WEBVTT

00:00.672 --> 00:07.093
Amandla omoya ahlala enziwa njengohlobo lwamandla
olulungile kakhulu kokusingqongileyo nakwimozulu.

00:07.093 --> 00:11.609
Kwiphepha leenyaniso elingomkhondo wekhabhoni
weeturbine zomoya, umbutho i-"Freie Landschaft Schweiz"

00:11.609 --> 00:13.460
(iLizwe elikhululekileyo laseSwitzerland) ubhala:

00:13.460 --> 00:20.020
Xa kujongwe iimeko ezingonakalisa indalo
ekwenziweni, ekwakhiweni nasekuphinde kusetyenzisweni kwazo,

00:20.020 --> 00:24.112
ukufakwa kweeturbine zomoya kuyayinakalisa imozulu.

00:24.112 --> 00:27.505
Ngokutsho kwe-"Freie Landschaft Schweiz" (iMvelo
yasimahla yaseSwitzerland), amaphiko e-rotor ngokukodwa

00:27.505 --> 00:30.315
abangela iingxaki ezinkulu ngexesha lokurisayikilisha.

00:30.315 --> 00:36.576
Kufuneka izikhululo zombane ezikhethekileyo ukuze kuphinde
kusetyenziswe izinto ezidityanisiweyo zefayibha ezikuzo.

00:36.576 --> 00:40.633
Nangona kunjalo, ulwakhiwo lweeturbine
zomoya luyaphunyezwa phambili eSwitzerland.

00:40.633 --> 00:44.670
Kwiiturbine zomoya ezingaphezu kwe-1,000
ezicwangcisiweyo, ezininzi zazo ziza kumiswa

00:44.670 --> 00:47.796
phakathi kwahlathi okanye emphethweni wasehlathini.

00:47.796 --> 00:52.296
Oku ngoku kujongene nenkcaso
ngohlobo lwamaphulo amabini athandwayo:

00:52.296 --> 00:59.333
Iphulo lokuKhusela iHlathi lifuna ukuba iiturbine
zomoya zakhiwe ngaphandle kwamahlathi nemimandla yehlathi.

00:59.333 --> 01:05.188
Inyathelo lokukhusela uluntu lijolise
ekuqinisekiseni ukuba yonke iprojekthi yamandla omoya ifakwa

01:05.188 --> 01:09.120
kuvoto ngabavoti abachaphazelekayo sisikhululo sombane.

01:09.120 --> 01:14.045
Oku eneneni yinto eqhelekileyo, xa kujongwe
ezinye iimpembelelo ezininzi ezingentle

01:14.045 --> 01:18.600
zeeturbines zomoya ebantwini, ezilwaneni nakwindalo.

01:18.600 --> 01:23.693
Ngenxa yengxolo engaphantsi komlinganiselo wezwa kunye
nokungcangcazela kwethunzi ezibangelayo, iiturbine zomoya

01:23.693 --> 01:30.560
zinokukhokelela kwiingxaki ezahlukeneyo zempilo ezifana neengxaki
zokugxila, ixhala, iintloko ezibuhlungu kunye neengxaki zokulala.

01:30.560 --> 01:39.330
I-Kla.TV inike ingxelo ngeziphumo eziyingozi zeeturbine zomoya
kwiinkqubo ezifana ne "Worse than just hot air – The wind turbine

01:39.330 --> 01:44.679
file" kunye ne "Toxic wind turbines as climate saviours?!" .

01:44.679 --> 01:48.809
Qwalasela izicatshulwa ezimbalwa ezisuka kuyo:

01:48.809 --> 01:56.392
"Ukusetyenziswa kwamandla omoya kuyakhuthazwa ukuze
kulwe utshintsho lwemozulu ekuthiwa lubangelwa yi-CO₂."

01:56.392 --> 02:00.320
Ukomka komhlaba ngokukodwa kuboniswa kuthi
ngendlela echukumisayo kunye nemifanekiso

02:00.320 --> 02:03.520
yentlekele enkulu, njengesiphumo sotshintsho lwemozulu.

02:03.520 --> 02:09.888
Nangona kunjalo, izifundo zakutshanje zibonisa ukuba
iiturbines zomoya ngokukodwa zinokubangela imbalela.

02:09.888 --> 02:14.603
Kukho umbane omninzi ofumaneka kumandla omoya kwaye ixabiso
kwindawo yokutshintshiselana ngombane lisondela

02:14.603 --> 02:20.717
kumanani-sifuthi, okanye akukho moya waneleyo kwaye umbane
kufuneka uthenge ngexabiso eliphezulu kumazwe angaphandle.

02:20.717 --> 02:26.115
Oku kunyusa ixabiso lombane kwaye ke ngoko
kunyuse nexabiso leempahla eziveliswayo.

02:26.115 --> 02:30.231
Ekuhambeni kwexesha, iinkampani
zingayi kukwazi ukusinda kwimeko enjalo.

02:30.231 --> 02:34.957
Baya kuyeka ukuvelisa kwaphela okanye bafuduke.

02:34.957 --> 02:40.187
Oku kushiyekileyo ngabantu abanamanqanaba
aphezulu okungaphangeli, abangasakwaziyo

02:40.187 --> 02:44.916
ukuziphilisa ngenxa yeendleko eziphezulu zamandla.

02:44.916 --> 02:49.507
I-"PFAS" ekuthethwa kakhulu ngayo ngoku nazo ziyingozi:

02:49.507 --> 02:52.453
"Kwaye ke sinophawu olukhethekileyo lweeblades zero.

02:52.453 --> 02:59.597
Iiphepha zirotara ngoko ke zenziwe ngezinto
ezidityanisiweyo ze-GRP-GFC ezine-epoxy resin, kuquka

02:59.597 --> 03:04.302
iikhemikhali ze-bisphenol A kunye neze-PFAS ezingapheliyo.

03:04.302 --> 03:12.319
Ngamanye amazwi, yinto enetyhefu kakhulu engabangeli nje
kuphela ukukhuhleka okukhulu ngexesha lokusebenza kweeturbines,

03:12.319 --> 03:16.526
njengoko kungaphikiswayo kwanangeziko lomzi-moya ngokwalo.

03:16.526 --> 03:25.488
Kukho iindawo ezimalunga ne-1,500 eJamani ezingcoliswe zezi PFAS,
apho kwezinye iimeko amanzi angaphantsi

03:25.488 --> 03:35.196
komhlaba engaselwayo okanye amanzi kufuneka
ahluze ngaphambi kokuba asetyenziswe emasimini.

03:35.196 --> 03:36.858
Loo nto iyingozi kakhulu.

03:36.858 --> 03:41.280
Kodwa kutheni isatyhalwa phambili,
kwaye ngubani onomdla wokwenza njalo?

03:41.280 --> 03:44.842
Impendulo enokwenzeka kwalo mbuzo ingaba ngolu hlobo:

03:44.842 --> 03:47.680
'Awuzukuba nanto kwaye ube lonwabile'

03:47.680 --> 03:54.632
Isivakalisi esithathwe kwividiyo ye-World
Economic Forum (WEF) ka-2016 esishwankathela

03:54.632 --> 03:58.598
umbhalo womopolitiki waseDenmark u-Ida Auken.

03:58.598 --> 04:03.001
U-Ida Auken ulilungu lenkqubo
ye-WEF yabaKhokeli beHlabathi abaSelula.

04:03.001 --> 04:06.676
Oko kungakuhle kakhulu kwi-WEF nakwabo basemva kwayo.

04:06.676 --> 04:10.431
Yonke into efunwa ngumntu ifunyanwa njengoncedo.

04:10.431 --> 04:17.525
Kwelinye icala, le nkonzo ibiya kuba lishishini elihle,
kodwa kwelinye icala, wonke umntu ebeya kuba ngummi ocace gca.

04:17.525 --> 04:23.730
Ukuze kufezekiswe oku, izakhiwo ezikhoyo kuqoqosho
nakuluntu kufuneka ziqala zichithwe, kwaye kuya kufuneka

04:23.730 --> 04:28.200
isicwangciso sokwenza oku ngaphandle kokuchasa kubantu.

04:28.200 --> 04:33.953
Ukuze abavoti baseSwitzerland bavote kwezi
zinyathelo zingentla, kufuneka kuqokelelwe iisayini

04:33.953 --> 04:38.475
ezisemthethweni ezili-100,000 ngomhla wama-30 kaJulayi 2025.

04:38.475 --> 04:42.332
Okwangoku, kuqokelelwe iisayini eziphantsi kwama-60,000.

04:42.332 --> 04:48.699
Oku kuthetha ukuba kusafuneka inkxaso engaguqukiyo
evela kubemi baseSwitzerland abanentshiseko ngale micimbi.

04:48.699 --> 04:54.554
Ikomiti icela ukuba amaphepha okusayinwa
abuyiswe ngokuphela kukaJuni 2025 ukuze

04:54.554 --> 04:58.213
kubekho ixesha elaneleyo lokuqinisekisa iisayini.
