Millionlarça adam bedeni gowşadýan we durmuşy üýtgedýän keseller bilen ýüzbe-ýüz bolýar.
Bu elektromagnit şöhlelenmesi, esasanam ýokary ýygylykly, impulsly şöhlelenmeler, mysal
üçin mobil telefon şöhlelenmesi bilen döredilýär.
Şu wagta çenli bu ýagdaý radiýa keseli, elektrohipersensitiwlik, mikrotoлкун sindromy, Havana sindromy,
elektromagnit duýgurlygy we başga-da köp adlar bilen tanalýardy.
Bu terminleriň käbiri bu ýagdaýy bolan adamlary "duýgur" diýip atlandyryp, olary damgalady.
Täsirlenen adamlar esasan kemçilikli ýa-da "özel häsiýetli" diýlip aýyplandylar, ýagny köplenç psihologik
taýdan döredilen hasaplanýan giperhissiýetlilik bilen.
Bu ýagdaý kesellere däl-de, olaryň keseline sebäp bolan şöhle ýaýramasyna günä goýdy.
Aýratynlykda, bu mobil telefonlardan, mobil telefon mastlaryndan, simsiz telefonlardan, WiFi marşrutizatorlardan, Bluetooth we
ş.m. akylly enjamlardan çykýan şöhle ýa-da radiýasiýa diýilýär.
Täsirlenen adamlarda elektromagnit şöhlelenmesine iň kiçijik duçar bolmak hem baş agyry, gol-ayak agyry, baş aýlanmak,
ýadawlyk, kesellere duýgurlyk, ýürek urşunyň çaltlamagy we ýürek urşunyň çalt urmagy, gulak gygyrmak, ukuda
bozulmalar, iştahasyzlyk we başga-da köp sanly agyr fiziki reaksiýalary döredip biler.
Bu alamatlar köplenç kognitiw bozulmalary bilen bilelikde ýüze çykýar.
Bulara diňe buz dagynyň ujy hökmünde konsentrasiýa kynçylyklary, ADHD, pikirleme we höküm
bermek ukyplarynyň peselmegi ýaly zatlar girýär.
Bu, keselleriň köp häzirki zaman gurşawlaryna dözüp bilmeýändigini aňladýar.
Ekstremal ýagdaýlarda olar bu tehnologiýadan we şonuň üçin köplenç jemgyýetden-de özlerini aýyrmaly bolýarlar.
Täsirlenenler üçin soňy bolmadyk ýaly görünýän bir tragediýa.
Emma Britaniýanyň Patyşa deňiz güýçleriniň öňki mikrotoýunly ýaraglar boýunça hünärmeni Dr Barrie Trower-e görä,
bu betbagtçylykly wakanyň ösüşi garaşylmadyk ýagdaýda däl-de, düýbünden öňünden çak edilip biljekdi.
Mikroto'lgunlary ýarag tehnologiýasy hökmünde öwrenmek we ösdürmek 1940-njy ýyllardan bäri dowam edýär.
Dr Trower bu babatda has çuň düşünjä eýe.
Emma mobil aragatnaşykda ulanylýan mikrotoýun tehnologiýasynyň örän uly zyýanly täsirleri barada diňe ol
bilmeýärdi; senagat we syýasatçylar hem munuň bilen habarlydy.
Ýyllar ozal abraýly alymlaryň öňdebaryjy toparlary 30 müňden gowrak giň gerimli barlag arkaly ähli mobil telefon
tehnologiýalarynyň adamlara, haýwanlara we daşky gurşawa ölüm howpy döredýän derejede
agyr zyýanly täsir ýetirýändigini subut etdiler.
Bu barlaglara görä, 21-nji asyryň agyr ýagdaýda bedeni gowşadýan we durmuşy üýtgedýän keselle agyr belgilenenligi geň däl.
Bu gizlin we dünýä derejesinde giň ýaýran kesel barada habarlylygy we düşünjäni artdyrmak maksady bilen 2024-nji ýylyň
ýanwar aýynda One Name Initiative başlangyjy işe girizildi; ol täsirlenen adamlary, lukmanlary, alymlary we
howpsuz tehnologiýalaryň tarapdarlaryny bir ýere jemledi.
Olaryň maksady dürli alamatlar üçin birmeňzeş at tapmakdy.
Ahyrynda, 21-nji asyra häsiýetli bu keselleri elektromagnit şöhleleniş sindromy diýlip
jemlemek, gysgaça EMR sindromy diýmek karara alyndy.
Sharon Goldberg, integratiw medisinanyň doktory, düşündirdi:
"EMR sindromy ady diňe ýagdaýyň hakykatyny görkezmek bilen çäklenmän, eýsem hereket etmäge çagyryş hem bolup hyzmat edýär."
Bu habarlylygy ýokarlandyrmak, maliýe üpjünçiligi we innowasiýalary höweslendirmek hem-de täsirlenenlere
durmuşlaryny täzeden dikeltmäge kömek etmek barada.
Aýdyň dillerde:
Doktor Şeron Goldberg EMR sindromy diýlip atlandyrylýan ýagdaý barada has giňişleýin habarlylygyň gyssagly zerurdygyny nygtaýar.
Ýiti zyýanly täsirler we täsirlenen adamlaryň sanynyň artmagy gyssaglylyk bilen jemgyýetçilige mälim edilmelidir.
Köp keseller alamatlarynyň sebäbi anyklanman, ýeterlik bejergi hem berilmezden bir lukmandan başga bir lukmana ýöräp durýarlar.
Belki-de siz hem şonuň ýaly duýýarsyňyz.
Belki-de siz hem lukmanyňyz tarapyndan derman bilen bejerilip geçip bilinýän alamatlar bilen ejir çekýärsiňiz, emma mikrotolkun
şöhlelenmesiniň sebäp bolup biljekdigini göz öňüne almanka.
Dr Sharon Goldberg-iň aýtmagyna görä, saglygy goraýyş hyzmatlaryny berijiler, syýasatçylar we senagat howpsuz,
EMR-den azat ýa-da az EMR-li önümler we gurşawlar boýunça gözleg we ösüş işlerini öňe sürmek we çäre görmäge çagyrylýar.
Bu täsirlenenlere kömek etmegiň ýeke-täk ýoly. We bu olaryň ýaşaýyş hilini, hakykatdanam, özi
bolan ýagdaýyny gaýtadan gazanmagynyň ýeke-täk ýoly.
ASZA bu babatda EMR sindromy bolan adamlar üçin umytly hereket bolup görünýär:
"Nürsüz zolaglar – has gowy ýaşaýyş hiliniň ugrunda!"
"Mobil telefon we Wi-Fi şöhlelenmesi adamlara, haýwanlara we daşky gurşawa zyýanly. Şöhlelenmesiz zolaglar gerek! ASZA.org."
Öz beýanatyna görä, bu mobil telefon şöhlelenmesine duýgur adamlar üçin her ýerde – hakykatdan hem her ýerde – şöhle-siz
zolaglary şertsiz döretmek boýunça halkara kampaniýasydyr.
ASZA özüni myhmanhanalaryň, dynç alyş jaýlarynyň we beýlekileriň müşderilerine kömek çeşmesi hökmünde görýär.
"Mobil telefon tehnologiýasy adamlara, haýwanlara we daşky gurşawa uly zyýan ýetirýär."
ASZA – "Nuryň zyýanly täsirinden goramak – sebäbi dikeldiş möhümdir!"
EMR sindromy bolan adamlar ASZA web sahypasy bilen baglanyşykly Vetopedia platformasyny ulanyp,
öz ejirleriniň eşidilmegini üpjün edip bilerler.
"Mobil telefonyň şöhlelenmesi zerarly ýüze çykan zyýany gördüňizmi? Ony Vetopedia – garşy sesleriň
mugt ensiklopediasyna ýazdyryň! www.vetopedia.org."
Bu, EMR sindromy bolan adamlar üçin hem umytly hereket bolup, näçe adamyň keselleýändigine
jemgyýetçilik habarlylygyny artdyrmaga kömek edýär.
Şol bir wagtyň özünde myhmanhana operatorlary we dynç alyş jaýlarynyň hem-de şonça meňzeş ýerleşiş ýerleriniň
üpjün edijileri öz alternatiwalaryny hödürläp bilerler.
Bu web sahypasy häzirki yzygiderli bombardimandan wagtlaýyn gaçyp biljek ýerleri yzygiderli täzeläp durýar .
ASZA şonuň üçin myhmanhana operatorlaryna we dynç alyş jaýlaryny hem-de şonça meňzeş ýerleşiş ýerlerini üpjün
edijilere kömek, hakykatdanam iş modeli bolup durýar.
Sebäbi radiasiýasyz zolaglary sanamak bäsdeşlik artykmaçlygyny döredýär we şonuň üçin reklamanyň täsirine eýe.
Bu EMR sindromy bolan adamlar we şöhle ýok ýaşaýyş ýerlerini üpjün edijiler üçin iki tarapa hem peýdaly ýagdaý döredýär.
Mikrotoýun hünärmeni Dr Trower-iň uzak möhletleýin saglyk çaklamalaryna görä, bu uzak möhletde
jemgyýetçilik taýdan üstünlikli we durmuşy dowam etdirmäge mümkinçilik berýän model döreder.