Mbala mingi, bamonisaka nguya ya mopɛpɛ lokola lolenge ya nguya oyo ebebisaka te biloko ya mokili mpe ebatelaka klima.
Na lokasa ya bansango etali empreinte carbone ya ba éoliennes, lisanga "Freie Landschaft Schweiz" (Paysage Libre Suisse) ekomi:
Soki totali ndenge kosala, kotonga mpe kobongola yango ebebisaka environnema, kotonga ba éoliennes ezali mabe mpo na climat.
Engebene na "Freie Landschaft Schweiz" (Paysage ya bonsomi ya Suisse), mingi mpenza mapapú ya ba hélices
epesaka mikakatano ya minene na ntango ya recyclage.
Esengeli ba usines thermiques spéciales mpo na ko recycler ba composites ya fibre oyo ezali na kati na yango.
Ata bongo, botongi ya ba turbines ya mopɛpɛ ezali kokende liboso na Suisse.
Na kati ya ba turbines ya mopɛpɛ koleka nkóto moko oyo bakanisi kotonga, ebele ekotongama
na katikati ya zamba to na nsɔngɛ ya zamba.
Sikawa, likambo oyo ezali kokutana na botɛmɛli na nzela ya mibeko mibale ya bato oyo eyebani mingi:
Mwango ya Kobatela Zamba esengi ete ba turbines ya mopɛpɛ etongama libanda ya bazamba mpe bisika ya banzete.
Mwango ya kobatela bato ezali na mokano ya kosala ete projet nyonso ya énergie ya mopɛpɛ etiyama na
voti na baponisi oyo bakozala na bopusi ya usine yango.
Yango ezali solo likambo ya komonana, soki totali mabe mosusu ebele oyo ba turbines ya
mopɛpɛ ememaka na bato, banyama mpe na zinga zinga.
Mpo na makɛlɛlɛ ya nse mpe koningana ya elili oyo ebimisaka, ba turbines ya mopɛpɛ ekoki komema mitindo ndenge na ndenge ya
mikakatano ya kolɔngɔnɔ ya nzoto lokola mpasi ya kotya makanisi esika moko, kobangabanga, mpasi ya motó mpe mikakatano ya pongi.
Kla.TV elobelaki makama ya ba turbines ya mopɛpɛ na ba programmes lokola "Mabe koleka mopɛpɛ ya mpamba – Dosye
ya turbine ya mopɛpɛ" mpe "Ba turbines ya mopɛpɛ ya pwazɔ lokola babikisi ya klima?!" .
Tala mwa biteni ya yango:
"Bazali kolendisa bosaleli ya nguya ya mopepe mpo na kobundisa mbongwana ya klima oyo balobi ete euti na CO₂."
Kokauka ya mabele mpenza elakisami na biso na lolenge ya kokamwa mpe na bilili ya suka
ya mokili lokola mbano ya mbongwana ya klima.
Kasi, bolukiluki ya sika emonisi ete mingi mpenza ba turbines ya mopɛpɛ ekoki komema ebelé.
Ezala kura ya mopɛpɛ ezali ebele mpe ntalo na zando ya kura ezali kokoma pene ya zero, to mopɛpɛ ezali makasi te
mpe esengeli kosomba kura na bapaya na ntalo ya likolo.
Yango ematisaka talo ya kura mpe na bongo talo ya biloko oyo ebimisami.
Na ntango molai, ba kompani bakokoka te kobika na esika ya boye.
Bazali soit kotika production mobimba, soit kokende kofanda na mboka mosusu.
Oyo etikali ezali bato ebele oyo bazangi misala, oyo bakoki lisusu te kokokisa bamposa na bango mpo
na ntalo ya likolo ya biloko ya ndenge na ndenge.
"PFAS" oyo bazali kolobela mingi sikoyo ezali mpe likama:
"Mpe na nsima tozali na eloko ya ntina ya mapapu ya rotor."
Na yango, mapapú ya rotor esalemaka na biloko ya composite GRP-GFC na résine epoxy, oyo ezali na
bisphenol A mpe bankisi ya chimique PFAS oyo elongwaka te.
Na maloba mosusu, ezali eloko moko ya pwazɔ makasi oyo epesaka kaka te ngwanga monene ntango ba turbines ezali kosala,
likambo oyo ata bato ya mosala ya mopɛpɛ bango moko bandimi.
Na Allemagne, ezali na bisika pene na 1 500 oyo ebebisami na ba PFAS oyo, epai wapi na bisika mosusu mayi ya nse ya
mabele ezali lisusu malamu te mpo na komela to esengeli kokatisa yango liboso ya kosalela yango na bilanga.
Yango ezali likama monene mpenza.
Kasi mpo na nini bazali kaka kotinda yango liboso, mpe nani azali na litomba na kosala bongo?
Eyano moko oyo ekoki kondimama na motuna oyo ekoki kozala boye:
'Okokoma na eloko te mpe okosepela'
Fraze moko euti na video ya Forum Économique Mondial (WEF) ya 2016, oyo ezali kokutola mokuse
lisolo moko ya politiki ya Danemark, Ida Auken.
Ida Auken azali na kati ya programme ya Young Global Leaders ya WEF.
Yango ekozala malamu mpenza mpo na WEF mpe baoyo bazali na sima na yango.
Biloko nyonso oyo moto azali na mposa na yango, azwaka yango lokola lisalisi.
Na ngambo moko, mosala oyo ekozala mombongo ya malamu, kasi na ngambo mosusu, moto nyonso akokoma polele mpenza na miso ya bato.
Mpo na kokokisa yango, esengeli liboso kobuka bibongiseli oyo ezali sikoyo na nkita mpe na kati ya bato, mpe esengeli
mpe mwango moko mpo na kosala yango kozanga ete bato batɛmɛla.
Mpo baponi ya Suisse bápona na likambo etali ba initiatives oyo elobelami likolo, esengeli kosangisa ba signatures
100 000 ya solo liboso ya mokolo ya 30 sanza ya nsambo 2025.
Sikawa, bakɔngɔli nkombo pene na 60 000.
Yango elingi koloba ete lisungi ya solosolo ya bana mboka ya Suisse oyo balingaka makambo oyo makasi ezali naino na ntina.
Komite esengi ete bakomela bango nkasa ya sinyatire liboso sanza ya motoba 2025 esila, mpo na
kozala na ntango ekoki ya kondimisa ba sinyatire.