Qayğıya qəbul edilmə nədir?
Nəzəriyyədə bu qədər qoruyucu səslənən şey praktikada dramatik nəticələrə gətirib çıxarır:
Uşaqlar bir anda valideynlərindən ayrılır – bəzi hallarda isə bütün uşaqlıqları boyu.
Bundan sonra onlar valideynlərindən əbədi olaraq uzaqlaşırlar.
Almaniyada 2022-ci ildə 66,400-dən çox uşaq və gənc dövlət himayəsinə götürülərək himayə
ailələrinə və ya uşaq evlərinə yerləşdirilib.
Bu rəqəmə daxil edilmiş 28 600 "təklikdə olan azyaşlı qaçqın"ı çıxdıqda, nəticədə ən azı müvəqqəti olaraq valideynlərindən
ayrılmış 37 800 uşağın şoka salan yüksək sayı ortaya çıxır.
Orta hesabla ilin hər günü 100-dən çox uşaq valideynlərindən alınırdı.
Lakin sabit münasibətlər və baxıcılar uşaqların şəxsiyyətinin inkişafı üçün, xüsusən erkən illərdə, son dərəcə vacibdir.
Valideynlər bu işdə mərkəzi rol oynayırlar. Onlar onlara sabitlik və təhlükəsizlik təmin edirlər.
Uşaqlar təbii olaraq valideynlərini sevirlər, hətta onların çətin xasiyyətləri olsa və ya
sosial baxımdan problemli vəziyyətdə olsalar belə.
Uşağı valideynlərindən ayırmaq həm uşaqlar, həm də valideynlər üçün son dərəcə emosional prosesdir, bu da
onlara travma verə və ciddi psixoloji zərər vurula bilər.
Bu səbəbdən uşağı himayəyə götürmək həmişə son çarə olmalıdır.
Bu, yalnız uşağın rifahını daha da təhlükəyə atmayacaq başqa heç bir seçim mövcud olmadıqda həyata keçirilməlidir.
Lakin fakt budur ki, Almaniya qeyd olunan göstəricilərə görə uşaqların himayəyə götürülməsi sahəsində
beynəlxalq səviyyədə ən yüksək ölkələr sırasındadır.
Alman valideynləri həqiqətən digər ölkələrin valideynlərindən o qədər daha təhlükəli və bacarıqsızdırmı?
Yoxsa bu narahatedici dərəcədə yüksək rəqəmlərin arxasında başqa səbəblər varmı?
Əlbəttə ki, uşağı valideynlərindən ayırmağa başqa çarə qalmayan hallar var, məsələn,
valideynləri tərəfindən cinsi istismara məruz qalanda.
Amma bu haqlı istisnalar həqiqətən halların əksəriyyətində mövcuddurmu?
Uşağın qaçırılmasının səbəbləri
Uşaqların himayəyə götürülməsi üçün göstərilən səbəblər bu barədə məlumat verir.
Çox hallarda bunlar valideynlərin zorakılığı, laqeydliyi və ya spirt və ya narkotik asılılığı deyil.
"Mühacir uşaqları"ndan başqa, ən çox göstərilən səbəb iddia edilən "valideynlərin həddindən artıq yüklənməsi"dir.
Digər göstərilən səbəblərə "bağlanma pozuntuları" və ya "bağlanma dözümsüzlüyü" daxildir, yəni boşanmış valideynin
uşağı keçmiş ortağından uzaq saxlamaq istəməsi, hətta "ana ilə uşaq arasındakı həddindən artıq yaxın əlaqə" də.
Belə əsaslandırmalar həqiqətən çox təəccüblüdür.
Xüsusilə boşanma hallarında, uzaqdakı valideynin itkisini kompensasiya etmək məqsədilə uşaqların qalan
valideynə daha da yaxınlaşması tez-tez məntiqli nəticədir.
Və xüsusilə uşağın anası ilə çox sıx əlaqəsi olduqda, bu əlaqə ondan alınanda bu daha da ağrılı olur.
Bu əsaslandırmalarda diqqətçəkən odur ki, onlar nisbətən şərhə açıqdır.
Zorakılıq və ya narkotik asılılığı konkret və sübut edilə bilən faktlardır.
Lakin valideynlərin nə vaxt çox yüklü hesab olunacağını və ya ana ilə uşaq arasındakı əlaqənin nə vaxt çox sıx
hesab olunacağını qiymətləndirən şəxsin öz mülahizəsinə görə müəyyən etməsi mümkündür.
Və məhz burada böyük bir problem yaranır.
Şübhəli ekspert rəyləri
Psixoloji məhkəmə hesabatları qanuni qəyyumlarla bağlı uşaqların himayəyə götürülməsi prosesində tez-tez hazırlanır.
Bu hesabatlar səlahiyyətli ailə məhkəməsi hakimləri tərəfindən aparılan qiymətləndirmə üçün vacib əsasdır və onların məzmunu
uşaqların gələcək taleyi ilə bağlı qərarlara töhfə verir.
90%-dən çox hallarda hakimlər ekspertlərin tövsiyələrinə əməl edirlər.
Lakin bu hesabatlar tez-tez nəzərə çarpan çatışmazlıqlar ehtiva edir.
Dr Andrea Christidis, ekspert şahid, məhkəmə psixoloqu və davranış terapevti, ailə məsələləri üzrə 1 000-dən çox ekspert
rəyi hazırlayıb və araşdırmalarından belə nəticəyə gəlir:
Mən hələ ki, bütün texniki tələblərə həqiqətən cavab verən tək bir hesabat belə görməmişəm.
Onlar demək olar ki, hamısında ciddi çatışmazlıqlar aşkar etdi.
Bir çox hallarda müvafiq valideynlər və ya valideyn mütəxəssislər tərəfindən qısa söhbətlərdən sonra, bəzən
isə yalnız telefon söhbətlərinə əsasən qiymətləndirilib.
Dr. Christidis bunu aşağıdakı kimi izah edir:
Təəssüf ki, mövcud qanuna görə hakim tərəfindən təyin olunan hər kəsə ekspert rəyi hazırlamağa icazə
verilir. Onların bunu bacarıb-bacarması isə başqa məsələdir.
2015-ci ildə Berlin IB Universiteti tərəfindən aparılan tədqiqat Dr Christidis-in bəyanatını təsdiqlədi.
272 ekspert rəəyini qiymətləndirdikdən sonra universitet Almaniyada ailə hüququ mübahisələrindəki bütün
ekspert rəylərinin 75%-nin qeyri-kafi olduğunu müəyyən etdi.
Hətta təlim keçmiş psixoloqlar da tez-tez Rorschach mürəkkəb ləkə testi kimi elmi olmayan üsullardan istifadə edirlər.
Bu üsulda uşaqlara mürəkkəb ləkələri göstərilir və onlardan bunları şərh etmələri xahiş olunur: Uşaq ləkədə nə görür?
Belə testlər məhkəmədə dəlil kimi tamamilə yararsızdır, lakin onlar hələ də uşağın rifahı
ilə bağlı qərarların əsası kimi göstərilir.
Bu əsasda, ekspertlər arasında çox mübahisəli olan, qiymətləndirənin istədiyi hər hansı nəticə diaqnoz edilə bilər.
Valideynlər hesabatlarda tez-tez "valideynlik bacarıqlarının çatışmazlığı" və ya
"şəxsiyyət pozuntuları" diaqnozu ilə göstərilir.
Bunlar daha sonra uşaqların himayə hüququnun itirilməsi və onların qəyyumlu ailələrə və
ya evlərə yerləşdirilməsi üçün əsas ola bilər.
Ekspert rəyləri – gəlirli biznes
Bütün ailələri parçalamaq potensialına malik ekspert rəylərinin ödənişini də valideynlər etməlidir.
Bunun xərcləri 15,000 avroya qədər ola bilər.
Əgər valideynlərin vəsaiti yoxdursa, vergi ödəyiciləri müdaxilə etməlidir.
Bu yolla hər il bir neçə yüz milyon avro yaradılır.
Mütəxəssislər, gənclərin rifahı idarələri və ailə məhkəmələri arasında müəyyən gizli
razılaşmaya əsaslanan münasibətlərin yarandığı görünür.
Bir nümunə Bavariya GWG-dir, yəni "Elmi Məhkəmə və Hüquq Psixologiyası Cəmiyyəti".
O, bu bazarı tanıyaraq biznes modelini ailə məhkəmələrinə ekspert rəyləri təqdim etməyə uyğunlaşdırdı.
O, əlaqəli ekspertlər şəbəkəsi vasitəsilə məhkəmələrə ekspert rəylərini çox tez təqdim edir.
Mütəxəssislər bu xidmət üçün ödənişlərinin 40%-ni ödəməlidirlər.
GWG Bavariyada ailə məhkəməsi hakimləri üçün təlim tədbirləri təşkil edir və bu yolla məhkəmə hakimiyyəti ilə əlaqələr qurur.
Nəticədə 2008-ci ildə Bavariya Ədalət naziri ailə məhkəmələrinin müqavilələrini əsasən GWG-yə niyə verdiyini izah etməli oldu.
Məsələn, Ingolstadt məhkəməsi bir il ərzində on iki müqavilədən on birini GWG-yə verib.
Tənqidçilər buna görə də GWG-nin monopol mövqeyindən danışırlar.
Xarici yerləşdirmələr – milyard funtluq bazar
Amma ekspert hesabatları yalnız böyük biznesin başlanğıcıdır. 2023-cü ildə 128 000 uşaq evlərdə,
təxminən 87 000 uşaq isə himayə ailələrində yaşayıb.
Bir uşağı ailəyə yerləşdirməyin xərci hər uşaq üçün ildə 42 000 ilə 54 000 avro arasındadır.
Qəyyumlu uşağı qəbul edən qəyyum ailələri uşağın yaşından asılı olaraq ayda 700 ilə 900
avro arasında qəyyumluq müavinəti alırlar.
Vergi ödəyiciləri bu tədbirlər üçün hər il 4,9 milyard avro ödəyirlər.
Onilliklər ərzində təcrübəsi olan bir gənclər rifahı işçisi bu barədə müsahibədə aşağıdakı kimi şərh edib:
"Stasionar sektor artıq ən çox pul gətirən sahədir."
Yəni, illər ərzində stasionar müəssisələrin getdikcə daha çox genişləndiyini görə bilərsiniz.
Belə demək mümkünsə, uşaqları bazara atanlar gənclərin rifahı idarələridir.
Mən bunu çox qəsdən deyirəm: Onu bazara çıxarın!
Çünki elədir: söhbət puldandır, hər şey puldandır.
Əgər gənclərin rifahı idarəsi mənə müəyyən gündəlik və ya aylıq ödəniş müqabilində bir gənci təklif edirsə, mən
gənclərin rifahı idarəsinə təklif edirəm və gənclərin rifahı idarəsi bu təklifi qəbul edib-etməyəcəyini deyir.
Axı bu bir biznesdir. Və nəhayət, gənclər rifahı idarələri gəncləri əllərindən alan bir təşkilatın olmasına məmnundurlar.
Gənclərin rifahı idarəsinin işçiləri tez-tez müəssisələrdə uşaqların vəziyyətini və orada görülən
tədbirlərin uşaqlar üçün uyğun və faydalı olub-olmadığını kifayət qədər qiymətləndirə bilmirlər.
Təkrar-təkrar skandallar üzə çıxırdı ki, Almaniyadan olan uşaqlar himayə ailələrinə və xaricdəki evlərə yerləşdirilmişdilər.
Onlar orada məktəbə getmirdilər, həmçinin onların digər fəaliyyətlərinə nəzarət edilmirdi və dəstək göstərilmirdi.
Birdən-birə uşağın rifahı görünür ki, artıq maraq doğurmurdu.
Lakin bu sui-istifadə praktikası ilə məşğul olan qurumlar üçün bu böyük biznesdir.
Almaniya təşkilatı hər bir uşaq üçün ayda 5,000 avroya qədər məbləği gənclərin rifahı idarəsindən alır.
Lakin əgər müəssisə uşağı, məsələn, Polşada himayə ailəsinə göndərərsə, bu ailədə uşağın
yerləşdirilməsi üçün ayda cəmi 600 avro ödənməlidir.
Qalan pula nə olduğu çox vaxt yoxlanılmır.
Gənclərin rifahı ofislərində fövqəladə vəziyyət
Bu, gənclərin rifahı üzrə əksər ofislərdə kəskin kadr çatışmazlığının nəticəsidir.
Hakimiyyət orqanının bir çox əməkdaşı daimi artıq iş yükündən əziyyət çəkir.
Uşaqların harada olduqlarını və rifahını izləmək üçün vaxt və kadr çatışmazlığı var.
Bir çox sosial işçi işlərindən istefa verir, çünki artıq işlərin aparılma tərzinə dəstək verə bilmirlər.
Bu, vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Bundan əlavə, ixtisaslı işçilər çatışmır.
Siyasətdən heç bir çarə gözlənilə bilməz
Siyasətçilərin özlərinin vəziyyəti düzəldəcəkləri güman edilə bilməz, çünki onlar
uşaqlarla bağlı biznesdən xeyli fayda əldə edirlər.
Biz hazırda büdcə vəsaitləri uğrunda böyük bir mübarizənin şahidi oluruq; siyasətçilər bu vəsaitləri tez-tez şübhəli ideoloji
layihələrini – "dəniz xilası"ndan "feminist xarici siyasət" adlanan təşəbbüslərə qədər – dəstəkləmək üçün istifadə edirlər.
Uşaqları himayəyə götürmək federal siyasətçilərin maliyyə manevr imkanlarına faydalı təsir göstərən bir vasitədir.
Uşaqlarla bağlı iş çox əməyə ehtiyac olduğundan pul gətirir.
Bu işsizlik göstəricilərini azaldır və hökumətin işsizlik müavinətinə daha az pul ödəməsi deməkdir.
Eyni zamanda, uşaq və gənclər üçün sosial xidmətlərdə çalışan işçilərin ödədiyi gəlir vergisi dövlət xəzinəsinə xeyli məbləğ
gətirir ki, bu da əsasən federal və əyalət hökumətlərinə gedir.
Lakin uşaqları himayəyə götürmə xərclərini federal hökumət deyil, valideynlər və yerli hakimiyyət orqanları ödəyir;
onlar isə gəlir vergisi gəlirlərindən nisbətən az pay alır.
Dövlət uşaqların götürülməsini digər yollarla da öz xeyrinə – yəni məhdudlaşdırıcı tədbir kimi – istifadə edə bilər.
Bu koronavirus pandemiyası zamanı müşahidə oluna bilərdi:
Burada uşaqları himayəyə götürmək dövlətin koronavirus tədbirlərinin tənqidçilərini
qorxutmaq üçün istifadə etdiyi kəskin qılınc idi.
Bir neçə halda uşaqlar ailələrindən ayrıldılar, çünki valideynləri məktəbdə maska taxmalarını tələb etmirdilər.
Uşağın qaçırılması nəticəsində yaranan kütləvi ziyan
Bu arada, bu kontekstdə parçalanan ailələr fəlakət yaşayırlar.
Bəzi hallarda uşaqlar polis tərəfindən ailələrindən, məktəblərindən və ya uşaq baxçalarından zorla aparılır.
Proqramımızda "Sistemli uşaq götürmələri – uşaqların himayəyə götürülməsi mikroskop altında"
təsirlənənlər bu müdaxilələri necə yaşadıqlarını danışırlar.
Bundan əlavə, şoka salan film kadrlarında anaların qışqıran uşaqları qucaqlarından zorla alınır.
Belə zorakı ayrılıq təkcə balacalar üçün ömürlük şokdur və onları tez-tez ağır travma ilə buraxır.
Bu, uşaqlarda dərin travma və davranış dəyişikliklərinə səbəb olur.
Məsələn, iki yaşlı Pol ailəsindən ayrıldıqda danışmağı dayandırdı və o vaxtdan bəri nitq problemləri var.
Bu, tez-tez uşaqların valideynlərindən gizlədildiyi həftələr və aylarla davam edir.
Məhkəmə dinləməsindən sonra uşaqlarla görüşlər keçirilə bilər.
Lakin bu yalnız çox nadir hallarda baş verir və ciddi qaydalara tabe tutulur.
Valideynlərə hisslərini göstərməyə və ya ortaq keçmişləri haqqında danışmağa icazə verilmir.
Beləliklə, uşaqlar valideynlərinin də ayrılıqdan əziyyət çəkdiyini hiss etmirlər.
Valideynlərin bu məcburi, təbii olmayan davranışı uşaqlarda çox narahatedici təsir göstərir.
Lakin qaydalar pozularsa, ziyarətlər tamamilə qadağan ediləcək.
Çox hallarda baxım evinə yerləşdirilmə xəstənin vəziyyətinin yaxşılaşmasına gətirib çıxarmır.
Uşaqlar tez-tez davranış problemləri inkişaf etdirirlər.
Sonra onlar uşaq və yeniyetmə psixiatriya şöbəsinə köçürülə bilərlər, orada psixotrop
dərmanlarla və Ritalinlə müalicə olunacaqlar.
Psixoloq Dr. Xristidis:
Beləliklə, müəssisələrdə uşaqlara heç cür kömək edilmir.
Bu yalnız həqiqətən ağır dərəcədə sui-istifadə olunmuş və forenzik tibb tərəfindən uşaqlarda çox aydın, ciddi
xəsarətlər müəyyən edilmiş hallarda mümkündür. Cinsi istismar...
O şahidlik edir ki, bəzi tam tədqiqatlar göstərib ki, gənclərin demək olar ki, 90%-i çıxış etməzdən əvvəl zədələnir.
Sonra onlar ya narkotik asılısı, ya alkoqolik, ya da hətta cinayətkar olurlar.
Onlar kifayət qədər ixtisas almırlar, buna görə də tez-tez dövlət üçün yük olurlar.
Dr Christidis: "Uşaq evlərindəki uşaqlara nə olur? Onlar saxlanılır."
Onların işçi nisbəti sizi ağlatmağa kifayətdir.
Beləliklə, orada da qənaət edilir, çünki hər şey özəlləşdirilib.
Onlar hamısı sadəcə gəlir əldə etmək istəyirlər. Buna görə də uşaqlar laqeydliklə qarşılanır və təşviq olunmurlar.
Bundan əlavə, evlərdə və himayəçilikdə daha da pis zərərlər barədə təkrarlanan məlumatlar var.
Məsələn, Berlində uşaqlar sosial pedaqoq Helmut Kentlerin məsləhəti ilə onilliklər boyu pedofil
himayə valideynlərin yanına yerləşdirilirdilər.
Kentler artıq ölüdür, lakin bu günə qədər düzgün və ardıcıl istintaq aparılmadığından köhnə şəbəkələrin
və əlaqələrin hələ də mövcud olduğu güman edilə bilər.
Əlavə məlumatları "Demo für alle" aksiya qrupunun "Kentler Gate" sənədli filmində tapa bilərsiniz.
Valideyn qoruması olmayan və sui-istifadəçilərin rəhmində aciz qalan uşaqlara qarşı uşaq
evlərində müxtəlif qalmaqallar da baş verib.
Dr. Christidis super-zənginlər tərəfindən illərlə uşaqlara zorakılıq edilən SOS Uşaq Kəndini misal gətirir.
O, 160 halı qeyd edir.
Pedofiliya və uşaqlara qarşı şeytani mərasim zorakılığı mövzusunda sənədli filmlər üzərində apardığı tədqiqatda , Kla.TV
dəfələrlə nüfuzlu törədicilərin uşaq evlərindən olan uşaqları utancsız şəkildə istismar etdiyi hallarını da üzə çıxarıb.
Müqavimət formalaşır
Dr Andrea Christidis Almaniyada qanunsuz köçürmələrə qarşı ən görkəmli kampaniya aparıcısı hesab olunur.
İllər ərzində o, böyük müqavimətə qarşı mübarizə aparmalı oldu.
İndi o, həkimlər, alimlər, hüquqşünaslar və kriminoloqlarla birlikdə bu sui-istifadələrə qarşı tədbir
görmək üçün "AXION-Resist" assosiasiyasını təsis edib.
Təsirlənmiş ailələrə dəstək olmaqla yanaşı, Axion Resist dəyərli ictimai əlaqələr işi həyata keçirir, məsələn, "Zielscheibe Kind &
Bindung" (Hədəf: Uşaqlar və Bağlanma) simpoziumunu keçirir; bu simpoziumu tam şəkildə https://axionresist.com saytında və ya
qısaldılmış versiyasını www.kla.tv/29203 ünvanında izləmək olar.
Lakin Dr. Christidis və onun həmkarları bu vacib işdə hamımızın dəstəyinə ehtiyac duyurlar.
Uşaqları həqiqətən ciddi səbəblər olmadan valideynlərindən ayırmaq cəmiyyətimizin ən zəif üzvlərinə qarşı bir
cinayətdir və bu, təsirlənənlər üçün ömürlük nəticələr doğurur.
Bu qədər çox uşağın və valideynin bir anda bir-birindən daimi olaraq ayrılması hər iki tərəf üçün demək
olar ki, daha dramatik ola bilməyəcək bir vəziyyətdir.
Bu geri götürmə prosedurları adətən ictimaiyyətə açıq olmadığı və media onları yalnız parça-parça işıqlandırdığı üçün hamımızdan bu
məsələni sosial müzakirələrin ön sırasına çıxarmağa və siyasətçilərə nəhayət vəziyyəti
düzəltmək üçün təzyiq göstərməyə çağırış gəlir!