АКШнын US2903188A патенти 1959-жылы эле катталган.
Бул ойлоп табуу буга чейин пайда болгон коркунучтуу аба-ырайы түзүлүштөрүн алардын
баштапкы абалына кайтаруу процессин сүрөттөйт.
Бул урагандар, тайфундар жана окшош тропикалык циклондордун өнүгүшүнө таасир этиши мүмкүн.
Булут түзүлүштөрүнө күмүш йодид, цемент, алюминий оксиди же цинк сыяктуу заттарды киргизүү аркылуу аларды жаанга
айландырып, тропикалык бороондордун коркунучун болтурбайт.
Бул патент адамзаттын пайдасына арналган болушу мүмкүн, бирок 2001-жылы берилген АКШнын US20030085296A1
патентине бул тууралуу эч кандай шексиз айтууга болбойт.
Бул патент мега-генераторлорду колдонуп, циклондорду, торнадолорду же жамгырды жаратууга, күчөтүүгө же багыттоого колдонсо
боло турган ири үн толкундарын пайда кылуу процессин сүрөттөйт.
Эгерде бизде тропикалык циклондорду узак убакыттан бери көзөмөлдөөгө каражаттар болсо, эмнеге бул
бороондор дагы деле болуп жатат – же бул ыкмалар геосаясий кызыкчылыктар үчүн колдонулуп жатабы?
Эгер жакындан карасаңыз, мунун белгилери бар, 2001-жылдын 11-сентябрындагы мисал муну көрсөтүп турат.
Биз баарыбыз Дүйнөлүк соода борборуна кол салынган күнү күн нурун эстейбиз.
Аз белгилүү болгону, ошол күнү Эрин ураганы орточо 195 км/саат ылдамдык менен түз Нью-Йорккө карай бараткан.
Ал 12-сентябрда Нью-Йоркко жетмек эле.
Бирок, бул тууралуу медиада эч кандай сөз болгон жок.
Жаңы-Йорк шаарындагы үч аэропорт гана бороон тууралуу эскертүү жарыялады.
Мурда ураган коркунучу жаралган учурда эвакуациялар сейрек эмес эле.
Балким, алар Эрин бороонунун багытынан чыгып кетерин билишкенби?
– Чындыгында: 11-сентябрда эртең менен, жерге жетүүдөн мурун, Эрин саат 8де тик бурч менен бурулат.
Бул учурда бороондун багытынан адашып кеткени эмнеге маанилүү болду?
Биз буга чейин көрсөтүлгөн программаларда террористтер тарабынан Дүйнөлүк соода борборунун комплексине жасалган
чабуулдун расмий версиясы чындыкка дал келбестигин билдиргенбиз:
Эгер Эрин бороону 12-сентябрда Нью-Йоркко жетсе, Эгиз мунараларга жасалган чабуул ошол эле таасирге ээ болбойт эле, анткени
адамдардын көңүлү бороондон келтирилген кыйроого бурулмак.
Бул андан кийинки терроризмге каршы чараларды ишке ашырууну дээрлик мүмкүн эмес кылмак.
Аба ырайы куралдары биз ойлогондон да көп колдонулуп жатабы?
1. 1952-жылы Англиянын Девон графтыгындагы Линмут айылы 15-16-август түндө суу каптаган.
Отуз төрт адам каза болду.
Бир нече жылдан кийин, файлдар сырдуулуктан чыгарылды:
Корольдук аба күчтөрү «Кумулус» операциясынын алкагында түнкүсүн калктуу аймактын үстүндөгү булуттарга күмүш йодид сепкен.
Жөн гана 30 мүнөттөн кийин жамгыр башталды, ал өлүмгө алып келген суу ташкынына айланды.
2. 1966-жылдын октябрынан тартып АКШнын Аба күчтөрү Вьетнам согушундагы «Попей» операциясы учурунда салттуу
муссон жаан-чачын күчөтүү максатында күмүш йодидди колдонгон.
Ошентип, вьетнамдыктардын негизги камсыздоо линиялары баткакка айланды.
3. Германияда 1980-жылдан 2021-жылга чейин жалпы шайлоолордон бир аз мурда туруктуу түрдө өзгөчө суу ташкындары болгон.
Ошондо ошол жерде болгон кызматтагы саясатчылар өзүн максималдуу жарнамалоо үчүн сахналаштырышты.
Баары жөн гана кокустанбы?
Айрым айтылган сценарийлер далилденген эмес, ал эми башкалары каттоого алынган жана документтештирилген.
Бир нерсе так: аба ырайын көзөмөлдөгөндөр бүт экономиканы өсүшүнө шарт түзө же талкалап жибере алат, ал эми
климатты чеберчилик менен таасир эткендер көп акча таба алышат.
Кымбаттуу көрүүчүлөр, себептер менен натыйжаларды сабырдуу, бирок кылдаттык менен байкап турууну уланталы, ошондо байланыштар
менен кылмыштуу аракеттер ачыкка чыгып, жарыкка чыгат.