WEBVTT

00:00.390 --> 00:04.860
Amayeza njengendlela yamandla yokulawula abemi?

00:04.860 --> 00:12.466
Impilo okanye ukugula njengesixhobo?
Unyango lwezonyango njengomgibe wokufa?

00:12.466 --> 00:19.025
UFlorian Machl waseReport24 kunye nondwendwe
lwakhe uGqr. Gerd Reuther baye bakucacisa ngemvelaphi

00:19.025 --> 00:23.363
yamayeza kuyo yonke imbali ngeendlela ezahlukeneyo.

00:23.363 --> 00:31.312
Kodwa mamela ngokwakho njengoko uGqr. Reuther etyhila unxulumano
ngolwazi olubanzi nolucacileyo, isizathu sokuba ngokoluvo lwakhe

00:31.312 --> 00:36.550
ubugolofu obumsulwa bengeniso bubonakale
bungengobuchazelo obaneleyo, nento esifanayo

00:36.550 --> 00:40.156
esinayo izixeko zemizuzu eli-15 nalo mxholo...

00:40.156 --> 00:41.044
Yintoni emva kwayo? UGqr. Gerd Reuther uhlalutya ukugonya,
amandla nolawulo

00:41.044 --> 00:42.538
https://report24.news/what-is-behind-it-dr-gerd-reuther-analy
ses-vaccinations-power-and-control/] Wamkelekile kwi-Report24.

00:42.538 --> 00:50.808
Igama lam ndinguFlorian Machl, kwaye namhlanje
sinomhlohli uGqr. Gerd Reuter apha estudiyo yethu. Wamkelekile.

00:50.808 --> 00:52.292
Molo.

00:52.292 --> 01:02.100
Gqirha Reuther, kwakudala wabhala incwadi eyaphumelela
kakhulu, eyakwenza waziwa kakhulu eluntwini, masithi.

01:02.100 --> 01:06.045
Ezo yayizama zahluke kakhulu, oko kwakungaphambi konyaka ka-2020.

01:06.045 --> 01:11.340
Mhlawumbi singaqala ngalo msebenzi, yintoni
ekukhuthazileyo nokuba yintoni enokufundwa kuwo.

01:11.340 --> 01:20.358
Ewe, yayiyileyo "Igulana Elikhohlisiweyo", ka-2017, ngexesha apho
nkqu nompapashi oqhelekileyo wayesakwamkela umbhalo

01:20.358 --> 01:29.219
onjalo kwaye kwakusenzeka ukugxeka inkqubo yezonyango
ngokukhululekileyo macala onke ukuze kutyhilwe inyaniso.

01:29.219 --> 01:31.758
Oku ngoku kuye kwaba nzima ngakumbi.

01:31.758 --> 01:41.248
Kwaye kwakhona akunakwenzeka ukufikelela kubaphulaphuli
abaninzi ngoku, kuba nje zimbalwa iindlela zokufumana iindaba.

01:41.248 --> 01:49.476
Kodwa inkuthazo yam ngelo xesha yayikukuba ndichithe iminyaka
engama-30 yobomi bam bobungcali ndiqonda

01:49.476 --> 01:57.587
ukuba into eninzi kwezonyango ayilunganga tu,
okanye, kufuneka kuthiwe, ineziphene ezisisiseko.

01:57.587 --> 02:06.038
Kuba impilo yeyona nto iphambili, kodwa ayicwangciswanga
ngokwenene, kuba ngelishwa, kangangamakhulu eminyaka

02:06.038 --> 02:10.450
ngoku, ishishini lezempilo beligxile kwizifo kunempilo.

02:10.450 --> 02:15.345
Kukho isaci esaziwayo esithi ungenza imali kuphela
kubantu abagulayo, hayi kwabo baphilileyo, nangona

02:15.345 --> 02:18.582
kubonakala ngathi kwakukho ezinye iinkqubo ezazikho ngaphambili.

02:18.582 --> 02:22.268
Iingxelo ezivela eTshayina zibonisa ukuba izinto zazikhe zahluka.

02:22.268 --> 02:28.258
Uhlawule ugqirha ukuze uhlale usempilweni,
nto leyo eneneni evakala inomtsalane kakhulu.

02:48.134 --> 02:56.124
Ungumhlalutyi wezembali yezonyango, nto leyo ekunika ixesha
elininzi lokujonga iinyaniso, kwaye ndiva ngathi izinto

02:56.124 --> 03:05.185
ngoku ziya ngakumbi kwicala lokugxeka uluntu okanye ukucinga
ngoluntu luphela, apho impilo, ewe, ingumba obaluleke kakhulu.

03:05.185 --> 03:13.793
Kwaye sithethe ngokufutshane ngaphambili; ihlabathi
ngokwenene lijongene nemeko engathandekiyo ngoku.

03:13.793 --> 03:22.009
Ewe, yinyani ukuba umdla wam kwimpilo nasemsebenzini
undikhokelele ekubeni ndigxile ikakhulu kwicala lentlalo.

03:22.009 --> 03:28.153
Kwelinye icala, oku kukujonga emva kwimbali,
nto leyo ibalulekileyo kumayeza kwaye

03:28.153 --> 03:32.195
ayinakwenziwa ngaphandle kokuqwalasela iimeko zentlalo.

03:32.195 --> 03:39.458
Ke umfazi wam yingcali yezembali, nto leyo
ibingesinye isizathu sokuhlola iimeko zembali.

03:39.458 --> 03:49.982
Kodwa olu nxibelelwano lusondeleyo phakathi kwezonyango nembali
belusoloko lukho, kwaye ngoku nge-Covid-19 luye lwacaca ngakumbi

03:49.982 --> 03:55.305
ukuba amaphulo ezonyango ayasetyenziswa ukulawula uluntu.

03:55.305 --> 04:02.702
Ngaphandle kokuba oku bekungeyiyo into yokuqala, kuba
amayeza eneneni angeniswa ngekhulu le-13 njengamayeza ezifundo

04:02.702 --> 04:06.695
zaseyunivesithi ngenjongo yokuphembelela iimeko zentlalo.

04:06.695 --> 04:13.263
Ngelo xesha, yayiyeyona iCawa eyayizama
kakhulu ukuseka lo msebenzi mtsha wezonyango.

04:13.263 --> 04:15.599
Kwaye wayebadinga ngeneni oogqirha?

04:15.599 --> 04:23.659
Ekugqibeleni, ukuqinisekisa ukuba ngubani
eluntwini ongaphilanga, ngubani onengxaki yezempilo.

04:23.659 --> 04:28.172
Ngoko ke, wafumanisa ngokukhawuleza ngabantu abanempembelelo.

04:28.172 --> 04:35.023
Kwaye ke kwaba ngomba wamandla, mhlawumbi
ilifa, ngoko abantu babefuna ukwaziswa kwangethuba.

04:35.023 --> 04:43.593
Kwaye ngamanyathelo onyango awayethulwe ngelo xesha
njengombono wonyango owaziwa ngokuba yithiyori ye-humoral,

04:43.593 --> 04:48.619
kwakukwanasekho nokwenzeka ukonakalisa impilo yabantu ngabom.

04:48.619 --> 04:56.109
Ngoko ke kwakunokwenzeka ukubangela izifo. Oku akukaze
kunokwenzeka kuphela kwixesha lethu, kodwa nakwixesha eladlulayo.

04:56.109 --> 05:00.739
Umzekelo, amanyolo asekwe kwimercury
ayenokusetyenziswa ukubangela iintlobo ezithile

05:00.739 --> 05:04.216
zokurhawuzelela kolusu. Baze abantu bathi umntu unegwele.

05:04.216 --> 05:09.350
Kwaye isigulo se-lepra yayiyeyona nkxalabo
ngelo xesha eyayikhokelela ekubandakanyweni

05:09.350 --> 05:12.278
eluntwini eYurophu, kodwa hayi kwamanye amazwe.

05:12.278 --> 05:17.931
Kuluntu lwamaSilamsi, umntu owayenesifo somhlaza,
owayenemiqathango yalo esikhumbeni

05:17.931 --> 05:24.359
eyayinokutya iinxalenye zempumlo okanye indlebe,
wayenokuqhubeka ephila ngesiqhelo eluntwini.

05:24.359 --> 05:33.560
Kodwa kwiNtshona yobuKrestu, iCawa iyichaze ngendlela yokuba
umntu kufuneka ashiye uluntu – ethatha yonke impahla yakhe.

05:33.560 --> 05:36.959
Kwaye ke le propathi kwanyanzeleka
ukuba iphinde isasazwe kubanini abatsha.

05:36.959 --> 05:42.120
Ngoko ke, yayiyindlela esebenzisekayo
kakhulu yokususa abantu abangafunekiyo.

05:42.120 --> 05:51.321
Isifo se-lepra besingekho phambi kokuba
ubuKristu bube yinkolo eyayilawula eYurophu.

05:51.321 --> 05:55.814
Kusoloko kuthiwa oku kwaziswa ngexesha leMfazwe yeeKhusade.

05:55.814 --> 05:59.007
Mhlawumbi bekukho nesifo esitsha esinye okanye ezibini.

05:59.007 --> 06:07.387
Kodwa le nkqubo yokusebenzisa isifo, isifo
esibonakalayo, ukukhupha umntu eluntwini, ukuze kulahliwe.

06:07.387 --> 06:12.844
Ngoko ke umntu ofana noDonald Trump,
umzekelo, ebenokuba wabethelwa yisigula

06:12.844 --> 06:16.604
sesigwebu namhlanje ukuba wayephila ngelo xesha.

06:16.604 --> 06:20.135
Kwaye ke, ngaphandle kwetyala, bekuya
kufuneka kuthiwe: Mnu Trump, siyaxolisa.

06:20.135 --> 06:25.817
Ngelishwa, kufuneka bashiye uluntu kwaye ngoku kufuneka
bahlale kwindawo ekhuselekileyo apha kwiindawo ezingaphandle

06:25.817 --> 06:28.875
kwedolophu kwaye abasavumelekanga ukuba benze umboniso.

06:28.875 --> 06:36.664
Ngoko ke yile nto yayaziswa ngelo xesha, eye yaphinda yabaluleka
ngeCovid, apho abantu bathi, ewe, aba ngabantu abagulayo, kufuneka

06:36.664 --> 06:40.949
bahlulwe okwethutyana. Ngokohlaza, kwakukuhlala ngonaphakade.

06:40.949 --> 06:47.619
Kwaye ekuhambeni kwexesha, kwanyanzeleka nokusetyenziswa kwala
manyathelo angqongqo ... – Kwasetyenziswa

06:47.619 --> 06:54.599
iziyobisi ezininzi eziyingozi, izinto ekunzima
ukuzicinga namhlanje: i-arsenic, imercury, i-antimony.

06:54.599 --> 06:57.620
Xa zisetyenziswe ngomlinganiselo
ofanelekileyo, zonke ezi zinto beziyabulala.

06:57.620 --> 07:02.745
Oku kwakuthetha ukuba nasiphi na isifo
esingabalulekanga singajika sibe yingxaki yokufa.

07:02.745 --> 07:07.907
Kwaye loo nto ngequbuliso ibonakala isiqheleke
nathi apha. Ibisebenza njani le nto nge-Covid kwakhona?

07:07.907 --> 07:14.175
Iflu eqhelekileyo, engenabungozi ebibizwa ngokuba yiCovid. Kwaye
ngamayeza afanelekileyo, ndicinga ngakumbi

07:14.175 --> 07:20.332
kummandla wasemantla e-Itali, yonke le nto
ngequbuliso yaba yityala lokufa kwabantu abaninzi abadala.

07:20.332 --> 07:25.773
Baza ke bafa ngenxa yokurhanelwa ukuba
bane-influenza, nangona babhubhe ngenxa yonyango abalufumeneyo.

07:25.773 --> 07:29.349
Kwaye lo mbono wawusele waziswe ngelo xesha.

07:29.349 --> 07:36.811
Kwaye ukuba kukho umntu ocinga ukuba into endiyithethayo
iyagxininiswa, kukwakho nomonki, uAbraham a

07:36.811 --> 07:44.566
Santa Clara, owabhala ngale nto ngekhulu le-18,
ekutshintsheni kwekhulu le-17 nelele-18, waza wathi:

07:44.566 --> 07:50.816
Ewe, umsebenzi wobugqirha ngelayisensi yokubulala ungohlwaywa.

07:50.816 --> 07:59.025
Kwaye lo yayingumntu ongaphakathi,
owayesazi indima edlalwa yimithi eluntwini.

07:59.025 --> 08:08.173
Kwaye siyabona kwakhona ngoku ngazo zonke ezi ntlawulo; loo
nto ikwayijenda engeyiyo eyempilo, kodwa yinto echaseneyo.

08:08.173 --> 08:17.390
Kwaye yonke le 'game' (kwiimaki zocaphulo), le 'game' yobubi,
ibiqhubeka ngamaza ukusukela kwinkulungwane

08:17.390 --> 08:25.387
ye-13 kwaye ke iyenziwa ibonakale ngathi
zizifo ezosulelayo xa kukho iingxaki zentlalo.

08:25.387 --> 08:35.005
Ukuba ufuna yonke into, kanye njengokuba ngoku ufuna i-Covid
kunye nengxaki yezemali, isifo esibi sokuqala sasasazeka ngekhulu

08:35.005 --> 08:40.328
le-14, ngo-1347, emva kwengxaki yebhanki eFlorence ngelo xesha.

08:40.328 --> 08:49.171
Ngoko ke oko kuthetha ukuba kusoloko kukho unxulumano
olusondeleyo phakathi kwezempilo nophuhliso lwezentlalo, okanye

08:49.171 --> 08:54.084
ngokuthe ngqo, iingxaki zentlalo ezisongela abalawuli abaphezulu.

08:54.084 --> 08:58.160
Kwaye kulapho ke usebenzisa impilo njengesixhobo.

08:58.160 --> 09:00.605
Imvelaphi yale nto inomdla kakhulu.

09:00.605 --> 09:04.571
Ewe kona, ndiyakholelwa ukuba kusoloko
kukho amandla amakhulu abandakanyekileyo.

09:04.571 --> 09:08.268
Xa sithetha ngezitofu zokugonya, kwenziwa iibhiliyoni.

09:08.268 --> 09:15.831
Oko kuthetha ukuba, ngokoluvo lwam, akusoloko kufuneka ibe
kukuzonda, andikabi noluvo olucacileyo ngale nto okwangoku, kodwa

09:15.831 --> 09:20.588
akusoloko kufuneka ibe kukuzonda, isenokuba
kukubawa nje xa uphuhlisa "umuthi"

09:20.588 --> 09:24.166
ongayenziyo nto kwaphela, nto leyo enokuba yingozi.

09:24.166 --> 09:30.551
Kwaye ngayo unokwenza iibhiliyoni kwaye ukhuthaze
oorhulumente: ibaluleke kakhulu, isindisa ubomi

09:30.551 --> 09:34.221
babantu abaninzi, wonke umntu kufuneka abe nayo.

09:34.221 --> 09:43.732
Singajonga iMelika, umzekelo, apho ngaphezulu kwama-70 okutyiwa
kwezi jovo ngoku kunyanzelekile okanye kucwangciselwe abantwana.

09:43.732 --> 09:48.753
Andazi ukuba oku kuthotyelwa
ngokungqongqo kangakanani kwiphondo ngalinye.

09:48.753 --> 09:55.064
Kodwa ke ndiyazi ukuba, ngelixa kwiminyaka engamashumi ambalwa
edlulileyo bekukho malunga ne-10 yentlawulo

09:55.064 --> 10:01.134
ekuthiwa zikhusela, ngoku phantse kubekho i-100
ezicwangciselwe umntu uneminyaka eyi-18 ubudala.

10:01.134 --> 10:06.489
Kwaye kucacile ukuba oku kukhokelwa kakhulu ziinjongo zenzuzo,
kuba abantu sele bekho iminyaka ezizigidi

10:06.489 --> 10:11.733
kwaye bakwazile ukuphila kakuhle kakhulu
ngaphandle kwezi zitofu zokugonya ixesha elide kakhulu.

10:11.733 --> 10:15.137
Kodwa masijonge ngokukhawuleza iMelika.

10:15.137 --> 10:23.396
Ewe, ndicinga ukuba iimfuno zenzuzo ziyasilela
nangona konke, kuba ukuba sijonga olu luhlu lwemiba,

10:23.396 --> 10:27.503
lukhokelele kuvela kwezifo ezininzi ezingapheliyo.

10:27.503 --> 10:36.340
Kuyamangalisa ukuba uRobert Kennedy Junior ngoku wenze ividiyo
ekhaphukhaphu yawonke umntu echaza ukuba izinto zazikhe zahlukile

10:36.340 --> 10:45.350
e-USA – ngokukodwa, ukuba abantu baseMelika babengaguli kakhulu
kwaye babengaphili ubomi obufutshane kunabantu bamanye amazwe.

10:45.350 --> 10:53.317
Kwaye yonke le nto yaphuhliswa kuphela kwiminyaka yoo-1980
noo-1990, kuhambelana nale ajenda yokugonya kwaye

10:53.317 --> 11:03.172
ikwahambelana nokwanda kokutya okusetyenzwe kakhulu, okusiba
yimveliso yobunjineli, abantu abakutya ngeendlela ezahlukeneyo.

11:03.172 --> 11:08.805
Ezi ziimpucuko eziphambili
ezikhokelele ekonakaleni okwandayo kwezempilo.

11:08.805 --> 11:13.569
Kwaye ukuba ubona oku kusenzeka ekuhambeni
kwexesha kwaye kungekho migaqo-nkqubo ichasayo,

11:13.569 --> 11:16.404
ngoko ke kufuneka kubekho ingqiqo engasemva kuko.

11:16.404 --> 11:24.163
Kuba ke uya kwazi ukuba le ndlela yokwenza abantu abasempilweni
bagule ngandlel' ithile ngenxa yamayeza angenamsebenzi okanye

11:24.163 --> 11:28.564
indlela yokuphila engaphilanga, isebenza kuphela ixesha elithile.

11:28.564 --> 11:32.626
Kuba ke abantu abaninzi kakhulu baya kuba
ngamagula kwaye ayisayi kusebenza kwakhona.

11:32.626 --> 11:37.035
Ngokwahlukileyo, bekusoloko kunokwenzeka, njengoko kuye kwanjalo
kwilizwe lethu kule minyaka ingamashumi

11:37.035 --> 11:40.882
amadlulileyo, ukwenza ishishini ngokunyukayo
nabantu abasempilweni ngaphandle kokubagula.

11:40.882 --> 11:49.520
Ngoko ke zonke ezi uvavanyo zokuthintela, zisenokungabangeli
ngxaki, kodwa nangona kunjalo ziye zaba lishishini elikhulu.

11:49.520 --> 11:55.260
Ewe, oko ngokuqinisekileyo kuhlala kudlala
indima kuko konke ukulungiselelwa okuziswa kwimarike.

11:55.260 --> 12:02.274
Kodwa ngaphandle kwale ajenda yokwenzakalisa, andicingi
ukuba ikhona inkcazelo yazo zonke ezi zitofu zokugonya.

12:02.274 --> 12:14.640
Kwaqala kwasekuqaleni, kugxilwe kwezi zifo
zingafumanekiyo kakhulu ezingazange zibe yingxaki yentlalo.

12:14.640 --> 12:20.004
Ngoko ke ngoku i-measles, i-mumps, ezi zifo
bezisoloko zinemibalo ephantsi kakhulu kuwo onke uluntu.

12:20.004 --> 12:31.019
Kwaye ukuthintela oku ngokunyanzelayo ngokuzama ukukunciphisa
kube ziro, nto leyo engenangqondo kwaphela kwaye ingenakwenzeka

12:31.019 --> 12:38.580
kuyo nayiphi na inkqubo yobomi, yingqikelelo
engenakuzinzisa ngokwezorhwebo ixesha elide,

12:38.580 --> 12:43.981
kuba iya kukhawuleza iziveze njengengenampumelelo.

12:43.981 --> 12:52.387
Abaninzi bathi asiyiyo ishishini lamachiza kuphela
elingemva koku, kodwa kukunciphisa inani labantu.

12:52.387 --> 12:57.800
Kwaye oku kuye kwatshoyozelwa esidlangalaleni – iClub of
Rome, kuthiwa singabantu abaninzi kakhulu kweli hlabathi.

12:57.800 --> 13:04.717
Ngoku, ewe, kufuneka kuthethwe into enye: oku kugonywa kwabantu
abaninzi kunye nezinye iingxowankulu zonyango

13:04.717 --> 13:12.016
zichaphazela kakhulu amazwe angenamazinga aphezulu
okuzalwa, apho kuthiwa inani labantu liyancipha ngokwenene.

13:12.016 --> 13:17.136
Ngoku, umntu angaphikisa athi: Kutheni olu
hlobo lweemvavanyo zonyango, ukuba sifuna

13:17.136 --> 13:20.617
ukuzibiza ngaloo ndlela, lungenziwa e-Afrika, umzekelo?

13:20.617 --> 13:24.966
Okanye e-Asiya, apho sinamazwe amakhulu.
Kaloku, inani labantu baseTshayina liyancipha.

13:24.966 --> 13:29.462
I-Indiya, nangona kunjalo, ikhangeleka ngokuchaseneyo noko.
Sinabantu abangaphezu kwebhiliyoni apho

13:29.462 --> 13:33.823
abanomnqweno omkhulu wokuzala, njengoko
kusoloko kunjalo kwiinkcubeko ezihlwempuzekileyo.

13:33.823 --> 13:41.213
Ngoko kutheni izinto ezinje zinyanzeliswa ngqongqo kangaka
apha, kanti kubonakala ngathi azinyanzeliswa kwaphela phaya?

13:41.213 --> 13:43.924
Kulungile, yayisenzeka ikakhulu apho.

13:43.924 --> 13:51.674
Ukuba sijonga kumanqaku ambalwa adlulileyo, olu vavanyo
lwezitofu zokugonya, ngenjongo ecacileyo yokwenzakalisa abantu

13:51.674 --> 13:55.302
nokubenza bangabi nabantwana, lwenziwe e-Afrika nase-Indiya.

13:55.302 --> 14:01.855
Ngokokwazi kwam, kukwakho namanye amatyala
asachotshelwayo aphikiswe uBill Gates eIndiya ngalo mba.

14:01.855 --> 14:08.267
Kwaye e-Afrika, bekukho naphi lo mkhankaso mkhulu apho babechonga
izitofu zokugonya i-tetanus, endikholelwa ukuba kufuneka

14:08.267 --> 14:14.554
ziphindwe rhoqo kwiinyanga ezintandathu, nto leyo eyade
yafunyanwa ngabaxhasi bokugonya njengento engaqondakaliyo.

14:14.554 --> 14:20.367
Kwaye apho amatshantliziyo ngaphakathi
kwiCawa yamaKatolika afumanisa ukuba

14:20.367 --> 14:25.075
yayinezakhiwo ezenzelwe ukubangela ukungabi nabantwana.

14:25.075 --> 14:27.468
Yayekiswa yonke loo nto ke, kakade.

14:27.468 --> 14:30.804
Ayisakwazi ukuxhaswa emva kokuba ityhilwe.

14:30.804 --> 14:39.502
Kwaye ukuthandabuza isitofu sokugonya, ukuthetha kancinci,
ngoku kuphezulu kakhulu kwezi lizwe kuthiwa ziyaphucuka.

14:39.502 --> 14:45.930
Ngoko ke oko kuthetha ukuba kubo, ukubona nje
iqela labantu abamhlophe elizokugonya kwanele.

14:45.930 --> 14:52.055
Amaqela okugonya nawo aye ahlaselwa
ngokuphindaphindiweyo aze abuye zize.

14:52.055 --> 14:58.665
Ndicinga ukuba kule minyaka ingamashumi ambalwa
idlulileyo, ukwamkelwa phakathi kwabantu eneneni

14:58.665 --> 15:01.981
kuye kwehla kwaye kufikelela phantse kube ziro.

15:01.981 --> 15:09.557
Ngoku kucacile ukuba iphulo lokugonya elingenanjongo kwaphela
elifana nelaseGaza belinokwenziwa kuphela

15:09.557 --> 15:17.587
phantsi kwezi meko zoyikekayo ngexesha lokupheliswa
komlo – xa abantu babengakwazi ncam ukubaleka.

15:17.587 --> 15:23.475
Kwaye mhlawumbi esi kuthula simthembise
elinye ithuba lokuphefumla, okanye

15:23.475 --> 15:27.553
lokufumana ukutya namanzi acocekileyo kwakhona.

15:27.553 --> 15:33.600
Kodwa ngomqathango wokuba nithathe ithuba lokugonya abantwana.

15:33.600 --> 15:39.355
Ngoko ke, kwacaca ukuba kwakunokwenzeka kuphela
phantsi kwezi meko zonyanzelo, kuba kwamanye amazwe apho

15:39.355 --> 15:42.768
abemi basenokubaleka khona, bebeya kubaleka kwangoko.

15:42.768 --> 15:49.749
Oko kundichukumise ngokwenene, ukuba ndingaphazamisa okomzuzwana,
eGaza – le ibiya kuba yinkalo ebendifuna ukubuya kuyo.

15:49.749 --> 15:56.980
Ndamangaliswa kakhulu kukubona isizathu
sokuba ngoku baziveze eNtshona njengabancedi

15:56.980 --> 16:00.351
abakhulu abagonya la bantwana bahluphekileyo.

16:00.351 --> 16:07.076
Yayiyeyiphi le nto yokugonya? Kwaye ingaba ikhona na
isiseko sokuthi le nto yokugonya iluncedo ebantwini?

16:07.076 --> 16:10.565
Ewe, yile polio ke leyo, yinto engenangqondo kwaphela.

16:10.565 --> 16:19.442
Okokuqala, ngokuchaseneyo nesi sibango siqhelekileyo, ipoliyo
ayisiyondifo esosulelayo, kwaye ayisiyondifo yentsholongwane.

16:19.442 --> 16:26.909
Kokunoko, ipoliyo luyolo, lwalukukhubazeka
okuthambileyo, olwenzeka ngenxa yempembelelo yeetyhefu.

16:26.909 --> 16:33.555
Ngelo xesha, kwisiqingatha sokuqala senkulungwane
yama-20, ezi zibulali-zinambuzane zazisetyenziswa

16:33.555 --> 16:37.820
kwezolimo, kuqala zisekelwe kwi-arsenic, kamva ke nge-DDT.

16:37.820 --> 16:44.544
Nangona kunjalo, ezinye iityhefu nazo zinokubangela ukukhubazeka
okuthambileyo kuyo nayiphi na iminyaka

16:44.544 --> 16:51.223
yobudala, kuba iityhefu ezisetyenziswayo zihlala
zizityhefu ezichaphazela iiseli zemithambo-luvo.

16:51.223 --> 16:57.039
Kwaye, ewe, okukhona umntwana emncinci, oko kukuthi,
okukhona umntu eselula, kokukhona ivolyum yokusasaza

16:57.039 --> 17:00.713
anayo incinci, kokukhona ezi zinto ziba yityhefu ngakumbi.

17:00.713 --> 17:08.039
Kwaye seso isizathu sokuba ipoliyo ichaphazele kakhulu abantwana
ngelo xesha, nangona bekusoloko kukho nabantu abadala abagulayo.

17:08.039 --> 17:14.280
Nokuba kunjani, ingxoxo ye-polio ayivakali
kuba ukutshicelwa ayinakuthintelwa ngalo naluphi

17:14.280 --> 17:17.404
na unyango lwesitofu; loo nto ayinakwenzeka.

17:17.404 --> 17:23.771
Kwaye into yesibini yeyokuba, ewe, kusekho izifo ezithile
ezifumaneka kwiindawo ezichaphazeleke

17:23.771 --> 17:29.893
yintlekele, izifo ezosulelayo ezibangelwa
kukungcola kwamanzi nokunqongophala kokutya.

17:29.893 --> 17:38.217
Emva koko kukho imifuno, zonke izifo zokuhla, zonke ezi zifo,
cinga nje ngecholera netyphoid, yiyo kanye leyo

17:38.217 --> 17:45.321
– okanye idisentari, ebeka ingozi xa kukho
imfazwe ndaweni ithile, umngcipheko weentlupheko.

17:45.321 --> 17:52.230
Kodwa i-polio ayenzeki ngaphandle kokuba,
umzekelo, kusetyenziswe igesi enetyhefu.

17:52.230 --> 17:58.982
Ukuba bekusetyenziswe igesi ebulalayo, ngokuqinisekileyo bekuya
kubakho nokutheleleka kwemithambo-luvo kunye nokukhubazeka

17:58.982 --> 18:03.741
okuhambelanayo, nto leyo ebinokuthi ke
ngokwendalo ibangelwe yi-polio ngokuthi iimpawu

18:03.741 --> 18:07.240
ze-poliovirus zifunyenwe ndaweni ithile kumanzi amdaka.

18:07.240 --> 18:14.251
Kodwa ke, ngokwenene, kuyo yonke le minyaka idlulileyo, njengoko
sonke sisazi kwiindawo zemfazwe, akukaze kubekho ubhubhane

18:14.251 --> 18:17.824
wokukhubazeka ngenxa ye-polio onxulumene nemisebenzi yokulwa.

18:17.824 --> 18:23.873
Ngoko ke oku kubonisa kwakhona ngokucacileyo ukuba kukho i-ajenda
eyahluke ngokupheleleyo esebenzayo apha, kwaye

18:23.873 --> 18:30.055
kufuneka sithathe ngokuba kukho i-ajenda yokwenza
umonakalo, i-ajenda yokubangela ukungabi nabantwana kuluntu.

18:30.055 --> 18:36.194
Ngaba uzifundile ngokucokisekileyo iingxoxo
ezixhasa ukugonyelwa ipoliyo kule ndawo yamajoni?

18:36.194 --> 18:40.526
Ndikwafumana oko kuyinto engaqhelekanga
kakhulu. Kufuneka kubekho amanani athile abonisa

18:40.526 --> 18:43.100
ukuba iimeko ezinjalo zenzeka ngokwenene apho.

18:43.100 --> 18:52.182
Ewe, ngokokwazi kwam, bekukho intetho ngesiganeko esinye
esenzekileyo, nangona kunjalo le nkohliso yaba ngenxa yoku.

18:52.182 --> 18:58.552
Kwaye le meko inye ingabangela
isoyikiso sobhubhane olukhulu olukhawulezileyo.

18:58.552 --> 19:02.987
Asifuni nto zininzi kule mihla. Kufana
nesingxobo serayisi esidumileyo esiwela ndaweni

19:02.987 --> 19:05.235
ithile kwaye wonke umntu asabele kwangoko.

19:05.235 --> 19:11.936
Yindlela yokuqheleka kwe-World Health
Organisation leyo, yokuba akukho nto ifanele yenziwe.

19:11.936 --> 19:18.660
Siyazi ngokweemvavanyo zeCovid-19 ukuba bekukho iimvavanyo
ezimalunga nama-7,000 ezibonise ukuba banayo intsholongwane

19:18.660 --> 19:25.885
xa kwakubhengezwa ubhubhane kwihlabathi jikelele, kodwa asazi
nokuba ngaba naziphi na kwezi ziganeko zazigula ngokwenene.

19:25.885 --> 19:31.561
Kwaye ke, umzekelo, kutshanje kuphinde
kwakhutshwa ingxelo echaza ukuba amatyala omkhuhlane

19:31.561 --> 19:34.868
onyukileyo nge-20 pesenti kwihlabathi jikelele.

19:34.868 --> 19:40.844
Noko ke, ukuba ungafunda upapasho loMbutho
wezeMpilo weHlabathi, uya kubona ukuba lusekelwe

19:40.844 --> 19:44.881
kwizilinganiso nje kwaye akukho manani okwenene angqina oku.

19:44.881 --> 19:52.723
Kwaye kuye kwenziwa ingxelo nakweli phepha – kuba amanani
okwenene okubikwa kwihlabathi jikelele enza

19:52.723 --> 20:00.628
imeko ibe phantsi kakhulu, oko kukuthi,
ayilinganisi ngokwaneleyo – ukuba kuye kwenziwa uqikelelo.

20:00.628 --> 20:11.225
Ngoko ke, ithetha ukuba iimodeli zokulinganisa
ngoku zivelise amanani angenakunokunyaniseka. Kwaye

20:11.225 --> 20:16.733
ke ungajonga amazwe ngamazwe kunye nenani lokufa.

20:16.733 --> 20:24.303
Oku akungqinelani kwaphela nedatha epapashiweyo kule minyaka
ingamashumi ambalwa idlulileyo, apho bekukho amatyala angamakhulu

20:24.303 --> 20:29.589
ambalwa kuphela. Kuya kufuneka kubekho
amatyala angamashumi amawaka rhoqo ngonyaka ukuze

20:29.589 --> 20:32.564
oku kubeke isisongelo soluphi na uhlobo kubemi.

20:32.564 --> 20:43.429
Ngoko ke siyakubona ukuba akukhathaliseki nokuba ezi ziganeko
zenzekile ngokwenene okanye hayi; uzicela nje uze uthi zenzekile.

20:43.429 --> 20:50.598
Kwaye ukuba benza naluphi na uvavanyo olungasixeleli nto –
njengoko sisazi ngeCovid, uvavanyo lwe-PCR – banokukhawuleza

20:50.598 --> 20:54.388
bapapashe iimeko ekuthiwa zikho kodwa ezingazange zibe khona.

20:54.388 --> 21:01.589
Kwaye ke kuvela kuzo zonke iiphephandaba zehlabathi
jikelele, kwenzeke intlekele – kwaye kungene uloyiko.

21:01.589 --> 21:05.809
Yiyo loo nto sikhankanye oku kwimbali yethu yezifo
ezosulelayo encwadini ethi "Hauptsache Panik"

21:05.809 --> 21:08.571
(Eyona nto iphambili yinkxalabo); yiyo leyo ingongoma.

21:08.571 --> 21:16.179
Abantu bahlala bezama ukufaka uloyiko kuba
uloyiko luthintela abantu ekucingeni ngokucacileyo.

21:16.179 --> 21:22.644
Kwaye namhlanje, uloyiko lunokudaliswa ngokufanelekileyo kakhulu
kumajelo eendaba ngokupapasha amanani, iingozi

21:22.644 --> 21:28.927
ezinkulu kunye neengozi ezinokubakho, nangona
kungekho mntu kumhlaba onokungqina ukuba zikho na.

21:28.927 --> 21:32.839
Kwaye xa umntu esenza njalo, uyaqonda ukuba akuyonto kwaphela.

21:32.839 --> 21:37.640
Ingxaki isoloko ibonakala ilapho ungasekhoyo.

21:37.640 --> 21:45.555
Iingxaki zibonakala ziziimidlalo zemathematika,
esazibona ngexesha lobhubhane we-Covid, leyo kuthiwa yiyo.

21:45.555 --> 21:50.857
Kodwa sibona into efanayo ngotshintsho
lwemozulu, apho ukothuka nako kuveliswa ziibalo

21:50.857 --> 21:53.866
ezingabonakaliyo kwaphela xa zisetyenziswa.

21:53.866 --> 21:57.980
Kwaye ikwayilawulwa ngobuqhetseba kuzo
zonke iinkalo, kuquka nakwiindawo zokungena.

21:57.980 --> 22:03.946
Umzekelo, andizithembi kwaphela ezi mpimo
zamanzi amdaka xa kuziwa kulo mcimbi wobhubhane.

22:03.946 --> 22:06.391
Ndakha ndakubala oku ngokomzimba kananjalo.

22:06.391 --> 22:12.700
Kungathi ngathi uphosa ikristale yekhratshi kwidama lokuqubha
uze uzame ukuyilinganisa kwelinye icala, into endingakwaziyo

22:12.700 --> 22:15.701
ukuyenza. Nenzululwazi ezininzi zikwangqinisile oku kum.

22:15.701 --> 22:17.790
Ewe, ndicinga ukuba yinkohliso yonke le nto.

22:17.790 --> 22:22.331
Kunjalo ke nokufumanisa ubushushu ngezikhewu
zokulinganisa ezingama-20 elwandle, size sithi siyazi

22:22.331 --> 22:24.964
ukuba kwakunjani kwiminyaka eyi-100,000 eyadlulayo.

22:24.964 --> 22:31.806
Ngoko ke ezi mpimo zonke ziyintetho engenantsingiselo.
Mhlawumbi singabuyela kumxholo wesifo sokhuhlane.

22:31.806 --> 22:35.663
Okwangoku le yingxaki eqhubekayo eJamani,
apho isiya ishushu kakhulu kuba,

22:35.663 --> 22:38.877
ngokwenene, kukho imfuneko yokugonya engathanga ngqo.

22:38.877 --> 22:44.609
Kwaye kukho into enye endinomdla kuyo.
Ndicinga ukuba ndiyivile kuwe kumsitho we-MWGFD:

22:44.609 --> 22:51.154
Ezi zifo zobuntwana zinokuba nefuthe
elihle ebantwini. Ingaba yinyani loo nto?

22:51.154 --> 22:57.909
Ewe, iingxaki zokuqala ukubila zindala njengembali
ngokwayo, kangangoko ubungqina busivumela ukuba sitsho.

22:57.909 --> 23:03.894
Bebekho kwasekuqaleni, kwaye ngokungafaniyo
nexesha lethu, abazange bathathwe njengengxaki.

23:03.894 --> 23:09.797
Sinazo iinkcazelo zesigulana, isigulana, ifiva ebomvu
kunye nerubella ezisuka kwiinkulungwane ezadlulayo,

23:09.797 --> 23:13.452
esinokuqikelela kuzo ukuba zezi zizifo ekwakuthethwa ngazo.

23:13.452 --> 23:18.311
Kodwa ke, kwathiwa ezi yayiziingxaki zokuqala
kwaye abantwana baya kusinda kuyo yonke le nto.

23:18.311 --> 23:22.200
Kwaye yayikukule kuphela apho bathi,
ewe, nabantu abadala basemngciphekweni.

23:22.200 --> 23:26.067
Kwaye okwesibini, ukuba yingozi
kakhulu kuya kuba yinto eqinisekileyo.

23:26.067 --> 23:32.715
Ngoko ke, izinto ezingenangqondo sele zithethwe ngemvuvu kule
meko ikhoyo ngoku, njengokuba umntu omnye

23:32.715 --> 23:39.750
kwabalikhulu abane-mvuvu angafa, nangona iminyaka emininzi
eli nani belisoloko liyomnye kwabalikhulu ezili-1,000.

23:39.750 --> 23:46.073
Kodwa oku akusachanekanga kumazwe ahambele phambili kushishino.
Okona kulungileyo, yeyinye kwizihlwele eziyi-5,000, nto

23:46.073 --> 23:52.302
leyo, ngeemeko eziyi-50 zomkhuhlane wengane eJamani,
ithetha ukuba kufa umntu omnye kwisithuba seminyaka eyi-100.

23:52.302 --> 23:58.816
Kwaye ke kubakho umbuzo omkhulu wokuba
ingaba le kufa ibangelwe ngenene yisifo.

23:58.816 --> 24:08.321
Kuba ubunokutsho loo nto kuphela ukuba isifo besinganyangwanga.
Kwaye ukuba besinganyangwanga, umntu wayesweleka.

24:08.321 --> 24:12.480
Kodwa ngubani oshiyeka enganyangwanga?
Kwamazwe ahambele phambili kushishino, akukho namnye.

24:12.480 --> 24:16.116
Oko kuthetha ukuba iinkqubo zonyango
ziyenziwa. Kwaye zonke ezi nkqubo zonyango zinobungozi.

24:16.116 --> 24:23.921
Kwaye ngakumbi kwimeko yomkhuhlane, kukho izifundo ezimbalwa
ezifumanise ukuba lo mkhuhlane uphezulu

24:23.921 --> 24:31.448
kakhulu, onokufikelela kwimizuzwana ezingama-41,
yimpendulo yokuphilisa ebaluleke kakhulu kwizigulana.

24:31.448 --> 24:37.536
Kwaye xa lo mkhuhlane udlulile, isifo
siyaphela kwaye usinde kuyo yonke le nto. Kwaye

24:37.536 --> 24:41.539
kuphelile kwaye ube nomkhuseko wobomi bakho bonke.

24:41.539 --> 24:49.373
Noko ke, kwizizukulwana ezininzi, amayeza ebengenasinye
isinjongo ngaphandle kokuphelisa iimpawu, kuquka nomkhuhlane.

24:49.373 --> 24:58.332
Oku kuthetha ukuba nokuba iqondo lobushushu lomzimba
lingama-38.5 eedigri, ngoku linyangwa ukuze kuthotywe ifiva.

24:58.332 --> 25:07.654
Oku kukwaphazamisa iindlela zomzimba zokuphilisa,
ngoko ke umntu kufuneka aqikelele ukuba ukufa okumbalwa

25:07.654 --> 25:12.710
okwenzekayo kunyani kubangelwa lulo olu nxunguphalo.

25:12.710 --> 25:19.360
Singasathethi ke ngamanye amachiza
asetyenziswa ngokulinga, anokuba neziphumo

25:19.360 --> 25:23.900
eziyingozi kwanokubulala, ingakumbi ebantwaneni.

25:23.900 --> 25:26.018
Kodwa kufuneka ukubona oko kumxholo wawo.

25:26.018 --> 25:35.188
Ndiyazi ngezinye zezifo ezithiwa zibangele ukufa kwabantu abadala
eJamani kule minyaka ingama-20 idlulileyo, kwaye kuthiwa

25:35.188 --> 25:43.752
zibangelwe yimijola. Ezi yayizimeko apho, ngenxa yokoyika
ukosulelwa yimijola kuba umntwana wayegula, abantu abadala

25:43.752 --> 25:48.444
bafumana isitofu sokugonya baza bafa kungekudala emva koko.

25:48.444 --> 25:54.074
Apho umntu ekufuneka athi, ewe, ingaba yayiyintlola
leyo yayingekabikho? Okanye yayingumthamo wokugonya?

25:54.074 --> 26:02.495
Ngoko ke, phantse ngokuqinisekileyo yayiyeyokugonya, nto leyo
ekwangathandekiyo ngokwamayeza aqhelekileyo. Ukuba kukho

26:02.495 --> 26:10.040
ubhubhane, okanye kukho osenokuba usulelekile
endlwini, akufanelanga ukhonywe, nokuba uyakholelwa ekugonyweni.

26:10.040 --> 26:12.774
Kwaye loo nto ngoku yenziwe kwakhona nge-Covid-19.

26:12.774 --> 26:17.287
Kuthiwa kukho ubhubhane wehlabathi
kwaye kuphunyezwa iphulo lokugonya.

26:17.287 --> 26:25.770
Oku kungqubana nemithetho yonyango lwemihla ngemihla,
olukhuthaze ezi zitofu zokugonya iminyaka engama-300.

26:25.770 --> 26:30.580
Izinto ezininzi ezichukumisa abantu
zinenkcazelo emnandi kakhulu emva kwazo.

26:30.580 --> 26:33.955
Ngebali elingemva kwayo – kuba
ukugonya kuvakala kamnandi, akunjalo?

26:33.955 --> 26:42.085
Uthontshozwa ngesixa esincinci sento ethile,
uze emva koko ufumane amajoni omzimba athile.

26:42.085 --> 26:46.498
Into endichukumisayo, nento engathethwa
ngayo ngokwaneleyo, yinyaniso yokuba abantu

26:46.498 --> 26:49.271
bayalibala ukuba izifo zingena njani emzimbeni.

26:49.271 --> 26:54.952
Izifo azingeni ngeentsontelo kuso nasiphi na
isihlunu okanye egazini, kodwa zingena

26:54.952 --> 26:58.542
ngempumlo, ngomlomo, ngamalungu anencindi, naphi na.

26:58.542 --> 27:06.118
Kwaye apha umbuzo ngulo, ukuba ikhona isitofu
sokugonya esisebenzayo, ingaba asifanelanga na ukuqala apho?

27:06.118 --> 27:10.887
Ewe, lo ngumbono obaluleke kakhulu owuphakamisileyo.

27:10.887 --> 27:18.937
Kuba kungokwemvelo kwaphela ukufaka naluphi na uhlobo
lwento enetyhefu emzimbeni, nokuba kungemela okanye ngalupha.

27:18.937 --> 27:24.997
Oko kukuhlasela ngokwasemzimbeni kuphela.
Kwaye leyo yimeko eyabangela inkathazo emzimbeni.

27:24.997 --> 27:33.944
Ngokufanayo, ukuba siwela ebhayisikileni yethu,
sikrwele idolo size singene udaka lwendlela kuthishu, inkqubo

27:33.944 --> 27:39.080
yokhuselo lomzimba kufuneka isabele ngamandla angako.

27:39.080 --> 27:42.837
Kodwa ke loo nto ayikho njalo ngokwendalo kwisifo esosulelayo.

27:42.837 --> 27:49.374
Isifo esosulelayo, njengoko uchaze ngokuchanekileyo,
singena ngandlela ithile lusetywini nakwiimembrane ezinyakazayo.

27:49.374 --> 27:55.410
Iindlela ezininzi zokusebenza azikachazwa nanamhlanje.
Kwaye kukho iindlela zokuzikhusela ezisebenzayo apho.

27:55.410 --> 28:01.020
Ibhayoloji yethu, kunye neyezinye izilwanyana
ezanyisayo kweli planethi, yenzelwe oku ngokukodwa.

28:01.020 --> 28:10.612
Kwaye ukuba ngoku ndifaka isiyobisi kwizicubu zesihlunu segxalaba
esinokuthi eneneni siqalise inkqubo eluncedo

28:10.612 --> 28:20.710
kwinkqubo yokhuselo lomzimba, oko akuthethi kuthi kuza
kwenzeka nantoni na kanye kwindawo eqhelekileyo yokungena.

28:20.710 --> 28:25.480
Oku kwathi ke kwavunywa, nangona kwakusele
kulixesha elide, ngumthetheleli wejelo

28:25.480 --> 28:29.020
laseMelika, uMnu. Fauci, othe eneneni akunantsingiselo.

28:29.020 --> 28:35.408
Ukuba ubunokuyenza, ubunokuyenza ngokusebenzisa amajwabu
akwimiphunga, usebenzisa isitshizi okanye into efanayo.

28:35.408 --> 28:40.361
Kodwa ngokucacileyo loo nto
ibingenzeki. Ayenzeki nanamhlanje. Ayisebenzi.

28:40.361 --> 28:48.200
Akukho bungqina kwaphela bokuba la manyathelo eneneni
anentsingiselo. Kwaye malunga neminyaka engama-250 eyadlulayo,

28:48.200 --> 28:55.499
kwakukho ugqirha wotyando waseNgilani owangqina oku ngelo xesha
ngala magonyo omkhuhlane wamaxholo ngokutofa

28:55.499 --> 29:02.130
esi sidlo somkhuhlane wamaxholo, eli qhwa
lomkhuhlane wamaxholo, eluswini engabangeli ukopha.

29:02.130 --> 29:07.462
Okanye naphantsi ngakumbi eluswini
nasezihlunu, waza wabukela ukuba kwenzeka ntoni.

29:07.462 --> 29:13.100
Kwaye impendulo ebifunwayo, yokuba le
mibala yegama yokugonya ivele, yenzeka kuphela

29:13.100 --> 29:16.183
xa wayifaka eluswini, kodwa ingengeni nzulu.

29:16.183 --> 29:22.179
Ngale nto, wafikelela kwisigqibo ngelo xesha ukuba ugonyo
lwesigwebu lwenza kuphela impendulo

29:22.179 --> 29:28.899
yokhuselo lomzimba efunwayo kwaye aluyingozi kuba
luhlala eluswini kwaye akukho gazi lihambayo.

29:28.899 --> 29:35.451
Kwaye olo luluqonda olusisiseko, kuba into evuselela impendulo
yokhuselo lomzimba kuthi yilusu okanye ingoqa

29:35.451 --> 29:41.302
elithambileyo. Kodwa hayi isicwili
esinamafutha esingaphantsi kolusu kwaye hayi izihlunu.

29:41.302 --> 29:49.716
Kwaye ndingathi ukuba oko bekubizwa ngokuba zizitofu
zika-Covid bekunokunikezelwa namhlanje ngokuthi nje zifakwe

29:49.716 --> 29:54.896
eluswini ngaphandle kokudibana negazi, besingayi kubona ncedo.

29:54.896 --> 30:00.955
Kodwa mhlawumbi besingazukubona
nabani na umntu ofileyo okanye ogulayo.

30:00.955 --> 30:03.760
Umonakalo mhlawumbi ubuya kuba mncinci, ewe.

30:03.760 --> 30:05.505
Isivumelwano besinokugqitywa.

30:05.505 --> 30:12.281
Oku kusibuyisela kwindawo esiqale kuyo ingxoxo
yethu, kowokuba ngokucacileyo ayisiyombhiyozo nje.

30:12.281 --> 30:20.443
Kuba ukuba ubufuna nje ukwenza imali ngokugonya
i-Covid-19, ubunokuthi usebenzise nje isisombululo sesaline.

30:20.443 --> 30:25.495
Ngoko nako oko ngekuhambe kakuhle
kakhulu. Ngekungabikho msebenzi wophuhliso.

30:25.495 --> 30:29.200
Akukho monakalo obuya kwenzeka.
Kwaye wonke umntu ebeya kwaneliseka.

30:29.200 --> 30:30.904
Umntu ebenokuba eqalise isenzo esilandelayo.

30:30.904 --> 30:33.120
Ukuba besinyanisekile, loo nto ibiya kubonakala.

30:33.120 --> 30:38.440
Kakade ke, kulindelekile ukuba kukho
umntu kwelinye ilebhu oqhuba uphando.

30:38.440 --> 30:42.118
Kodwa kuthathe ixesha elide ukuba ezinye izinto ziphume.

30:42.118 --> 30:49.428
Kwaye inani elikhulu lezi zixa laliwubala ukuba yayiziipilasi,
njengoko uphando lwabonisa. Akukhange kubekhathaleki mntu.

30:49.428 --> 30:57.458
Kwaye ukuba, ekugqibeleni, akukho monakalo
kwenzekileyo – singabona oko, imbuyekezo, zonke ezi zinto.

30:57.458 --> 31:02.044
Ngoko ke ubunokuyenza kakuhle kakhulu
ngaphandle kwayo nayiphi na ingozi.

31:02.044 --> 31:06.061
Yiyo loo nto ishishini lodwa lingasiyondlulo.

31:06.061 --> 31:12.256
Into ethetha ngokwendalo ukuba kukho into
enzima engalunganga yimibandakanyeko yomkhosi.

31:12.256 --> 31:16.704
Oogenerali babesebenza kuyo yonke indawo,
eMelika kwakunye naseJamani naseOstriya.

31:16.704 --> 31:23.100
Lowo ngenene ngumbuzo: kutheni iiarhente zempilo
ziyingxaki yomkhosi kangaka kwinqanaba elingolu hlobo?

31:23.100 --> 31:28.938
Naloo nto, inokucaciswa ngendlela eyiqondakalayo, kuba
yayisisoyikiso esikhulu kakhulu, ingozi enkulu kakhulu.

31:28.938 --> 31:32.381
Kodwa sibone izinto ezimbini, kwaye singabuya kuzo kamva.

31:32.381 --> 31:38.428
Okokuqala, esi sifo kuthiwa yiCovid, esingazange
sibe nefuthe elikhulu kangako emva kwayo yonke loo nto.

31:38.428 --> 31:44.395
Abantu abakafi; akukho nani lihle lwabantu
abaswelekayo naphi na. Leyo yinkalo enye.

31:44.395 --> 31:49.690
Nangona kunjalo, elinye icala lale ngongoma lelokuba,
kwaye apha sinokuba siphikisana nento esiyithethileyo, ukuba:

31:49.690 --> 31:59.243
Ezi zitofu zokugonya, esazi ukuba azisebenzi, azivelisi
isiphumo esasithembiswe sona, kodwa eneneni azibulali mntu.

31:59.243 --> 32:03.508
Kufuneka uyitsho ngendlela evusa umdla kangaka.
Bambalwa kakhulu abantu abasweleka ngenxa yayo.

32:03.508 --> 32:08.070
Kakade ke kubi, kuqala ngokufa
kokuqala, ixhoba lokuqala. Loo nto icace gca.

32:08.070 --> 32:12.889
Kwaye akukho lizwe linelungelo lokubulala
okanye lokwenzakalisa nabani na ngokungekho siseko.

32:12.889 --> 32:19.029
Kodwa inyaniso yile, into ebesiyoyika, into eyoyikwa ziingqondi
ezinkulu ezifana noNjingalwazi Bhakdi, yokuba

32:19.029 --> 32:25.697
abantu bazakufa ngokutsho njengemiyane, ukuba
isiqingatha sabo bagonyiweyo sizakutshona, ayenzekanga.

32:25.697 --> 32:29.945
Ewe, kodwa andicingi ukuba oko kubangelwa ngale mijovo yokugonya.

32:29.945 --> 32:36.152
Ezinye zenziwa njengeepilisi zokukhohlisa, ezinye kwacaca ukuba
zenziwe ngamadosi aphantsi kakhulu

32:36.152 --> 32:43.305
awayenokubangela umonakalo omncinci kuphela, kodwa uninzi
lwezitofu zokugonya azizange zenziwe ngolo hlobo.

32:43.305 --> 32:49.480
Okokuqala, kukho iinkcukacha-manani ezibonisa ukuba
umonakalo wesitofu sokugonya uphantsi kakhulu kumazwe

32:49.480 --> 32:52.967
ashushu apho ukupholisa kuye kwakungakwazi ukugcinwa.

32:52.967 --> 32:57.303
Isicwangciso besingekho njalo. Ngebekwenzeke okuninzi kakhulu.

32:57.303 --> 33:03.957
Kwaye enye into yeyokuba ingozi isekho.

33:03.957 --> 33:09.385
Kuba sisakubona ukuba ukufa kuyaqhubeka
kwaye nokungabi nabantwana kuyaqhubeka.

33:09.385 --> 33:12.307
Izinga lokuzalwa lisekumanqanabeni aphantsi kakhulu.

33:12.307 --> 33:17.500
Ngoko ke oko kuthetha ukuba esi sisiphumo
sexesha elide kakhulu esicwangcisiweyo.

33:17.500 --> 33:22.961
Kwaye into ekwabalulekileyo, ewe, yinto
yokuba kuye kwabakho izitofu ezininzi zobuxoki.

33:22.961 --> 33:27.500
EGermany, uqikelelo luphakathi kwezigidi ezili-10 nezili-15.

33:27.500 --> 33:31.212
Mhlawumbi zikho nezinye iisatifikethi
zokugonya ezingeyonyani ezivela kubantu

33:31.212 --> 33:34.185
abangazange bafumane naluphi na unyango lokugonya.

33:34.185 --> 33:38.373
Kwaye oko, ke, kuchaza isizathu sokuba
umonakalo ungadlulanga ngaphezu koku.

33:38.373 --> 33:45.463
Ukuba oku bekwenziwe, okuthetha ukuba wonke umntu wayefumene
ezi jekhwe, nokuba bekukho icandelo elithile le-placebo,

33:45.463 --> 33:49.486
ngoko besiya kuba nezinga lokusweleka elahluke ngokupheleleyo.

33:49.486 --> 33:55.221
Kwaye kwakucwangcisiwe kunjalo, kwaye kufuneka
kuqhubeke kusenziwa ngandlel' ithile, ukuba

33:55.221 --> 33:58.609
iinjeksi ezinjalo zinikwe ngokuphindaphindiweyo.

33:58.609 --> 34:05.630
Njengoko besitsho, kufuneka ugonyelwe izifo
zokuphefumla ezinje ubuncinane kanye ngonyaka.

34:05.630 --> 34:09.356
Kwaye ke, ngokuqinisekileyo, eli
thuba longonakalo lonyuka kakhulu.

34:09.356 --> 34:17.208
Sikwabonile ukuba iinjeksi ezimbini, ezintathu okanye ezine
zikhokelela ngoko nangoko ekunyukeni okukhulu kakhulu kwezifo,

34:17.208 --> 34:23.516
ezithi ke – ngenxa yomfanekiso odityanisiweyo wezifo
ezingapheliyo ezahlukeneyo ezibangela iimpawu

34:23.516 --> 34:31.580
ezahlukeneyo ngenxa yomonakalo kwimithambo yegazi kumalungu
ahlukeneyo – zingasabangelwa nasiphi na isizathu esithile.

34:31.580 --> 34:39.414
Kwaye ngokuqinisekileyo leyo yayiyeyona nto ibalulekileyo ngomgaqo
womonakalo, ukuba awunakubekwa nje kwisixhobo esicacileyo

34:39.414 --> 34:43.384
esinomfanekiso wekliniki, kodwa ekugqibeleni umntu angathi:

34:43.384 --> 34:50.442
Ewe, sisafumana izifo ebesizazi ngaphambili, iintlobo ezithile
zomhlaza, ukuhlaselwa yintliziyo kunye ne-stroke, ezixhaphake

34:50.442 --> 34:53.858
kancinci ngakumbi, kodwa zisekusizo ezona zifo zifanayo.

34:53.858 --> 34:57.346
Into leyo inento yokwenza ntoni nokutya kwethu?

34:57.346 --> 35:01.354
Ukuzifihla yingongoma ebaluleke kakhulu apha.

35:01.354 --> 35:06.266
Eyona nto ingaqhelekanga ngale nto yonke ngokungathandabuzekiyo
kukuba wonke umntu ngokwenene kufuneka agonywe.

35:06.266 --> 35:12.141
Oku kwaniswa kubantu abazizigidigidi akunakuchazwa ngengqiqo.

35:12.141 --> 35:16.827
Kwaye kunzima kakhulu, ukuba akungenzeki,
ukuchaza ukuba kutheni wonke umntu edlale indima yakhe.

35:16.827 --> 35:21.450
Ndicinga ukuba yile nto abantu abaninzi babebacinga
kwiinyanga zokuqala ezimbalwa zesi sifo sodubulo.

35:21.450 --> 35:29.409
Kungaba njani ukuba amaqela amakhulu anobutshaba onke athi,
"Hurey, singenile, sifaka iziyobisi ezahlukeneyo kubemi bethu."

35:29.409 --> 35:33.917
Kodwa ke, phantse wonke umntu wadlala naye.

35:33.917 --> 35:36.323
Ixesha lethu sele lihambele phambili kakhulu.

35:36.323 --> 35:40.173
Ndingasakuba nomdla kwisihloko esasithethe ngaso ngaphambili.

35:40.173 --> 35:44.930
Oku kusiya kwicala lomgaqo-nkqubo
wezentlalo. Uluntu lusingise phi?

35:44.930 --> 35:52.185
Kwaye wenze uthelekiso olunomdla kakhulu nelixesha elidlulileyo,
usithi ezi zixeko zikrelekrele ezicwangcwayo

35:52.185 --> 35:59.669
ngoku, izixeko zemizuzu eli-15, asiyonto intsha,
kodwa eneneni zazisele zibonakala kwixesha leMbindi.

35:59.669 --> 36:07.572
Ewe, inkululeko yokuhamba esiye sayazi kwiminyaka yamashumi
adlulileyo, apho singenakukwazi nje kuphela ukuhamba

36:07.572 --> 36:16.040
ngokukhululekileyo ngayo nayiphi na indlela nangaliphi na
ixesha apha ekuhlaleni, kodwa sinako nokukhwela lula isithuthi

36:16.040 --> 36:20.367
siye kwezinye iilizwekazi, ayizange ibekho ixesha elide.

36:20.367 --> 36:26.097
Kwaye kungekhona nje ngenxa yokuba ukukhenketha
kwakubiza kakhulu kwaye izithuthi eziyimfuneko

36:26.097 --> 36:29.701
zazingekho, kodwa kungenxa yokuba kwakungavumelekanga.

36:29.701 --> 36:37.636
Ngelo xesha, ingakumbi eJamani, kwakukho iibukhosikazi ezincinci
ezininzi, ezenziwa njengamaphondo amandla malunga

36:37.636 --> 36:45.759
neminyaka eyi-1,000 eyadlulayo emva kokuba amajoni
angamakhaka kunye namamonki aseScandinavia ethathe iYurophu.

36:45.759 --> 36:49.523
La yayingamaqondo, mhlawumbi anobubanzi
obungangeekhilomitha ezili-10 okanye ezingama-20,

36:49.523 --> 36:51.793
awayeyimimandla yonke ephantsi kolawulo lwabo.

36:51.793 --> 36:58.519
Kwaye yayivumeleke kuphela inkosi, oko kukuthi,
amakhosi, awayenkululeko yokuhamba-hamba, ukuba emke.

36:58.519 --> 37:04.389
Kodwa abemi abaqhelekileyo, amafama kunye nabo babehlala
kwiindawo zokuhlala ezisedolophini babevunyelwa

37:04.389 --> 37:09.780
ukwenza oko kuphela ngemvume ecacileyo.
Kungenjalo, babeya kuthunyelwa entolongweni kwangoko.

37:09.780 --> 37:19.489
Kukwakho nesiganeko esaziwayo esimalunga nomqambi uJohann
Sebastian Bach, naye owafuduka kwiduchy yakhe yaseWeimar.

37:19.489 --> 37:25.510
Kwaye ke wavalelwa nje iiveki ezine, kwaye umfazi
wakhe wayengazi ukuba eneneni ukuphi okanye ukuba

37:25.510 --> 37:28.659
uza kubuya na. Ngoko ke, yile nto yayiqhelekile.

37:28.659 --> 37:36.966
Kwaye ingakumbi abo babehlala kwizixeko eziziqiniso babe neendonga
zesixeko ukuze bakhuselwe – njengoko nathi ngoku sithembiswe

37:36.966 --> 37:41.063
ukhuselo kuyo yonke indawo – ukuze iintshaba zingangeni.

37:41.063 --> 37:45.328
Kodwa apho kungelula ukungena, akulula nokuphuma.

37:45.328 --> 37:50.662
Oku kuthetha ukuba ezi gesango zedolophu
zazitshixwa nasebusuku. Akukho mntu wayenokuphuma.

37:50.662 --> 37:54.405
Ngoko ke oko kuthetha ukuba, xa bekuhamba
kakuhle, ubunokuphuma emini, kwaye noko ke

37:54.405 --> 37:56.949
kwakungelula kangako ukuhamba-hamba ngokukhululekileyo.

37:56.949 --> 38:03.027
Kwakufuneka ube nesizathu esivakalayo sokushiya isixeko.

38:03.027 --> 38:07.236
Ukuba umntu ebenomhlaba wokulima
ngaphandle, eso yayisisizathu esivakalayo.

38:07.236 --> 38:17.862
Indikhumbuza ngexesha le-Covid, xa babesithi... Ndisakhumbula
uKansela owayesakuba nguKurz ecingisisa ngokuba ingaba

38:17.862 --> 38:24.067
ukuya kuhamba-hamba kusisizathu esaneleyo sokuphuma endlwini na.

38:24.067 --> 38:27.247
Kakade ke, kuhlala kunjalo phaya.

38:27.247 --> 38:31.617
Oko kukuthi, iidolophu zazincinci kakhulu –
zazinabemi abangama-5,000 kwaye zazijikelezwe lodonga

38:31.617 --> 38:33.879
lwaluhlobo oluthile – njengoko umntu anokucinga.

38:33.879 --> 38:39.150
La yayingalawo imizuzu elishumi elinesihlanu
edumileyo ngoku iphinda inikezelwa eluntwini.

38:39.150 --> 38:45.439
Ungakwazi ukushukuma kancinci, kodwa hayi ngaphaya koko.

38:45.439 --> 38:52.976
Kwaye kanye lo lawulo lokuhamba, luyinto
ebaluleke kakhulu kuluntu olulawulwa ngamandla.

38:52.976 --> 38:57.060
Kwaye oko kuphela kubonisa apho yonke le nto isingise khona.

38:57.060 --> 39:02.325
Ayikho malunga nokukhusela abantu, imalunga nolawulo.

39:02.325 --> 39:10.596
Kwaye ukuba sibuyela umva kwakhona ku-1989,
xa iNdonga yaseBerlin yawa eJamani, kwi-GDR.

39:10.596 --> 39:15.602
Esinye sezizathu eziphambili ngelo xesha
yayikukuthintelwa kwenkululeko yokuhamba.

39:15.602 --> 39:19.496
Inkululeko yokuhamba yayisesona sizathu
siphambili esathi ekugqibeleni sabangela

39:19.496 --> 39:21.904
ukuba le meko ifikelele kwinqanaba elingaka.

39:21.904 --> 39:29.451
Bekungekhona ngenxa yokunqongophala kwenkululeko okanye ezinye
iingxaki ezingacacanga, kodwa yayikukunqwenela ukukhenketha,

39:29.451 --> 39:37.316
kungekuphela kumazwe ase-Eastern Bloc, kodwa nakuMbindi,
ndaweni ithile kuLwandle lwaseMzantsi okanye naphi na.

39:37.316 --> 39:45.104
Abantu kumele ukuba bajonge ngomona eNtshona, apho
inkululeko yokuhamba yayivunyelwe okwethutyana ngelo xesha.

39:45.104 --> 39:48.815
Akusaxhaphakanga kangako ngoku ekubeni
uhambo ngenqwelomoya kulindeleke ukuba lumiswe.

39:48.815 --> 39:53.094
Kodwa i-GDR sisihloko esihle kakhulu.
Mhlawumbi siza kwenza oko ngokufutshane.

39:53.094 --> 39:56.219
Sisoloko sithembiswa ukuba bafuna ukusikhusela.

39:56.219 --> 40:00.872
Bafuna ukusikhusela kutshintsho lwemozulu
neentsholongwane nazo zonke iintlobo zezinto.

40:00.872 --> 40:05.740
Singabantu abangamakhwapha abangenakwenza nto
ngokwethu, kwaye sidinga urhulumente osikhuselayo.

40:05.740 --> 40:10.316
Kwaye kuthiwa yile ndlela eyasekwa
ngayo imbuso wobuzwilakhe we-GDR.

40:10.316 --> 40:16.510
Ngokwenene, isizathu sokuba iinkampani ezininzi zibe
zezabucala – okanye zonke, okanye zithathwe, kufuneka kutshiwo –

40:16.510 --> 40:19.697
yayikukuba kwakukho nolawulo olungqongqo lwezempilo apho.

40:19.697 --> 40:24.674
Ngoko ke, ziya zisanda izinto eziphuhliswayo
neziyilwayo ekufuneka oosomashishini bazinikele

40:24.674 --> 40:27.530
ingqalelo, kwaye kufuneka batyale imali kuzo.

40:27.530 --> 40:32.671
Kwaye nakwangelo xesha, konke kwakumalunga
nokukhusela abantu nokubagcina besempilweni.

40:32.671 --> 40:36.106
Into oyithethayo ichanekile ngokupheleleyo.

40:36.106 --> 40:44.409
Ngelo xesha e-GDR, xa babefuna ukudala eli lizwe lomzekelo
lobusoshiyali, iimeko zazifana nezo zaseNtshona emva

40:44.409 --> 40:53.086
kwemfazwe, ngokuba kwakusekho amashishini abucala kwezolimo,
ubugcisa kunye neshishini, ababefuna ukuwenza awelizwe.

40:53.086 --> 40:57.544
Kwaye nalapho, ewe, kwakunokwenzeka ukuba kubekho
uxinzelelo, kwaye kwezinye iimeko kwenziwa njalo.

40:57.544 --> 41:06.605
Ngoko ke kummandla womda neNtshona Jamani, abantu
babegxothwa nje kwaye imali yokusebenza yayithathwa nje.

41:06.605 --> 41:12.136
Kungenjalo, uluntu luphela belungafuni
kwaye belungakwazi ukwenza kube lula kangako.

41:12.136 --> 41:13.845
Kwaye ke kufuneka nje ufumane izizathu.

41:13.845 --> 41:17.423
Kanye njengokuba umntu ngoku enokufumana izizathu zokuthi:

41:17.423 --> 41:21.999
Ewe, asifuni kukwenzakalisa, yeyakho inzuzo.

41:21.999 --> 41:24.389
Kwaye impilo isoloko isingxengxezo esihle saloo nto.

41:24.389 --> 41:31.013
Urhulumente ujongene nezempilo – ukugonya kuyinxalenye
yezempilo, nokuhlolwa kwezempilo, nazo zonke ezi zinto – nangona

41:31.013 --> 41:34.934
ekugqibeleni injongo yayo ikukuphela kokulawula nokubeka iliso.

41:34.934 --> 41:41.698
Ngoko ke, ngelo xesha e-GDR, yonke loo nto yayisele isetyenziswa
gwenxa. Kwadalwa imigaqo-nkqubo yococeko

41:41.698 --> 41:48.078
eyayisiba nzima ngakumbi ukuyithobela, njengoko
sibona ngoku kumashishini amancinci naphakathi.

41:48.078 --> 41:53.120
Ayisiyondlela nje impilo, kodwa cinga
ngazo zonke iziqinisekiso zomgangatho.

41:53.120 --> 41:58.067
Ngoku, masithi sithathe ukhuseleko lweemveliso njengomzekelo.
Iimfuno eziya zisiba nkulu ngokunyukayo, kwaye ziya zibonakala

41:58.067 --> 42:00.591
zingenangqondo ngakumbi nangakumbi. Sendikubonile ngoku:

42:00.591 --> 42:07.900
Ngoku, xa umntu ethengisa iCD yomculo, kufuneka
kwakhona abe nomfanekiso ezantsi kwikhathalogu yakhe

42:07.900 --> 42:12.040
ye-intanethi obonisa ibhokisi yeCD kunye neCD ngokwayo.

42:12.040 --> 42:18.263
Kufana kanye kuwo onke ama-CD, kodwa
akukhathaliseki; kufuneka iboniswe.

42:18.263 --> 42:21.500
Oku kuthetha ukuba kufuneka kuthathwe amanyathelo ongezelelweyo.

42:21.500 --> 42:27.587
Iinkcazelo kufuneka zandiswe. Konke
oku kuxabisa imali – kwaye akuzisi nto.

42:27.587 --> 42:32.697
Iinkampani ezinkulu zisenakukwazi
ukulawula oku ndaweni ithile kwiinzuzo zazo.

42:32.697 --> 42:35.627
Bahlala benabasebenzi abaneleyo.

42:35.627 --> 42:41.456
Kodwa yinkampani encinci kanye enabasebenzi
abathathu, abane, abahlanu, abalishumi esele ikwimeko

42:41.456 --> 42:44.598
embi, engasakwazi ukumelana neemeko ize ivalwe.

42:44.598 --> 42:47.027
Kulungile. Kwaye ke, kukho
nezinye iinkampani ezimbalwa ezimileyo.

42:47.027 --> 42:49.400
Kwaye yindlela ababeyisingatha ngayo kwii-GDR ngelo xesha.

42:49.400 --> 42:54.272
Kwaye ke ngoku sibona "ukudityaniswa" –
phakathi kwezimpawu zocaphulo – kwezi nkampani

42:54.272 --> 42:57.031
zincinci neziphakathi kuluntu lwethu kananjalo.

42:57.031 --> 43:05.681
Kwaye amayeza, ngokukodwa, ahlala ethathwa njengento ekulula
kakhulu ukuyithatha 'njengomlinganiselo' kunyezinye izinto.

43:05.681 --> 43:10.508
Kuba wonke umntu uthi kwangoko – xa kujongwe indlela
uluntu oluxhomekeke ngayo kwezonyango – "Ewe, ukuba

43:10.508 --> 43:12.993
kulungile kwimpilo yethu, kufuneka nathi siyamkele."

43:12.993 --> 43:17.290
Ukuba ke oko kuyabiza impilo-ntle yomntu, loo nto ngumba wumbi.

43:17.290 --> 43:19.760
Ngoko ke ndingathanda ukuqukumbela ngenqaku:

43:19.760 --> 43:23.522
UGqr Reuther ubhale iincwadi ezininzi ezinomdla.

43:23.522 --> 43:28.386
Ungafumana apho unokuzifumana khona
kwinqaku lethu, okanye kwi-intanethi okanye

43:28.386 --> 43:31.732
kwi-Amazon. Kodwa ndicinga ukuba kuyafaneleka.

43:31.732 --> 43:37.823
Sifumene umbono omfutshane wobuninzi
bezihloko ezifanele ukwaziwa ngemayeza.

43:37.823 --> 43:42.935
Kwaye mna ngokwam, ndihlala
ndifuna okungakumbi xa ndikuphulaphule.

43:42.935 --> 43:44.966
Ewe, ndiyavuya ukuva oko. Enkosi ngokuthetha nam.

43:44.966 --> 43:48.521
Enkosi.

43:48.521 --> 43:54.503
Imbali-ndaba ezimeleyo ngokwenene
inokwenzeka kuphela ngenkxaso yakho.

43:54.503 --> 44:01.751
Amanyathelo angangqinelani nodemokhrasi athathwe ngokuchasene
ne-Report24 aphinda-phinda aquka ukuvalwa kwee-akhawunti.

44:01.751 --> 44:11.100
Nceda uhlale ujonga iinkcukacha zethu zebhanki
ezisebenzayo kwi-report24.news//unterstuetzen. Enkosi kakhulu.
