WEBVTT

00:00.520 --> 00:06.879
Litsebi tsa tsa thobalano, barupeli ba tsa thobalano, ho se
phutholohe ka bong – ke mohopolo o mocha? Litsebi tse ncha?

00:06.879 --> 00:11.000
Ntshetsopele e nngwe ya botho? Kapa tshenyo ya bona?!

00:11.000 --> 00:15.240
Moeti oa rona puisanong ea kajeno o tla fana ka
maikutlo mabapi le litaba tsena tse tsosang khang.

00:15.240 --> 00:22.879
O ithutetse baeloji, khemistri le thuto ea 'mino, 'me
esale e le moprofesa Univesithing ea Kassel ka lilemo tse 29.

00:22.879 --> 00:27.800
Ho tloha ka 2007, o ntse a sebetsa e le
rasaense oa morero Stanford le San Francisco.

00:27.800 --> 00:35.046
Ka lingoliloeng tsa mahlale tse ka bang 350 le libuka tse 17
tsa boitsebelo, o thathamisitsoe sehlopheng se phahameng ka

00:35.046 --> 00:38.520
ho fetisisa sa bo-ramahlale bohle ba tlhaho ho Research Gate.

00:38.520 --> 00:44.924
O hohela tlhokomelo ea boralitaba ka nyatso ea hae mabapi le
mehato ea ho laola seoa sa coronavirus, ho

00:44.924 --> 00:50.960
futhumala ha lefatše ho bakoang ke batho ka
khabone daeokhsaete, le khopolo-taba ea bong.

00:50.960 --> 00:58.000
Moeti oa kajeno ho Kla.TV: setsebi sa baeloji ea
khōlo ea liphedi Moprofesa Ngaka Ulrich Kutschera.

00:58.000 --> 01:02.359
Rea le amohela, bashebelli ba ratehang, le
kamohelo e mofuthu haholo ho Moprofesa Dr Kutschera.

01:02.359 --> 01:08.879
Ke leboha haholo ka ho etsa leeto le ho
ba teng bakeng sa puisano mona kajeno.

01:08.879 --> 01:11.519
Kea leboha ka memo ea lona e mosa.

01:11.519 --> 01:19.664
Moprofesa Kutschera, mantsoe a tumileng a kang phapano,
transgender le LGBTQ joale ke karolo ea bohlokoa ea puo ea

01:19.664 --> 01:25.952
letsatsi le letsatsi, 'me libekeng tse
'maloa tse fetileng, Mopresidente oa US, Trump, o

01:25.952 --> 01:29.840
itse o ananela feela mefuta e 'meli ea bong.

01:29.840 --> 01:32.040
Ho bile le letsholo la dikgetho le Jeremane.

01:32.040 --> 01:39.200
Friedrich Merz o itse o utlwisisa hore
Trump o ananela feela bong ba batho ba babedi.

01:39.200 --> 01:45.640
Sena se ile sa baka moferefere o moholo ho tsoa
mokhatlong oa basodoma le basali ba ratanang le ba bang ba CSU.

01:45.640 --> 01:51.879
Joaloka setsebi sa baeloji ea khōlo ea liphedi,
karabelo ea hau ke efe mabapi le lipolelo tse joalo?

01:51.879 --> 02:02.528
E, hoo hoa makatsa haholo ebile ke letšoao la ho theoha ha thuto
ea rona ka kakaretso. Carl von Linné, setsebi sa

02:02.528 --> 02:13.800
baeloji sa bohlokoa haholo, o ile a hlahisa lentsoe
"sexus = bong ba baeloji" lingoliloeng ho tloha ka 1735.

02:13.800 --> 02:21.890
Mme ho tloha ka 1735, rona baithuti ba baeloji re tsebile hore
ditshedi tsohle tse kileng tsa ithutwa ho fihlela jwale (ntle le

02:21.890 --> 02:28.451
dibaktheria) di na le bong bo pedi, ke hore, bong =
bong ba baeloji, mme sena se hlalositswe thutong ya

02:28.451 --> 02:33.280
baeloji ya tswammano ho tloha ka Darwin ka tsela e latelang:

02:33.280 --> 02:46.414
Banna (e ka ba li-chimpanzee, empa hape e ka ba batho) ba
hlalosoa e le bahlahisi ba peo ea botona, ke hore, batho ba

02:46.414 --> 02:54.439
hlahisang lisele tse ngata tse nyane tsa thobalano = li-gamete.

02:54.439 --> 03:03.560
Basadi ba hlaloswa e le bafani ba disele
tsa mahe ba nang le mosebetsi wa ho ikatisa.

03:03.560 --> 03:12.794
Mme ho feta 99.9% ya tswalo yohle e phelang, ho
diphologolo le ho batho, e tswela pele ka tsela eo

03:12.794 --> 03:18.120
re bang le karolo e fetang 99% ya banna le basadi.

03:18.120 --> 03:24.199
Ha ho setsebi sa baeloji se fumaneng sebopeho sa
boraro sa sperme lilemong tse 300 tse fetileng.

03:24.199 --> 03:29.000
Ha e le hantle ke motsoako oa lehe le peo ea botona.

03:29.000 --> 03:34.702
Lisele tse kholo tsa mahe tse ruileng limatlafatsi, tse boetse li
na le li-mitochondria, le lisele tse nyenyane

03:34.702 --> 03:40.439
tsa peo. Re bitsa ketsahalo ena anisogamy = ho
se lekane ha mefuta ea lisele tsa ho ikatisa.

03:40.439 --> 03:46.560
Mme ha motho a bua ka thobalano, ntho ya pele e
tlang kelellong ke tlhaloso ya monna le mosadi.

03:46.560 --> 03:53.319
Jwale ntlha ya bobedi ke ena: thutong ya diphedi, ka
dilemo tse ka bang 200, re ntse re utlwisisa thobalano e le

03:53.319 --> 03:58.039
tshebetso ya peo, e leng kopano ya lehe le peo ya bonna.

03:58.039 --> 04:04.007
Liketsahalo tsa thobalano, ke hore liketsahalo tsa lerato, li ka
lebisa tlhaholetsehong ea ka hare (hona joale ke bua

04:04.007 --> 04:09.039
ka batho ka ho khetheha), empa ha se kamehla ho
leng joalo. Mme ke mona moo tsohle li ferekanyang teng.

04:09.039 --> 04:15.512
Batho ba ferekanya thobalano (e leng bong ba
'mele/pepeliso) le maikutlo a lerato a tsosang,

04:15.512 --> 04:20.680
'me sena se baka, nka re, moferefere o sa feleng.

04:20.680 --> 04:27.240
Empa re lula re bolelloa, ka mokhoa oa phatlalatso ea
lipolotiki, hore ho na le mefuta ea bong e fetang e 'meli.

04:27.240 --> 04:33.399
Hantle, hoo ho batla ho lekana le ho re Lefatshe le bataletse.

04:33.399 --> 04:44.160
Ha ho na bopaki le bo bong bakeng sa qoso ea hore ho na
le mefuta ea bong e fetang e 'meli – mona re bua ka bong.

04:44.160 --> 04:52.240
Ka lehlakoreng le leng, ho na le dikgatiso tsa
mahlale tse dikete tse paka hore ho na le bong bo pedi.

04:52.240 --> 04:57.439
Nna ka bonna ke kentse letsoho ka dipampiri tse ngata tsa tsena.

04:57.439 --> 05:05.160
Kahoo ke tumela-hōle ea pele ho
Darwin feela, ha ho letho ho feta moo.

05:05.160 --> 05:13.519
Mme u nahana hore ho fihlile joang boemong bona, hore mohopolo o
ntseng o fumana tšehetso likolong o phatlalatsoe ka bophara

05:13.519 --> 05:20.733
mecheng ea litaba? Sena se ka fumana sebaka joang sechabeng sa
rona ha mang kapa mang ea kileng a ela hloko

05:20.733 --> 05:26.800
le hanyenyane ka phaposing ea thuto ea
baeloji a tseba hore ho na le bong bo peli feela?

05:26.800 --> 05:30.879
Kahoo, re hloka ho hlalosa lentsoe la bobeli.

05:30.879 --> 05:35.600
Lekala = bong ba 'mele, lekala = peo, re hlakisitse.

05:35.600 --> 05:37.920
Empa jwale ho na le lentswe bong.

05:37.920 --> 05:41.319
Ke tlameha ho hlakisa sena haholo-holo.

05:41.319 --> 05:44.959
Oskar Hertwig – ha ho na motho ea mo tsebang, empa e
ne e le setsebi sa baeloji sa bohlokoa haholo-holo.

05:44.959 --> 05:51.634
O ile a sibolla ka lekgetlo la pele ketso ya
ho nontsha mahe a dikgofa tsa lewatle ka 1780

05:51.634 --> 05:56.360
– hore peo ya botona e kopana le sele ya lehe.

05:56.360 --> 06:04.879
O qapile lentsoe 'gender' ka moelelo oa khōlo
ea liphoofolo tsa tonakhōle le tsa tšehali.

06:04.879 --> 06:08.399
Mme mohopolo wa bong o bapala karolo e
kgolo dipatlisisong tsa kgolo ya diphedi.

06:08.399 --> 06:14.759
Ho na le libuka ka thobalano le
bong ho limela tse thunyang, mohlala.

06:14.759 --> 06:20.380
Limela tse thunyang li ka sebetsa e le tsa
bonna le tsa botšehali – tlhahiso ea phofo ea

06:20.380 --> 06:23.759
lipalesa, phetiso ea eona le ho nontša ovary.

06:23.759 --> 06:30.040
Kahoo, re na le khopolo ea bong thutong ea bophelo, e
leng kholo ea liphoofolo tsa tonakholo le tsa tšehali.

06:30.040 --> 06:35.547
Leha ho le jwalo, ka 1955, John Money, setsebi sa
kelello seo re ka buang ka yena ka botlalo

06:35.547 --> 06:39.000
hamorao, o ile a qapa lentswe le letjha bakeng sa bong.

06:39.000 --> 06:46.271
Mme seo se bolela bong ba motho kelellong le
setjhabeng, ke hore, boitsebahatso ba hae

06:46.271 --> 06:51.959
boo a bo bonang e le la monna kapa la mosadi.

06:51.959 --> 07:00.879
Mme jwale ke tlameha ho nyatsa Mopresidente
Trump, ya ferekantseng thobalano le bong.

07:00.879 --> 07:13.787
Kahoo, joale ho tla polelo ea bohlokoa. Ho feta 99% ea banna le
basali bohle, bong (biological gender), e leng ho ba teng ha

07:13.787 --> 07:25.029
litho tsa mantlha tsa thobalano, li-ovary ho basali, li-testicle
ho banna, tseo e leng litho tsa mantlha tsa

07:25.029 --> 07:37.600
thobalano 'me ka tlhaho li hlahisa peo ea botona,
mahe le lihormone tsa thobalano, li tsamaellana.

07:37.600 --> 07:46.713
Ka mantsoe a mang, monna ea tloaelehileng le mosali ea
tloaelehileng – maemong a 99.9% a liketsahalo tsohle, kapa 999 ho

07:46.713 --> 07:54.459
ba 1,000 – ba kena tlas'a sena; leha ho le joalo, ho
na le palo e nyenyane haholo, e ka tlase ho 0.1%,

07:54.459 --> 07:58.639
e nang le seo ho thoeng ke ho se phutholohe ka bong.

07:58.639 --> 08:08.240
Empa jwale o botsitse: Ke hobaneng ha
mohopolo ona o bile le tshusumetso e kalo?

08:08.240 --> 08:17.397
Lebaka ke lena: John Money e ne e le setsebi sa kelello se neng
se batla botumo se tswang New Zealand – hape, e le motho ya

08:17.397 --> 08:26.704
bohlale haholo – ya ileng a fallela United States mme a kenya
thesis ya hae ya bongaka Univesithing ya Harvard ka 1955, eo ho

08:26.704 --> 08:36.233
yona a neng a hlalosa masea a intersex – lesea le le leng ho a
mang a 3,000 ke la intersex, le sa bonahaleng ka ho hlaka e le la

08:36.233 --> 08:44.646
senna kapa sa sesadi – banna/basali, hangata e itlhahela hamorao
– o ne a ba bitsa li-hermaphrodite, e leng phoso

08:44.646 --> 08:52.360
– mme a qapa mohopolo o neng o fana ka maikutlo a
hore boitsebahatso ba banna le basali bo fetoha.

08:52.360 --> 08:59.120
Ho na le masea a intersex moo ho sa
nepahalang hantle. Empa ke le leng feela ho ba 3,000.

08:59.120 --> 09:05.168
Kahoo esale a hlahisa lintlha ka tsela e fosahetseng, mme ke eona
nyatso e kholo eo nka ratang ho e pheta hape mona

09:05.168 --> 09:10.840
ka ho hlaka: maemong a fetang 99%, ha ho na
bothata ho hang, kaha thobalano le bong lia tsamaellana.

09:10.840 --> 09:19.459
Empa ho na le palo e nyenyane haholo, e ka tlase ho 0.1%,
moo monna oa 'mele, motho oa XY, a nahanang joaloka

09:19.459 --> 09:25.159
mosali ka kelellong ea hae. Sena se fumaneha ka seoelo haholo.

09:25.159 --> 09:36.901
Ho latela motheo ona, ho ile ha thehoa mohopolo o bohlokoa oa
hore kaofela ha rona re ka fetola bong ba rona ka tsela

09:36.901 --> 09:47.919
e itseng (hobane ho na le masea a 'intersex', ke
hore, batho ba 'transsexual' ba fumaneha ka seoelo haholo).

09:47.919 --> 09:54.919
Leha ho le jwalo, le kgethollo eo ke seng ke
e hlakisitse mona ha e kenngwe tshebetsong.

09:54.919 --> 10:08.080
Ke moferefere o feletseng, o etsahalang
haholo-holo boemong ba pele ho kereche. Hobaneng?

10:08.080 --> 10:13.639
Bana ba ka kgetholla bashanyana le banana ka tlhaho.

10:13.639 --> 10:16.000
Ke tlhaho ea tlhaho.

10:16.000 --> 10:22.076
Mme bana ba tseba hore 99.9% ya bana bohle ba bang ke bashanyana
kapa banana. Hore ho na le mehlala ena e sa tlwaelehang,

10:22.076 --> 10:26.240
ho lokile, e teng hohle. Mekgwa e sa tlwaelehang e teng hohle.

10:26.240 --> 10:32.044
Ka mantsoe a mang, ke mohopolo o ipatetsang nnete
ea hore ke batho ba fokolang haholo feela ba

10:32.044 --> 10:35.559
amehang ke ho se tsamaisane ha tsa botona le tsa bong.

10:35.559 --> 10:36.799
Karabo ke eo.

10:36.799 --> 10:39.639
Empa John Money ha a sa tsebahala
haholo mona Jeremane hona joale.

10:39.639 --> 10:41.120
Ehlile baa e pata.

10:41.120 --> 10:49.837
Empa ho ka etsahala joang, ha o re joale ho latela lipalo,
hore sehlotšoana se senyenyane hakana, nka re bongata ba se

10:49.837 --> 10:54.679
ntseng se tumme sechabeng sa rona hajoale, se batla se re tšosa?

10:54.679 --> 10:59.120
Ha o sa dumellwa le ho bolela hore ho na le bong ba babedi feela.

10:59.120 --> 11:03.120
E, lentsoe "ho tšosetsoa" le nepahetse hantle.

11:03.120 --> 11:05.600
Nka tshehetsa ka botlalo sohle seo o se buang.

11:05.600 --> 11:07.840
Joale, hoo ho etsahetse jwang?

11:07.840 --> 11:19.399
Lebaka le leng la sena ke hore naheng ea Jeremane – le naheng ea
US hape, empa joale Trump o bua ka ho otloloha ebile o laetse –

11:19.399 --> 11:26.895
ho hlakile hore lihlopha tse fokolang li na
le tšehetso e kholo ho tsoa ho mokha oa

11:26.895 --> 11:31.519
ma-lefubelu a botala hoo li ka tšosang bongata.

11:31.519 --> 11:32.399
Ke moo e tswang teng.

11:32.399 --> 11:37.720
Leha ho le jwalo, qetellong, e dula e thehilwe
ho ho se tsebe dintlha tsa motheo tsa baeloji.

11:37.720 --> 11:45.639
Ke hlalositse tsohle bukeng ena – ke bua hape
hobane ke tlamehile, ho seng jwalo ke tla qoswa.

11:45.639 --> 11:54.000
Le mekhatlo ea lipolotiki, le ba hloohong
ba WHO, ba ferekanya thobalano le bong.

11:54.000 --> 12:06.063
Ha ba tsebe hore litho tsa mantlha tsa thobalano ke matsoele ho
banna le makoa ho basali, le hore litho tsa ho kopanela liphate,

12:06.063 --> 12:12.840
e leng leqheka le botšehali, ke likarolo tse hlahang ka morao.

12:12.840 --> 12:21.879
Banna le basali ba hlalosoa ke lisele tse fapaneng tsa
thobalano kapa li-gamete, tse hlahisoang ka har'a li-gonad.

12:21.879 --> 12:28.759
Le tsebo ena, e nang le lilemo tse 200, e mpa feela e lahlehetse.

12:28.759 --> 12:34.519
Mme thuto ya bophelo e mpa e ntse e nyenyefatswa ka
mokgwa o hlophisehileng mme e sutumelletswa morao.

12:34.519 --> 12:37.922
Mme bo-ramahlale ba bophelo, haeba u
ramahlale oa bophelo 'me u bua phatlalatsa joaloka

12:37.922 --> 12:39.799
'na, u se u le mothating oa ho kena chankaneng.

12:39.799 --> 12:42.039
Ho se ho fihlilwe mona.

12:42.039 --> 12:48.877
Ke hakaalo matla ao ba nang le ona, baqapi
bana ba mehopolo ea bohata ba saense, eo ka

12:48.877 --> 12:52.159
pono ea ka e batlang e tšoana le bolumeli.

12:52.159 --> 12:53.879
E se e fihlile hole joalo, e.

12:53.879 --> 12:58.639
U boletse ka bokhutšoanyane ka lentsoe "gender dysphoria" pejana.

12:58.639 --> 13:01.480
Na o ka hlalosa hape bakeng sa bashebelli ba rona: Ke eng?

13:01.480 --> 13:04.120
U boetse u ngola haholo ka sena bukeng ea hau.

13:04.120 --> 13:10.679
Ba buisana ka sena mabapi le
sebini sa 'mino oa rock, Mick Jagger.

13:10.679 --> 13:12.480
U fihlile jwang papising ena?

13:12.480 --> 13:18.399
Hantle, pele ho tsohle, ke ithutetse thuto ea 'mino ka bonna 'me
esale ke letsa piano ho tloha bongoaneng, 'me le eona ke 'mino.

13:18.399 --> 13:21.039
Empa ha ke morati wa Mick Jagger le Rolling Stones.

13:21.039 --> 13:32.279
Empa Mick Jagger ke monna ya ileng a fumana tsela ya hae mminong
a le dilemo di 18, mme hape le bophelong ba hae ba lekunutu.

13:32.279 --> 13:35.279
Mme o ne a dula a re: Ke rata basadi ba batjha.

13:35.279 --> 13:40.759
Ka hona o na le bana ba robeli le balekane ba bahlano.

13:40.759 --> 13:43.639
O ntse a eme leha a le lilemo li
80 mme o re: Ke tshwana le jwalo.

13:43.639 --> 13:50.480
Ho hlakisa sena, ke qapile lentsoe 'thabo e fetisisang ea bong'.

13:50.480 --> 14:00.108
E ne e le sieo pele, e fumaneha feela ka bukeng: thabo e
fetisisang ea bong, ke hore, ha monna kapa mosali a iketlile

14:00.108 --> 14:05.000
ka ho feletseng le ho amohela hore ke monna kapa mosali.

14:05.000 --> 14:08.706
Ha a le lilemo li 80, Mick Jagger o ntse a
ikutloa a phutholohile hantle e le monna – 'me le

14:08.706 --> 14:11.519
balekane ba hae ba ikutloa ka tsela e tšoanang.

14:11.519 --> 14:18.159
Ha o sheba metswalle ya Mick Jagger, kaofela ke
dimotlelara, kahoo ke thabo e fetisisang ya bong.

14:18.159 --> 14:23.399
Mme hang ha re se re hlalositse lentswe la thabo ya
bong, re ka arola ho se phutholohe ha bong habonolo.

14:23.399 --> 14:32.559
Gender dysphoria e bolela ho se
kgotsofale ho feteletseng ka bong ba motho.

14:32.559 --> 14:42.177
Mme jwale ho na le ntho ya bohlokwa haholo eo re lokelang ho e
hlokomela mona: ho na le peresente e totobetseng, e hlalositsweng

14:42.177 --> 14:50.067
ke saense, e ka tlase ho 0.1 – kapa hantle-ntle 0.01%
– ya batho bohle mekgweng ya Bophirimela ba nang le

14:50.067 --> 14:54.440
bothata ba nnete ba ho se phutholohe ka bong ba bona.

14:54.440 --> 15:03.159
Ke bile le dipuisano tse mmalwa le motho ya tummeng ka ho
fetisisa ya fetotseng bong ya XY Univesithing ya Stanford.

15:03.159 --> 15:08.919
Mofumahatsana Lily Zheng, monna oa XY.

15:08.919 --> 15:17.723
Mme Lily Zheng – o ka mo fumana hohle inthaneteng – le yena o
hlaha mecheng ya phatlalatso. Ho tloha bonyaneng, nako e telele

15:17.723 --> 15:27.919
pele a fihla dilemong tsa botjha, o ile a utlwa eka o mmeleng o
fosahetseng mme yaba o ba le mathata a tebileng haholo a kelello.

15:27.919 --> 15:33.900
Kahoo ke kgodisehile hore motho enwa, motho wa
trans-XY, o na le bothata ba nnete ba ho se phutholohe ka

15:33.900 --> 15:37.879
bong ba hae; ha ke kgone ho e hlalosa ka tsela e nngwe.

15:37.879 --> 15:42.200
Ka hodimo ho moo, leha ho le jwalo, ho na le
sehlopha se tjhesehelang feshene ka tsela e feteletseng.

15:42.200 --> 15:47.039
Bona, ho fihlela ka 2010 e ne e le ka tlase haholo ho 0.1%.

15:47.039 --> 15:58.159
Hona joale re na le 0.5% ea bana le bacha ba lilemong tsa bocha
naheng ea USA ba ikutloang eka ba phela 'meleng o fosahetseng.

15:58.159 --> 16:05.493
Leha ho le jwalo, ho na le boikitlaetso ba batswadi
naheng ya USA bo kenyeletsang banyalani ba 1,700 ba

16:05.493 --> 16:09.639
nang le mora kapa moradi ya tshwenngwang ke boemo bona.

16:09.639 --> 16:15.650
Mme batswadi bana ba thehile sehlopha se sebetsang le ditsebi tsa
kelello – ke tseba tse ding tsa ditsebi tsena tsa kelello ka

16:15.650 --> 16:20.992
bonna – mme ho hlakile haholo hore re tlameha ho
lwantsha sehlopha sena sa borapedi ba feshene, sehlopha sena sa

16:20.992 --> 16:24.679
borapedi ba feshene ya batho ba fetolang bong, ka thuto.

16:24.679 --> 16:27.519
O ka tseba phapang joang? Ho bonolo!

16:27.519 --> 16:30.399
Ho se phutholohe 'meleng ka lebaka la bong ho 'nete
ho hlaha nako e telele pele ho ho qaleha ho ba mocha.

16:30.399 --> 16:36.880
Kahoo haeba moshanyana ho tloha dilemong tse tharo
kapa tse nne a bapala feela ka dipopi mme a

16:36.880 --> 16:40.879
itshwara ka mokgwa wa basadi haholo, sena e ka ba sesupo.

16:40.879 --> 16:48.005
Leha ho le jwalo, haeba moshanyana kapa ngwanana a hola ka mokgwa
o tlwaelehileng ho fihlela dilemong tsa botjha mme ka

16:48.005 --> 16:54.771
tshohanyetso le ka mokgwa o sa lebelloang a ikutlwa a le mmeleng
o fosahetseng, sena ke sesupo se matla haholo sa

16:54.771 --> 17:01.159
ho ferekana ha bong ho qadileng ka potlako, kapa
ROGD. Tshebetso ena e ka thibelwa feela ka thuto.

17:01.159 --> 17:07.601
Re tlameha ho thibela sena ka hohlehohle: ho tima thobalano ka
lik'hemik'hale, ke hore, ho fana ka meriana e thibelang

17:07.601 --> 17:14.079
ho tsofala thobalong le lintho tse ling, ho kenyeletsa le
ho khaoloa ha matsoele. Sena sohle se tlameha ho emisoa.

17:14.079 --> 17:16.200
Trump o etsa hantle feela.

17:16.200 --> 17:24.440
Leha ho le jwalo, re tlameha hape ho bolela hore ho na le
karolo e nyane ya batho ba lokelang tshireletso ya rona.

17:24.440 --> 17:31.319
O ke ke wa re batho bohle ba transgender ke baferefere;
hoo ke phoso e feletseng. Ho na le palo e nyane feela.

17:31.319 --> 17:37.599
Hantle, empa ha ke nahane hore karolo ena e nyane
ke bothata boo re nang le bona sechabeng hajoale.

17:37.599 --> 17:40.160
U boletse: borapedi ba feshene ke bothata.

17:40.160 --> 17:46.920
Hona jwale ho ntse ho etswa boikitlaetso ba ho
kgothaletsa batjha hore ba kenye letsoho tabeng ena.

17:46.920 --> 17:51.480
Batjha le bona ba fuwa ditlhahiso
tse ngata, jwalo ka ha o boletse.

17:51.480 --> 17:54.279
Jwale o boetse o buile ka ho kgaola thobalano ka dikhemikhale.

17:54.279 --> 17:57.079
Nka rata ho kgutlela ho ntho eo o e hlalosang bukeng.

17:57.079 --> 18:00.240
Ho a khahla haholo, Kla.TV e se e tlalehile ka sena.

18:00.240 --> 18:05.240
John Money o ile a qala teko e neng
e akarelletsa mahahapa a ha Reimer.

18:05.240 --> 18:11.079
Hona e ne e se ho tlosoa matla ka lik'hemik'hale, e ne e
le ho tlosoa matla ka ho buuoa ha ngoana ea lilemo li peli.

18:11.079 --> 18:13.359
U nahana'ng ka teko ena?

18:13.359 --> 18:20.319
Mohlomong o ka hlalosa, o sebedisa teko ena e le mohlala:
Sena se amana jwang le thabo/ho se phutholohe ka lebaka la bong?

18:20.319 --> 18:22.440
Kahoo, ho kgutlela ho ba wa nnete:

18:22.440 --> 18:29.751
Ke buile le Moprofesa Milton Diamond... o sa tsoa hlokahala. E ne
e le moprofesa oa baeloji ea ileng a loantša John Money ka lilemo

18:29.751 --> 18:35.667
tse mashome, a phephetsa maikutlo a hae, a ba a isa
taba lekhotleng, 'me ke na le lintlha tse ngata tsa ka

18:35.667 --> 18:39.000
hare ka taba eo, tseo le tsona ke li kenyelitseng bukeng.

18:39.000 --> 18:48.517
Taba ke ena: John Money e ne e le monna ea neng a batla tlotla,
ea nahanelang eena feela haholo, ea se nang bana, mohlomong a

18:48.517 --> 18:53.559
rata batho ba bong bo fapaneng – empa hape a le bohlale haholo.

18:53.559 --> 18:57.759
O sebeditse e le setsebi sa tsa thobalano bophelo bohle ba hae.

18:57.759 --> 19:02.119
O ile a iqapela lentswe sexologist; le utlwahala le le letle.

19:02.119 --> 19:11.321
Eaba, ka 1965, ho bile le ketsahalo eo ho yona lenyora le
lenyenyane la moena wa mofuthu le ileng la senngwa nakong ya

19:11.321 --> 19:16.680
kutu ka sesebediswa sa motlakase – le ne le nyametse feela.

19:16.680 --> 19:20.425
Kamora moo, batsoali ba ne ba ferekane haholo. Eaba ba
utlwa ka Moprofesa ya tummeng John Money thelevisheneng

19:20.425 --> 19:23.319
mme ba ikopanya le yena. Mme a re, "E, ho lokile haholo!"

19:23.319 --> 19:30.684
Joale re buola moshanyana, re tlosa litho tsa hae tsa mantlha tsa
thobalano, e leng matsoele. Ebe re na le mohlala o

19:30.684 --> 19:37.839
laolang, Moena Reimer oa Pele, moshanyana, ebe re
na le ea buotsoeng, 'me re mo holisa e le ngoanana.

19:37.839 --> 19:40.400
Mme seo ha se a ka sa sebetsa ho hang.

19:40.400 --> 19:48.119
Mona ba ka boela ba hatella ka ho hlaka thabo e feteletseng
ea bong eo ke e hlalositseng ka bokhabane ho Mick Jagger.

19:48.119 --> 19:53.519
Castrato o ne a dula a itlhalosa e le moshanyana.

19:53.519 --> 19:58.200
O ne a hoeletsa a apere mose oa ngoanana: Ke moshanyana!

19:58.200 --> 19:59.160
Leha a ile a khaolwa.

19:59.160 --> 20:04.829
E tsoa kae? Ho hlakile hantle hore sena se bakoa ke
taba ea hore batho le liphoofolo tse ling tse

20:04.829 --> 20:09.079
anyesang qalong li hola e le tsa mosali pele li tsoaloa.

20:09.079 --> 20:17.362
Ha chromosome ea Y e qala ho sebetsa, gene e kholo e laolang SRY
e ho chromosome ea Y, kamora beke ea botshelela ea

20:17.362 --> 20:26.000
bokhachane, embryo, e neng e le ea mosali
haholo-holo, e fetoloa hore e be ea monna ka mafolofolo.

20:26.000 --> 20:31.319
Hamorao, boko, boo ka tlhaho e leng ba
bosali, bo etswa hore bo be ba bonna ka matla.

20:31.319 --> 20:37.035
Sena se ne se se se le ntho e tloaelehileng ho moena oa
Reimer, ea neng a se a etselitsoe ho ba monna-monna

20:37.035 --> 20:41.559
leha a ne a se a tlositsoe metsoanyana a le lilemo li peli.

20:41.559 --> 20:43.680
O ka bona seo ka ho phethahala moo.

20:43.680 --> 20:52.984
Mme tabeng ya batho ba nnete ba transgender ba XY, e leng banna
ba ikutlwang jwaloka basadi, jwaloka Lily Zheng, ho ipopa ha

20:52.984 --> 21:00.488
bobedi ha bong bo botona bokong boo qalong e leng
ba basadi ha ho a sebetsa, mme sena se ka bontshwa

21:00.488 --> 21:04.640
ka ho hlaka ka ho sebedisa sesupo sa bong le boko.

21:04.640 --> 21:07.039
Re tseba haholo ka linyeoe tsena tsa baeloji.

21:07.039 --> 21:14.640
Ho qetela ka Reimer: barab'abo rōna ka bobeli ba
ile ba ipolaea, e leng taba e bohloko haholo-holo.

21:14.640 --> 21:22.102
Castrato – John Money o ile a re: "Ho babatseha, ha o
fihla dilemong tsa ho ba moholo, re tla o kenya botona ba

21:22.102 --> 21:26.000
polasetiki mme ka nako eo o ka phela jwalo ka mosadi."

21:26.000 --> 21:28.400
"Ha o hloke bana leha ho le jwalo." Le yena o ne a se na bana.

21:28.400 --> 21:33.298
Bana ha ba na karolo ho hang le ho hang
lefatšeng lena la batho ba nang le maikutlo a tiileng

21:33.298 --> 21:35.759
a bong, ntle le mohlomong hore ba hlekefeloe.

21:35.759 --> 21:39.799
Bana ha ba hlaha kae kapa kae, kapa
mohlomong ba hlaha hanyenyane feela.

21:39.799 --> 21:47.255
Hantle, 'me taba e ile ea mpefala hoo ha Moprofesa ea tummeng
John Money a tla ho bua le batsoali. Ketsahalong e 'ngoe, Reimer

21:47.255 --> 21:54.178
o ne a le lilemo li ka bang 8, 'me banab'abo e ne e le sepetlele
– ba ne ba le Univesithing ea Johns Hopkins – 'me ba

21:54.178 --> 22:01.319
hloella marulelong 'me ba re, "Re tla itahlela fatše re
ipolaee haeba re ka hlola re bona sebata seo John Money hape!"

22:01.319 --> 22:03.960
E ne e le mpe haholo! E ne e le mpe haholo!

22:03.960 --> 22:06.519
Mme castrato eo, e ne e le hore o ne a hloriswa.

22:06.519 --> 22:09.440
Kahoo e ne e le tšoso ea kelello.

22:09.440 --> 22:16.739
Hamorao o ile a buuoa ho khutlisa boemo ba hae, a
nyala, a inkela bana, empa joale mosali oa hae le

22:16.739 --> 22:21.359
eena a mo tlohela, kahoo a ithunya a le lilemo li 39.

22:21.359 --> 22:22.839
Sehlōhō haholo-holo.

22:22.839 --> 22:25.480
Jwale ke qetello.

22:25.480 --> 22:32.680
Ho fihlela lefung la hae, John Money o ile
a hana nyatso mabapi le teko e hlolehileng.

22:32.680 --> 22:36.519
O itse: Tsohle di sebeditse!

22:36.519 --> 22:38.559
O ile a mpa a se hlokomela.

22:38.559 --> 22:46.415
Mme e ne e le monna ya matla a fetisisang a tsheheditsweng ke
bong, ho lokela ho bolelwe, hoo a neng a mpa a hoeletsa ho

22:46.415 --> 22:54.730
kgutsisa ditsebi dikopanong, mme ho bonahala a ile a phaphatsa
Milton Diamond kopanong e nngwe, e leng ntho e sa tswang ho dula

22:54.730 --> 22:59.359
e le kelellong tsa batho ho fihlela kajeno. Ho fihlela kajeno.

22:59.359 --> 23:08.755
Ka hona, kgopolo ya bong e neng e se e hanetswe ka bo-1960 e
ile ya kgona ho amoheleha, e leng hore, ka motheo, re ka fetola

23:08.755 --> 23:13.920
boitsebahatso ba rona ba bong bo amanang le kelello le setjhaba.

23:13.920 --> 23:19.119
Molao oa Boikemelo, ke motlae feela, e. Ho bile joalo kamehla.

23:19.119 --> 23:28.799
Mme bo-ramahlale ba bophelo ba kang nna, ba neng ba le mosebetsing
wa thuto, re ile ra loantshana le bona ka molao, jwalo-jwalo.

23:28.799 --> 23:36.188
Kahoo, ho akaretsa, hobane re tlameha ho qetela, re ka re ... Le
e bitsa sekhobo sa feshene, sekhobo sa feshene sa mohopolo oa

23:36.188 --> 23:43.401
bong, kamoo re se iponang kateng kajeno, kamoo re se iponang
kateng likolong, liunivesithing, ha e le hantle se khalemetsoe

23:43.401 --> 23:50.359
ka ho hlaka, empa se fumane tšusumetso sechabeng sa rona – 'me,
joalo ka ha le bolela, se tlameha ho loantsoa ka mafolofolo.

23:50.359 --> 23:52.799
Ke mofuta feela oa bolumeli ba sebaka.

23:52.799 --> 23:57.359
Hoo ho hlakile haholo. Ha e le hantle ke
sehlopha sa borapedi bo sa tlwaelehang.

23:57.359 --> 24:02.920
O ka e bapisa le kgopolo ya phetoho ya tlelaemete.

24:02.920 --> 24:12.167
Tlelaemete esale e fetoha, empa khopolo-taba ea CO², e leng
hore khabone daeokhase e bile sesosa se seholo sa ho futhumala

24:12.167 --> 24:16.160
ho fokolang ha lefats'e ho tlalehiloeng, ha e so ka e pakoa.

24:16.160 --> 24:20.605
Ha ho na kamano e tsitsitseng e bontšang
hore maemo a CO² le mocheso o karolelano oa

24:20.605 --> 24:23.079
lefatše li ea eketseha ka nako e le 'ngoe.

24:23.079 --> 24:29.325
Kahoo mang kapa mang ea nang le khatiso 'me a e romella ho
'na, nka thabela ho e bala. Ha ke tsebe le e le 'ngoe, kea

24:29.325 --> 24:33.759
tseba... ke balile makholo. Ke sehlopha se chesehang sa feshene.

24:33.759 --> 24:41.068
Kahoo, mohopolo oa transgender o tšoana le bohlanya ba phetoho ea
tlelaemete, joalo ka taba ea coronavirus – eo e ka bang taba e

24:41.068 --> 24:48.440
'ngoe – tsena ke mekhoa ea nakoana, 'me bo-ramahlale ba seng
bakae ba ikemetseng ba ntseng ba le teng ba tlameha ho "loantša".

24:48.440 --> 24:55.860
Mme ke thabile hore ebe Mopresidente Trump, eo hangata a buang a
sa potapote, eo e seng kamehla a nepang ka botlalo, empa ka

24:55.860 --> 25:03.880
molao-motheo a tlisa morero o utlwahalang moqoqong mme a bolela
ka ho totobatsa: Ho na le bong bo pedi Amerika. E leng nnete.

25:03.880 --> 25:06.519
Kea leboha haholo ka nako ea lona...

25:06.519 --> 25:07.200
Kea leboha haholo!

25:07.200 --> 25:09.079
... mme re u lakaletsa katleho e kholo ka buka ea hau.

25:09.079 --> 25:10.680
Kea leboha!

25:10.680 --> 25:12.484
Mehloli eohle le bopaki bo amanang le lipolelo tsa Prof. Dr.
Kutschera li hlahisitsoe ka botlalo 'me li bontšitsoe ka

25:12.484 --> 25:14.149
litšoantšo bukeng ea hae ea morao-rao: "U. Kutschera: Tlhaselo ea
Tlhaho. Morero oa Mohloli o Motala o Senya

25:14.149 --> 25:16.160
Sechaba sa Rona. Mofani: Tredition, Hamburg, 2024"
http://www.evolutionsbiologen.de/media/files/flyer.pdf

25:16.160 --> 25:18.372
Mabapi le kgopolo ya hore mokgatlo wa batho ba fetotseng bong ke
sehlopha feela sa feshene e sa tlwaelehang, re kgothalletsa

25:18.372 --> 25:19.907
lenaneo le latelang e le tlatsetso puisong
ena: Morero o kotsi ka morao ho mohopolo oa

25:19.907 --> 25:20.799
batho ba fetotseng bong https://www.kla.tv/29454
