WEBVTT

00:00.625 --> 00:05.507
Nan dat 18 Mas, Palman Alman an te
pran yon desizyon enpòtan anpil.

00:05.507 --> 00:11.112
Ansanm ak yon amannman nan konstitisyon an, li
te louvri chemen pou yon pake prè plizyè milya

00:11.112 --> 00:14.125
liv pou defans, enfrastrikti ak pwoteksyon klima.

00:14.125 --> 00:19.064
Sa vle di ke sa yo rele "frein
dèt" pou militè ak klima a te leve.

00:19.064 --> 00:25.708
Kandida pou chanmèl CDU a, Friedrich Merz, konsa pa t respekte
pwomès li te fè nan eleksyon an jis kèk jou apre viktwa CDU a.

00:25.708 --> 00:31.791
Jiska lè sa a, li te prezante tèt li
kòm yon defansè sa yo rele fren dèt la.

00:34.000 --> 00:39.083
Kounye a, chemen an klè pou
manifakti zam yo elaji pwodiksyon yo an mas.

00:39.083 --> 00:46.500
Sepandan, se pa sèlman la yo ap ogmante pwodiksyon
zam, men tou nan antrepriz komèsyal tradisyonèl Alman yo.

00:46.500 --> 00:52.263
Yo anba yon gwo degrengolad depi destriksyon
delibere ekonomi Alman an akòz mezi kowonaviris

00:52.263 --> 00:56.333
yo, règleman sou klima, pri enèji ki wo, elatriye.

00:56.333 --> 01:03.041
Anpil fayit konpayi ak chomaj ki rezilta yo
ankouraje konpayi yo chanje pou pwodiksyon zam.

01:03.041 --> 01:04.958
Men kèk egzanp:

01:04.958 --> 01:10.875
Konpayi tank Olandè KNDS ap pran kontwòl
faktori wagon ki egziste depi lontan nan Görlitz.

01:10.875 --> 01:15.875
Nan lavni, konpozan pou tank lagè yo pral fabrike isit la.

01:15.875 --> 01:23.916
PDG Rheinmetall la, Armin Papperger, dekri izin VW nan
Osnabrück kòm "byen adapte" pou pwodiksyon ekipman militè.

01:23.916 --> 01:28.750
PDG VW a, Oliver Blume, ouvè pou re-itilize izin nan.

01:28.750 --> 01:34.000
Demann ki fèt bay Chanm Endistri ak Komès
Palatinat Siperyè ak Rejyon Metwopolitèn Nuremberg montre:

01:34.000 --> 01:39.833
Konpayi ki nan endistri founiti otomobil ak nan sektè pwosesis
metal ap vin pi plis ap chèche antre nan sektè defans la.

01:39.833 --> 01:46.932
Nan endistri otomobil ak metal, gen anpil chevaheman
ant itilizasyon sivil ak militè, menm jan tou pou

01:46.932 --> 01:51.000
konpayi nan sektè teknoloji enfòmasyon ak kominikasyon.

01:51.000 --> 01:56.000
Manifakti zam yo ap resevwa sipò total nan men medya leta yo.

01:56.000 --> 02:05.250
ZDF fè CEO Rheinmetall la, Armin Papperger, felisite
endistri zam nan kòm yon "motè djòb" ak "sotè ekonomi an."

02:05.250 --> 02:14.625
Sitasyon Pappergers: "Li vrèman se yon machin travay, e nou
estime ke anviwon 80,000 moun ka fè lajan pou viv avè l."

02:14.625 --> 02:21.208
Li pi bon pou pa pale sou konbyen moun ki
mouri nan yon lagè akòz zam ki pwodui yo.

02:21.208 --> 02:32.208
Ekonomis Ulrich Kater sou ZDF di: "Nou dwe sonje ke
anviwon 100,000 djòb te pèdi nan endistri Alman an ane pase a."

02:32.208 --> 02:37.708
"Yon depans defans ki pi wo ta ka
kreye yon total de 200,000 nouvo djòb."

02:37.708 --> 02:43.453
Sa a se rezilta yon simulasyon ki
fèt pa Enstiti pou Rechèch sou Travay.

02:43.453 --> 02:48.625
Espesyalman lè depans gouvènman an finanse pa dèt.

02:48.625 --> 02:52.416
Pa gen okenn konsiderasyon sou kòz reyèl dekline ekonomik la.

02:52.416 --> 03:00.833
Pa gen okenn rechèch pou pi bon solisyon pase pwodiksyon
zam letal, ki finalman toujou detwi moun òdinè ak byen yo.

03:00.833 --> 03:08.041
Gwo risk lagè ki soti nan pran kou sa a
prèske pa jwe okenn wòl nan deba piblik la.

03:08.041 --> 03:16.279
Sepandan, analis politik Ernst Wolff te demontre
klèman nan mwa fevriye 2024 ke lagè pa janm rive

03:16.279 --> 03:20.875
pa chans, men yo an reyalite planifye byen davans:

03:20.875 --> 03:23.208
Lagè pa janm rive pa aza.

03:23.208 --> 03:25.333
"Gè yo toujou prepare pou yon tan ki long, ki long."

03:25.333 --> 03:29.791
Sa a aplike pou Premye Gè Mondyal la, li aplike pou
Dezyèm Gè Mondyal la, li aplike pou tout lagè depi lè sa a.

03:29.791 --> 03:31.416
Yo pran anpil tan pou prepare.

03:31.416 --> 03:34.916
Kidonk, se yon gwo efò lojistik y ap mete la a.

03:34.916 --> 03:40.375
Kidonk, yon lagè pa janm rive jan yo
prezante l bay piblik la, toudenkou nan yon nuit.

03:40.375 --> 03:43.666
Toujou gen bagay k ap pase nan fon an.

03:43.666 --> 03:49.291
Epi nan ka lagè nan Ikrèn nan, pa egzanp, li te klè
plizyè semèn davans ke mouvman twoup yo te kòmanse.

03:49.291 --> 03:51.791
Tout bagay te prepare trè, trè ak anpil prekosyon.

03:51.791 --> 03:54.250
Epi tout bagay la, natirèlman, se tou yon gwo biznis.

03:54.250 --> 03:58.500
E se poutèt sa moun ki enplike nan
biznis sa a dwe, natirèlman, enfòme alavans.

03:58.500 --> 04:05.402
Kidonk, endistri zam dwe enfòme alavans ke y
ap bezwen plis zam byento pase anvan, paske

04:05.402 --> 04:09.166
anpil zam dwe detwi trè vit nan yon lagè konsa.

04:09.166 --> 04:11.458
Epi, natirèlman, ranplasman dwe fèt trè vit.

04:11.458 --> 04:16.541
Yon lòt aspè enpòtan nan lagè se tranzisyon ekonomi an
soti nan yon ekonomi lapè pou rive nan yon ekonomi lagè.

04:16.541 --> 04:18.333
Sa bezwen prepare ankò tou.

04:18.333 --> 04:25.583
Kidonk, gen tout kalite bagay k ap pase nan
fon an ke sitwayen òdinè a pa okouran ditou.

04:25.583 --> 04:31.750
Sa ki enteresan nan lagè se ke lagè jodi a, menm jan ak
sa ki te fèt nan tan lontan, yo pa konbat pou genyen.

04:31.750 --> 04:35.375
Gè se pa anyen lòt pase yon mwayen pou ankouraje endistri zam.

04:35.375 --> 04:41.250
E jodi a, endistri zam nan nèt nan men
endistri IT a ak gwo kòporasyon finansye yo.

04:41.250 --> 04:44.333
Epi yo ap fè fas ak difikilte
kounye a; yo pa ap jenere pwofi ki ase.

04:44.333 --> 04:46.625
Epi kounye a y ap fè pwofi sa yo atravè lagè.

04:46.625 --> 04:50.083
Kijan pou fè nasyon yo dispoze ale nan lagè ankò e ankò.

04:50.083 --> 04:54.416
"Gouvènman yo di pèp la ke nou kont lòt gouvènman an."

04:54.416 --> 04:57.083
Kidonk, yon lènmi senpleman konstwi.

04:57.083 --> 05:02.041
Kidonk, nan ka Ikrèn nan, toudenkou se te: gran diktatè Putin!

05:02.041 --> 05:06.583
Ikrèn sanble tankou David kont Goliat Larisi.

05:06.583 --> 05:13.041
E moun nòmal yo natirèlman toujou pran
bò David epi yo imedyatman kont Goliat.

05:13.041 --> 05:18.791
Gouvènman Ameriken an ap aji kounye a tankou
si li te pi gwo advèsè gouvènman Chinwa a.

05:18.791 --> 05:25.166
An reyalite, gwo konpayi IT Ameriken yo
ap kolabore ak gwo konpayi IT Chinwa yo.

05:25.166 --> 05:30.083
Esansyèlman, toujou gen enterè
ekonomik ak alyans k ap ankouraje an kachèt.

05:30.083 --> 05:36.958
E pèp la, pèp òdinè sou lari a, yo jis ba yo
enpresyon ke yon eta ap goumen kont yon lòt eta.

05:36.958 --> 05:43.578
Paske se sèl fason ideyolojik pou pouse moun yo
patisipe vrèman nan lagè sa yo epi, pa egzanp,

05:43.578 --> 05:48.000
voye pwòp pitit gason ak pitit fi yo nan batay.

05:48.000 --> 05:52.791
Kèk mwa apre deklarasyon li, kounye a
li klè konbyen Ernst Wolff te gen rezon.

05:52.791 --> 05:56.500
Menm fason Merz twonpe elektè yo
se yon bagay ki totalman kalkile.

05:56.500 --> 06:02.383
Menm pandan kanpay elektoral la, yo te konsidere li kòm yon
bagay ki deja deside ke yo t ap lanse yon pake dèt plizyè

06:02.383 --> 06:06.283
milya liv apre eleksyon yo, sitou pou benefisye endistri zam.

06:06.283 --> 06:14.180
Tou de politisyen CDU yo, Roderich Kiesewetter ak Anton Hofreiter
ki soti nan Pati Vèt la, te deklare piblikman ke fren dèt la ak

06:14.180 --> 06:20.731
diskisyon ant CDU ak Pati Vèt la te sèlman manèv
kanpay elektoral, e ke plan yo te deja an plas depi novanm

06:20.731 --> 06:25.350
pou plonje Repiblik Federal la nan yon gwo marekaj dèt!

06:25.350 --> 06:32.301
Akòz krent yon debak elektoral nan lès la, krent popilasyon an
pou yon eskalasyon lagè, ak konpetisyon soti nan AfD

06:32.301 --> 06:38.708
ak BSW , yo te pran yon desizyon konsyan pou bay
manti sou milya yo te depanse nan zam anvan eleksyon an!

06:38.708 --> 06:40.708
Gade poukont ou:

06:40.708 --> 06:47.166
yo te panse ke, kòm gadyen fren dèt la, nou pa t
vle bay enpresyon ke nou t ap depanse plis lajan.

06:47.166 --> 06:48.333
Mwen ka konprann sa.

06:48.333 --> 06:55.125
Èske se sa yo te di ou, pou bliye dèt yo?

06:55.125 --> 07:04.264
Li te byen klè ke nan lès la, ak konpetisyon
soti nan BSW ak AfD ak krent ke lagè a ta gaye,

07:04.264 --> 07:08.833
moun yo pa t gen kouraj pou di popilasyon an:

07:08.833 --> 07:12.375
Atansyon, nou dwe envesti plis lajan, sinon lagè a ap gaye.

07:12.375 --> 07:14.791
Epi ou konnen sa m ap vize.

07:14.791 --> 07:25.625
Depi nan otòn, yo te sanble diskite sou pwoblèm sa a menm nan
Inyon an nan ti gwoup travay ak ti sèk. Egzakteman pwoblèm sa a.

07:25.625 --> 07:29.291
Men yo pa t dakò fè sa davans, wi.

07:29.291 --> 07:35.166
Li te deja klè kèk semèn de sa ke si Inyon an te
pran pouvwa a, li t ap diminye rigè fren dèt la.

07:35.166 --> 07:37.833
Yo te toujou admèt sa an prive.

07:37.833 --> 07:43.416
Yo te toujou di yo pap janm di sa an piblik
paske sa t ap domaje kanpay elektoral yo.

07:43.416 --> 07:48.458
Mwen te pale ak yon seri moun nan Sendika a.

07:48.458 --> 07:59.041
Konklizyon: Politikyen yo ap piye enterè elektè yo lè yo
klèman ap pwomote enterè manifakti zam ak gwo bank yo!

07:59.041 --> 08:06.000
Kou a fikse pou zamman ak prete pa
gwo bank yo, tankou Goldman Sachs.

08:06.000 --> 08:09.291
Sitwayen yo rete pou pote gwo chay dèt la.

08:09.291 --> 08:12.750
Byen reyèl ou yo transfere nan gwo finans pou peye dèt yo.

08:12.750 --> 08:19.875
Enstitisyon finansye wo tankou BlackRock ak Goldman Sachs
mete moun yo, tankou Friedrich Merz, nan politik pou rezon sa a.

08:19.875 --> 08:28.625
Dokimantè Kla.TV "Im Filz der Waffenlobby" (Nan men loby
zam yo) mete an valè lyen sa yo ant politik ak loby zam yo.

08:28.625 --> 08:32.041
Sepandan, sa se sèlman aspè ekonomik la.

08:32.041 --> 08:37.875
Yon lagè an Ewòp ap vin yon konsekans inevitab
si pèp la pa di kounye a NON ak endistri zam yo

08:37.875 --> 08:41.250
kòm yon "machin pou travay" ak "sotè ekonomik".

08:41.250 --> 08:50.875
Sa mande kouraj pou opoze plan lagè moun san konsyans k ap
chèche lagè yo, epi pou pa peye w pou fouye pwòp tonm ou.

08:50.875 --> 08:57.000
Gen lòt koz ak solisyon pase sa yo yo
toujou ap pwopaje sou radyo ak televizyon.

08:57.000 --> 09:01.250
Chè telespektatè, enfòme tèt nou ak moun ki bò kote nou!

09:01.250 --> 09:06.541
Fè rezo ak moun ki gen menm lide epi
dekouvri opòtinite ki egziste menm nan tan sa yo!

09:06.541 --> 09:10.416
Ou ka jwenn yon opsyon rezo anba lyen ki parèt la.

09:10.416 --> 09:14.500
Enskri epi rankontre moun ki gen menm lide nan zòn ou!
