די אָנהייבן פֿון דער אייראפעישער פאראייניקונג גייען צוריק צו די 1950ער יאָרן.
דעם 9טן מײַ 1950 האָט דער דעמאָלטיקער פֿראַנצויזישער אויסערן־מיניסטער ראָבערט שומאַן פֿאָרגעשטעלט דעם
געדאַנק צו שטעלן די פֿראַנצויזישע און דײַטשישע קוילן־ און שטאָל־פּראָדוקציע אונטער אַ געמיינזאַמער אויטאָריטעט.
דאָס איז אַרײַן אין געשיכטע ווי דער "שומאַן־פּלאַן" און האָט געפֿירט צו דער גרינדונג פֿון דער
אייראָפּעיִשער קוילן־ און שטאָל־געמיינדע אין אַפּריל 1951.
דערפֿאַר פֿײַערט די אייראפעישע פאראייניקונג יעדן יאָר דעם אייראָפּע־טאָג דעם 9טן מײַ.
אין 1957 האָט דער רוימער פּאַקט געגרינדעט די אייראָפּעישע עקאָנאָמישע קהילה, וואָס האָט אַרײַנגענומען
בעלגיע, פֿראַנקרײַך, איטאַליע, לוקסעמבורג, די נידערלאַנדן און די פֿעדעראַלע רעפּובליק פֿון דײַטשלאַנד.
מיט דער צײַט איז די אייראפעישע פאראייניקונג שטענדיק מער פאָרמירט געוואָרן אין אַ פּאָליטישן פאראייניקונג, וואָס האָט
געוווּנען השפּעה און פּאָליטישע מאַכט איבער אירע מיטגליד־שטאַטן.
… אין 1987 איז די קהילה, וואָס ביז דעמאָלט זיך געצילט האָט אויף עקאָנאָמישע קאָאָפּעראַציע,
אומגעװאַנדלט געוואָרן אין אַ פּאָליטישן פֿאַרבאַנד.
דער מאַאַסטריכטער פֿאַרטאָג פֿון 1992 האָט די יוניע אויסגעברייטערט צו אַרײַננעמען אַ
געמיינזאַמע אויסערן־ און זיכערהייט־פּאָליטיק.
אין די נאכגייענדיקע רעפארם־אָפּמאכן זענען די איבערנאציאנאלע פּאָליטישע מאַכטן פֿון דער אייראפעישער פאראייניקונג
שטענדיק פֿאַרגרעסערט געוואָרן, און די נאציאנאלע רעגירונגען זענען פֿון זייערע מאַכטן אָפּגענומען געוואָרן.
אין עטלעכע רעפֿאָרם־אָפּמאַכן, לעצטנס אין דעם ליסבאָן־אָפּמאַך פֿון 2009, זענען די סופּראַנאַציאָנאַלע מאַכטן פֿון דער
אייראפעישער פאראייניקונג ביסלעכווייַז פֿאַרגרעסערט געוואָרן.
דעריבער באַטרעפֿט הײַנט בערך 90% פֿון דער געזעצגעבונג אין די מיטגליד־שטאַטן פֿון דער אייראָפּעיִשער
פאראייניקונג די דורכפֿירונג פֿון אייראָפּעיִשע געזעצן.
דאָס רעפּרעזענטירט אַ ריזיקע באַגרענעצונג פֿון דער נאַציאָנאַלער סאָווערעניטעט פֿון אַ מיטגליד־שטאַט פֿון
דער אייראָפּעיִשער פאראייניקונג און דעמאָנסטרירט דעם ריזיקן איינפֿלוס אויף געזעצגעבונג.
עס איז מסתּמא נישט קיין צופֿאַל אַז די סאָווערעניטעט פֿון אַלע נאַציאָנאַלע שטאַטן מוז מער און מער איבערגעגעבן ווערן צו אַ
העכערע אויטאָריטעט – אין דעם פאַל, די אייראפעישע פאראייניקונג.
אַ דערקלערונג פֿון זשאָרזש בערטואָין, וואָס איז געווען דער שטאב־שעף אונטער זשאַן מאָנע, איינער פֿון די
גרינדער־פֿאָטערס פֿון דער אייראפעישער פאראייניקונג, גיט אַ געדאַנק וואָס ליגט הינטער דעם:
בערטויין האָט געזאָגט אין אַ אינטערוויו אין 2010: "וואָס איז דערגרייכט געוואָרן אין אייראָפּע, וועט איין טאָג
זײַן אָנווענדלעך אויף דער מדרגה פֿון אַ וועלט־רעגירונג."
אויסער ראָבערט שומאַן, ריטשאַרד קאָודענהאָוו־קאַלערגי, זשאַן מאָנע, פּאָל־הענרי ספּאַאַק, וואַלטער האָלשטיין
און יאָזעף רעטינגער זענען צווישן די וויכטיקסטע גרינדער־פֿאָטערס פֿון דער אייראפעישער פאראייניקונג.
1. ריטשאַרד קאָודענהאָוו־קאַלערגי
נאָך דער ערשטער וועלט־מלחמה זענען געווען פֿאַרשיידענע פּרוּוון צו פֿאַראייניקן די אייראָפּעיִשע נאַציעס אונטער אַ איין שטאַט.
איינער פֿון זיי איז די פּאַן־אייראָפּעישע יוניע, וואָס איז געגרינדעט געוואָרן אין 1922 דורך
דעם עסטרײַכישן ריכאַרד קאָודענהאָוו־קאַלערגי.
באַראָן לואיס ראָטשילד האָט געשטיצט די פּאַן־אייראָפּעישע באַוועגונג.
אין 1946 האָט דער בריטישער פּרעמיער־מיניסטער און פֿרײַמאַסאָן ווינסטאָן טשערטשיל געהאַלטן אַ
רעדע אין ציריך, געשריבן פֿון קאָודענהאָוו־קאַלערגי.
אין דעם האָט ער גערופֿן צו דער גרינדונג פֿון די "פֿאַראייניקטע שטאַטן פֿון אייראָפּע".
קאָודענהאָוו־קאַלערגי איז געווען אַ פֿרײַמאַסאָן און האָט אין 1947 געגרינדעט די מאַסאָנישע גרויס־לאָדזש פּאַן־אייראָפּע.
2. זשאַן מאָנע און ראָבערט שומאַן
פֿרימאַסאָן זשאַן מאָנע האָט אויסגעאַרבעט די היסטאָרישע דעקלאַראַציע, מיט וועלכער ראָבערט שומאַן, דעמאָלט דער
פֿראַנצויזישער אויסערן־מיניסטער, האָט פאָרגעשטעלט די גרינדונג פֿון דער אייראָפּעישער קאָלע־ און שטאָל־געמיינדע דעם 9טן מײַ 1950.
זשאַן מאָנע, אין זײַן תּור, איז געווען דער ערשטער פּרעזידענט פֿון דער אייראָפּעיִשער
קהילה פֿאַר קױלע און שטאָל פֿון 1952 ביז 1955.
אין דער צײַט איז זשאָרזש בערטואָן געווען שטאב־שעף אונטער זשאַן מאָנע.
אין 1973 איז בערטוהוינען אויך געווען איינער פֿון די מיטגרינדער פֿון דער טרילאַטעראַלער קאַמיסיע, אַ
אָרגאַניזאַציע געגרינדעט דורך דוד ראָקפֿעלער און הנרי קיסינדזשער אלס טייל פֿון אַ גלאבאלער שאָטן־רעגירונג.
3. יוסף רעטינגער
נאָך דער צווייטער וועלט־מלחמה איז דער פּוילישער פֿרײַמאַסאָן יאָזעף רעטינגער געווען איינער פֿון די
הויפּט־אַרכיטעקטן פֿון דער אייראָפּעיִשער באַוועגונג.
ער איז אויך באַטראַכט געוואָרן ווי דער מיטגרינדער פֿון די אומאָפֿיציעלע בילדערבערג־קאָנפֿערענצן, וואָס זענען
איניציִיִרט געוואָרן דורך דוד ראָקפֿעלער פֿון 1952 ביז 1954.
דערנאָך האָט ער געדינט ווי דער שטענדיקער סעקרטאַר פֿון דער בילדערבערג־גרופּע ביז זײַן טויט אין 1960.
זינט 1954 איז די בילדערבערג־קאָנפֿערענץ אַן עקסקלוסיווע צוזאַמנקומעניש פֿון וועלט־פֿירער.
דער געבורט־צערטיפיקאַט פֿון דער אייראָפּעישער עקאָנאָמישער קהילה ווערט רעפּרעזענטירט דורך
די אַזוי גערופענע רוימער טראַקטאַטן פֿון 1957.
דער בריטישער היסטאָריקער ריטשאַרד אַלדריטש האָט אַנטפּלעקט אַז זיי האָבן זייער אָנהייב געהאַט בײַ דער בילדערבערג־זיצונג אין 1956.
די גרינדער־פֿאָטערס ווײַזן קלאָר אַז די אייראפעישע פאראייניקונג איז געגרינדעט און פינאַנצירט געוואָרן דורך
אינטערנאַציאָנאַלע פֿרײַמאַסאָנרי און מאַכטיקע שטריקל־צויגער.
דער ציל: די גרינדונג פֿון אַ וועלט־רעגירונג, ווי דער שטאב־שעף פֿון זשאַן מאָנע האָט קלאָר אויסגעדריקט.
ווײַטערדיקע אינזיכטן אין די פינאַנצירונג פֿון אייראָפּעיִשע איניציאַטיוון און די
גרינדער־פֿאָטערס ווערן אַנטפּלעקט דורך די פאלגנדיקע פאקטן:
אין 1948 האָט קאָודענהאָוו־קאַלערגי געגרינדעט דעם אַמעריקאַנער קאַמיטעט פֿאַר אַ פֿאַראייניקטן אייראָפּע אין ניו־יאָרק.
די פינאַנצירונג פֿאַר דעם איז געקומען פֿון די פֿאָרד און ראָקפֿעלער פֿונדאַציעס, צווישן אַנדערע.
דער פאַרוואַלטער־דירעקטאָר פֿון דעם קאַמיטעט איז געווען דער פֿריִערדיקער שפּיִאָנאַזש־הויפּט וויליאם יוסף דאָנאָוואַן, און
זײַן דעפּוטאַט איז געווען דער CIA־דירעקטאָר אַלען וועלש דוללעס.
דאָנאָוואַן איז אויך געווען אַ מיטגליד פֿון דער ראָקפֿעלער־פֿונדאַציע.
פֿון 1927 ביז 1969 איז אַלען דולעס אויך געווען מיטגליד פֿון דער דירעקטאָרן־באָרד פֿון דער "קאָונסיל אויף פֿאָרעין ריליישאַנז",
וואָס איז געווען פינאַנצירט דורך די ראָקפֿעלער־משפּחה, און איז געהאַלטן געוואָרן פֿאַר איינער פֿון
די מערסט השפּעהדיקע פֿרײַמאַסאָנען פֿון זײַן צײַט.
ביז די 1960ער יאָרן איז דער אמעריקאנער קאָמיטעט פֿאַר אַ פאראייניקטן אייראָפּע געווען אַ הויפּט־מקור פֿון
פינאַנציעלע מיטלען פֿאַר דער אייראָפּעיִשער באַוועגונג בכלל.
זינט איר גרינדונג איז די אייראפעישע פאראייניקונג פינאנצירט און קאָנטראָלירט געוואָרן דורך מאַכטיקע פּערזאָנען,
וואָס האָבן זיך קאָנספּירט צו שאַפֿן אַ איין־וועלט רעגירונג.
די האָבן ביסלעכווייז אונטערגעגראָבן די סאָווערעניטעט פֿון די אייראפעישע פאראייניקונג־לענדער און דורכגעשטופּט די אַגענדע
פֿון אַ איין־וועלט־רעגירונג קעגן דעם ווילן פֿון די מענטשן.
די אייראפעישע פאראייניקונג איז געוואָרן אַ צענטער פֿאַר די גלאבאַלע סטראַטעגן, וואָס באַפֿעלן אַלע מיטגליד־שטאַטן
ביז אַראָפּ צום ניוואָ פֿון דער נאַציאָנאַלער געזעץ־געבונג.
ביטע טיילט דעם פּראָגראַם מיט זײַן עקספּלאָזיוון אינהאַלט אַזוי ברייט ווי איר קענט.