WEBVTT

00:01.241 --> 00:06.185
Шәхси ID-карталарның һәм керү рөхсәтләренең,
шул исәптән санлы акчаның, арта барган

00:06.185 --> 00:10.156
санлаштыруы аркасында шәхси ирегегезнең бетүен көтәсезме?

00:10.156 --> 00:16.571
Тулы контрольле санлы системада тотылгансыңмы? Һәм
моның белән генә дә түгел: әгәр син хакимлек итүче

00:16.571 --> 00:20.840
дөнья хөкүмәте кагыйдәләренә буйсынмасаң, сине җәза көтә.

00:20.840 --> 00:27.188
Һәм икътисади файда китермәүчеләр
җәмәгать тормышыннан җиңел генә читләштерелә.

00:27.188 --> 00:33.863
Бу бары тик куркуга баткан конспирологларның караңгы фантазияләре
генәме, әллә санлы үсешләр тарафыннан тудырылган җитди

00:33.863 --> 00:37.275
куркынычлармы? Без бу сорауны бүгенге тапшыруда өйрәнербез.

00:37.275 --> 00:43.385
Чынлык шунда ки, хөкүмәтләр үз гражданнары өчен санлы
шәхес таныклыкларын кертә – кайберләре моны ирекле

00:43.385 --> 00:47.906
рәвештә башкара, ә кайберләре аларны кертүне алга этәрә.

00:47.906 --> 00:54.526
Бу сезнең шәхесегезне раслаучы санлы дәлил, ул паспортыгызга тиң.

00:54.526 --> 01:01.727
Бу өчен төрле вариантлар бар: электрон кодлар,
смартфоныңыздагы кушымта яки имплантацияләнгән чип.

01:01.727 --> 01:09.114
Йөздән, куллардан яки иристан сканерланган биометрик мәгълүматлар
шулай ук цифрлы шәхесне раслаучы документ булып тора.

01:09.114 --> 01:15.141
Мәсәлән, Бөекбритания хөкүмәте бер реклама
ролигын чыгарды, анда физик ID-картаны кулланган

01:15.141 --> 01:19.279
һәркемне уңмаган һәм искергән итеп күрсәтәләр.

01:19.279 --> 01:26.223
Daily Mail өчен язган кунак мәкаләсендә элекке
Бөекбритания премьер-министры Тони Блэр санлы шәхеснең бөтен

01:26.223 --> 01:30.144
проблемаларны хәл итүче универсаль чара булуын мактый:

01:30.144 --> 01:37.281
НХС көтү исемлекләрен кыскартудан башлап, канунсыз
мигрантларны эзләп табуга, социаль ярдәм алдауларын киметүгә һәм

01:37.281 --> 01:42.111
Бөекбритания хөкүмәтенең финанс кризисын хәл итүгә кадәр.

01:42.111 --> 01:49.355
Тони Блэр «Бу (санлы шәхесне раслау) наркотикларга каршы
тикшеренүләрне бөтенләй яңа төр дәвалау чаралары белән

01:49.355 --> 01:57.389
үзгәртә, алар безгә сәламәтлек саклау системасын
дәвалаудан бигрәк авыруларны кисәтүгә юнәлтергә мөмкинлек бирә.»

01:57.389 --> 02:07.527
Әгәр без йөз тану, мәгълүматлар һәм ДНК потенциалын файдалансак,
җинаятьчелек дәрәҗәсен гади генә түгел, ә тамырдан киметер идек.

02:07.527 --> 02:12.941
Безгә моның барысына да керү өчен тиешле
санлы инфраструктура кирәк. Һәм санлы шәхесне

02:12.941 --> 02:17.720
раслаучы идентификатор моның аерылгысыз өлеше.

02:17.720 --> 02:25.477
Бөекбритания премьер-министры Кир Стармер вазифага
керешкәннән соң илнең санлы шәхесне раслау базарын

02:25.477 --> 02:30.585
күзәтү максатыннан санлы шәхесләр идарәсе булдырылды.

02:30.585 --> 02:37.965
The Daily Mail, The Times of London, the Financial Times һәм
Sky News күпсанлы мәкаләләр, аңлатмалар һәм редакцион язмалар

02:37.965 --> 02:42.474
бастырдылар санлы шәхеснең мөмкин булган могҗизалары турында.

02:42.474 --> 02:50.558
Димәк, кешеләрнең санлы шәхесләре заманча
дәүләтнең гади генә технологик үсеше генәме?

02:50.558 --> 02:57.079
Грециядә хөкүмәт Европа Берлеге санлы шәхесне раслаучы
капчыкны спорт стадионнарына керү өчен мәҗбүри итеп

02:57.079 --> 03:01.159
куеп, аны җәмәгатьчелеккә кабул итәрлек итәргә тырыша.

03:01.159 --> 03:08.705
Кениядә планлаштырылган биометрик санлы шәхесне раслау
системасы Билл һәм Мелинда Гейтс фонды тарафыннан хуплана.

03:08.705 --> 03:16.663
Бангладешта хөкүмәт ID2020 оешмасы һәм GAVI вакцина
альянсы белән берлектә балаларны тууга теркәгәндә яки

03:16.663 --> 03:21.357
вакцинацияләгәндә аларга санлы шәхес таныклыгы бирә.

03:21.357 --> 03:28.641
Австралия социаль челтәрләргә керү өчен яшьне
тикшерүне мәҗбүри итүче закон кабул итте. Мөгаен,

03:28.641 --> 03:34.426
моны санлы шәхесне раслау ярдәмендә башкарачаклар.

03:34.426 --> 03:42.696
«ЕС 2026 елга кадәр әгъза дәүләтләрнең чик үтү
пунктларында биометрик санлы шәхесне раслау системаларын кертүне

03:42.696 --> 03:48.339
планлаштыра», диде ЕС комиссары Апостолос Цицикостас Давоста.

03:48.339 --> 03:57.049
Европа цифрлы шәхесне кертү
кагыйдәләре 2025 елның 6 мартында көченә керде.

03:57.049 --> 04:05.930
Алар 2026 елдан башлап барлык Европа Берлеге
гражданнарына Европа санлы капчыгын кулланырга мөмкинлек бирә.

04:05.930 --> 04:12.516
Бу мобиль кушымта рәвешендә тәкъдим
ителәчәк, ул һәр әгъза дәүләттә дә булачак.

04:12.516 --> 04:17.503
Бу кешеләргә тулы куркынычсызлык шартларында интернетта
үзләрен расларга һәм шуның белән бөтен Европа буйлап

04:17.503 --> 04:21.241
дәүләт һәм шәхси онлайн хезмәтләргә керү мөмкинлеге бирәчәк.

04:21.241 --> 04:28.182
Таиландта Милли тапшыру һәм телекоммуникация комиссиясе (NBTC)
шәхесне идентификацияләү максатында шәхси

04:28.182 --> 04:36.553
биометрик үзенчәлекләрне кулланучы SIM-карталарны
теркәү системасын кертү турында карар кабул итте.

04:36.553 --> 04:42.023
Бу кешеләр өчен санлы шәхесне дөнья күләмендә
үстерү һәм кертү мисалларының бары тик берничәсе

04:42.023 --> 04:46.387
генә. Чынлыкта тагын да күбрәк мисал китерергә мөмкин.

04:46.387 --> 04:50.042
Тиеннең икенче ягы һәм куркынычлар

04:50.042 --> 04:54.560
Шәхси мәгълүматларны яклау

04:54.560 --> 05:01.134
Мәгълүматларны яклау киң таралган, ләкин чынбарлыкта шәхси
мәгълүматларны яклау аргументлары азрак әһәмияткә ия, чөнки

05:01.134 --> 05:06.427
күпчелек өлкәннәр адымнар саныннан алып сатып
алган чулкиларының төсенә кадәр барысын да күзәтә

05:06.427 --> 05:10.054
ала торган кушымталар булган смартфоннарны куллана.

05:10.054 --> 05:14.327
Мәгълүмат иминлеге

05:14.327 --> 05:22.543
Ләкин санлы шәхесне раслауның бер җитди проблемасы – мәгълүмат
иминлеге, ягъни хакерлык һәм кибер һөҗүмнәр куркынычлары.

05:22.543 --> 05:28.075
IT белгечләре фикеренчә, мәгълүматны 100% имин тоту – иллюзия!

05:28.075 --> 05:34.832
Норвегия һәм Швеция шәхес урлау һәм киберҗинаятьчелек
эпидемиясеннән интегә, хәтта алар санлы шәхесне

05:34.832 --> 05:38.753
раслау системаларын еллар элек керткән булсалар да.

05:38.753 --> 05:50.073
Швециядә күпчелек киберҗинаятьләр банкларның санлы раслау
системасына бәйле, аны диярлек барлык швед өлкәннәре куллана.

05:50.073 --> 05:56.590
Һиндстан — дөньядагы иң зур биометрик санлы
шәхесне раслау системасы Аадхарның ватаны. Ул

05:56.590 --> 05:59.896
зур куркынычсызлык проблемалары белән очрашты.

05:59.896 --> 06:06.981
Алар шәхес урлаудан алып санап бетергесез мәгълүмат бозылуларына
кадәр иде. Шулар арасында якынча бер миллиард кешенең мәгълүматы

06:06.981 --> 06:11.074
начар ниятле максатларда файдаланылган ике очрак та бар иде.

06:11.074 --> 06:17.467
Бу мәгълүматның күпчелеге интернетта сатуга
куелган иде. Бу мәгълүматка ирис һәм бармак эзе

06:17.467 --> 06:21.814
сканерлары кебек биометрик идентификаторлар кертелгән иде.

06:21.814 --> 06:26.860
Әгәр бу мәгълүмат хакерлар тарафыннан
урланса, зыянны бетерү мөмкин түгел.

06:26.860 --> 06:35.280
Парольне яки кредит картасын җиңел генә алыштырырга мөмкин булса
да, ирис һәм бармак эзе кебек биометрик үзенчәлекләр үзгәртелми.

06:35.280 --> 06:39.679
Читкә калдыру

06:39.679 --> 06:46.657
Санлы биометрик шәхесне раслау системалары
кешегә санлы дөньяны ача яки яба. Мәсәлән,

06:46.657 --> 06:51.465
үзәк банк санлы валютасына (CBDC) керү капкасы.

06:51.465 --> 07:01.698
Дәүләт тарафыннан тәэмин ителгән санлы шәхес булмаса,
CBDC системасын эшләтеп булмый, дип аңлатты Стефан Ингвес.

07:01.698 --> 07:08.967
Уитни Уэбб, танылган тикшеренүче журналист, яңа
халыкара финанс системасының барлыкка килүе турында кисәтә.

07:08.967 --> 07:16.167
Бу системада катнашмыйча, кешенең юридик шәхесе дә,
икътисади эшчәнлеккә керү мөмкинлеге дә булмас иде – гамәли

07:16.167 --> 07:21.179
яктан ул дәүләт өчен дә, шәхси сектор өчен дә булмас иде.

07:21.179 --> 07:27.284
Кайван Суфи-Сиаваш моны түбәндәгечә фаразлый:
«Мәсәлән, ID2020 артында һәр кешене барлык

07:27.284 --> 07:32.297
ихтыяҗларында кыерсытырга мөмкинлек бирүче яшерен план ята.»

07:32.297 --> 07:39.169
Хәзерге вакцинация статусы булмаганнар, очраклы билгеләнгән
углерод эзеннән артканнар, җәмәгать урыннарында тиешле наративка

07:39.169 --> 07:44.544
буйсынмаганнар гамәлдәге бердәнбер цифрлы
валютадан мәхрүм ителәчәк, яки аларны барлык гражданлык

07:44.544 --> 07:48.105
хокукларыннан очраклы рәвештә мәхрүм итәчәкләр.

07:48.105 --> 07:52.792
Тулы контроль

07:52.792 --> 08:01.592
Җир шары буйлап һәр илдә мәҗбүри санлы
идентификацияне кертү төп максат булып тора кебек. Бу

08:01.592 --> 08:07.436
халыкны тулысынча контрольдә тотудан гына тормый.

08:07.436 --> 08:15.864
Кем сезне санлы шәхесегезгә кермичә
интернетта берни дә сатып ала һәм сата алмасын тели?

08:15.864 --> 08:21.184
Кемнең кызыксынуы бар, санлы шәхес таныклыгы
булмаса, беркем дә мәктәпкә бара, эшкә

08:21.184 --> 08:25.643
урнаша яки банк счёты ача алмасын тәэмин итүдә?

08:25.643 --> 08:29.205
Төп хәрәкәтләндерүче көчләр

08:29.205 --> 08:34.329
«Cui bono?» соравына җавапта сез файдалы ишарәләр табачаксыз.

08:34.329 --> 08:44.994
Һәр кеше өчен глобаль санлы шәхеснең файдасы кемгә?
Бу системадан кем чиксез диярлек көч һәм табыш алачак?

08:44.994 --> 08:51.006
Еллар буе күп кенә мөстәкыйль экспертлар һәм
аналитиклар ID2020 көн тәртибен дөнья күләмендә

08:51.006 --> 08:55.415
гамәлгә ашыруга этәргеч көчләргә игътибар итәләр.

08:55.415 --> 09:04.349
Мәсәлән, икътисадчы һәм геостратегик аналитик Питер Кёниг Билл
һәм Мелинда Гейтс фондын, Вакциналар һәм иммунизация буенча

09:04.349 --> 09:11.452
Глобаль альянс (GAVI), Дөнья сәламәтлек оешмасын (WHO), Дөнья
банкы, башка БМО агентлыкларын һәм,

09:11.452 --> 09:19.530
әлбәттә, фармацевтика сәнәгатен һәм НГОларны
атый. 2018 елда Дөнья сәламәтлек оешмасы язган:

09:19.530 --> 09:27.977
"ID4D һәм ID2020 Альянсы хөкүмәтләрне, гражданлык җәмгыятен,
халыкара оешмаларны һәм шәхси секторны

09:27.977 --> 09:38.727
берләштереп, санлы шәхесне билгеләү технологияләрен зур
күләмдә нәтиҗәле гамәлгә ашыруга багышланган."

09:38.727 --> 09:44.149
ID4D — Бөтендөнья банк төркеме инициативасы.
Бу инициатива санлы идентификация

09:44.149 --> 09:48.623
системаларын гамәлгә ашыра торган илләргә ярдәм итә.

09:48.623 --> 09:56.897
Аның максаты – 2030 елга кадәр һәркем өчен санлы туу теркәве һәм
хокукый шәхесне билгеләүне булдыру. Билл һәм Мелинда Гейтс фонды

09:56.897 --> 10:00.879
ID4Dның төп партнёры һәм финанслаучысы булып кабаттан кала.

10:00.879 --> 10:09.290
Билл Гейтс турында күбрәк мәгълүмат алу өчен «Билл Гейтс: җитди
җинаятьче профиле булган дөнья диктаторы» программасын карагыз.

10:09.290 --> 10:16.922
Цифрлаштыру беренче чиратта иң зур финанслаучыларның, мәсәлән,
Ротшильд төркеме, Рокфеллер гаиләсе, J.P. Morgan Chase, BlackRock

10:16.922 --> 10:22.825
инвестиция компаниясе, фармацевтика һәм технология
гигантлары һ.б. мәнфәгатьләренә хезмәт итә, алар

10:22.825 --> 10:27.255
бөтен дөньяны үзләштерергә һәм контрольдә тотарга тели.

10:27.255 --> 10:34.417
«Welt im Netz der Freimaurer» («Масоннар челтәрендәге дөнья»)
программасында Иво Сасек бу бөтендөнья күләмендә актив челтәрдә

10:34.417 --> 10:40.375
хакимияттәгеләрнең гамәлләрен һәм планнарын
ассызыклады һәм йомгаклады, ә Kla.TV моны меңләгән тапшыруда

10:40.375 --> 10:45.159
йөз меңләгән ышанычлы чыганакка таянып документлаштырды.

10:45.159 --> 10:52.612
Яшерен технологияләр, мәсәлән санлы биометрик шәхесне раслаучы
идентификаторлар һәм күзәтү системалары, бары тик әле дә

10:52.612 --> 10:58.499
хәбәрсез, алданган һәм хыянәткә дучар булганнар
тарафыннан кабул ителгән һәм хупланган очракта

10:58.499 --> 11:02.451
гына урнаштырыла һәм яши ала. Уяну вакыты җитте!

11:02.451 --> 11:12.269
Торыгыз һәм санлы коллык килүенә каршы торыгыз! Мәсәлән, акча
белән түләп, рекламаланган санлы уңайлыклардан баш тартып.

11:12.269 --> 11:18.535
Шуннан бүген көлкегә калган консерватизм яңа трендка әйләнәчәк!

11:18.535 --> 11:28.139
Үз төбәгегездә азатлыкны яратучы уянган кешеләр белән
мөмкин булганда челтәр корыгыз. Азатлыгыгызны яклагыз!

11:28.139 --> 11:38.557
Kla.TV чынлыкны яратучы кешеләрнең җирле аралашуын
адресындагы элемтә формасы аша хуплыйwww.kla.tv/vernetzung.
