WEBVTT

00:00.672 --> 00:07.093
Matla a moea hangata a hlahisoa e le mofuta oa matla
o baballang tikoloho le tlelaemete ka ho khetheha.

00:07.093 --> 00:11.515
Pampiring ya dintlha mabapi le tshusumetso ya khabone
ya diturbine tsa moya, mokgatlo "Freie Landschaft

00:11.515 --> 00:13.460
Schweiz" (Naha e Lokolohileng ya Switzerland) o ngola:

00:13.460 --> 00:19.955
Ha ho shejoa maemo a sa lokelang tikolohong a
tlhahiso, kaho le ts'ebetso ea tsona bocha, ho kenngoa

00:19.955 --> 00:24.112
ha li-turbine tsa moea ho kotsi boemong ba leholimo.

00:24.112 --> 00:27.559
Ho ya ka "Freie Landschaft Schweiz" (Naha e
Lokolohileng ya Switzerland), haholoholo mapheo a liroto a baka

00:27.559 --> 00:30.315
mathata a maholo nakong ya ho sebedisa dintho botjha.

00:30.315 --> 00:36.576
Ho hlokahala lifeme tse khethehileng tsa mocheso ho
sebedisa bocha metsoako ya faeba e fumanehang ka hare ho tsona.

00:36.576 --> 00:40.633
Leha ho le jwalo, kaho ya diturbine tsa
moya e ntse e tswela pele Switzerland.

00:40.633 --> 00:47.796
Ho li-turbine tsa moea tse fetang 1,000 tse reriloeng, tse
ngata li tla hahuoa bohareng ba moru kapa moeling oa moru.

00:47.796 --> 00:52.296
Sena se se se hananngoa ka mekhoa ea matsapa a mabeli a tumileng:

00:52.296 --> 00:59.333
Morero oa Tšireletso ea Meru o batla hore li-turbine
tsa moea li hahuoe kantle ho meru le libaka tsa lifate.

00:59.333 --> 01:05.389
Morero oa tšireletso ea sechaba o ikemiselitse ho
netefatsa hore morero o mong le o mong oa matla a moea

01:05.389 --> 01:09.120
o beoa khethong ke bakhethi ba anngoeng ke setsi seo.

01:09.120 --> 01:14.255
Ha e le hantle, sena ke ntho e utloahalang, ha ho
shejoa litlamorao tse ling tse ngata tse mpe tsa

01:14.255 --> 01:18.600
li-turbine tsa moea ho batho, liphoofolo le tikolohong.

01:18.600 --> 01:24.171
Ka lebaka la molumo o sa utlwahaleng le kganya-kganya ya meriti
tseo di di bakang, diturbine tsa moya di ka baka mathata a

01:24.171 --> 01:30.560
fapaneng a bophelo bo botle jwaloka bothata ba ho tsepamisa
maikutlo, ho tshwenyeha, hlooho e opang le mathata a boroko.

01:30.560 --> 01:36.945
Kla.TV e tlalehile ka litlamorao tse kotsi tsa li-turbine tsa
moea mananeong a kang "Ho hobe ho feta moea o

01:36.945 --> 01:44.679
chesang feela – Faele ea turbine ea moea" le "Li-turbine
tsa moea tse chefo e le bapholosi ba tlelaemete?!" .

01:44.679 --> 01:48.809
Nahana ka likaroloana tse 'maloa tse tsoang ho eona:

01:48.809 --> 01:56.392
"Tšebeliso ea matla a moea e ntse e khothaletsoa e le ho
loantša phetoho ea tlelaemete eo ho thoeng e bakiloe ke CO₂."

01:56.392 --> 02:00.527
Ho oma ha mobu ka ho khetheha ho hlahisoa ho rona
ka mokhoa o hlahelletseng le ka litšoantšo tsa

02:00.527 --> 02:03.520
bofelo ba lintho, e le phello ea phetoho ea tlelaemete.

02:03.520 --> 02:09.888
Leha ho le jwalo, diphuputso tsa haufinyane di bontsha
hore di-turbine tsa moya haholoholo di ka baka komello.

02:09.888 --> 02:14.928
Ho na le motlakase o mongata o fumanehang ho tsoa matleng a moea
'me theko ea motlakase phaposing ea phapanyetsano e batla

02:14.928 --> 02:20.717
e le lefela, kapa ha ho na moea o lekaneng 'me motlakase o
tlameha ho rekoa ka litheko tse phahameng mose ho maoatle.

02:20.717 --> 02:26.115
Sena se phahamisa theko ea motlakase, 'me
ka hona, le theko ea thepa e hlahisoang.

02:26.115 --> 02:30.231
Ha nako e ntse e ea, lik'hamphani li ne li
ke ke tsa khona ho phela tikolohong e joalo.

02:30.231 --> 02:34.957
Ba emisa tlhahiso ka ho feletseng kapa ba falla.

02:34.957 --> 02:40.285
Se setseng ke sechaba se nang le sekgahla se phahameng
sa tlhokeho ya mesebetsi, se seng se sa kgone ho

02:40.285 --> 02:44.916
iphedisa ka lebaka la ditshenyehelo tse phahameng tsa matla.

02:44.916 --> 02:49.507
"PFAS" e buuoang haholo hajoale le tsona li beka kotsi:

02:49.507 --> 02:52.453
"Mme jwale re na le karolo e kgethehileng ya mapheo a rotor."

02:52.453 --> 03:00.245
Ka hona, mapheo a rotor a entsoe ka lisebelisoa tse kopantsoeng
tsa GRP-GFC tse nang le resin ea epoxy, ho kenyeletsoa

03:00.245 --> 03:04.302
lik'hemik'hale tse tšoarellang tsa bisphenol A le PFAS.

03:04.302 --> 03:12.299
Ka mantsoe a mang, ke thepa e kotsi haholo e bakang
khoholeho e kholo ha li-turbine li sebetsa, e leng ntho

03:12.299 --> 03:16.526
e sa hanyetsuoeng le ke indasteri ea moea ka boeona.

03:16.526 --> 03:25.438
Ho na le libaka tse ka bang 1,500 Jeremane tse silafetseng ka
li-PFAS tsena, moo maemong a mang metsi a ka

03:25.438 --> 03:35.196
tlas'a lefatše a seng a sa noehe kapa metsi a
tlameha ho sefang pele a ka sebelisoa masimong.

03:35.196 --> 03:36.858
Hoo ho kotsi haholo.

03:36.858 --> 03:41.280
Empa ke hobaneng ha e ntse e sutumetsoa pele, 'me
ke mang ea nang le thahasello ea ho etsa joalo?

03:41.280 --> 03:44.842
Karabo e utlwahalang potsolotsong ena e ka ba tjena:

03:44.842 --> 03:47.680
'O ke ke wa ba le letho mme o tla thaba'

03:47.680 --> 03:54.389
Polelo e nkilweng videong ya 2016 ya Foramo
ya Moruo ya Lefatshe (WEF) e akaretsang

03:54.389 --> 03:58.598
moqoqo wa ralipolotiki wa Lenyesemane Ida Auken.

03:58.598 --> 04:03.001
Ida Auken ke setho sa lenaneo la
Baetapele ba Bacha ba Lefatshe la WEF.

04:03.001 --> 04:06.676
Seo e ka ba se loketseng haholo bakeng sa WEF le ba e tšehetsang.

04:06.676 --> 04:10.431
Tsohle tseo motho a li hlokang li amoheloa e le tšebeletso.

04:10.431 --> 04:14.236
Ka lehlakoreng le leng, tshebeletso ena e ka ba kgwebo e
ntle, empa ka lehlakoreng le leng, motho e mong le e

04:14.236 --> 04:17.525
mong o ne a tla fetoha moahi ya pepeneneng ka ho feletseng.

04:17.525 --> 04:23.674
Ho fihlella sena, meaho e teng moruong le sechabeng e ne e tla
tlameha ho qala ka ho heletsoa, 'me ho ne ho tla hlokahala

04:23.674 --> 04:28.200
moralo ho phethahatsa sena ntle le khanyetso ho tsoa ho sechaba.

04:28.200 --> 04:34.100
Hore bakgethi ba Switzerland ba tle ba kgethe ka merero
e boletsweng ka hodimo, ho tlameha ho bokellwa

04:34.100 --> 04:38.475
ditempe tse nepahetseng tse 100,000 pele ho la 30 Phupu 2025.

04:38.475 --> 04:42.332
Hajoale, ho se ho bokelletsoe litlhaku tse ka tlase ho 60,000.

04:42.332 --> 04:48.699
Sena se bolela hore tshehetso e tiileng e tswang ho baahi
ba Switzerland ba chesehelang ditaba tsena e ntse e hlokeha.

04:48.699 --> 04:55.042
Komiti e kopa hore maqephe a saennoe a
kgutliswe pele ho fela Phuptjane 2025, hore ho be

04:55.042 --> 04:58.213
le nako e lekaneng ya ho netefatsa ditšupo.
