Gorag astyna alyşlar näme?
Teoriýada gaty goragly eşidilýän zat amalda dramatik netijelere getirýär:
Çagalar bir pursatdan başga pursata ene-atalaryndan aýrylýarlar – käbir ýagdaýlarda bolsa çagalyklarynyň galan döwri üçin.
Ondan soň olar ene-atalaryndan hemişelik aýrylýarlar.
2022-nji ýylda Germaniýada 66,400-den gowrak çaga we ýaşlar döwlet idegine alnyp, terbiýe
maşgalalaryna ýa-da öýlerine ýerleşdirildi.
Bu sanlara girizilen 28 600 "ýanynda uly ýolbaşçy bolmadyk kiçi bosgun" çagalary aýrylanda, netijede azyndan
wagtlaýynça ene-atalaryndan aýrylan 37 800 çaga şok ediji derejede ýokary san bolup çykýar.
Ortaça her ýylyň her güni 100-den gowrak çaga ene-atalaryndan alynýardy.
Emma durnukly gatnaşyklar we idegçiler çagalaryň şahsyýetiniň ösmegi üçin, esasan-da ilkinji ýyllarda örän möhümdir.
Ene-atalar munuň içinde merkezi rol oýnaýarlar. Olar olara durnuklylyk we howpsuzlyk üpjün edýärler.
Çagalar tebigy ýagdaýda ene-atalaryny söýýärler, hatda olar kyn häsiýetli ýa-da sosial kynçylyklary bolan ýagdaýynda hem.
Çagy ene-atasyndan aýyrmak, hem çagalar hem ene-atalar üçin örän duýguly bir proses bolup, olar üçin
travma döredip, agyr psihologiki zyýan ýetirip biler.
Şu sebäpli çagany ideg astyna almak hemişe iň soňky çäre bolmalydyr.
Bu çärä diňe çaganyň abadançylygyny has-da howp astyna salmazlyk üçin başga hiç hili mümkinçilik ýok bolsa ulanylmalydyr.
Emma hakykat şundan ybaratdyr: Germaniýa ideg astyna alnan çagalar boýunça agzalan sanlar babatynda
halkara derejesinde iň ýokary ýurtlaryň hatarynda durýar.
Alman ene-atalar hakykatdanam beýleki ýurtlaryň ene-atalaryndan şonça howply we ukypsyzmy?
Ýa-da bu aladalandyryjy derejede ýokary sanlaryň arkasynda başga sebäpler barmy?
Elbetde, çagany ene-atasyndan aýyrmak zerur bolýan ýagdaýlar bar, mysal üçin, olar
tarapyndan jynsy taýdan zyýan ýetirilýän ýagdaýynda.
Emma bu esasly istisnalar hakykatdanam ýagdaýlaryň köpüsünde barmy?
Çagalaryň gaçyrilmagynyň sebäpleri
Çagalary ideg astyna almak üçin berlen sebäpler bu barada maglumat berýär.
Köp ýagdaýlarda, bu ene-atalaryň tarapyndan zorluk, ünsüzlik ýa-da alkogol ýa-da derman baglylygy däl.
"Gözegçisiz bosgun çagalaryndan" başga, iň köp berilýän sebäp ata-eneleriň aýdylyşy ýaly "gaty ýüklenmegi"dir.
Beýleki berlen sebäpler "baglanyşyk bozulmalary" ýa-da "baglanyşyk dözümsizligi", ýagny aýrylyşan ene-ata
çagasyny öňki ýoldaşyndan uzak saklamagy isleýär, ýa-da hatda "ene bilen çaga arasynda gaty ýakyn baglanyşyk" diýmekdir.
Şeýle düşündirişler hakykatdanam örän geň galdyryjy.
Aýratyn-da boşanma ýagdaýlarynda, ýok bolan ene-atanyň ýitgisini kompensirlemek üçin çagalaryň galan
ene-atasyna has-da ýakynlaşmagy köplenç mantykly netijedir.
Hususan-da, çaga ejesi bilen örän ýakyn baglanyşyk saklaýan halatynda, ondan mahrum edilmegi has-da agyryly bolýar.
Bu düşündirişleriň üns çekiji tarapy şunda: olar talýirleme üçin degişli derejede açyk.
Zulum ýa-da derman baglylygy anyk we subut edip boljak faktlardyr.
Emma bu baha berijiň öz kararyna baglydyr: ol ene-atalaryň haçan ýük astynda hasaplanýandygyny ýa-da ene bilen çaga arasyndaky
baglanyşygyň haçan gaty ýakyn hasaplanýandygyny kesgitleýär.
We bu takyk şu ýerde uly bir mesele ýüze çykýar.
Şübheli hünärmen pikirleri
Psihologik sud hasabatlary kanuny goragçylar barada köplenç çagalary ideg astyna almak işleri dowamynda taýýarlanylýar.
Bu hasabatlar ygtyýarly maşgala kazyýetleriniň sudýalarynyň baha bermegi üçin möhüm binýat bolup, olaryň mazmuny
çagalaryň geljekdäki taýyny kesgitlejek kararlara goşant goşýar.
Hadysalaryň 90%-den gowragynda hakimler hünärmenleriň maslahatlaryna eýerýärler.
Emma, bu hasabatlarda köplenç göze ilýän kemçilikler bar.
Dr Andrea Christidis, bilermen şaýat, sud-medisina psihology we hereket terapefti, maşgala meseleleri boýunça 1 000-den gowrak
bilermen hasabat ýazdy we barlaglaryndan şu netijä gelýär:
Men henizem ähli tehniki talaplara doly laýyk gelýän bir-de bolsa hasabat görmändim.
Ol olaryň takmynan ählisinde agyr kemçilikler tapdy.
Köp ýagdaýlarda degişli ene-atalar ýa-da ene-ata hünärmenler tarapyndan gysga söhbetlerden soň, käwagt
diňe telefon arkaly söhbetlerden soň baha berildi.
Dr Christidis muny aşakdaky ýaly düşündirýär:
Gynansak-da, häzirki kanuna görä, sudýa tarapyndan bellenen islendik adam ekspert pikirini taýýarlamaga rugsat berilýär.
Olaryň muny edip biljekdigine gelince, bu başga bir sorag.
2015-nji ýylda Berlin şäherindäki IB Uniwersiteti tarapyndan geçirilen barlag Dr Christidisiň beýanatyny tassyklady.
272 sany hünärmen pikirini seljerenden soň, uniwersitet Germaniýada maşgala hukugy dawalarynda ähli hünärmen
pikirleriniň 75%-iň ýeterlik däldigini netije çykardy.
Hatda taýýarlykly psihologlar hem köplenç ylmy däl usullary, meselem Rorschach syýa lekesi synagyny ulanýarlar.
Bu usulda çagalara syýa lekeleri görkezilýär we olardan şol lekeleri düşündirmek talap edilýär: Çaga leke içinde näme görýär?
Bu synaglar sudda delil hökmünde düýbünden ýaramaz, ýöne olar henizem çaganyň abadançylygy
baradaky kararlaryň esasy hökmünde agzalýar.
Bu esaslar hünärmenleriň arasynda örän çekişmeli bolup, hünärmeniň isleýän islendik netijesini kesgitlemek mümkin edýär.
Ene-atalaryň hasabatlarda köplenç "ene-atalyk başarnyklarynyň ýetmezçiligi" ýa-da "şahsyýet bozulmalary" diýip kesgitlenýär.
Bu ýagdaýlar soňra çagalaryň gözegçilik hukugyny ýitirmäge we olary terbiýe öýüne ýa-da
ýaşaýyş öýüne ýerleşdirmäge esas bolup biler.
Ekspert pikirleri – girdejili iş
Bütin maşgalalary parçalamaga mümkinçiligi bolan hünärmen pikirleri üçin hem ene-atalar tölemeli bolýarlar.
Munuň çykdajylary 15,000 ýewro çenli bolup biler.
Eger ene-atalarda maliýe serişdeleri ýetmez bolsa, salgyt töleýjiler kömek bermeli.
Her ýyl bu usul bilen birnäçe ýüz million ýewro gazanylýar.
Belli bir ylalaşykly gatnaşyklaryň hünärmenler, ýaşlaryň abadançylyk edaralary we
maşgala sudlarynyň arasynda dörändigi görünýär.
Bir mysal hökmünde Bawariýanyň GWG-si, ýagny "Ylmy sud we hukuk psihologiýasy jemgyýeti".
Ol bu bazary tanady we maşgala sudlaryna hünärli pikirler hödürlemek üçin iş modelini ýöriteleşdirdi.
Ol baglanyşykly ekspertler toru arkaly sudlar üçin ekspert pikirlerini örän çalt üpjün edýär.
Bilermenler bu üçin tölegleriniň 40%-ini çykdajy hökmünde tölemeli.
GWG Bawariýada maşgala kazyýetiniň hakimleri üçin okuw çärelerini gurnap, şonuň bilen kazyýet bilen baglanyşyk gurýar.
Şeýlelik bilen, 2008-nji ýylda Bawariýanyň adalat ministri maşgala kazyýetleriniň şertnamalaryny
esasan GWG-e berýändiklerini düşündirmeli boldy.
Mysal üçin, Ingolstadtdaky sud bir ýylyň dowamynda on iki şertnamanyň on birini GWG-e berdi.
Şonuň üçin tankytçylar GWG-niň monopol pozisiýasyny eýeleýändigini aýdýarlar.
Daşarky ýerleşişler – milliard funtlyk bazar
Emma hünärmen hasabatlary uly işiň diňe başlangyjydyr. 2023-nji ýylda 128 000 çaga öýlerde,
takmynan 87 000 çaga bolsa terbiýe maşgalalarynda ýaşady.
Bir çagany öýde ýerleşdirmek her bir çaga üçin ýyllyk 42,000–54,000 ýewro aralygynda çykdajy edýär.
Balsygy çagany kabul eden balykçy maşgalalar çaganyň ýaşyna baglylykda her aýda 700–900 ýewro
aralygynda aýlyk balykçylyk kömek puly alýarlar.
Salgyt töleýjiler bu çäreler üçin ýyllyk 4,9 milliard ýewro töleýärler.
Onýyllyk tejribesi bolan ýaşlaryň abadançylygy boýunça işgär bu barada interwýuda aşakdaky ýaly teswir berdi:
Stasioner bejergi sektory eýýäm iň köp girdeji getirýän ugurdyr.
Men aýdýan, ýyl geçdigiçe hassahanalaryň has-da giňelýändigini görüp bilersiňiz.
Çagalary, şeýle diýsek, bazara atýanlar ýaşlaryň abadançylyk edaralarydyr.
Men muny düýpli aýdyp geçerin: ony bazara çykaryň!
Çünki ýagdaý şonuň ýaly: mesele pulda, hemmesi pulda.
Eger ýaşlaryň abadançylyk edarasy maňa belli bir günlük ýa-da aýlyk tölegi bilen bir ýaş adamy hödürlese,
onda men şol edaraya teklip berýärin we edara bu teklibi kabul eder ýa-da etmejekdigini aýdýar.
Ahyrynda bu bir iş. We ahyrynda ýaşlaryň abadançylyk edaralary ýaşlary öz ellerinden
alyp gidýän guramanyň bolmagyna şatlanýarlar.
Ýaşlaryň abadançylyk edarasynyň işgärleri köplenç çagalaryň bu edaralarda nähili ýagdaýda saklanýandygyny we alnyp
barylýan çäreleriň olara laýyk we peýdaly bolup-bolmaýandygyny doly bahalandyrmakda ýetmezçilik edýärler.
Nemetskiden bolan çagalaryň daşary ýurtlardaky terbiýe maşgalalaryna we öýlere
ýerleşdirilendigini görkezýän skandallar gaýtalanyp ýüze çykdy.
Olar şol ýerde mekdebe gitmediler, beýleki işjeňlikleri hem gözegçilik edilmedi we goldalmady.
Birden-iki çaga baglylykda alada edilmegi indi hiç kimi gyzyklandyrmady.
Emma bu zulumly tejribäni amala aşyrýan edaralar üçin bu uly işdir.
Alman guramasy ýaşlaryň abadançylyk gullugyndan her bir çaga üçin aýda 5,000 ýewro çenli alýar.
Emma, mysal üçin, edara çagany Polşada ýerleşýän terbiýe maşgalasyna iberse, bu maşgalada
çaganyň ýaşaýyşy üçin aýlyk diňe 600 ýewro tölenmeli.
Galan pullaryň näme bolýandygy köplenç barlanmaýar.
Ýaşlaryň abadançylyk edaralarynda gyssagly ýagdaý
Bu ýaşlaryň abadançylygy boýunça köp edaralarynda işgär ýetmezçiliginiň agyr netijesidir.
Edaranyň köp işgärleri yzygiderli artyk iş ýükünden ejir çekýärler.
Çagalaryň nirede bolýandygyny we abadançylygyny gözegçilik etmek üçin wagt we işgär ýetmezçiligi bar.
Köp sosial işgärler işlerinden çekilýärler, sebäbi olar işleriň häzirki ýerine ýetirilişine goldaw berip bilmeýärler.
Bu ýagdaý kynçylygy has-da agyrlaşdyrýar. Mundan başga-da, hünärli işgärler ýetmezçiligi bar.
Syýasatdan hiç hili derman garaşylmaýar
Syýasatçylaryň özleri bu ýagdaýy düzedjekdigine çaklama bolmaz, sebäbi olar çagalar bilen
baglanyşykly işlerden uly girdeji alýarlar.
Biz häzir býujet serişdeleri ugrunda uly göreşe şaýat bolýarys; syýasatçylar bu serişdeleri köplenç şübheli ideologik
taslamalaryny, "deňiz halas edişinden" başlap, "feministik daşary syýasat" diýlip
atlandyrylýan taslamalara çenli goldamak üçin ulanýarlar.
Çagalary ideg astyna almak federal syýasatçylara elýeterli maliýe giňişligine peýdaly täsir edýän guraldyr.
Çagalar bilen iş köp zähmet talap edýändigi üçin pul getirýär.
Bu işsizlik görkezijilerini azaldýar we hökümetiň işsizlik boýunça kömek puly tölemeli mukdaryny azaltmaga getirýär.
Şol bir wagtyň özünde, çagalar we ýaşlar abadançylyk hyzmatlarynda işleýän işgärleriň tölegän girdeji salgyty
döwlet gaznasyna ep-esli mukdarda pul getirýär, ol esasan federal we döwlet häkimiýetlerine ugradylyp ulanylýar.
Emma çagalary ideg astyna almak çykdajylary federal hökümet tarapyndan däl-de, ene-atalar we ýerli
häkimlikler tarapyndan göterilýär; olar girdeji salgyt girdejilerinden gaty az mukdarda paý alýarlar.
Döwlet çagalaryň aýrylmagyny beýleki usullarda hem öz bähbidine ulanyp biler – ýagny çäklendiriji çäre hökmünde.
Bu koronawirus pandemiýasy döwründe syn edildi:
Bu ýerde çagalary ideg merkezine almagy döwlet koronawirus çärelerini tankyt edýänleri gorkuzmak üçin ulanan keskin gylyçdy.
Birnäçe ýagdaýda, ene-atalary mekdepde maskany dakmagy talap etmändigi sebäpli çagalar maşgalalaryndan aýryldy.
Çaga ogurlanmagy sebäpli uly zyýan
Bu aralykda, bu şertlerde aýrylan maşgalalar betbagtçylyk başdan geçirýärler.
Käbir ýagdaýlarda çagalar polisiýa tarapyndan maşgalalaryndan, mekdeplerinden ýa-da çagalar baglaryndan zor bilen alynýarlar.
Programmyzda "Sistemaly çagalaryň alynmagy – çagalary idege alyş mikroskop astynda", täsirlenenler bu müdahale
çärelerini nähili başdan geçirenlerini beýan edýärler.
Mundan başga-da, şoka salýan kinofilm kadrlarynda ejelerden gygyrýan çagalarynyň
golundan zor bilen alynýandygyny görmek bolýar.
Diňe şeýle zorlukly aýrylmak kiçijikler üçin ömürboýy şok bolup, köplenç olary agyr derejede psihiki ýaralanmalara sezewar edýär.
Bu çagalarda çuňňur psihologik ýaralanmalara we häsiýet üýtgemelerine getirýär.
Meselem, iki ýaşly Pol maşgalasyndan aýrylanda geplemegi bes etdi we şondan bäri geplemekde kynçylyk çekýär.
Munuň yzysüre köplenç çagalaryň ene-atalaryndan gizlenýän hepdeler we aýlar gelýär.
Sud diňlenişiginden soň çagalar bilen duşuşyklar geçirilip bilner.
Emma, bu diňe örän seýrek bolup, berk düzgünlere laýyk gelýär.
Ene-atalar hiç hili duýgyny görkezmeli däldirler we özleriniň paýlaşan geçmişleri barada gürleşmeli däldirler.
Şu usul bilen çagalar ene-atalarynyň hem aýrylma sebäpli ejir çekýändigini duýmazlar.
Ene-atalaryň bu mejbury, tebigata garşy hereketi çagalara örän aladalandyryjy täsir edýär.
Emma, eger düzgünler bozulsa, ziyaretler düýbünden gadagan ediler.
Köplenç ýagdaýlarda ideg öýüne ýerleşdirilmek ýaşaýjynyň ýagdaýyny gowulandyrmaýar.
Çagalar köplenç hereket problemalaryny döredýärler.
Soňra olar çagalar we ýetginjekler psihiatriýasyna geçirilip, ol ýerde psihotrop dermanlar we Ritalin bilen bejergi alarlar.
Psiholog Dr Christidis:
Şonuň üçin edaralarda çagalara hiç hili kömek edilmeýär.
Bu diňe hakykatdan hem agyr derejede zyýana sezewar bolan we sud-tibb barlaglarynda çagalarda örän anyk agyr
ýaralanmalar anyklanan ýagdaýda mümkin. Jynsy zorlama…
Ol şaýatlyk berýär, käbir doly barlaglaryň ýaşlaryň takmynan 90 göteriminiň açylmazdan ozal zeperlenendigini anykladygyny.
Soňra olar dermanlara ýa-da alkogola garaşly bolýarlar ýa-da hatda jenaýata ýüz tutýarlar.
Olar zerur bilim we hünär derejesini alman, şonuň üçin köplenç döwlet üçin ýük bolup galýarlar.
Dr Christidis: "Çagalar öýlerindäki çagalara näme bolýar? Olar saklanýar."
Olaryň işgärler nisbati seni gözýaş döker ýaly ýeterlik.
Şol ýerde hem tygşytlanýar, sebäbi hemmesi hususylaşdyryldy.
Olar hemmesi diňe girdeji gazanmak isleýärler. Şonuň üçin çagalar ünsden düşýär we höweslendirilmeýärler.
Mundan başga-da, ideg öýlerinde we terbiýe ideginde has-da erbet zeper ýetendigi barada gaýtalanyp gelýän habarlar bar.
Mysal üçin, Berlin şäherinde çagalar sosial pedagog Helmut Kentleriň maslahatyna görä onlarça ýyl
pedofil terbiýeçi ene-atalaryň ýanynda ýerleşdirildi.
Kentler häzir ölüpdir, ýöne häzire çenli dogry we yzygiderli derňew geçirilmändigi sebäpli köne torlaryň
we baglanyşyklaryň henizem bar bolmagy çaklanylýar.
Has giňişleýin maglumatlary "Demo für alle" hereket toparynyň "Kentler Gate" dokumental filminde tapyp bilersiňiz.
Çagalar öýlerinde hem ene-ata goragy bolmazdan, zulumçylaryň elinde kömeksiz galan çagalaryň erbet muamele we
jynsy zorlama bilen baglanyşykly dürli skandallar boldy.
Dr Christidis super-baýlar tarapyndan birnäçe ýyllap çagalaryň ejir çekdirilen SOS Çagalar Obasyny mysal getirýär.
Ol 160 sany ýagdaýy belleýär.
Pedofiliýa we çagalara garşy satanistik ritual zorluk baradaky dokumental filmler üçin alnyp barylýan barlaglarynda , Kla.TV
täsirli jenaýatçylaryň çagalar öýlerinden çagalary utançsyzlyk bilen zyýan ýetiren ýagdaýlaryna hem gaýtalanyp duş geldi.
Garşylyk emele gelýär
Dr Andrea Christidis Germaniýada kanunsyz göçürilmelere garşy göreşde şübhesiz iň meşhur aktiwistdir.
Ýyllar boýy ol uly garşylyga garşy göreşmeli boldy.
Indi ol bu zulumlara garşy göreşmek üçin lukmanlar, alymlar, hukukçylar we kriminologlar bilen bilelikde hereket
etmek maksady bilen "AXION-Resist" assosiasiýasyny döretdi.
Tä'sirlenen maşgalalara goldaw bermek bilen bir hatarda, Axion Resist gymmatly jemgyýetçilik gatnaşyklary işlerini hem alyp
barýar, meselem "Zielscheibe Kind & Bindung" (Nişana: Çagalar we baglanyşyk) simpoziumi, ony doly görnüşde
https://axionresist.com saýtynda ýa-da gysgaldylan görnüşde www.kla.tv/29203 saýtynda görmek bolýar.
Emma Dr Christidis we onuň kärdeşleri bu möhüm işde hemmämiziň goldawyna mätäç.
Çagalary hakykatdan-da agyr sebäpler bolmazdan ene-atalaryndan aýyrmak jemgyýetimiziň iň gowşak gatlagyna garşy jenaýat
bolup, täsirlenen adamlarda ömürboýy netijelere getirýär.
Şu köp çagalaryň we ene-atalaryň bir pursatdan başga pursata hemişelik biri-birinden aýrylýandygy, iki tarap
üçin hem dramatik taýdan deňi-taýy bolmadyk ýagdaýdyr.
Bu çekilme proseduralary adatça açyk bolmaýar we metbugat olary diňe bölekleýin habar berýär, şonuň üçin hemmämizden bu meselä
jemgyýetçilik pikir alyşyklarynyň öňdebaryjy temasyna öwürmek we syýasatçylara ýagdaýy ahyryna çenli
düzetmäge basyş etmek üçin kömek etmäge çagyrylýarys!