgan mamlakatlarda hech kim.
Bu davolashlar amalga oshirilishini anglatadi. Va bu barcha davolashlar xavf tug'diradi.
Xususan qizamiq holatida bir nechta tadqiqotlar shuni aniqladiki, bu juda yuqori isitma, qisqa muddatga 41 darajagacha ko'tarilishi
mumkin bo'lgan, bemor uchun juda muhim davolovchi javobdir.
Va bu isitma o'tib ketgach, kasallik yo'qoladi va siz butun jarayondan omon qolasiz. Va hammasi
tugaydi, sizda umrboqiy immunitet paydo bo'ladi.
Biroq, ko'p avlodlar davomida tibbiyotning yagona maqsadi, jumladan isitmani ham, alomatlarni bartaraf etish bo'lgan.
Bu shuni anglatadiki, hatto tana harorati 38,5 daraja bo'lsa ham, hozirda isitmani pasaytirish uchun davolash amalga oshiriladi.
Bu shuningdek tananing tiklanish mexanizmlarini buzadi, shuning uchun yuz bergan bir nechta o'limlar aslida bunday
yomon muomala tufayli sodir bo'lgan deb taxmin qilish kerak.
Boshqa dorilar ham tajribaviy maqsadlarda qo'llanilayotganini aytmasa ham bo'ladi, bu esa ayniqsa
bolalarda zararli va hatto o'limga olib kelishi mumkin.
Ammo siz buni kontekstda ko'rishingiz kerak.
Men Germaniyada so'nggi 20 yil ichida kattalarda qizamiq kasalligi tufayli vujudga kelgani aytilgan ba'zi o'limlar haqida
bilaman. Bu holatlarda bola kasal bo'lgani sababli qizamiq yuqtirishdan qo'rqib, kattalar
emlanib, keyin biroz vaqt o'tib vafot etishgan.
Qayerda "ha" deb aytish kerak bo'ladi: hali paydo bo'lmagan qizamiqmi? Yoki emlashmi?
Demak, bu deyarli albatta emlash edi, konventsional tibbiyotga ko'ra ham u qarshi ko'rsatilgan. Agar epidemiya bo'lsa,
uyda yuqumli kasallik ehtimoli bo'lsa, emlashni qabul qilmasligingiz kerak, hatto emlashga ishonadigan bo'lsangiz ham.
Va bu endi Covid-19 bilan yana amalga oshirildi.
Global pandemiya e'lon qilindi va emlash kampaniyasi o'tkazildi.
Bu an'anaviy tibbiyot qoidalariga zid, chunki u 300 yildan beri ushbu emlashlarni targ'ib qilib kelmoqda.
Odamlarni harakatga keltiradigan ko'plab narsalarning ortida juda chiroyli hikoya yotadi.
Va uning ortidagi hikoya – chunki emlashlar yoqimli eshitiladi, to'g'rimi?
Siz oz miqdordagi modda bilan emlanasiz va shunda ma'lum darajada immunitet hosil qilishingiz mumkin.
Meni hayratga soladigan va yetarlicha muhokama qilinmaydigan narsa shundaki, odamlar
kasalliklarning tanaga qanday kirishini unutishadi.
Kasalliklar hech qanday mushakka yoki qon tomiriga in'ektsiya orqali emas, balki burun, og'iz va
shilliq pardalar orqali, xoh qayerda bo'lsin, yuqadi.
Va bu yerda savol shuki, agar bunday samarali vaksina mavjud bo'lsa, uni aynan shu joydan boshlash kerak emasmi?
Ha, bu siz ko'targan juda muhim nuqta.
Chunki tanaga pichoq yoki igna yordamida bo'lsin, har qanday zaharli moddani kiritish mutlaqo tabiiy emas.
Bu faqat jismoniy hujum va boshqa hech narsa emas. Va bu tanada signal holatidir.
Xuddi shunday, agar biz velosipedimizdan yiqilib, tizzamizni tirnatsak va keyin yo'ldan tushgan chang to'qimaga kirsa,
immunitet tizimi imkon qadar kuchliroq javob berishi kerak.
Ammo yuqumli kasallikda bu tabiiy holat emas.
Yuqumli kasallik, to'g'ri aytganingizdek, teri va shilliq pardalar orqali qandaydir tarzda so'riladi.
Ko'plab mexanizmlar bugungi kungacha tushuntirilmagan. Va u yerda mudofaa mexanizmlari ishlamoqda.
Bizning biologiyamiz va bu sayyordagi boshqa sutemizuvchilarning biologiyasi bunga ixtisoslashgan.
Va agar men hozir yelk mushak to'qimasiga immunitet tizimida foydali mexanizmni ishga tushirishi mumkin bo'lgan
moddani in'ektsiya qilsam, bu normal kirish nuqtasida albatta nimadir sodir bo'lishini anglatmaydi.
Bu keyin, garchi juda kech bo'lsa-da, amerikalik vaksina tarafdori janob Fauchi tomonidan tan olindi, u esa
bu aslida hech qanday mantiqqa ega emasligini aytdi.
Agar buni qilmoqchi bo'lsangiz, uni burun shilliq pardasi orqali, spreyi yoki shunga o'xshash vosita yordamida qilardingiz.
Ammo albatta bu mumkin emas edi. Bugungi kunda ham bu mumkin emas. Bu ishlamaydi.
Bu choralarning aslida mantiqqa to'g'ri kelishiga oid hech qanday dalil yo'q. Taxminan 250 yil avval esa bir ingliz jarroh shu usul
bilan bu haqiqatni isbotlagan: u teriga hech qanday qon ketishsiz bu chechak subtratini, ya'ni chechak irinini in'ektsiya qilgan.
Yoki teri ostida yanada chuqurroq, mushaklarga yetib, keyin u nima bo'layotganini kuzatdi.
Va kutilgan reaksiya – ushbu vaksina poxlari paydo bo'lishi – faqat ular teriga surilganda yuz berdi, lekin chuqur emas.
Shundan kelib chiqib, u o'sha paytda shunday xulosaga keldi: chechakka qarshi emlash faqat kerakli immunitet javobini keltirib
chiqaradi va xavfli emas, chunki u terida qoladi va qon oqmaydi.
Va bu asosiy tushuncha, chunki bizda immunitet javobini qo'zg'atuvchi omil teri yoki shilliq parda
bo'ladi. Ammo teri osti yog' to'qimasi va mushaklar emas.
Va men aytishga jur'at qilamanki, agar ular Covid emlashlari deb atagan narsalar bugun oddiygina teriga, qon bilan aloqasiz
in'ektsiya qilinganida, biz hech qanday foyda ko'rmas edik.
Ammo biz ehtimol hech qanday o'lgan yoki kasal odamlarni ko'rmagan bo'lardik.
Zarar ehtimol kamroq bo'lardi, ha.
Bitim amalga oshirilgan bo'lardi.
Bu bizni muhokamamizning boshlang'ich nuqtasiga qaytaradi, ya'ni bu aniqki, faqat biznes haqida emas.
Chunki agar siz faqat Covid-19 emlashlaridan pul ishlashni istagan bo'lsangiz, shunchaki
fiziologik eritmalarni ishlatgan bo'lardingiz.
Unda ham bu juda yaxshi bo'lardi. Hech qanday rivojlanish ishlari bo'lmas edi.
Hech qanday zarar bo'lmas edi. Va hamma mamnun bo'lardi.
Keyingi harakatni boshlash mumkin edi.
Ochig'ini aytsam, bu sezilarli bo'lardi.
Albatta, qandaydir laboratoriyada kimdir tadqiqot olib borayotgani kutilishi kerak.
Ammo ba'zi narsalar oshkor bo'lishi uchun ko'p vaqt ketdi.
Va tadqiqot shuni ko'rsatdiki, bu partiyalarning ancha ko'pi aniq plasebo bo'lgan. Hech kim bunga e'tibor bermadi.
Va agar oxir-oqibat hech qanday zarar yuzaga kelmagan bo'lsa – biz buni, kompensatsiya
va bularning barchasini ko'rishimiz mumkin.
Shunday qilib, hech qanday zarar yetkazish ehtimoli bo'lmasdan ham juda yaxshi ish bitirish mumkin edi.
Va shuning uchun faqatgina biznes izoh bo'la olmaydi.
Harbiylarning aralashuvi esa albatta nimadir jiddiyroq noto'g'ri ketayotganini ko'rsatadi.
General har joyda faol edilar, Amerikada hamda Germaniya va Avstriyada.
Haqiqatan ham savol shuki: nega sog'liqni saqlash agentlari bunday miqyosda harbiy masala hisoblanadi?
Buni ham mantiqqa to'g'ri keladigan tarzda tushuntirish mumkin, chunki bu juda katta tahdid, juda katta xavf edi.
Ammo biz ikki narsani ko'rdik va keyin ularga qaytib kelishimiz mumkin.
Birinchidan, bu taxmin qilingan Covid kasalligi, aslida oxir-oqibat unchalik katta ta'sir ko'rsatmadi.
Insonlar vafot etmagan; hech qayerda haqiqiy ortiqcha o'lim yo'q. Bu tanganing bir tomoni.
Biroq, tanganing boshqa tomoni shuki, va bu yerda biz o'z argumentimizga biroz ziddiyat kiritayotgan bo'lishimiz mumkin:
Bu emlashlar, biz bilamizki, ishlamaydi, bizga va'da qilingan ta'sirni bermaydi, lekin aslida deyarli hech kimni o'ldirmaydi.
Siz buni shunchalik provokatsion tarzda aytishingiz kerak. Undan juda kam odamlar vafot etadi.
Albatta dahshatli, birinchi o'limdan, birinchi qurbon bo'lgandan boshlab. Bu aniq.
Va hech bir davlat hech kimni ixtiyoriy ravishda o'ldirish yoki jarohat yetkazish huquqiga ega emas.
Lekin haqiqat shundaki, biz qo'rqgan, professor Bakdidek buyuk aql egalari qo'rqgan narsalar — odamlar chivinlardek o'lib
ketishlari, emlanganlarning yarmi o'lib qolishi — sodir bo'lmadi.
Ha, lekin menimcha bu ushbu emlashlar tufayli emas.
Ba'zilari plasebo sifatida tayyorlangan, boshqalari esa aniq past dozalarda, faqat cheklangan zarar yetkazish
imkoniyatiga ega bo'lgan dozalarda tayyorlangan, lekin ko'plab emlashlar bu ma'noda amalga oshirilmagan.
Avvalo, sovuq zanjirni saqlab qolish imkoni bo'lmagan iliq mamlakatlarda vaksina zararining
ancha past ekanini ko'rsatadigan statistika mavjud.
Bu reja emas edi. Unda ancha ko'p narsa bo'lardi.
Va yana bir narsa shundaki, zarar yetkazish ehtimoli hali tugamagan.
Chunki biz hali ham o'limlarning davom etayotganini va bepushtlikning davom etayotganini ko'rishimiz mumkin.
Tug'ilish darajalari hanuzgacha eng past darajada.
Demak, bu juda uzoq muddatli ta'sir bo'lib, rejalashtirilgan.
Va bundan tashqari, albatta, ko'plab soxta emlashlar bo'lgan.
Germaniyada taxmin 10 dan 15 milliongacha.
Ehtimol, umuman hech qanday vaksina olmagan odamlarning soxta emlanish guvohnomalari ham bor.
Va bu, albatta, zarar yanada katta bo'lmasligining sababini tushuntiradi.
Agar bu amalga oshirilganida, ya'ni har bir kishi aslida ushbu emlashlarni olganida, hatto ma'lum darajada plasebo komponenti
bo'lsa ham, bizda o'lim darajasi butunlay boshqacha bo'lardi.
Va baribir rejalashtirilgan edi, va bunday inyeksiyalar takroran amalga oshirilishi ko'zda tutilgan.
Aytishlaricha, bunday nafas olish yo'llari kasalliklariga qarshi kamida yilda bir marta emlanish kerak.
Va keyin, albatta, bu zarar yetkazish imkoniyati eksponensial ravishda oshadi.
Biz shuningdek, ikki, uch yoki to'rtta inyeksiya darhol holatlar sonining eksponensial o'sishiga olib kelishini ham ko'rdik, keyin
esa – turli a'zolardagi tomir shikastlanishi tufayli turli simptomlarga sabab bo'ladigan keng turdagi
kasalliklarning aralash surunkali manzarasi bilan – bu endi hech qanday aniq sababga bog'lanmaydi.
Va shikastlanish printsipi haqidagi eng muhim jihat shundaki, uni klinik tasvirlangan aniq mexanizmga oddiygina
bog'lab bo'lmaydi, balki oxir-oqibat siz shunday deya olasiz:
Xo'sh, biz ilgari bilgan kasalliklar hanuzgacha uchrayapti: ba'zi turdagi saratonlar, yurak xurujlari va insultlar;
ular biroz ko'proq uchrayapti, lekin baribir o'sha kasalliklar.
Bu bizning inyeksiyalarimiz bilan qanday aloqasi bor?
Yashirinish bu yerda juda muhim nuqtadir.
Butun bu ishning eng g'alati tomoni shubhasizki, hamma haqiqatan ham emlanishi kerak.
Milyardlab odamlar bo'ylab amalga oshirilayotgan bu jarayonni endi mantiq bilan tushuntirib bo'lmaydi.
Va hamma nima uchun hamroh bo'lib o'ynaganini tushuntirish ham juda qiyin, agar imkonsiz bo'lmasa.
Menimcha, pandemiyaning birinchi bir necha oyida ko'pchilik aynan shuni o'ylagan.
Qanday qilib dushman kuch bloklari barchasi "Yay, biz kirdik, aholimizga turli moddalarni in'ektsiya qilmoqdamiz" deyishyapti?
Ammo baribir, asosan hamma o'yinni davom ettirdi.
Bizning vaqtimiz allaqachon juda ilg'or.
Men oldin muhokama qilgan mavzu bilan hanuzgacha qiziqardim.
Bu ijtimoiy siyosat yo'nalishida harakatlanmoqda. Jamiyat qayerga yo'nalyapti?
Va siz o'tmish bilan juda qiziqarli taqqoslash qildingiz: hozir rejalashtirilayotgan bu aqlli shaharlar, ya'ni 15
daqiqalik shaharlar, yangi tushuncha emas, balki aslida o'rta asrlarda ham ularni ko'rish mumkin bo'lgan.
Ha, so'nggi bir necha o'n yillikda tanigan harakat erkinligi – nafaqat mahalliy darajada istalgan yo'nalishda istalgan vaqtda
erkin harakatlanish, balki transport vositasiga o'tirib boshqa qit'alarga sayohat qilish imkoniyati – har doim mavjud bo'lmagan.
Va bu faqat sayohat qilish juda qimmat bo'lgani va zarur transport vositalari mavjud bo'lmagani uchun emas,
balki oddiygina ruxsat berilmaganligi uchun ham edi.
O'sha paytda, xususan Germaniyada, Skandinaviyalik ritsarlar va monaxlar Yevropani egallagach, taxminan 1000
yil avval hokimiyat hududlari sifatida yaratilgan ko'plab kichik knyazliklar mavjud edi.
Bu, ehtimol diametri 10 yoki 20 kilometr bo'lgan hududlar bo'lib, ularning hukmronligi
ostidagi butun territoriyani tashkil etardi.
Va faqat yuqori tabaqa, ya'ni erkin harakatlanish huquqiga ega bo'lgan zodagonlarga ketishga ruxsat berildi.
Ammo oddiy fuqarolar, dehqonlar va shaharlik aholi faqat aniq ruxsat bilan shunday qilishga ruxsat
berilgan. Aks holda, ular darhol qamoqqa yuborilardi.
Shuningdek, bastakor Ioann Sebastian Bax bilan bog'liq yaxshi ma'lum voqea ham bor, u ham
bir paytlar Veymar gersogligidan ko'chib ketgan.
Keyin uni to'rt hafta davomida oddiygina qamoqqa tashlashdi, va uning rafiqasi aslida u qayerda ekanini yoki u hech qachon qaytib
keladimi-yo'qmi bilmas edi. Shunday qilib, bu odatiy hol edi.
Va ayniqsa mustahkamlangan shaharlarda yashaganlar shahar devorlariga ega bo'lib, himoyalanish uchun – xuddi hozir bizga
hamma joyda himoya va'da qilinganidek – dushmanlar kirmasin.
Ammo unga kirish oson bo'lmagan joyda, undan chiqish ham oson emas.
Bu shahar darvozalarining kechasi ham yopilganini anglatadi. Hech kim chiqa olmagan.
Bu shuni anglatadiki, eng yaxshi holatda ham kunduz paytida tashqariga chiqishingiz mumkin edi, lekin
hatto o'shanda ham erkin harakatlanish oson emas edi.
Shahardan chiqish uchun sizda haqiqiy sabab bo'lishi kerak edi.
Agar kimdadir tashqarida ekin ekish uchun maydon bo'lsa, bu haqiqiy sabab edi.
Bu menga Covid davrini eslatadi, o'shanda ular aytishgandi... Men hanuzgacha sobiq kansler Kurzning sayrga chiqish uyni tark etish
uchun yetarli sababmi, deb falsafiy mulohaza qilganini eslayman.
Albatta, u yerda har doim shunday bo'lgan.
Ya'ni, shaharchalar barchasi juda kichik edi – atigi 5 000 nafar aholisi bor va turli devor
bilan o'ralgan – tasavvur qilishingiz mumkin.
Bu mashhur 15 daqiqa bo'lib, hozir yana aholiga ko'rsatilmoqda.
Siz albatta ma'lum darajada harakatlana olasiz, lekin undan ortig'iga bora olmaysiz.
Va aynan shu harakatni nazorat qilish avtoritar jamiyatlarning juda muhim elementi hisoblanadi.
Va shu o'zi butun narsaning qayerga ketayotganini ko'rsatadi.
Bu odamlarni himoya qilish haqida emas, bu nazorat haqida.
Va agar biz yana 1989-yilga qaytsak, Germaniyada, GDRda Berlin devori qulagan paytga.
O'sha paytdagi asosiy sabablardan biri harakat erkinligining cheklanganligi edi.
Sayohat erkinligi oxir-oqibat bu vaziyatning keskinlashishiga olib kelgan asosiy sabab edi.
Bu erkinlik yetishmasligi yoki boshqa abstrakt muammolar haqida emas edi, balki nafaqat Sharqiy blokning boshqa
mamlakatlariga, balki G'arbga, Janubiy dengizlarga yoki boshqa istalgan joyga sayohat qilish istagi edi.
Odamlar o'sha paytlarda qisqa muddatga harakat erkinligi ruxsat etilgan G'arbga hasad bilan qarashgan bo'lishlari kerak.
Havo qatnovlari to'xtashi kutilayotgani uchun endi bu tobora kamroq bo'lib bormoqda.
Ammo GDR juda yaxshi mavzu. Ehtimol, buni qisqacha qilamiz.
Bizga har doim ular bizni himoya qilmoqchi ekanliklarini va'da qilishadi.
Ular bizni iqlim o'zgarishi, viruslar va turli xil narsalardan himoya qilmoqchi.
Biz shunchalik kambag'al odamlardikki, o'zimiz hech narsa qila olmaymiz va bizni himoya qiladigan davlatga muhtojmiz.
Va aytilishicha, shunday qilib GDR diktaturasi o'rnatilgan.
Ya'ni, ko'plab kompaniyalarning – yoki barchasining, yoki tortib olinganining, deyish kerak – xususiylashtirilishining
fonida u yerda ham sanitariya diktaturasi hukmron edi.
Shunday qilib, tadbirkorlar e'tibor qaratishi va ularga sarmoya kiritishi kerak bo'lgan narsalar tobora ko'payib bormoqda.
Va hatto o'sha paytda ham hammasi odamlarni himoya qilish va ularni sog'lom saqlash haqida edi.
Siz aytganingiz mutlaqo to'g'ri.
O'sha paytlarda GDRda bu model sotsialistik davlatni yaratmoqchi bo'lganlarida, sharoitlar urushdan keyingi G'arb mamlakatlaridagi
kabi edi: qishloq xo'jaligida, hunarmandchilikda va sanoatda hali ham xususiy korxonalar
mavjud bo'lib, ularni davlatlashtirmoqchi edilar.
Va u yerda ham, albatta, majburlovchi choralar ko'rish mumkin edi, va ba'zi hollarda bu amalga oshirildi.
Shunday qilib, G'arbiy Germaniya bilan chegaradagi hududda odamlar oddiygina deportatsiya
qilindi va ish kapitali oddiygina tortib olindi.
Ammo aks holda, jamiyat umuman olganda buni shunchalik oson qilishni istamadi va qila olmadi.
Va keyin sen shunchaki sabablar topishing kerak.
Xuddi hozir kimdir shunday deyish uchun sabablar topishi mumkin:
Ha, biz sizga hech qanday yomon narsa qilmoqchi emasmiz, bu sizning yaxshiligingiz uchun.
Va sog'liq har doim buning uchun yaxshi dalildir.
Davlat sog'liqni saqlaydi – emlashlar sog'liq uchun, skrining tekshiruvlari ham sog'liq uchun, va bularning barchasi – garchi
oxir-oqibat faqat nazorat va kuzatuv maqsadida xizmat qilsa ham.
Shunday qilib, o'sha paytlarda GDRda butun tizim allaqachon suiiste'mol qilingan edi. Gigiyena qoidalari yaratilgan
bo'lib, ularga rioya qilish tobora qiyinlashib bordi, bu esa hozir kichik va o'rta korxonalar misolida ko'zga tashlanmoqda.
Faqat sog'liq emas, balki barcha sifat sertifikatlarini ham o'ylab ko'ring.
Endi mahsulot xavfsizligini misol qilib olaylik. Talablar tobora oshib bormoqda va ular
tobora kulgili tus olyapti. Men buni endi ko'rdim:
Endi kimdir musiqa CD-sini sotayotganda, ular onlayn katalogining pastki qismida CD qutisi va CD-ning
o'zi ko'rsatilgan rasmni ham joylashtirishi kerak.
Har bir CD uchun ham xuddi shunday, lekin bu muhim emas; u ko'rsatilishi kerak.
Bu qo'shimcha choralar ko'rilishi kerakligini anglatadi.
Tavsiflar kengaytirilishi kerak. Bularning barchasi pul talab qiladi – va hech narsaga erishmaydi.
Katta kompaniyalar buni hanuzgacha o'z foydalari hisobidan qoplay oladi.
Ular odatda yetarli inson resurslariga ham ega bo'ladilar.
Ammo aynan uch, to'rt, besh yoki o'n nafar xodimga ega kichik kompaniya allaqachon inqiroz chekkasida turibdi, endi
bardosh bera olmaydi va oxir-oqibat yopishga majbur bo'ladi.
Yaxshi. Va keyin yana bir nechta kompaniyalar ham yo'q bo'lib ketdi.
Va o'sha paytda GDRda ular shunday muomala qilishgan.
Va shunday qilib, biz hozir jamiyatimizda ham bu kichik va o'rta korxonalarni – ikki nuqtali tirnoq
ichida – "konsolidatsiya" qilinayotganini ko'ryapmiz.
Va ayniqsa tibbiyot har doim boshqa narsalarga qaraganda ham osonroq "o'lchov" deb qaraladi.
Chunki jamiyat qanchalik tibbiylashtirilganini hisobga olsak, hamma darhol shunday deydi: "Ha, agar bu bizning sog'ligimiz
uchun yaxshi bo'lsa, unda biz ham bunga rioya qilishimiz kerak."
Keyin bu odamning tirikchiligiga xarajat bo'lishi esa boshqa masala.
Keyin men quyidagi eslatma bilan yakunlamoqchiman:
Dr Reuther ko'plab qiziqarli kitoblar yozgan.
Ularni qaerdan olish mumkinligini bizning maqolamizda, internetda yoki Amazonda bilib
olishingiz mumkin. Lekin menimcha, bunga arziydi.
Biz tibbiyot haqida bilishga arziydigan qancha mavzular borligi haqida qisqa tasavvurga ega bo'ldik.
Va shaxsan men seni tinglaganimda har doim ko'proq xohlayman.
Ha, buni eshitib xursandman. Menga gapirganing uchun rahmat.
Rahmat.
Haqiqiy mustaqil jurnalistika faqat sizning yordamingiz bilan mumkin.
Report24 ga nisbatan takroran qo'llangan nodemokratik choralarga hisoblarni yopish kiradi.
Iltimos, har doim joriy bank ma'lumotlarimizni report24.news//unterstuetzen
manzilida tekshirib turing. Juda katta rahmat.