1
00:00:00,672 --> 00:00:07,093
Amandla omoya avame ukwethulwa njengohlobo lwamandla olungcolisi
kakhulu imvelo futhi olusekela ukulwa nokuguquka kwesimo sezulu.

2
00:00:07,093 --> 00:00:11,222
Kwisicucu solwazi mayelana nomkhondo wekhabhoni
wamathurbine omoya, inhlangano "Freie

3
00:00:11,222 --> 00:00:13,460
Landschaft Schweiz" (Free Landscape Switzerland) ibhala:

4
00:00:13,460 --> 00:00:19,876
Uma kubhekwa izimo ezingemnandi emvelweni zokwenziwa
kwazo, ukwakhiwa kwazo kanye nokuvuselelwa kwazo,

5
00:00:19,876 --> 00:00:24,112
ukufakwa kwamathurbine omoya kuyingozi esimweni sezulu.

6
00:00:24,112 --> 00:00:26,594
Ngokusho kwe-Freie Landschaft Schweiz (Umhlaba Wokukhululeka
waseSwitzerland), amabhulethi wemishini

7
00:00:26,594 --> 00:00:30,315
yokukhiqiza ugesi ngamandla omoya, ikakhulukazi, adala
izinkinga ezinkulu ngesikhathi sokuvuselelwa kabusha.

8
00:00:30,315 --> 00:00:36,576
Kudingeka izitshalo zokushisa ezikhethekile ukuze
kuphinde kusetshenziswe ama-composite wefayibha aqukethwe kuzo.

9
00:00:36,576 --> 00:00:40,633
Noma kunjalo, ukwakhiwa kwamathurbine
omoya kuyaqhubekela phambili eSwitzerland.

10
00:00:40,633 --> 00:00:44,656
Kuzo zonke izinjini zomoya ezingaphezu
kuka-1 000 ezihleliwe, eziningi zizomisiwa

11
00:00:44,656 --> 00:00:47,796
phakathi kwehlathi noma emaphethelweni kwehlathi.

12
00:00:47,796 --> 00:00:52,296
Manje sekuphikiswa ngendlela
yezinyathelo ezimbili ezidume kakhulu:

13
00:00:52,296 --> 00:00:59,333
Uhlelo Lokuvikela Ihlathi lufuna ukuthi
amathurbine omoya akhiwe ngaphandle kwamahlathi nezihlathi.

14
00:00:59,333 --> 00:01:05,447
Uhlelo Lokuvikela Umphakathi luhlose ukuqinisekisa
ukuthi wonke amaphrojekthi kagesi wokuphehla ngomoya

15
00:01:05,447 --> 00:01:09,120
abekwa ekhethweni kubavoti abathintekayo isitshalo.

16
00:01:09,120 --> 00:01:13,881
Lokhu empeleni kuyinto evamile nje, uma
kubhekwa neminye imiphumela emibi eminingi

17
00:01:13,881 --> 00:01:18,600
yamathurubhayini omoya kubantu, ezilwaneni nasemvelweni.

18
00:01:18,600 --> 00:01:23,968
Ngenxa yomsindo ongaphansi komkhawulo wokuzwa kanye nokudlidliza
kwethunzi abakubangelayo, amathurbine omoya angaholela

19
00:01:23,968 --> 00:01:30,560
ezinhlobonhlobo zezinkinga zempilo ezifana nezinkinga zokugxila,
ukukhathazeka, izinhlungu zekhanda kanye nezinkinga zokulala.

20
00:01:30,560 --> 00:01:36,671
I-Kla.TV ibike ngemiphumela eyingozi yamaturbine omoya
ezinhlelweni ezifana ne "Kubi kakhulu kunomoya

21
00:01:36,671 --> 00:01:44,679
oshisayo nje – Ifayela lamaturbine omoya" kanye ne
"Amaturbine omoya anobuthi njengabakhulumi besimo sezulu?!" .

22
00:01:44,679 --> 00:01:48,809
Bheka izingcaphuno ezimbalwa kuyo:

23
00:01:48,809 --> 00:01:56,392
"Ukusetshenziswa kwamandla omoya kuyakhuthazwa ngenhloso
yokulwa nokuguquka kwesimo sezulu okuthiwa kubangelwa yi-CO₂."

24
00:01:56,392 --> 00:02:00,728
Ukomisa komhlabathi ikakhulukazi kuboniswa kithi
ngendlela emangalisayo nangemifanekiso yobuphelelwa

25
00:02:00,728 --> 00:02:03,520
yomhlaba njengomphumela wokuguquka kwesimo sezulu.

26
00:02:03,520 --> 00:02:09,888
Nokho, izifundo zakamuva zikhombisa ukuthi
amathurbine omoya ikakhulukazi angaholela emomebeni.

27
00:02:09,888 --> 00:02:16,463
Kukhona ugesi omningi otholakala ngamandla omoya futhi intengo
emakethe kagesi isondela kuye ku-zero, noma akukho moya owanele

28
00:02:16,463 --> 00:02:20,717
futhi ugesi kumele uthengwe ngamanani aphezulu kwamanye amazwe.

29
00:02:20,717 --> 00:02:26,115
Lokhu kukhuphula intengo kagesi ngaleyo ndlela
kukhuphula intengo yezimpahla ezikhiqizwayo.

30
00:02:26,115 --> 00:02:30,231
Esikhathini eside, izinkampani
ngeke zikwazi ukusinda endaweni enjalo.

31
00:02:30,231 --> 00:02:34,957
Bayeka ukukhiqiza ngokuphelele noma bathuthele kwenye indawo.

32
00:02:34,957 --> 00:02:40,072
Okusele yisizwe esinamazinga aphezulu
okungasebenzi, esingasakwazi ukuhlangabezana

33
00:02:40,072 --> 00:02:44,916
nezidingo zalo ngenxa yezindleko zamandla eziphezulu.

34
00:02:44,916 --> 00:02:49,507
Okwamanje okuxoxwa kakhulu ngakho "PFAS" nazo zibeka ingozi:

35
00:02:49,507 --> 00:02:52,453
"Futhi-ke sinomsebenzi okhethekile wamabhulethi erotha."

36
00:02:52,453 --> 00:03:00,222
Ngakho-ke amabhulethi erotha enziwe ngezinto ezihlanganisiwe
ze-GRP-GFC ezinerezini ye-epoxy, okuhlanganisa i-bisphenol

37
00:03:00,222 --> 00:03:04,302
A kanye nezikhemikhali ezihlala isikhathi eside ze-PFAS.

38
00:03:04,302 --> 00:03:12,602
Ngamanye amazwi, kuyinto enobuthi obukhulu engabangeli
kuphela ukugqoka okukhulu ngesikhathi sokusebenza kwamaturbine,

39
00:03:12,602 --> 00:03:16,526
njengoba kungaphikiswa ngisho yimboni yomoya uqobo.

40
00:03:16,526 --> 00:03:25,129
Kukhona cishe izindawo eziyi-1 500 eJalimane ezingcoliswe ngalezi
PFAS, lapho kwezinye izimo amanzi angaphansi

41
00:03:25,129 --> 00:03:35,196
komhlaba engasaselulungele ukuphuza noma amanzi kumele
ahluzwe ngaphambi kokuba asetshenziswe emasimini.

42
00:03:35,196 --> 00:03:36,858
Lokho kuyingozi kakhulu.

43
00:03:36,858 --> 00:03:41,280
Kodwa kungani kusaphushwa phambili,
futhi ubani onentshisekelo yokwenza kanjalo?

44
00:03:41,280 --> 00:03:44,842
Impendulo ekholisayo kulo mbuzo ingaba kanje:

45
00:03:44,842 --> 00:03:47,680
Awusoze waba nento kodwa uzoba jabulile

46
00:03:47,680 --> 00:03:54,593
Isivakashi esithathwe kuvidiyo ye-World
Economic Forum (WEF) yango-2016 esifingqa indatshana

47
00:03:54,593 --> 00:03:58,598
yomeluleki wezepolitiki waseDenmark, u-Ida Auken.

48
00:03:58,598 --> 00:04:03,001
Ida Auken uyilungu lohlelo lwabaholi bomhlaba abasha lwe-WEF.

49
00:04:03,001 --> 00:04:06,676
Lokho bekungaba okuhle kakhulu ku-WEF nalabo abasemuva kwayo.

50
00:04:06,676 --> 00:04:10,431
Konke umuntu akudingayo kuthathwa njengesevisi.

51
00:04:10,431 --> 00:04:14,226
Ngakolunye uhlangothi, le nkonzo izoba
ibhizinisi elihle, kodwa ngakolunye uhlangothi, wonke

52
00:04:14,226 --> 00:04:17,525
umuntu uzoba yizakhamuzi ezibonakala ngokuphelele.

53
00:04:17,525 --> 00:04:23,376
Ukuze lokhu kufezeke, izakhiwo ezikhona emnothweni
nasempilweni yomphakathi kumele ziqedwe kuqala, futhi

54
00:04:23,376 --> 00:04:28,200
kudingeka uhlelo lokwenza lokhu ngaphandle kokumelana kwabantu.

55
00:04:28,200 --> 00:04:34,960
Ukuze abavoti baseSwitzerland bakwazi ukuvota kulezi zinhlelo
ezishiwo ngenhla, kufanele kuqoqwe iziginesha ezingama-100,000

56
00:04:34,960 --> 00:04:38,475
ezivumelekile ngaphambi komhla ka-30 Julayi 2025.

57
00:04:38,475 --> 00:04:42,332
Okwamanje, iziginesha ezingaphansi kuka-60 000 sezisiqoqwe.

58
00:04:42,332 --> 00:04:48,699
Lokhu kusho ukuthi kusadingeka ukweseka okuzinikele
okuvela kubantu baseSwitzerland abanentshisekelo kulezi zindaba.

59
00:04:48,699 --> 00:04:54,930
Ikomidi icela ukuthi amashidi osayino
abuyiselwe ngaphambi kokuphela kukaJuni 2025 ukuze kube

60
00:04:54,930 --> 00:04:58,213
nesikhathi esanele sokuba osayino ziqinisekiswe.

