Ի՞նչ են խնամքի հանձնումները։
Թեորետիկորեն այն, ինչը հնչում է այնքան պաշտպանողական, գործնականում ունի դրամատիկ հետևանքներ։
Երեխաները մեկ պահից մյուսը առանձնացվում են իրենց ծնողներից՝ որոշ դեպքերում՝ մինչև իրենց մանկության վերջը։
Դրանից հետո նրանք մշտապես օտարվում են իրենց ծնողներից։
Գերմանիայում 2022 թվականին ավելի քան 66 400 երեխա և երիտասարդներ վերցվել են պետական հոգածության տակ և
տեղավորվել խնամակալական ընտանիքներում կամ խնամակալական տներում։
Այս թվի մեջ ներառված 28 600 «առանց ուղեկցող չափահասի փախստական երեխաներին» բացառելու դեպքում ստացվում է ցնցողաբար մեծ՝ 37 800
երեխա, որոնք առնվազն ժամանակավորապես բաժանվել են իրենց ծնողներից։
Միջին հաշվով տարվա յուրաքանչյուր օր ավելի քան 100 երեխա վերցվել է իրենց ծնողներից։
Այնուամենայնիվ, կայուն հարաբերություններն ու խնամակալները չափազանց կարևոր են երեխաների
անհատականության զարգացման համար, հատկապես վաղ տարիներին։
Ծնողները այս հարցում կենտրոնական դեր են խաղում։ Նրանք ապահովում են նրանց կայունություն և անվտանգություն։
Երեխաները բնականաբար սիրում են իրենց ծնողներին, նույնիսկ եթե նրանք դժվար բնավորություն ունեն կամ սոցիալական խնդիրներ ունեն։
Երեխային ծնողներից առանձնացնելը թե՛ երեխաների, թե՛ ծնողների համար չափազանց հուզական գործընթաց է, որը կարող
է նրանց տրավմատացնել և առաջացնել լուրջ հոգեկան վնաս։
Այդ պատճառով երեխային խնամքի վերցնելը պետք է միշտ լինի վերջին միջոցը։
Այն պետք է իրականացվի միայն այն դեպքում, եթե չկան որևէ այլ տարբերակներ, որոնք չեն վտանգի ենթարկի երեխայի բարեկեցությունը։
Այնուամենայնիվ, փաստն այն է, որ Գերմանիան միջազգային մակարդակում զբաղեցնում է առաջատար դիրքեր վերոհիշյալ թվերի
առումով՝ երեխաների խնամքի տակ վերցնելու ցուցանիշներով։
Գերմանացի ծնողները իսկապես այդքան ավելի վտանգավոր և անպիտան են, քան այլ երկրների ծնողները՞
Կամ արդյոք այս ահազանգող բարձր թվերի հետևում կա՞ն այլ պատճառներ։
Իհարկե, կան դեպքեր, երբ երեխային ծնողներից առանձնացնելու այլընտրանք չկա, օրինակ՝ եթե
նրանք սեռական բռնության են ենթարկում նրան։
Բայց արդյոք այս արդարացված բացառությունները իսկապես առկա են դեպքերի մեծամասնությունում՞
Երեխայի առևանգման պատճառներ
Երեխաներին խնամքի տակ վերցնելու համար ներկայացված պատճառները տալիս են այս մասին տեղեկություններ։
Շատ դեպքերում սա ծնողների կողմից բռնություն, անուշադրություն կամ ալկոհոլի ու թմրամիջոցների կախվածություն չէ։
«Չուղեկցվող փախստական երեխաներից» բացի, ամենատարածված պատճառը, ըստ պնդումների, ծնողների վրա չափազանց մեծ բեռ դնելն է։
Մյուս նշված պատճառների թվում են «կապման խանգարումներ» կամ «կապման հանդուրժողականության պակաս», օրինակ՝ բաժանված ծնողը
ցանկանում է երեխային հեռու պահել իր նախկին զուգընկերոջից, կամ նույնիսկ «մոր և երեխայի չափազանց սերտ կապը»։
Այդպիսի բացատրությունները իսկապես շատ զարմանալի են։
Առավելապես ամուսնալուծության դեպքերում հաճախ տրամաբանական հետևանք է, որ երեխաները ավելի են սերտ կապվում մնացած
ծնողի հետ՝ բացակայող ծնողի կորուստը փոխհատուցելու համար։
Եվ հատկապես երբ երեխան իր մոր հետ շատ սերտ կապ ունի, դա նրանից խլելը ավելի ցավոտ է։
Այս հիմնավորումների առանձնահատուկը նրանում է, որ դրանք համեմատաբար բաց են մեկնաբանության համար։
Վատ վերաբերմունքը կամ թմրամիջոցների կախվածությունը կոնկրետ և ապացուցելի փաստեր են։
Այնուամենայնիվ, գնահատողի հայեցողական որոշմամբ է որոշվում, թե երբ են ծնողները համարվում գերբեռնված, կամ
երբ մոր և երեխայի միջև կապը համարվում է չափազանց սերտ։
Եվ հենց այստեղ է, որ առաջանում է լուրջ խնդիր։
Կասկածելի փորձագիտական կարծիքներ
Հոգեբանական դատարանական զեկույցները օրինական խնամակալների վերաբերյալ հաճախ կազմվում
են երեխաներին խնամքի վերցնելու ընթացքում։
Այս զեկույցները հանդիսանում են համապատասխան ընտանեկան դատարանի դատավորների գնահատման կարևոր հիմք, որոնց բովանդակությունը նպաստում
է երեխաների ապագա ճակատագրի վերաբերյալ որոշումների կայացմանը։
Ավելի քան 90%-ը դեպքերում դատավորները հետևում են փորձագետների առաջարկություններին։
Այնուամենայնիվ, այս զեկույցները հաճախ պարունակում են ակնհայտ թերություններ։
Դոկտոր Անդրեա Քրիստիդիսը, փորձագիտական վկա, դատահոգեբան և վարքային թերապևտ, ով գրել է ավելի քան 1 000 փորձագիտական եզրակացություն
ընտանեկան հարցերի շուրջ, իր հետազոտություններից եզրակացնում է՝
Ես դեռ չեմ տեսել ոչ մի զեկույց, որը իսկապես բավարարի բոլոր տեխնիկական պահանջները։
Այն գրեթե բոլորում լուրջ թերություններ հայտնաբերեց։
Շատ դեպքերում տվյալ ծնող(ներ)ը գնահատվել են փորձագետների կողմից կարճ զրույցներից հետո, երբեմն միայն հեռախոսազրույցների հիման վրա։
Դոկտոր Քրիստիդիսը սա բացատրում է հետևյալ կերպ։
Ցավոք, գործող օրենսդրությամբ դատավորի նշանակած ցանկացած անձ կարող է պատրաստել փորձագիտական
եզրակացություն։ Արդյոք նրանք ունակ են դա անելու, այլ հարց է։
2015 թվականին Բեռլինի IB համալսարանի կողմից անցկացված ուսումնասիրությունը հաստատեց դոկտոր Քրիստիդիսի հայտարարությունը։
272 փորձագիտական կարծիքներ գնահատելուց հետո համալսարանը եզրակացրեց, որ Գերմանիայում ընտանեկան իրավունքի վեճերի
վերաբերյալ բոլոր փորձագիտական կարծիքների 75%-ը անբավարար է։
Նույնիսկ մասնագիտական պատրաստված հոգեբանները հաճախ կիրառում են ոչ գիտական մեթոդներ, ինչպիսիք են Ռորշախի թանաքային թեստը։
Այս մեթոդում երեխաներին ցույց են տալիս թանաքի կաթիլներ, որոնք նրանց խնդրում են մեկնաբանել։ Ի՞նչ է երեխան տեսնում այդ կաթիլում։
Այսպիսի թեստերը դատարանում որպես ապացույց ամբողջությամբ անպիտան են, սակայն դրանք դեռևս հղվում են որպես հիմք
երեխայի բարեկեցության վերաբերյալ որոշումներ կայացնելիս։
Այս հիմքերի վրա, որոնք մասնագետների շրջանում չափազանց վիճահարույց են, մասնագետի ցանկացած ցանկալի արդյունք կարելի է ախտորոշել։
Ծնողներին հաճախ զեկույցներում ախտորոշում են «ծնողական հմտությունների պակաս» կամ «անձնային խանգարումներ»։
Դրանք կարող են դառնալ հիմք երեխաների խնամակալությունից զրկվելու և նրանց խնամակալական ընտանիքներում կամ տներում տեղավորելու համար։
Փորձագիտական կարծիքներ – շահութաբեր բիզնես
Մասնագիտական կարծիքները, որոնք կարող են ամբողջ ընտանիքներ բաժանել, ծնողները նույնպես պետք է վճարեն։
Դրա ծախսերը կարող են հասնել մինչև 15,000 եվրոյի։
Եթե ծնողները գումար չունեն, հարկատուները պետք է միջամտեն։
Այս կերպ տարեկան ստեղծվում են մի քանի հարյուր միլիոն եվրո։
Պարզվում է, որ փորձագետների, երիտասարդության բարեկեցության գրասենյակների և ընտանեկան դատարանների
միջև ձևավորվել են որոշ կոռուպցիոն հարաբերություններ։
Մեկ օրինակ է Բավարիական GWG-ը՝ «Գիտական դատական և իրավաբանական հոգեբանության ընկերություն»։
Նա ճանաչեց այս շուկան և հարմարեցրեց իր բիզնես մոդելը ընտանեկան դատարանների փորձագետների կարծիքներին։
Այն իր կցված փորձագետների ցանցի միջոցով շատ արագ տրամադրում է դատարաններին փորձագիտական կարծիքներ։
Մասնագետները պետք է վճարեն իրենց վճարների 40%-ը որպես տուրքեր այս համար։
GWG-ն Բավարիայում կազմակերպում է ընտանեկան դատարանի դատավորների համար վերապատրաստման միջոցառումներ,
այդպիսով հաստատելով կապեր դատական իշխանության հետ։
Արդյունքում, 2008 թվականին Բավարիայի արդարադատության նախարարը ստիպված եղավ բացատրել, թե ինչու ընտանեկան
դատարանները հիմնականում իրենց պայմանագրերը տալիս են GWG-ին։
Օրինակ՝ Ինգոլշտադտի դատարանը մեկ տարվա ընթացքում տասներկու պայմանագրերից տասնմեկը հատկացրեց GWG-ին։
Քննադատները, հետևաբար, խոսում են GWG-ի մոնոպոլ դիրքի մասին։
Արտաքին տեղավորումներ – միլիարդավոր ֆունտների շուկա
Բայց փորձագետների զեկույցները միայն մեծ բիզնեսի սկիզբն են։ 2023 թվականին 128 000 երեխա ապրել է
տներում, իսկ մոտ 87 000 երեխա՝ խնամակալական ընտանիքներում։
Երեխային մանկատուն տեղավորելը մեկ երեխայի համար տարեկան արժի 42 000-ից 54 000 եվրո։
Սնուցողական խնամքի երեխա ընդունելու համար սնուցողական ընտանիքները ստանում են ամսական 700–900
եվրո խնամքի նպաստ, որը կախված է երեխայի տարիքից։
Հարկատուները այս միջոցառումների համար տարեկան վճարում են 4,9 միլիարդ եվրո։
Երիտասարդական բարեկեցության աշխատակիցը, ով տասնամյակների փորձ ունի, հարցազրույցում այս մասին մեկնաբանել է հետևյալ կերպ՝
"Պացիենտների հոսպիտալային հատվածը արդեն այն ոլորտն է, որը բերում է ամենաշատ գումարը։"
Ես նկատի ունեմ, որ տարիների ընթացքում հիվանդանոցային հաստատությունները ավելի ու ավելի են ընդլայնվել։
Երեխաներին, կարելի է ասել, շուկա գցողները երիտասարդական բարեկեցության գրասենյակներն են։
Ես սա շատ դիտավորյալ կասեմ՝ գցեք այն շուկա։
Քանի որ այդպես է. ամեն ինչ փողի մասին է, ամեն ինչ փողի մասին է։
Եվ եթե երիտասարդների բարեկեցության գրասենյակը առաջարկում է ինձ մի երիտասարդ որոշակի օրական կամ ամսական վճարի դիմաց, ապա ես
երիտասարդների բարեկեցության գրասենյակին առաջարկություն եմ ներկայացնում, և երիտասարդների բարեկեցության
գրասենյակը ասում է՝ ընդունո՞ւմ է այդ առաջարկը, թե ոչ։
Վերջիվերջո սա բիզնես է։ Եվ վերջիվերջո, երիտասարդության բարեկեցության գրասենյակները ուրախ են ունենալ մի
կազմակերպություն, որը իրենց ձեռքերից վերցնում է երիտասարդներին։
Երիտասարդության բարեկեցության գրասենյակի աշխատակիցները հաճախ չեն կարողանում բավարար չափով գնահատել, թե ինչպես են
երեխաները ապրում այդ հաստատություններում և արդյոք այնտեղ կիրառվող միջոցառումները համապատասխան և օգտակար են նրանց համար։
Շարունակաբար բացահայտվում էին սկանդալներ, որ Գերմանիայից երեխաները տեղավորվել էին
խնամակալական ընտանիքներում և արտերկրում գտնվող տներում։
Նրանք այնտեղ դպրոց չեն հաճախել, և նրանց մյուս գործունեությունները նույնպես չեն հսկվել և չեն աջակցվել։
Հանկարծ երեխայի բարեկեցությունը, ըստ երևույթին, այլևս ոչ ոքի չէր հետաքրքրում։
Այնուամենայնիվ, այն հաստատությունների համար, որոնք զբաղվում են այս չարաշահող պրակտիկայով, դա մեծ բիզնես է։
Գերմանական մի հաստատություն երիտասարդական բարեկեցության գրասենյակից յուրաքանչյուր
երեխայի համար ամսական ստանում է մինչև 5 000 եվրո։
Այնուամենայնիվ, եթե հաստատությունը երեխային, օրինակ, ուղարկի Լեհաստանում գտնվող խնամակալական ընտանիք, ապա այդ ընտանիքում
երեխայի կացարանի համար ամսական պետք է վճարվի ընդամենը 600 եվրո։
Մնացած գումարի հետ ինչ է լինում, հաճախ չի ստուգվում։
Երիտասարդական բարեկեցության գրասենյակներում արտակարգ իրավիճակ
Սա երիտասարդների բարեկեցության գրասենյակների մեծ մասում աշխատակազմի ծանր պակասի հետևանքն է։
Իշխանության բազմաթիվ աշխատակիցներ տառապում են մշտական գերբեռվածությունից։
Երեխաների գտնվելու վայրն ու բարեկեցությունը հսկելու համար ժամանակն ու անձնակազմը չեն բավարարում։
Շատ սոցիալական աշխատողներ հրաժարական են տալիս իրենց աշխատանքից, քանի որ այլևս չեն կարող աջակցել գործերի ընթացքին։
Սա ավելի է սրում իրավիճակը։ Բացի այդ, մասնագիտական աշխատողների պակաս կա։
Քաղաքականությունից որևէ լուծում չի սպասվում
Չի կարելի ենթադրել, որ քաղաքական գործիչները ինքնուրույն կլուծեն այս իրավիճակը, քանի որ նրանք ինքներս մեծ
օգուտներ են ստանում երեխաների մասնակցությամբ բիզնեսից։
Մենք ներկայումս ականատես ենք բյուջետային միջոցների համար ընթացող լուրջ պայքարի, որը քաղաքական գործիչները օգտագործում են իրենց
հաճախ կասկածելի, գաղափարական նախագծերը աջակցելու համար՝ սկսած «ծովային փրկարարությունից» մինչև
կոչվող «ֆեմինիստական արտաքին քաղաքականություն»։
Երեխաներին խնամքի վերցնելը միջոց է, որը դրական ազդեցություն ունի դաշնային քաղաքական գործիչների ֆինանսական ազատության վրա։
Երեխաների հետ կապված բիզնեսը գումար է բերում, քանի որ այն աշխատատար է։
Սա նվազեցնում է գործազրկության ցուցանիշները և նշանակում է, որ կառավարությունը պետք է ավելի քիչ գործազրկության նպաստ վճարի։
Միևնույն ժամանակ, երեխաների և երիտասարդների բարեկեցության ծառայություններում աշխատողների վճարած եկամտային հարկը
պետական գանձարան է բերում զգալի գումար, որը հետո հիմնականում ուղղվում է դաշնային և նահանգային կառավարություններին։
Այնուամենայնիվ, երեխաներին խնամքի տակ վերցնելու ծախսերը չեն կրում ֆեդերալ կառավարությունը, այլ ծնողներն ու տեղական իշխանությունները,
որոնք եկամտային հարկի եկամուտներից համեմատաբար քիչ են ստանում։
Պետությունը կարող է նաև երեխաների հեռացման միջոցով այլ կերպ օգտվել իր առավելություններից՝ մասնավորապես որպես սահմանափակող միջոց։
Սա կարելի էր նկատել կորոնավիրուսի համաճարակի ընթացքում:
Այստեղ երեխաներին խնամքի վերցնելը պետության ձեռքում սուր սուրաթ էր, որով վախեցնում էին
կորոնավիրուսի դեմ միջոցառումների քննադատներին։
Մի քանի դեպքերում երեխաներին հեռացրին իրենց ընտանիքներից, քանի որ նրանց ծնողները չէին պնդում, որ դպրոցում դիմակ կրեն։
Երեխայի առևանգման հետևանքով առաջացած ահռելի վնաս
Մինչդեռ այս համատեքստում բաժանված ընտանիքները աղետ են ապրում։
Որոշ դեպքերում ոստիկանությունը երեխաներին ուժով հեռացնում է նրանց ընտանիքներից, դպրոցներից կամ մանկապարտեզներից։
Մեր «Համակարգված երեխաների հեռացում՝ խնամքի հանձնումը մանրադիտակի տակ» ծրագրում տուժածները պատմում
են, թե ինչպես են նրանք ապրել այս միջամտությունները։
Բացի այդ, ցնցող կինոնկարահանումներում կարելի է տեսնել, թե ինչպես մայրերից գոռացող երեխաները պոկում են նրանց գրկից։
Միայն այսպիսի բռնի բաժանումը փոքրիկների համար ողջ կյանքի ցնցում է, որը հաճախ նրանց ծանր հոգեկան վնասվածքներ է թողնում։
Սա երեխաների մոտ առաջացնում է խորը տրավմա և վարքագծային փոփոխություններ։
Օրինակ՝ երկու տարեկան Փոլը դադարեց խոսել, երբ նրան տարան իր ընտանիքից, և այդ օրվանից ի վեր նա ունի խոսքի խնդիրներ։
Սրան հաճախ հաջորդում են շաբաթներ և ամիսներ, որոնց ընթացքում երեխաները թաքցվում են իրենց ծնողներից։
Դատական լսումից հետո հնարավոր է երեխաների հետ այցելություններ անցկացնել։
Այնուամենայնիվ, սա շատ հազվադեպ է և ենթակա է խիստ կարգավորումների։
Ծնողները չպետք է ցուցաբերեն որևէ զգացմունք կամ խոսեն իրենց համատեղ անցյալի մասին։
Այսպես երեխաները չեն զգում, որ իրենց ծնողները նույնպես տառապում են բաժանումից։
Ծնողների կողմից պարտադրված, անբնական վարքագիծը երեխաների վրա շատ անհանգստացնող ազդեցություն է ունենում։
Այնուամենայնիվ, եթե կանոնները խախտվեն, այցելությունները ամբողջությամբ արգելվելու են։
Շատ դեպքերում խնամքի տուն տեղավորվելը չի բարելավում բնակչի վիճակը։
Երեխաները հաճախ վարքային խնդիրներ են ունենում։
Այնուհետև նրանց կարող են տեղափոխել մանկական և դեռահասների հոգեբուժարան, որտեղ նրանց
կբուժեն հոգեգործուն դեղերով և Ռիտալինով։
Հոգեբան դոկտոր Քրիստիդիս:
Այսպիսով, հաստատություններում երեխաներին ընդհանրապես չեն օգնում։
Սա կարող է վերաբերվել միայն այն երեխաներին, որոնք իրականում ծանրորեն չարաշահվել են և որոնց մոտ դատաբժշկությունը
հայտնաբերել է շատ հստակ, լուրջ վնասվածքներ։ Սեռական բռնություն…
Նա վկայում է, որ կան ամբողջական հետազոտություններ, որոնք պարզել են, որ գրեթե 90%-ը
երիտասարդների վնասված են մինչև նրանք դուրս գան։
Այնուհետև նրանք կամ թմրանյութերի կամ ալկոհոլի կախվածության մեջ են ընկնում, կամ նույնիսկ դիմում են հանցագործության։
Նրանք չեն ստանում բավարար որակավորում, ուստի հաճախ պետության համար բեռ են դառնում։
Դոկտոր Քրիստիդիս. «Ի՞նչ է լինում երեխաների հետ մանկատներում? Նրանց պահում են կալանքի տակ.»
Նրանց անձնակազմի հարաբերակցությունը այնքան վատ է, որ կարող է քեզ ստիպել լաց լինել։
Այստեղ նույնպես խնայողություններ են արվում, քանի որ ամեն ինչ մասնավորեցվել է։
Նրանք բոլորը պարզապես ուզում են շահույթ ստանալ։ Ուստի երեխաները անուշադրության են մատնվում և չեն խրախուսվում։
Բացի այդ, կրկին հաղորդվում է խնամքի տներում և խնամակալական հոգածության մեջ ավելի ծանր վնասների մասին։
Օրինակ՝ Բեռլինում երեխաները սոցիալական պեդագոգ Հելմութ Քենթլերի խորհրդով տասնամյակներ
շարունակ տեղավորվել են պեդոֆիլ խնամակալ ծնողների մոտ։
Քենթլերը այժմ մեռած է, սակայն կարելի է ենթադրել, որ հին ցանցերն ու կապերը դեռ գոյություն ունեն, քանի որ մինչ
օրս չի իրականացվել պատշաճ և համակարգված հետաքննություն։
Լրացուցիչ մանրամասներ կարելի է գտնել «Demo für alle» (Demo for All) գործողության խմբի «Kentler Gate» փաստագրական ֆիլմում։
Երեխաների տներում նույնպես եղել են տարբեր սկանդալներ, որոնք առնչվել են երեխաների հանդեպ չարաշահումների և սեռական
բռնության դեպքերին, երբ նրանք, ծնողական պաշտպանությունից զուրկ, անօգնական են իրենց բռնարարների ձեռքում։
Դոկտոր Քրիստիդիսը հղում է անում SOS Երեխաների Գյուղին, որտեղ երեխաները տարիներ շարունակ
բռնության են ենթարկվել գերհարուստների կողմից։
Նա նշում է 160 դեպք։
Պեդոֆիլիայի և երեխաների նկատմամբ սատանայական ծիսական բռնության մասին փաստագրական ֆիլմերի իր հետազոտության ընթացքում
Kla.TV-ն բազմիցս հանդիպել է դեպքերի, երբ ազդեցիկ հանցագործները անամոթաբար շահագործել են մանկատների երեխաներին։
Դիմադրություն է ձևավորվում
Դոկտոր Անդրեա Քրիստիդիսը, անշուշտ, Գերմանիայում անօրինական տեղահանությունների դեմ ամենահայտնի պայքարողն է։
Տարիների ընթացքում նա ստիպված էր պայքարել հսկայական դիմադրության դեմ։
Հիմա նա հիմնադրել է «AXION-Resist» ասոցիացիան՝ միավորելու բժիշկների, գիտնականների, իրավաբանների և
քրիմինոլոգների ուժերը՝ պայքարելու այս չարաշահումների դեմ։
Տուժած ընտանիքներին աջակցելուց բացի, Axion Resist-ը իրականացնում է արժեքավոր հանրային կապերի աշխատանք, օրինակ՝ «Zielscheibe Kind &
Bindung» (Նպատակակետ՝ Երեխաներ և Կապվածություն) սիմպոզիումը, որը կարելի է դիտել ամբողջությամբ իրենց
կայքում՝ https://axionresist.com, կամ կարճացված տարբերակով՝ www.kla.tv/29203։
Այնուամենայնիվ, դոկտոր Քրիստիդիսը և նրա գործընկերները այս կարևոր աշխատանքում բոլորիս աջակցության կարիքն ունեն։
Երեխաներին ծնողներից առանց իսկապես լուրջ պատճառների խլելը հանցագործություն է մեր հասարակության
ամենաանպաշտպան անդամների նկատմամբ, որը ազդվածների վրա կյանքի ողջ ընթացքում հետևանքներ է թողնում։
Այն փաստը, որ այսքան շատ երեխաներ և ծնողներ մեկ պահից մյուսը մշտապես բաժանվում են միմյանցից, իր
դրամայով գրեթե աննախադեպ է երկու կողմերի համար։
Քանի որ այս հրաժարման ընթացակարգերը սովորաբար հրապարակայնացված չեն, և լրատվամիջոցները դրանց մասին միայն կտոր-կտոր են հաղորդում,
մենք բոլորս կոչված ենք օգնել այս հարցը հասարակական քննարկումների առաջին պլան բերել և ճնշում գործադրել քաղաքական
գործիչների վրա, որպեսզի նրանք վերջապես շտկեն իրավիճակը։