Shaxsiy ID-kartalar va kirish ruxsatnomalarining, jumladan raqamli pulning ortib borayotgan raqamlashtirilishi
tufayli shaxsiy erkinligingiz tugashini kutayapsizmi?
To'liq nazoratga mo'ljallangan raqamli tizimda qamalib qoldingizmi? Va shu bilan birga, agar siz hukmron jahon
hukumatining buyruqlariga bo'ysunmasangiz, jazolanarsiz.
Va iqtisodiy foyda keltirmaydiganlar osonlik bilan jamoat hayotidan chetlatiladi.
Bu faqat qo'rqinchli fitna nazariyachilarining qorong'u fantaziyalari yoki raqamli rivojlanishlar
tomonidan yuzaga kelayotgan jiddiy xavflarmi? Biz bu savolni bugungi dasturimizda o'rganamiz.
Haqiqat shundaki, hukumatlar o'z fuqarolari uchun raqamli shaxsiyatlarni joriy qilmoqda – ba'zilari buni
ixtiyoriy ravishda amalga oshirayotgan bo'lsa, boshqalari ularni joriy etishni rag'batlantirmoqda.
Bu pasportingizga teng bo'lgan shaxsiyligingizning raqamli isboti.
Buning uchun turli variantlar mavjud: elektron kodlar, smartfon ilovasi yoki implantatsiya qilingan chip.
Yuz, qo'llar yoki irisdan skanerlangan biometrik ma'lumotlar ham shaxsni aniqlashning raqamli isboti sifatida xizmat qiladi.
Masalan, Britaniya hukumati shunday reklama rolikini chiqardi, unda jismoniy ID kartadan
foydalanadigan har kim nojo'ya va eskirgan qilib tasvirlangan.
Daily Mail uchun yozilgan mehmon maqolasida sobiq Britaniya bosh vaziri Toni Bler raqamli shaxsiyatni
deyarli hamma narsa uchun panatseya deb maqtaydi:
NHS kutish ro'yxatlarini qisqartirishdan noqonuniy muhojirlarni topish, ijtimoiy yordam bo'yicha firibgarliklarni kamaytirish
va Britaniya hukumati moliyaviy inqirozini hal qilishgacha.
Toni Bler "Bu (raqamli identifikatsiya) dori-darmon tadqiqotlarini butunlay yangi davolash usullari bilan
o'zgartirmoqda va bizga sog'liqni saqlash tizimimizni davolashdan ko'ra kasalliklarni oldini
olishga tubdan yo'naltirish imkonini bermoqda."
Agar yuzni aniqlash, ma'lumotlar va DNK salohiyatidan foydalansak, jinoyat darajasini
nafaqat ozgina, balki tubdan kamaytirishimiz mumkin.
Bularning barchasiga kirish uchun bizga to'g'ri raqamli infratuzilma kerak. Va raqamli ID buning ajralmas qismidir.
Britaniya bosh vaziri Keir Starmer lavozimga kirganidan beri mamlakatning raqamli ID bozorini nazorat
qilish vazifasini bajaradigan raqamli shaxsiyatlar bo'yicha yangi idora tashkil etildi.
The Daily Mail, The Times of London, the Financial Times va Sky News raqamli shaxsiyatning mumkin bo'lgan mo'jizalari haqida
ko'plab maqolalar, sharhlar va tahririy maqolalar chop etdi.
Demak, bu odamlarning raqamli shaxsiyati oddiygina zamonaviy davlatning texnologik rivojlanishi deganiymi?
Gretsiyada hukumat sport stadionlariga kirishni majburiy qilib, Yevropa Ittifoqi Raqamli Shaxsiyat
Hamyonini jamoatchilikka ma'qul qilishga harakat qilmoqda.
Keniyada rejalashtirilgan biometrik raqamli ID tizimi Bill va Melinda Gates jamg'armasi tomonidan qo'llab-quvvatlanadi.
Bangladeshdagi hukumat ID2020 tashkiloti va GAVI vaksina alyansi bilan birgalikda chaqaloqlarga va bolalarga tug'ilganda
ro'yxatdan o'tkazilganda yoki emlanishganda raqamli ID bermoqda.
Avstraliya ijtimoiy tarmoqlarga kirish uchun yoshni tasdiqlashni majburiy qiluvchi qonunni qabul qildi.
Taxminan, bu raqamli ID yordamida amalga oshiriladi.
"Yevropa Ittifoqi 2026 yilga borib a'zo davlatlarning chegara o'tish punktlarida biometrik raqamli ID
tizimlarini joriy etishni rejalashtirmoqda", dedi Yevropa Ittifoqi komissari Apostolos Tzitzikostas Davosda.
Yevropa raqamli identifikatsiyasini joriy etishga oid qoidalar 2025-yil 6-martda kuchga kirdi.
Ular 2026 yildan boshlab barcha Yevropa Ittifoqi fuqarolarining Yevropa raqamli hamyonidan foydalanishiga yo'l ochadi.
Bu mobil ilova shaklida taqdim etiladi va har bir a'zo davlatda mavjud bo'ladi.
Bu odamlarga to'liq xavfsizlikda onlayn tarzda o'zlarini aniqlash va shu tariqa butun Yevropa bo'ylab davlat va
xususiy onlayn xizmatlardan foydalanish imkonini beradi.
Tailandda Milliy efir va telekommunikatsiya komissiyasi (NBTC) shaxsni aniqlash maqsadida shaxsiy biometrik
xususiyatlardan foydalanadigan SIM-karta ro'yxatga olish tizimini joriy etishga qaror qildi.
Bu odamlar uchun raqamli identifikatorlarni global miqyosda rivojlantirish va joriy etishning faqat bir nechta
misollari. Aslida, yana ko'plab misollar keltirish mumkin.
Tanganing boshqa tomoni va xavflar
Maxfiylikni himoya qilish
Ma'lumotlarni himoya qilish keng targ'ib qilinadi, lekin maxfiylikni himoya qilishni qo'llab-quvvatlovchi dalillar kamroq
ahamiyatga ega bo'ladi, chunki kattalarning aksariyati qadam sonidan tortib sotib oladigan paypoqlarining
rangigacha bo'lgan hamma narsani kuzatadigan ilovalar o'rnatilgan smartfonlardan foydalanadi.
Ma'lumotlar xavfsizligi
Biroq, raqamli ID bilan bog'liq jiddiy muammolardan biri ma'lumotlar xavfsizligi, ya'ni xakerlik va kiberhujumlarning
keltiradigan xavflari hisoblanadi. IT mutaxassislari 100% ma'lumotlar xavfsizligi illuziya ekanligiga ishonishadi!
Norvegiya va Shvetsiya shaxsiy ma'lumotlarni o'g'irlash va kiberjinoyatchilik epidemiyasidan aziyat
chekmoqda, garchi ular bir necha yil oldin raqamli ID tizimlarini joriy qilgan bo'lsalar ham.
Shvetsiyada ko'plab kiberjinoyatlar banklarning raqamli avtorizatsiya tizimi bilan bog'liq bo'lib, undan
deyarli barcha shvetsiyalik voyaga yetganlar foydalanadi.
Hindiston dunyodagi eng yirik biometrik raqamli ID tizimi Aadhaar vatani hisoblanadi. U ulkan xavfsizlik muammolariga duch keldi.
Ular shaxsiy ma'lumotlarni o'g'irlashdan tortib son-sanoqsiz ma'lumotlar buzilishlarigacha bo'lgan.
Ularning ikkitasida taxminan bir milliard kishining ma'lumotlari noqonuniy foydalanishga olingan.
Buning katta qismi internetda sotuvga qo'yilgan edi. Ushbu ma'lumotlarga iris va barmoq izlari
skanerlari kabi biometrik identifikatorlar kirgan.
Agar bu ma'lumotlar buzilsa, zararni bartaraf etishning iloji yo'q.
Parol yoki kredit karta osonlik bilan almashtirilishi mumkin bo'lsa-da, iris va barmoq izlari
kabi biometrik xususiyatlar o'zgarmas bo'lib qoladi.
Istisno
Raqamli biometrik shaxsiy identifikatsiya tizimlari shaxsga raqamli dunyoni ochadi yoki yopadi. Masalan,
markaziy bank raqamli valyutasiga (CBDC) kirish darvozasi.
Stefan Ingves tushuntirishicha, hukumat tomonidan homiylik qilinadigan raqamli shaxsiy identifikatsiya
bo'lmasa, hech qanday CBDC tizimi ishlay olmaydi.
Mashhur tergovchi jurnalist Vitni Uebb yangi xalqaro moliyaviy tizimning paydo bo'lishi haqida ogohlantiradi.
Ushbu tizimda ishtirok etmasdan, odamda na huquqiy shaxsiyati, na iqtisodiy faoliyatga kirish imkoniyati bo'lmaydi –
amalda u davlat yoki xususiy sektor uchun mavjud bo'lmaydi.
Kayvan Soufi-Siavash buni quyidagicha bashorat qiladi: "Masalan, ID2020 ortida har bir kishini barcha ehtiyojlarida
ta'qib qilish imkonini beruvchi hiylakor reja yotadi."
Joriy emlash holatiga ega bo'lmaganlar, ixtiyoriy belgilangan karbon izi chegarasidan oshib ketganlar, jamoat joylarida
tegishli narrativga rioya qilmaydiganlar, amaldagi yagona raqamli valyutadan mahrum etiladi va keyin esa barcha
fuqarolik huquqlaridan ixtiyoriy ravishda mahrum qilinadi.
To'liq nazorat
Butun sayyoradagi har bir davlat uchun majburiy raqamli identifikatsiyani joriy etish asosiy maqsadga
aylangan ko'rinadi. Bu faqat aholiga to'liq nazoratni o'rnatishdan ko'ra ko'proq narsani o'z ichiga oladi.
Kim sizdan raqamli shaxsiyatingizga kirishni talab qilmasdan onlayn hech narsa sotib olish
yoki sotishga qodir bo'lmasligingizni xohlaydi?
Kimning manfaatidir, hech kim raqamli shaxsiy guvohnomasiz maktabga bora olmasligini, ishga kira
olmasligini yoki bank hisobini ocholmasligini ta'minlash?
Harakatlantiruvchi kuchlar
"Cui bono?" savoliga berilgan javobda siz foydali ishoralarni topasiz.
Har bir kishi uchun global raqamli shaxsni tasdiqlash tizimidan kim foyda ko'radi? Kim
undan deyarli cheksiz hokimiyat va foyda oladi?
Yillar davomida ko'plab mustaqil mutaxassislar va tahlilchilar ID2020 kun tartibini global miqyosda amalga oshirishda
asosiy harakatlantiruvchi kuchlarga e'tibor qaratib kelishmoqda.
Masalan, iqtisodchi va geostrategik tahlilchi Pyotr Koenig Bill va Melinda Gates jamg'armasi, Global emlash va immunizatsiya
alyansi (GAVI), Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST), Jahon banki, boshqa BMT agentliklari hamda, albatta,
farmatsevtika sanoati va nodavlat notijorat tashkilotlarni nomlaydi. 2018 yilda JSST yozgan:
"ID4D va ID2020 Alyansi hukumatlar, fuqarolik jamiyati, xalqaro tashkilotlar va xususiy sektorni
birlashtirib, raqamli identifikatsiya texnologiyalarini keng ko'lamda samarali joriy etishga sodiqdir."
ID4D Jahon Banki Guruhining tashabbusidir. Ushbu tashabbus raqamli identifikatsiya tizimlarini
joriy etayotgan mamlakatlarni qo'llab-quvvatlaydi.
Uning maqsadi 2030 yilga borib barcha uchun raqamli tug'ilishni ro'yxatga olish va huquqiy shaxsni aniqlash tizimini joriy
etishdir. Bill va Melinda Gates jamg'armasi yana bir bor ID4Dning asosiy hamkori va moliyalashtiruvchisi hisoblanadi.
Bill Gates haqida ko'proq ma'lumot olish uchun "Bill Gates: Jinoyatchi profiliga ega
Jahon diktatori" dasturini tomosha qiling.
Raqamlashtirish asosan Rothschild Group, Rockefeller oilasi, J.P. Morgan Chase, BlackRock investitsiya kompaniyasi, farmatsevtika
va texnologiya gigantlari kabi eng yirik moliyachilarning manfaatlariga xizmat qiladi, ular butun
dunyoni egallash va nazorat qilishni xohlashadi.
"Welt im Netz der Freimaurer" (Freymaurerlar tarmog'idagi dunyo) dasturida Ivo Sasek bu global miqyosda faoliyat yurituvchi
tarmoqdagi hokimiyat egalarining harakatlari va rejalarini ta'kidlab, ularni umumlashtirdi; Kla.TV esa
minglab dasturlarda yuz minglab ishonchli manbalarga tayangan holda buni hujjatlashtirgan.
Xavfli texnologiyalar, masalan raqamli biometrik identifikatorlar va kuzatuv tizimlari, faqat hanuzgacha bexabar, aldangan va
xiyonatga uchraganlar tomonidan qabul qilinib, qo'llab-quvvatlanganda o'rnatilishi va
mavjud bo'lishi mumkin. Uyg'onish vaqti keldi!
Qat'iy turib, raqamli qullikka qarshi turing! Masalan, naqd pul bilan to'lab, reklama qilingan raqamli
qulayliklardan voz keching. Shunda bugungi kunda masxara qilinayotgan konservatizm yangi tendentsiyaga aylanadi!
Hali imkoningiz bor paytda hududingizdagi uyg'ongan, erkinlikni sevuvchi odamlar bilan
tarmoq tuzing. Erkinligingizni himoya qiling!
Kla.TV haqiqatni sevuvchi odamlarning mahalliy tarmoqlanishini manzildagi aloqa formasi orqali
qo'llab-quvvatlashdan xursandwww.kla.tv/vernetzung.