1
00:00:00,000 --> 00:00:00,505


2
00:00:00,505 --> 00:00:05,601
Batho ba limilione ba tobana le
mafu a fokolang le a fetolang maphelo.

3
00:00:05,601 --> 00:00:09,531
Sena se bakwa ke mahlaseli a motlakase le
makenete, haholoholo mahlaseli a maqhubu a phahameng, a

4
00:00:09,531 --> 00:00:11,871
phatlohang jwalo ka mahlaseli a mehala ya letsoho.

5
00:00:11,871 --> 00:00:17,691
Ho fihlela jwale, boemo bona bo tsejwe ka mabitso a fapaneng,
jwaloka bokulo ba mahlaseli, ho se mamelle

6
00:00:17,691 --> 00:00:24,564
motlakase, sindromu ya maekrowave, sindromu ya
Havana, ho se mamelle maemakemole le a mang a mangata.

7
00:00:24,564 --> 00:00:30,515
Tse ling tsa mantsoe ana li ne li nyenyefatsa batho ba
nang le boemo bona ka ho ba bitsa "ba bonolo maikutlo".

8
00:00:30,515 --> 00:00:35,013
Ba amehileng ba ne ba qosoa ha e le hantle ka ho ba le bofokoli
kapa "mokhoa o sa tloaelehang", e leng ho

9
00:00:35,013 --> 00:00:39,154
ba le kutlo e feteletseng, e leng ntho eo
hangata ho nkoang e bakoa ke maikutlo feela.

10
00:00:39,154 --> 00:00:45,495
Sena se ile sa beha molato ho batho ba kulang ho
e-na le ho mahlaseli a bakileng bokuli ba bona.

11
00:00:45,495 --> 00:00:50,231
Ka ho qaqileng, sena se bolela mahlaseli a tsoang mehala ea
thekeng, li-mast tsa mehala ea thekeng,

12
00:00:50,231 --> 00:00:55,454
mehala e se nang mohala, li-router tsa WiFi,
Bluetooth le lisebelisoa tse bitsoang bohlale.

13
00:00:55,454 --> 00:01:02,372
Ho ba amehang, leha e le ka ho pepesehela hanyenyane mahlaseli a
motlakase, ho ka baka likarabelo tse ngata tse tebileng 'meleng,

14
00:01:02,372 --> 00:01:09,021
tse kang hlooho e opang le bohloko maotong le matsohong, tšoaane,
mokhathala o feteletseng, ho ba bonolo ho kula, ho otla ha

15
00:01:09,021 --> 00:01:16,224
pelo ka matla le ho otla ka potlako, ho lla ha litsebe,
mathata a boroko, ho nyekeloa ke pelo le tse ling tse ngata.

16
00:01:16,224 --> 00:01:20,540
Matšoao ana hangata a hlaha hammoho le bothata ba kelello.

17
00:01:20,540 --> 00:01:25,875
Tsena li ka kenyelletsa mathata a ho tsepamisa
mohopolo, ADHD, ho fokotseha ha bokgoni ba ho

18
00:01:25,875 --> 00:01:29,760
nahana le ho ahlola, ho bolela feela tse qaqolang.

19
00:01:29,760 --> 00:01:35,020
Sena se bolela hore ba kulang ha ba sa kgona ho
mamella tikoloho tse ngata tsa sejoale-joale.

20
00:01:35,020 --> 00:01:41,015
Maemong a feteletseng, ba tlameha ho ikarola ho
theknoloji ena, mme ka hona hangata ba ikarola ho sechaba.

21
00:01:41,015 --> 00:01:44,472
Tlokotsi e bonahalang e sa fele bakeng sa ba amehileng.

22
00:01:44,472 --> 00:01:49,880
Leha ho le jwalo, ho ya ka Ngaka Barrie Trower, setsebi sa
mehleng sa dibetsa tsa maekoroweve sa Lebotho la

23
00:01:49,880 --> 00:01:55,505
Lewatle la Borithane, ketsahalo ena e bohloko ha e a
hlaha ka tshohanyetso mme e ne e ka lebellwa ka botlalo.

24
00:01:55,505 --> 00:02:02,972
Patlisiso le ntshetsopele ya di-microwave e le theknoloji
ya sebetsa e na le nalane e qalileng dilemong tsa bo-1940.

25
00:02:02,972 --> 00:02:05,212
Ngaka Trower o na le kutlwisiso e tebileng ka sena.

26
00:02:05,212 --> 00:02:10,199
Empa e ne e se eena feela; indasteri le bo-ralipolotiki ba ne ba
tseba, ebile ba ntse ba tseba, ka litlamorao tse

27
00:02:10,199 --> 00:02:15,545
senyang haholo tsa theknoloji ea maqhubu a microwave
e sebelisoang likhokahanong tsa mehala ea letsoho.

28
00:02:15,545 --> 00:02:21,911
Lilemong tse fetileng, lihlopha tse hlahelletseng tsa
bo-ramahlale ba tummeng li pakile lithutong tse pharalletseng tse

29
00:02:21,911 --> 00:02:27,046
fetang 30,000 hore theknoloji eohle ea mehala ea
thekeng e na le litlamorao tse kotsi haholo tse

30
00:02:27,046 --> 00:02:30,683
ka bolaeang ho batho, liphoofolo le tikolohong.

31
00:02:30,683 --> 00:02:35,288
Ho latela diphuputso tsena, ka hoo ha ho makatse
hore ebe lekgolo la bo21 la dilemo le

32
00:02:35,288 --> 00:02:39,602
tshwaehetse haholo ke lefu le fokolang le fetolang maphelo.

33
00:02:39,602 --> 00:02:48,375
Ho phahamisa tlhokomeliso le kutloisiso ka lefu lena le mano, le
atileng lefats'eng ka bophara, ho ile ha thakholoa Morero oa

34
00:02:48,375 --> 00:02:54,691
Lebitso le le Leng ka Pherekhong 2024, o
kopanyang batho ba anngoeng, litsebi tsa bongaka,

35
00:02:54,691 --> 00:03:00,435
bo-ramahlale le babuelli ba theknoloji e bolokehileng.

36
00:03:00,435 --> 00:03:05,166
Sepheo sa bona e ne e le ho fumana lebitso le
le leng bakeng sa mefuta e fapaneng ea matšoao.

37
00:03:05,166 --> 00:03:10,819
Qetellong, ho ile ha etswa qeto ya ho akaretsa malwetse ana a
tlwaelehileng lekgolong la bo21 la dilemo tlasa

38
00:03:10,819 --> 00:03:16,656
lebitso la 'syndrome ya mahlaseli a
motlakase-maqhubu', kapa ka bokgutshwanyane 'syndrome ya EMR'.

39
00:03:16,656 --> 00:03:21,350
Sharon Goldberg, ngaka ea meriana e kopaneng, o hlalositse:

40
00:03:21,350 --> 00:03:28,380
"Lebitso la EMR syndrome ha le bontshe feela nnete ya boemo
bona, empa hape le sebeletsa e le pitso ya ho nka kgato."

41
00:03:28,380 --> 00:03:32,656
E mabapi le ho phahamisa tlhokomeliso, ho
fana ka lichelete le boqapi, le ho thusa ba

42
00:03:32,656 --> 00:03:35,780
anngoeng ho boela ba fumana maphelo a bona.

43
00:03:35,780 --> 00:03:37,002
Ka puo e hlakileng:

44
00:03:37,002 --> 00:03:41,361
Ngaka Sharon Goldberg o hatella tlhokahalo e
potlakileng ya hore ho be le tlhokomediso e

45
00:03:41,361 --> 00:03:44,695
kgolo ka boemo bo tsejwang ka hore ke EMR syndrome.

46
00:03:44,695 --> 00:03:48,035
Litlamorao tse mpe haholo le palo e ntseng e
eketseha ea batho ba amehileng li tlameha ho

47
00:03:48,035 --> 00:03:49,943
phatlalatsoa phatlalatsa ka potlako e kholo.

48
00:03:49,943 --> 00:03:55,133
Bafetetsi ba bangata ba tloha ho ngaka e 'ngoe ho ea ho
e 'ngoe, empa sesosa sa matšoao a bona ha se fumanoe,

49
00:03:55,133 --> 00:03:59,080
re se re sa bue ka ho phethoa ha kalafo ea bona ka nepo.

50
00:03:59,080 --> 00:04:01,026
Mohlomong le wena o ikutlwa ka tsela e tshwanang.

51
00:04:01,026 --> 00:04:07,423
Mohlomong le wena o hloriswa ke matshwao ao ngaka ya
hao e a hlokomolohang ka meriana, ntle le ho

52
00:04:07,423 --> 00:04:12,272
nahana hore mahlaseli a microwave e ka nna ya eba sesosa.

53
00:04:12,272 --> 00:04:19,815
Ho latela Ngaka Sharon Goldberg, bafani ba tlhokomelo ea bophelo,
baetsi ba melaoana le indasteri ba khothaletsoa ho nka khato le ho

54
00:04:19,815 --> 00:04:27,960
khothaletsa lipatlisiso le nts'etsopele ea lihlahisoa le libaka
tse bolokehileng, tse se nang EMR kapa tse nang le EMR e tlase.

55
00:04:27,960 --> 00:04:32,483
Ena ke eona feela tsela ea ho thusa ba anngoeng. Hape
ena ke eona feela tsela eo ka eona ba ka boelang ba fumana

56
00:04:32,483 --> 00:04:35,362
boleng ba bophelo ba bona, esita le bophelo ka bo bona.

57
00:04:35,362 --> 00:04:41,399
ASZA e bonahala e le mokhatlo o tšepisang bakeng
sa batho ba nang le sindike ea EMR ntlheng ena:

58
00:04:41,399 --> 00:04:47,038
"Libaka tse se nang mahlaseli –
bakeng sa boleng bo betere ba bophelo!"

59
00:04:47,038 --> 00:04:52,634
"Mahlaseli a mehala ea thekeng le Wi-Fi a
kotsetsa batho, liphoofolo le tikoloho. Re

60
00:04:52,634 --> 00:04:56,480
hloka libaka tse se nang mahlaseli! ASZA.org."

61
00:04:56,480 --> 00:05:01,426
Ho latela polelo ea eona, ena ke letšolo la machaba la ho theha
libaka tse se nang mahlaseli a kotsi bakeng

62
00:05:01,426 --> 00:05:06,016
sa batho ba amehang habonolo ke mahlaseli a
mehala ea thekeng, hohle – hantle-ntle hohle.

63
00:05:06,016 --> 00:05:12,404
ASZA e ipona e le mohloli oa thuso bakeng sa
bareki ba lihotele, marobalo a phomolo le tse ling.

64
00:05:12,404 --> 00:05:18,146
"Theknoloji ea mehala ea mohala e baka tšenyo
e kholo ho batho, liphoofolo le tikolohong."

65
00:05:18,146 --> 00:05:24,990
ASZA – "Tšireletso khahlanong le mahlaseli
– hobane tsosoloso ea 'mele ea bohlokoa!"

66
00:05:24,990 --> 00:05:29,751
Ka hona, batho ba nang le EMR syndrome ba ka ingodisa
ka sethala sa Vetopedia se hokahaneng le sebaka sa

67
00:05:29,751 --> 00:05:33,815
marang-rang sa ASZA, e le hore boemo ba bona bo utluoe.

68
00:05:35,495 --> 00:05:41,710
"Na u bone tshenyo e bakilweng ke mahlaseli a mehala
ya letsoho? E tlalehe ho Vetopedia – encyclopaedia ya

69
00:05:41,710 --> 00:05:47,458
mahala ya mantswe a sa dumellaneng! www.vetopedia.org."

70
00:05:47,458 --> 00:05:53,284
Hape ena ke mokgatlo o tshepisang bakeng sa batho ba
nang le lefu la EMR, o ka phahamisa tlhokomediso ya

71
00:05:53,284 --> 00:05:57,372
setjhaba mabapi le hore na ke batho ba bakae ba amehileng.

72
00:05:57,372 --> 00:06:01,408
Ka nako e tšoanang, beng ba lihotele le bafani ba
lifolete tsa matsatsi a phomolo le marobalo a

73
00:06:01,408 --> 00:06:04,012
mang a tšoanang ba ka fana ka mekhoa ea bona e meng.

74
00:06:04,012 --> 00:06:11,041
Webosaete ena e ntse e ntjhafatsa libaka tseo u ka
balehelang ho tsona ka nakwana tlhaselo e sa feleng ea hajoale .

75
00:06:11,041 --> 00:06:15,659
Ka hona, ASZA hape ke thuso, ebile ke mokhoa oa
khoebo, bakeng sa beng ba lihotele le bafani ba

76
00:06:15,659 --> 00:06:18,796
lifolete tsa phomolo le marobalo a mang a tšoanang.

77
00:06:18,796 --> 00:06:22,435
Hobane ho thathamisa dibaka tse se nang
mahlaseli ho fana ka monyetla o moholo wa

78
00:06:22,435 --> 00:06:25,600
tlhodisano, mme ka hona ho na le phello ya papatso.

79
00:06:25,600 --> 00:06:29,715
Sena se theha boemo bo molemo ho mahlakore ka
bobeli, e leng batho ba nang le EMR syndrome le

80
00:06:29,715 --> 00:06:33,200
bafani ba libaka tsa bolulo tse se nang mahlaseli.

81
00:06:33,200 --> 00:06:38,214
Ho ya ka bolepi ba nako e telele ba tsa bophelo bo botle ba
setsebi sa maekrowave, Ngaka Trower, sena se

82
00:06:38,214 --> 00:06:42,602
tla fella ka mohlala o atlehileng setjhabeng
le o tshehetsang bophelo ha nako e ntse e ya.

