WEBVTT

00:00.672 --> 00:07.093
Amandla omoya avame ukwethulwa njengohlobo lwamandla olungcolisi
kakhulu imvelo futhi olusekela ukulwa nokuguquka kwesimo sezulu.

00:07.093 --> 00:11.222
Kwisicucu solwazi mayelana nomkhondo wekhabhoni
wamathurbine omoya, inhlangano "Freie

00:11.222 --> 00:13.460
Landschaft Schweiz" (Free Landscape Switzerland) ibhala:

00:13.460 --> 00:19.876
Uma kubhekwa izimo ezingemnandi emvelweni zokwenziwa
kwazo, ukwakhiwa kwazo kanye nokuvuselelwa kwazo,

00:19.876 --> 00:24.112
ukufakwa kwamathurbine omoya kuyingozi esimweni sezulu.

00:24.112 --> 00:26.594
Ngokusho kwe-Freie Landschaft Schweiz (Umhlaba Wokukhululeka
waseSwitzerland), amabhulethi wemishini

00:26.594 --> 00:30.315
yokukhiqiza ugesi ngamandla omoya, ikakhulukazi, adala
izinkinga ezinkulu ngesikhathi sokuvuselelwa kabusha.

00:30.315 --> 00:36.576
Kudingeka izitshalo zokushisa ezikhethekile ukuze
kuphinde kusetshenziswe ama-composite wefayibha aqukethwe kuzo.

00:36.576 --> 00:40.633
Noma kunjalo, ukwakhiwa kwamathurbine
omoya kuyaqhubekela phambili eSwitzerland.

00:40.633 --> 00:44.656
Kuzo zonke izinjini zomoya ezingaphezu
kuka-1 000 ezihleliwe, eziningi zizomisiwa

00:44.656 --> 00:47.796
phakathi kwehlathi noma emaphethelweni kwehlathi.

00:47.796 --> 00:52.296
Manje sekuphikiswa ngendlela
yezinyathelo ezimbili ezidume kakhulu:

00:52.296 --> 00:59.333
Uhlelo Lokuvikela Ihlathi lufuna ukuthi
amathurbine omoya akhiwe ngaphandle kwamahlathi nezihlathi.

00:59.333 --> 01:05.447
Uhlelo Lokuvikela Umphakathi luhlose ukuqinisekisa
ukuthi wonke amaphrojekthi kagesi wokuphehla ngomoya

01:05.447 --> 01:09.120
abekwa ekhethweni kubavoti abathintekayo isitshalo.

01:09.120 --> 01:13.881
Lokhu empeleni kuyinto evamile nje, uma
kubhekwa neminye imiphumela emibi eminingi

01:13.881 --> 01:18.600
yamathurubhayini omoya kubantu, ezilwaneni nasemvelweni.

01:18.600 --> 01:23.968
Ngenxa yomsindo ongaphansi komkhawulo wokuzwa kanye nokudlidliza
kwethunzi abakubangelayo, amathurbine omoya angaholela

01:23.968 --> 01:30.560
ezinhlobonhlobo zezinkinga zempilo ezifana nezinkinga zokugxila,
ukukhathazeka, izinhlungu zekhanda kanye nezinkinga zokulala.

01:30.560 --> 01:36.671
I-Kla.TV ibike ngemiphumela eyingozi yamaturbine omoya
ezinhlelweni ezifana ne "Kubi kakhulu kunomoya

01:36.671 --> 01:44.679
oshisayo nje – Ifayela lamaturbine omoya" kanye ne
"Amaturbine omoya anobuthi njengabakhulumi besimo sezulu?!" .

01:44.679 --> 01:48.809
Bheka izingcaphuno ezimbalwa kuyo:

01:48.809 --> 01:56.392
"Ukusetshenziswa kwamandla omoya kuyakhuthazwa ngenhloso
yokulwa nokuguquka kwesimo sezulu okuthiwa kubangelwa yi-CO₂."

01:56.392 --> 02:00.728
Ukomisa komhlabathi ikakhulukazi kuboniswa kithi
ngendlela emangalisayo nangemifanekiso yobuphelelwa

02:00.728 --> 02:03.520
yomhlaba njengomphumela wokuguquka kwesimo sezulu.

02:03.520 --> 02:09.888
Nokho, izifundo zakamuva zikhombisa ukuthi
amathurbine omoya ikakhulukazi angaholela emomebeni.

02:09.888 --> 02:16.463
Kukhona ugesi omningi otholakala ngamandla omoya futhi intengo
emakethe kagesi isondela kuye ku-zero, noma akukho moya owanele

02:16.463 --> 02:20.717
futhi ugesi kumele uthengwe ngamanani aphezulu kwamanye amazwe.

02:20.717 --> 02:26.115
Lokhu kukhuphula intengo kagesi ngaleyo ndlela
kukhuphula intengo yezimpahla ezikhiqizwayo.

02:26.115 --> 02:30.231
Esikhathini eside, izinkampani
ngeke zikwazi ukusinda endaweni enjalo.

02:30.231 --> 02:34.957
Bayeka ukukhiqiza ngokuphelele noma bathuthele kwenye indawo.

02:34.957 --> 02:40.072
Okusele yisizwe esinamazinga aphezulu
okungasebenzi, esingasakwazi ukuhlangabezana

02:40.072 --> 02:44.916
nezidingo zalo ngenxa yezindleko zamandla eziphezulu.

02:44.916 --> 02:49.507
Okwamanje okuxoxwa kakhulu ngakho "PFAS" nazo zibeka ingozi:

02:49.507 --> 02:52.453
"Futhi-ke sinomsebenzi okhethekile wamabhulethi erotha."

02:52.453 --> 03:00.222
Ngakho-ke amabhulethi erotha enziwe ngezinto ezihlanganisiwe
ze-GRP-GFC ezinerezini ye-epoxy, okuhlanganisa i-bisphenol

03:00.222 --> 03:04.302
A kanye nezikhemikhali ezihlala isikhathi eside ze-PFAS.

03:04.302 --> 03:12.602
Ngamanye amazwi, kuyinto enobuthi obukhulu engabangeli
kuphela ukugqoka okukhulu ngesikhathi sokusebenza kwamaturbine,

03:12.602 --> 03:16.526
njengoba kungaphikiswa ngisho yimboni yomoya uqobo.

03:16.526 --> 03:25.129
Kukhona cishe izindawo eziyi-1 500 eJalimane ezingcoliswe ngalezi
PFAS, lapho kwezinye izimo amanzi angaphansi

03:25.129 --> 03:35.196
komhlaba engasaselulungele ukuphuza noma amanzi kumele
ahluzwe ngaphambi kokuba asetshenziswe emasimini.

03:35.196 --> 03:36.858
Lokho kuyingozi kakhulu.

03:36.858 --> 03:41.280
Kodwa kungani kusaphushwa phambili,
futhi ubani onentshisekelo yokwenza kanjalo?

03:41.280 --> 03:44.842
Impendulo ekholisayo kulo mbuzo ingaba kanje:

03:44.842 --> 03:47.680
Awusoze waba nento kodwa uzoba jabulile

03:47.680 --> 03:54.593
Isivakashi esithathwe kuvidiyo ye-World
Economic Forum (WEF) yango-2016 esifingqa indatshana

03:54.593 --> 03:58.598
yomeluleki wezepolitiki waseDenmark, u-Ida Auken.

03:58.598 --> 04:03.001
Ida Auken uyilungu lohlelo lwabaholi bomhlaba abasha lwe-WEF.

04:03.001 --> 04:06.676
Lokho bekungaba okuhle kakhulu ku-WEF nalabo abasemuva kwayo.

04:06.676 --> 04:10.431
Konke umuntu akudingayo kuthathwa njengesevisi.

04:10.431 --> 04:14.226
Ngakolunye uhlangothi, le nkonzo izoba
ibhizinisi elihle, kodwa ngakolunye uhlangothi, wonke

04:14.226 --> 04:17.525
umuntu uzoba yizakhamuzi ezibonakala ngokuphelele.

04:17.525 --> 04:23.376
Ukuze lokhu kufezeke, izakhiwo ezikhona emnothweni
nasempilweni yomphakathi kumele ziqedwe kuqala, futhi

04:23.376 --> 04:28.200
kudingeka uhlelo lokwenza lokhu ngaphandle kokumelana kwabantu.

04:28.200 --> 04:34.960
Ukuze abavoti baseSwitzerland bakwazi ukuvota kulezi zinhlelo
ezishiwo ngenhla, kufanele kuqoqwe iziginesha ezingama-100,000

04:34.960 --> 04:38.475
ezivumelekile ngaphambi komhla ka-30 Julayi 2025.

04:38.475 --> 04:42.332
Okwamanje, iziginesha ezingaphansi kuka-60 000 sezisiqoqwe.

04:42.332 --> 04:48.699
Lokhu kusho ukuthi kusadingeka ukweseka okuzinikele
okuvela kubantu baseSwitzerland abanentshisekelo kulezi zindaba.

04:48.699 --> 04:54.930
Ikomidi icela ukuthi amashidi osayino
abuyiselwe ngaphambi kokuphela kukaJuni 2025 ukuze kube

04:54.930 --> 04:58.213
nesikhathi esanele sokuba osayino ziqinisekiswe.
