Ҷойгиркунӣ дар муассисаҳои нигоҳубин чист?
Он чи дар назария хеле ҳимояткунанда менамояд, дар амал оқибатҳои драматикӣ дорад:
Кӯдакон аз як лаҳза то лаҳзаи дигар аз волидонашон ҷудо мешаванд – дар баъзе ҳолатҳо то поёни кӯдакии худ.
Пас аз он, онҳо ба таври доимӣ аз волидонашон ҷудо мешаванд.
Дар Олмон дар соли 2022 беш аз 66 400 кӯдак ва ҷавонон ба парастории давлатӣ гирифта шуда, дар оилаҳои
парасторӣ ё хонаҳои парасторӣ ҷойгир карда шуданд.
Бо истиснои 28 600 «кӯдакони ноболиғи паноҳҷӯ, ки бе ҳамроҳии волидон ҳастанд», ки онҳо низ дар ин рақам дохил
шудаанд, ин ба шумораи ҳайратангези 37 800 кӯдак мерасад, ки ҳадди ақал муваққатан аз волидонашон ҷудо шудаанд.
Ба ҳисоби миёна, дар ҳар рӯзи сол беш аз 100 кӯдак аз волидонашон ҷудо карда мешуданд.
Аммо муносибатҳои устувор ва парасторҳо барои рушди шахсияти кӯдакон, махсусан дар солҳои аввали ҳаёт, хеле муҳиманд.
Волидон дар ин ҷо нақши марказӣ доранд. Онҳо ба онҳо дастгирӣ ва амният фароҳам меоранд.
Кӯдакон табиатан волидонашонро дӯст медоранд, ҳатто агар онҳо шахсиятҳои душвор дошта бошанд ё
дар муносибатҳои иҷтимоӣ мушкилот дошта бошанд.
Ҷудо кардани кӯдак аз волидонаш раванди хеле эҳсосӣ барои ҳам кӯдакон ва ҳам волидон аст, ки метавонад онҳоро
травма диҳад ва ба зарари ҷиддии равонӣ оварда расонад.
Аз ин сабаб, қабули кӯдак ба парасторӣ бояд ҳамеша чорае бошад, ки дар охир истифода мешавад.
Ин бояд танҳо дар сурате анҷом дода шавад, ки ҳеҷ варианти дигаре вуҷуд надошта бошад, ки
бехатарии кӯдакро боз ҳам бештар зери хатар нагузорад.
Аммо воқеият ин аст, ки Олмон дар байни кишварҳои ҷаҳон аз ҷиҳати рақамҳои зикршуда оид ба кӯдакони ба
парасторӣ гирифташуда дар зинаҳои баландтарин қарор дорад.
Оё волидони олмонӣ воқеан нисбат ба волидони дигар кишварҳо хеле хатарноктар ва нотавонтар ҳастанд?
Ё оё сабабҳои дигаре дар паси ин рақамҳои нигаронкунандаи баланд вуҷуд доранд?
Албатта, ҳолатҳое ҳастанд, ки ҷудо кардани кӯдак аз волидонаш ягона роҳи ҳал аст, масалан, агар онҳо аз
ҷониби волидонашон ба таҷовузи ҷинсӣ дучор шаванд.
Аммо оё ин истисноҳои асоснок воқеан дар аксари ҳолатҳо вуҷуд доранд?
Сабабҳои рабудани кӯдак
Сабабҳое, ки барои қабули кӯдакон ба парасторӣ оварда шудаанд, дар ин бора маълумот медиҳанд.
Дар аксар ҳолатҳо, ин аз тарафи волидон хушунат, беэътиноӣ ё нашъамандӣ ба машрубот ё маводи мухаддир нест.
Ғайр аз «кӯдакони паноҳҷӯёни бе ҳамроҳ», маъмултарин сабабе, ки оварда мешавад, гуфта
мешавад, ки волидон аз ҳад зиёд боридор шудаанд.
Сабабҳои дигари зикршуда инҳоянд: «бемориҳои пайванди эҳсосӣ» ё «ноқабулият ба пайванди эҳсосӣ», яъне волиди ҷудошуда
мехоҳад кӯдакро аз ҳамсари собиқи худ маҳрум кунад, ё ҳатто «пайванди аз ҳад зиёд наздик байни модар ва кӯдак».
Ин гуна асосноккуниҳо воқеан хеле ҳайратангезанд.
Дар парвандаҳои талоқ, махсусан, аксар вақт натиҷаи мантиқӣ аст, ки кӯдакон барои ҷуброни набудани волиди
ғайбзада боз ҳам ба волиди боқимонда наздиктар мешаванд.
Ва махсусан вақте ки кӯдак бо модараш пайванди хеле қавӣ дорад, аз даст додани он барои ӯ боз ҳам дардовартар мешавад.
Он чизе, ки дар ин асосномаҳо ҳайратовар аст, ин аст, ки онҳо нисбатан барои тафсир кушодаанд.
Зӯроварӣ ё нашъамандӣ далелҳои мушаххас ва исботшаванда мебошанд.
Аммо ин ба ихтиёри арзёб аст, ки қарор гирад, кай волидонро фарогиршуда ҳисоб кардан мумкин аст ва кай
пайванди модар ва кӯдак хеле наздик дониста мешавад.
Ва маҳз дар ҳамин ҷо мушкили асосӣ ба вуҷуд меояд.
Назарҳои шубҳаноки коршиносон
Ҳисоботҳои равоншиносии судӣ дар бораи сарпарастон аксар вақт ҳангоми қабули кӯдакон ба парасторӣ омода карда мешаванд.
Ин гузоришҳо асоси муҳими арзёбӣ барои додрасҳои ваколатдори суди оилавӣ мебошанд, ки мундариҷаи онҳо ба қабули
қарорҳо дар бораи тақдири ояндаи кӯдакон мусоидат мекунад.
Дар беш аз 90% ҳолатҳо додрасҳо тавсияҳои коршиносонро риоя мекунанд.
Аммо ин гузоришҳо аксар вақт камбудиҳои возеҳ доранд.
Доктор Андреа Христидис, шоҳиди коршинос, равоншиноси судӣ ва терапевти рафторӣ, ки зиёда аз 1 000 гузориши коршиносӣ дар
масъалаҳои оилавӣ навиштааст, аз таҳқиқоти худ хулоса мекунад:
Ман то ҳол ягон гузоришеро надидаам, ки воқеан ҳамаи талаботи техникӣ риоя карда бошад.
Он дар қариб ҳамаи онҳо камбудиҳои ҷиддӣ ошкор кард.
Дар бисёр ҳолатҳо коршиносон пас аз гуфтугӯҳои кӯтоҳ, баъзан танҳо пас аз гуфтугӯҳои
телефонӣ, волидон ё волиди дахлдорро арзёбӣ карданд.
Доктор Христидис инро чунин шарҳ медиҳад:
Мутаассифона, тибқи қонуни ҳозира ҳар касе, ки додрас таъин мекунад, иҷозат дорад хулосаи коршиносиро омода
созад. Оё онҳо воқеан қобили ин кор ҳастанд, саволи дигар аст.
Таҳқиқоте, ки соли 2015 аз ҷониби Донишгоҳи IB Берлин гузаронида шуд, изҳороти доктор Христидисро тасдиқ кард.
Пас аз арзёбии 272 назари коршиносон, донишгоҳ хулоса кард, ки 75% назари коршиносон дар
баҳсҳои қонуни оилавӣ дар Олмон нокифояанд.
Ҳатто равоншиносони ботаҷриба аксар вақт усулҳои ғайриилмиро, ба монанди санҷиши доғҳои сиёҳии Роршах, истифода мебаранд.
Дар ин усул ба кӯдакон доғҳои сиёҳ нишон дода мешаванд, ки аз онҳо хоҳиш карда мешавад
онҳоро тафсир кунанд: Кӯдак дар ин доғ чӣ мебинад?
Ин гуна санҷишҳо ҳамчун далел дар суд комилан номувофиқанд, вале онҳо ҳанӯз ҳам ҳамчун асоси қабули
қарорҳо оид ба некӯаҳволии кӯдак истифода мешаванд.
Бар асоси ин асосҳо, ки дар миёни коршиносон хеле баҳсбарангезанд, ҳар натиҷае, ки коршинос хоҳишманд аст, ташхис карда мешавад.
Дар гузоришҳо аксар вақт ба волидон «камбуди маҳорати тарбияи фарзанд» ё «бемориҳои шахсият» ташхис дода мешавад.
Инҳо метавонанд асосе барои аз даст додани ҳуқуқи нигоҳубини кӯдакон ва ҷойгир кардани онҳо
дар парасторӣ ё дар муассисаи истиқоматӣ шаванд.
Назарҳои коршиносон – тиҷорати сердаромад
Нусхаҳои экспертӣ, ки метавонанд тамоми оилаҳоро аз ҳам ҷудо кунанд, низ бояд аз ҷониби волидон пардохта шаванд.
Хароҷот барои ин метавонад то 15 000 евроро ташкил диҳад.
Агар волидон пул надошта бошанд, андозсупорандагон бояд дахолат кунанд.
Ҳар сол ба ин тариқ чандсад миллион евро ба даст оварда мешаванд.
Ба назар мерасад, ки байни арзёбон, идораҳои ҳифзи ҳуқуқи ҷавонон ва судҳои оилавӣ муносибатҳои муайяни ҳамдастӣ рушд кардаанд.
Яке аз мисолҳо GWG-и Бавария аст, «Ҷамъияти илмии равонии судӣ ва ҳуқуқӣ».
Ӯ ин бозорро шинохт ва модели тиҷоратии худро ба назари коршиносон дар додгоҳҳои оилавӣ мутобиқ сохт.
Он тавассути шабакаи коршиносони ҳамроҳ ба судҳо назари коршиносонро хеле зуд пешниҳод мекунад.
Мутахассисон бояд 40% аз ҳаққи хизматрасонии худро ҳамчун пардохт барои ин пардохт кунанд.
GWG чорабиниҳои омӯзиширо барои додрасони додгоҳи оилавӣ дар Бавария ташкил мекунад ва бо ин
робитаҳоро бо мақомоти судӣ барқарор менамояд.
Дар натиҷа, дар соли 2008 вазири адлияи Бавария маҷбур шуд шарҳ диҳад, ки чаро судҳои оилавӣ
аксар вақт шартномаҳои худро ба GWG медиҳанд.
Масалан, додгоҳ дар Ингольштадт дар давоми як сол ёздаҳ аз дувоздаҳ шартномаро ба GWG дод.
Аз ин рӯ, танқидгарон дар бораи мавқеи монополии GWG ҳарф мезананд.
Ҷойгиркуниҳои беруна – бозори як миллиард фунт стерлинг
Аммо гузоришҳои коршиносон танҳо оғози тиҷорати калон аст. Дар соли 2023, 128 000 кӯдак дар хонаҳо ва
тақрибан 87 000 кӯдак дар оилаҳои парасторӣ зиндагӣ мекарданд.
Ҷойгир кардани як кӯдак дар хона дар як сол барои ҳар як кӯдак 42 000 то 54 000 евро харҷ мешавад.
Барои қабули кӯдаки парасторӣ, оилаҳои парасторӣ вобаста ба синни кӯдак ҳар моҳ аз 700 то
900 евро ҷуброни нигоҳубини парасторӣ мегиранд.
Андозсупорандагон барои ин чораҳо ҳар сол 4,9 миллиард евро пардохт мекунанд.
Як корманди ҳифзи ҳуқуқи кӯдакон бо даҳсолаҳо таҷриба дар мусоҳиба дар ин бора чунин изҳор дошт:
"Бахши беморони стационарӣ аллакай соҳаест, ки бештар аз ҳама пул меорад."
Яъне, шумо мебинед, ки муассисаҳои бистари дар тӯли солҳо бештар ва бештар васеъ шудаанд.
Онҳое, ки, ба ибораи дигар, кӯдаконро ба бозор мепартоянд, идораҳои ҳифзи ҳуқуқи ҷавонон мебошанд.
Ман инро хеле бо қасд мегӯям: онро ба бозор парто!
Зеро ҳамин тавр аст: ҳамааш дар бораи пул аст, ҳамааш дар бораи пул.
Ва агар идораи ҳифзи ҳуқуқи наврасон ба ман як нафар ҷавонро бо музди муайяни рӯзона ё моҳона пешниҳод кунад, ман ба идораи
ҳифзи ҳуқуқи наврасон пешниҳод мекунам ва идораи ҳифзи ҳуқуқи наврасон мегӯяд, ки оё ин пешниҳодро қабул мекунад ё не.
Дар ниҳоят, ин тиҷорат аст. Ва ниҳоят, идораҳои ҳифзи ҳуқуқи ҷавонон хурсанданд, ки созмоне ҷавононро аз дасти онҳо мегирад.
Кормандони идораи ҳифзи ҳуқуқи кӯдакон аксаран наметавонанд ба таври кофӣ арзёбӣ кунанд, ки кӯдакон дар
муассисаҳо чӣ гуна зиндагӣ мекунанд ва оё чораҳои андешидашуда барои онҳо муносиб ва муфиданд ё не.
Бориҳо ошкор шуд, ки кӯдакони олмонӣ дар хонаводаҳои парасторӣ ва муассисаҳои парасторӣ дар хориҷа ҷойгир карда шудаанд.
Онҳо дар он ҷо ба мактаб нарафтанд ва дигар фаъолиятҳои онҳо низ назорат ё дастгирӣ намешуданд.
Ногаҳон ба назар мерасид, ки некӯаҳволии кӯдак дигар ҳеҷ касро манфиатдор намекунад.
Аммо барои муассисаҳое, ки дар ин амалияи зӯроварона машғуланд, ин тиҷорати калон аст.
Як муассисаи олмонӣ аз идораи ҳифзи ҳуқуқи кӯдакон барои ҳар як кӯдак дар як моҳ то 5 000 евро мегирад.
Аммо, агар муассиса кӯдакро, масалан, ба оилаи парасторӣ дар Полша фиристад, барои ҷойи иқомати кӯдак дар ин
оила дар як моҳ танҳо 600 евро пардохт карда мешавад.
Одатан назорат намешавад, ки бо пули боқимонда чӣ мешавад.
Ҳолати фавқулодда дар идораҳои ҳифзи ҳуқуқи кӯдакон
Ин натиҷаи камбуди шадиди кадрҳо дар аксари идораҳои ҳифзи ҳуқуқи кӯдакон ва наврасон аст.
Бисёре аз кормандони мақомот аз бори доимии корӣ ранҷ мекашанд.
Барои назорат кардани макон ва некӯаҳволии кӯдакон вақти кофӣ ва кормандон нестанд.
Бисёре аз кормандони иҷтимоӣ аз кор истеъфо медиҳанд, зеро дигар наметавонанд тарзи иҷрои корҳоро дастгирӣ кунанд.
Ин вазъиятро боз ҳам бадтар мекунад. Илова бар ин, камбуди коргарони малакадор вуҷуд дорад.
Аз сиёсат ҳеҷ илоҷе интизор нест
Наметавон гумон кард, ки худи сиёсатмадорон вазъиятро ислоҳ хоҳанд кард, зеро онҳо худ аз
тиҷорати кӯдакон манфиатҳои назаррас мегиранд.
Мо ҳоло шоҳиди як муборизаи бузург бар сари захираҳои буҷетӣ ҳастем, ки сиёсатмадорон онҳоро барои дастгирии лоиҳаҳои
идеологии аксаран шубҳаноки худ, аз «наҷоти баҳр» то он чизе, ки «сиёсати хориҷии феминистӣ» ном дорад, истифода мебаранд.
Қабул кардани кӯдакон ба парасторӣ воситаест, ки ба имкониятҳои молиявии сиёсатмадорони федералӣ таъсири мусбат мерасонад.
Кор бо кӯдакон пул меорад, зеро он меҳнатталаб аст.
Ин шумораи бекоронро коҳиш медиҳад ва маънои онро дорад, ки ҳукумат бояд барои
кӯмакпулии бекорӣ маблағи камтар пардохт кунад.
Дар ҳамин вақт, андози даромад, ки кормандони хизматрасониҳои ҳифзи кӯдакон ва ҷавонон месупоранд, маблағи
назаррасро ба хазинаи давлатӣ ворид мекунад, ки он асосан ба ҳукумати федералӣ ва ҳукуматҳои давлатӣ равона мешавад.
Аммо хароҷоти қабули кӯдакон ба парасторӣ аз ҷониби ҳукумати федералӣ бар ӯҳда гирифта намешаванд, балки аз ҷониби волидон ва
мақомоти маҳаллӣ, ки аз даромади андоз нисбатан кам мегиранд.
Давлат инчунин метавонад аз ҷудо кардани кӯдакон ба манфиати худ дар роҳҳои дигар – яъне
ҳамчун чораҳои маҳдудкунанда – истифода барад.
Инро дар давраи пандемияи коронавирус мушоҳида кардан мумкин буд:
Инҷо, гирифтани кӯдакон ба парасторӣ силоҳи тез буд, ки давлат барои таҳдиди
танқидгарони чораҳои зидди коронавирус истифода мекард.
Дар чанд маврид кӯдакон аз оилаҳояшон ҷудо карда шуданд, зеро волидонашон талаб намекарданд, ки онҳо дар мактаб ниқоб пӯшанд.
Зарари азим аз рабудани кӯдак
Дар ҳамин ҳол, оилаҳое, ки дар ин замина ҷудо шудаанд, бо як фалокат рӯбарӯ ҳастанд.
Дар баъзе ҳолатҳо кӯдакон аз оилаҳояшон, мактабҳояшон ё боғчаҳояшон аз ҷониби полис бо зӯрӣ бурда мешаванд.
Дар барномаи мо «Бардошти систематикии кӯдакон – қабули онҳо ба парасторӣ зери микроскоп», шахсони осебдида
нақл мекунанд, ки чӣ гуна ин дахолатҳоро эҳсос кардаанд.
Илова бар ин, дар наворҳои даҳшатбори филмӣ метавон дид, ки кӯдакони фарёдзананда аз дастҳои модарон кашида мешаванд.
Худи чунин ҷудошавии хушунатомез барои кӯдакони хурдсол зарбаи умрӣ аст ва аксаран онҳоро ба таври шадид травматиза мекунад.
Ин ба кӯдакон травмаи амиқ ва тағйироти рафторӣ меорад.
Масалан, Поли дусола, вақте ки ӯро аз оилааш ҷудо карданд, сухан гуфтанро қатъ кард ва аз он вақт то ҳол мушкилоти нутқ дорад.
Ин одатан бо ҳафтаҳо ва моҳҳо пайравӣ мешавад, ки дар онҳо кӯдакон аз волидонашон пинҳон карда мешаванд.
Пас аз баррасии судӣ, вохӯриҳо бо кӯдакон метавонанд баргузор шаванд.
Аммо ин танҳо хеле кам ва дар зери қоидаҳои қатъӣ сурат мегирад.
Волидон набояд ягон эҳсосотро нишон диҳанд ва набояд дар бораи гузаштаи муштараки худ сӯҳбат кунанд.
Ба ин васила, кӯдакон эҳсос намекунанд, ки волидонашон низ аз ҷудошавӣ ранҷ мекашанд.
Ин рафтори маҷбурӣ ва ғайритабиӣ аз тарафи волидон ба кӯдакон таъсири хеле ташвишоваре дорад.
Аммо агар қоидаҳо вайрон шаванд, боздидҳо комилан манъ хоҳанд шуд.
Дар аксари ҳолатҳо ҷойгиршавӣ дар хонаи парасторӣ ба беҳтаршавии вазъият намерасонад.
Кӯдакон аксар вақт мушкилоти рафторӣ пайдо мекунанд.
Сипас онҳоро метавон ба психиатрияи кӯдакон ва наврасон интиқол дод, ки дар он ҷо бо
доруҳои психотропӣ ва Риталин табобат хоҳанд шуд.
Равоншинос доктор Христидис:
Пас дар муассисаҳо ба кӯдакон ҳеҷ гуна кӯмак намешавад.
Ин танҳо дар он ҳолат метавонад рух диҳад, ки кӯдакон воқеан ба таври шадид озор дида бошанд ва тибби судӣ дар онҳо ҷароҳатҳои
хеле возеҳ ва ҷиддиро муайян карда бошад. Зӯроварии ҷинсӣ...
Ӯ шаҳодат медиҳад, ки таҳқиқоти пурра нишон додаанд, ки қариб 90% ҷавонон пеш аз он ки худро ошкор кунанд, осеб дидаанд.
Сипас онҳо ё ба маводи мухаддир ва ё ба машрубот нашъаманд мешаванд, ё ҳатто ба ҷиноят даст мезананд.
Онҳо малакаҳои заруриро ба даст намеоранд, бинобар ин аксар вақт барояшон бори давлат мегарданд.
Доктор Христидис: «Бо кӯдакон дар хонаҳои кӯдакон чӣ мешавад? Онҳо дар ҳабс нигоҳ дошта мешаванд.»
Онҳо таносуби кадрӣ доранд, ки ба қадри кофӣ аст, то шуморо ба гиря оварад.
Пас дар он ҷо низ сарфаҷӯӣ мешавад, зеро ҳама чиз хусусӣ карда шудааст.
Онҳо ҳама танҳо мехоҳанд фоида ба даст оранд. Аз ин рӯ, ба кӯдакон беэътиноӣ мешавад ва онҳоро ташвиқ намекунанд.
Илова бар ин, гузоришҳои такрорӣ дар бораи зарари боз ҳам бадтар дар хонаҳо ва дар нигоҳубини парасторӣ вуҷуд доранд.
Дар Берлин, масалан, кӯдакон ба маслиҳати педагоги иҷтимоӣ Ҳелмут Кентлер даҳсолаҳо бо
волидони парастор-педофилҳо ҷойгир карда мешуданд.
Кентлер ҳоло мурдааст, аммо метавон тахмин кард, ки шабакаҳо ва пайвандҳои қадимӣ ҳанӯз ҳам вуҷуд доранд, зеро то
ҳол тафтишоти дуруст ва ҳамаҷониба гузаронида нашудааст.
Тафсилоти бештарро дар филми ҳуҷҷатии «Kentler Gate» аз ҷониби гурӯҳи амалӣ «Demo für
alle» (Demo for All) пайдо кардан мумкин аст.
Ҳамчунин дар хонаҳои кӯдакон скандалҳои гуногун рух додаанд, ки дар онҳо кӯдакон, бе ҳимояи волидон, бе кӯмак ва бе
ёрӣ дар ихтиёри озордиҳандагон қарор гирифта, нисбати онҳо муносибати бад ва таҷовузи ҷинсӣ сурат гирифтааст.
Доктор Христидис ба деҳаи кӯдакони SOS ишора мекунад, ки дар он ҷо кӯдакон солҳо аз
ҷониби сарватмандони беандоза зӯроварӣ мешуданд.
Ӯ 160 ҳодисаро зикр мекунад.
Дар таҳқиқоти худ барои филмҳои ҳуҷҷатӣ дар бораи педофилия ва хушунати маросимӣ-шайтонӣ нисбати кӯдакон , Kla.TV борҳо
бо ҳолатҳое рӯ ба рӯ шудааст, ки дар онҳо ҷинояткорони бонуфуз бешармона кӯдакони хонаҳои кӯдаконро таҷовуз кардаанд.
Муқовимат ташаккул меёбад
Доктор Андреа Христидис, бешубҳа, маъруфтарин мубориз алайҳи хориҷкуниҳои ғайриқонунӣ дар Олмон аст.
Дар тӯли солҳо ӯ маҷбур шуд бо муқовимати бузург мубориза барад.
Ҳоло ӯ ассотсиатсияи «AXION-Resist»-ро таъсис додааст, то дар ҳамкорӣ бо духтурон, олимон, ҳуқуқшиносон ва ҷиноятшиносон
бар зидди ин сӯистифодаҳо чораҳои муштарак андешад.
Илова бар дастгирии оилаҳои осебдида, Axion Resist кори арзишманди робитаҳои ҷамъиятиро анҷом медиҳад, ба монанди
симпозиуми «Zielscheibe Kind & Bindung» (Ҳадаф: Кӯдакон ва пайванд), ки онро метавонед пурра дар
вебсайти https://axionresist.com тамошо кунед ё дар шакли кӯтоҳшуда дар www.kla.tv/29203.
Аммо доктор Христидис ва ҳамкоронаш дар ин кори муҳим ба дастгирии ҳамаи мо ниёз доранд.
Бидуни сабабҳои воқеан ҷиддӣ аз волидон ҷудо кардани кӯдакон ҷиноят алайҳи заифтарин аъзои ҷомеаи мост,
ки барои онҳо оқибатҳои тамоми умрро ба бор меорад.
Ин ки ин қадар кӯдакон ва волидон аз як лаҳза ба лаҳзаи дигар ба таври доимӣ аз ҳам ҷудо мешаванд, вазъиятест, ки
барои ҳар ду ҷониб қариб наметавонад драматикӣтар бошад.
Азбаски ин тартиботи бозпасгирӣ одатан оммавӣ нестанд ва ВАО танҳо ба таври пора-пора дар бораи онҳо гузориш медиҳанд, мо ҳама
даъват мешавем, ки ба баҳси иҷтимоӣ ин масъаларо ба авлавият барорем ва ба сиёсатмадорон
фишор орем, то ниҳоят вазъиятро ислоҳ кунанд!