1
00:00:00,000 --> 00:00:08,220
АКШ патенты US2903188A инде 1959 елда ук теркәлгән.

2
00:00:08,220 --> 00:00:17,593
Бу ачыш инде барлыкка килгән куркыныч һава торышы
формацияләрен башлангыч хәленә кайтару процессын тасвирлый.

3
00:00:17,593 --> 00:00:24,366
Бу ураганнар, тайфуннар һәм шундый башка
тропик циклоннарның үсешенә йогынты ясарга мөмкин.

4
00:00:24,366 --> 00:00:32,333
Болытлар составына көмеш йодиды, цемент, алюминий оксиды
яки цинк кебек матдәләр кертү юлы белән алар яңгыр

5
00:00:32,333 --> 00:00:37,093
яудырыла, шуның белән тропик давыллар куркынычын бетерәләр.

6
00:00:37,093 --> 00:00:46,013
Бу патент кешелек файдасына юнәлдерелгән булса
да, 2001 елда бирелгән АКШ патенты

7
00:00:46,013 --> 00:00:53,140
US20030085296A1 турында моны бернинди чикләүсез әйтеп булмый.

8
00:00:53,140 --> 00:01:01,291
Бу патент мега-генераторларны кулланып зур тавыш дулкыннары
тудыру процессын тасвирлый, алар циклоннарны, торнадоларны яки

9
00:01:01,291 --> 00:01:06,380
яңгырны барлыкка китерү, көчәйтү яки юнәлдерү өчен кулланыла ала.

10
00:01:06,380 --> 00:01:13,852
Әгәр бездә тропик циклоннарны контрольдә тоту чаралары
шулкадәр озак вакыттан бирле булса, ни өчен бу давыллар әле дә

11
00:01:13,852 --> 00:01:18,720
була – яисә бу ысуллар геополитик максатларда кулланыламы?

12
00:01:18,720 --> 00:01:27,712
Әгәр дә игътибар белән карасаң, моның билгеләре
бар, моны 2001 елның 11 сентябре мисалы күрсәтә.

13
00:01:27,712 --> 00:01:32,896
Без барыбыз да Дөнья сәүдә үзәгенә һөҗүм
ителгән көннең кояшлы һава торышын хәтерлибез.

14
00:01:32,896 --> 00:01:39,856
Күбрәк билгеле булмаган нәрсә шул: шул көнне
Эрин давылы уртача сәгатенә 195 км тизлек

15
00:01:39,856 --> 00:01:44,000
белән турыдан-туры Нью-Йоркка таба юнәлгән иде.

16
00:01:44,000 --> 00:01:47,840
Ул 12 сентябрьдә Нью-Йоркка барып җитәр иде.

17
00:01:47,840 --> 00:01:50,153
Ләкин моны матбугатта телгә алмадылар.

18
00:01:50,153 --> 00:01:54,144
Нью-Йорк шәһәрендәге өч кенә
аэропорт давыл турында кисәтү игълан итте.

19
00:01:54,144 --> 00:01:59,399
Элек давыл куркынычы булганда эвакуацияләр сирәк түгел иде.

20
00:01:59,399 --> 00:02:03,866
Бәлки, алар Эрин давылының курсыннан тайпылачагын белгәндер?

21
00:02:03,866 --> 00:02:12,864
– Һәм чыннан да: 11 сентябрь иртәсендә, җиргә
җиткәнче, Эрин сәгать 8дә туры почмак буенча борыла.

22
00:02:12,864 --> 00:02:16,960
Бу очракта давылның юнәлешеннән тайпылуы ни өчен мөһим булды?

23
00:02:16,960 --> 00:02:23,967
Без инде күрсәтелгән тапшыруларда
террорчыларның Дөнья сәүдә үзәге комплексына һөҗүм итүнең

24
00:02:23,967 --> 00:02:28,320
рәсми аңлатмасы дөрес булмавын хәбәр иткән идек:

25
00:02:28,320 --> 00:02:37,683
Әгәр Эрин давылы 12 сентябрьдә Нью-Йоркка җиткән булса, Игезәк
манараларга һөҗүм шул ук тәэсиргә ия булмас иде, чөнки кешеләрнең

26
00:02:37,683 --> 00:02:41,920
игътибары давыл китергән җимерелешкә юнәлгән булыр иде.

27
00:02:41,920 --> 00:02:48,679
Бу аннан соң кабул ителгән террорчылыкка каршы
чараларны гамәлгә ашыруны фактик яктан мөмкинсез итәр иде.

28
00:02:48,679 --> 00:02:51,973
Һава-райо кораллары без уйлаганнан да ешрак кулланыламы?

29
00:02:51,973 --> 00:03:00,913
1952 елда Англиянең Девон графлыгындагы
Линмут авылы 15–16 август төнендә су басты.

30
00:03:00,913 --> 00:03:03,400
Утыз дүрт кеше үлгән.

31
00:03:03,400 --> 00:03:05,880
Еллар узгач, документлар сердән чыгарылды:

32
00:03:05,880 --> 00:03:13,453
Король һава көчләре «Кумулус» операциясе кысаларында төнлә
кеше яшәгән район өстендәге болытларга көмеш йодид сипте.

33
00:03:13,453 --> 00:03:20,233
Бары тик 30 минут үткәч яңгыр ява
башлады, ул үлемле су басуга әйләнде.

34
00:03:20,233 --> 00:03:27,579
2. 1966 елның октябреннән башлап Америка Һава Көчләре
Вьетнам сугышында «Попей» операциясе кысаларында

35
00:03:27,579 --> 00:03:32,833
традицион муссон яңгырларын көчәйтү өчен көмеш йодидын кулланды.

36
00:03:32,833 --> 00:03:38,485
Шулай итеп, вьетнамнарның төп тәэмин
итү юллары балчыклы буталышка әйләнде.

37
00:03:38,485 --> 00:03:47,886
3. Германиядә 1980 елдан 2021 елга кадәр гомуми сайлаулар
алдыннан даими рәвештә гадәттән тыш зур су басулары булды.

38
00:03:47,886 --> 00:03:54,486
Шул вакытта анда булган хәзерге сәясәтчеләр үзләрен мөмкин
кадәр киң җәмәгатьчелеккә күрсәтү өчен сәхнәләштерделәр.

39
00:03:54,486 --> 00:03:58,048
Барысы да очраклы гынамы?

40
00:03:58,048 --> 00:04:05,700
Телгә алынган кайбер сценарийлар дәлилләнмәгән, ә
башкалары рәсми язмаларда теркәлгән һәм документлаштырылган.

41
00:04:05,700 --> 00:04:12,123
Ләкин бер нәрсә һичшиксез: һава торышын контрольдә
тотучылар бөтен икътисадны үстерә дә, юкка да чыгара

42
00:04:12,123 --> 00:04:16,586
ала, ә климатка оста йогынты ясаучылар күп акча эшли ала.

43
00:04:16,586 --> 00:04:24,472
Хөрмәтле тамашачылар, сәбәпләрне һәм нәтиҗәләрне тыныч,
әмма игътибарлы күзәтүне дәвам итик, шул рәвешле

44
00:04:24,472 --> 00:04:29,040
бәйләнешләр һәм җинаять гамәлләре ачыкланып, яктыга чыгарсыннар.

