1
00:00:00,000 --> 00:00:00,423


2
00:00:00,423 --> 00:00:05,142
Nou tout ki gen pitit oswa pitit
pitit ki nan laj lekòl konnen sa:

3
00:00:05,142 --> 00:00:12,033
Yo toujou ap anile leson yo, timoun yo ap tounen
lakay yo bonè nan lekòl oswa y ap gen leson ranplasan.

4
00:00:12,033 --> 00:00:16,078
Rezon sa a se mank ijan pwofesè yo nan tout peyi a.

5
00:00:16,078 --> 00:00:23,406
Sa vle di ke anpil timoun resevwa twò piti
enstriksyon pou metrize kourikoulòm ki prevwa a.

6
00:00:23,406 --> 00:00:32,473
Nan kontèks sa a, tit jounal Frankfurter
Rundschau ki parèt 13 novanm 2024 la merite atansyon:

7
00:00:32,473 --> 00:00:37,488
Kou sou vaksen ap anseye kounye a nan lekòl nan Hesse!

8
00:00:37,488 --> 00:00:42,880
Sa a se pa leson biyoloji abityèl sou vaksen ke nou abitye avè l.

9
00:00:42,880 --> 00:00:49,534
Olye de sa, li konsène materyèl ansèyman
detaye adisyonèl ke gouvènman leta a konpile

10
00:00:49,534 --> 00:00:54,075
sou sijè maladi enfektye ak pwoteksyon vaksen.

11
00:00:54,075 --> 00:01:00,119
Sa ta dwe ede jèn yo pran pwòp
desizyon "byen enfòme" yo sou vaksen an.

12
00:01:00,119 --> 00:01:04,487
Minis Sante Diana Stolz esplike:

13
00:01:04,487 --> 00:01:11,137
Pwofesè yo gen yon relasyon espesyal konfyans ak timoun ak jèn yo
e, gras a anpil ane eksperyans yo ak konpetans yo nan

14
00:01:11,137 --> 00:01:17,151
ansèyman, yo kapab transmèt menm sijè ki konplèks yo nan
yon fason ki fasil pou konprann e ki apwopriye pou laj yo.

15
00:01:17,151 --> 00:01:25,436
An rezime, sa vle di pwofesè yo dwe envesti plis tan pou
preparasyon ak ansèyman epi sèvi ak relasyon espesyal

16
00:01:25,436 --> 00:01:30,993
konfyans yo genyen ak elèv yo pou ankouraje yo pran vaksen an.

17
00:01:30,993 --> 00:01:37,390
Kijan yo ka pran yon "desizyon konsyan"
jan sa site pi wo a nan sikonstans sa yo?

18
00:01:37,390 --> 00:01:42,966
Elèv yo sèlman montre efè ki sipoze pozitif nan vaksen yo.

19
00:01:42,966 --> 00:01:52,573
Sepandan, tout moun konnen ke yon desizyon konsyan ka pran
sèlman apre yo fin byen evalye avantaj ak dezavantaj yon sijè.

20
00:01:52,573 --> 00:01:56,173
Poukisa aspè sa yo pa adrese?

21
00:01:56,173 --> 00:02:01,760
Kòmanse ak sekirite segondè vaksen yo ki
te resevwa anpil lwanj ak anpil sitasyon.

22
00:02:01,760 --> 00:02:09,492
Syantis ki pi enpòtan nan domèn vaksen Ozetazini, Doktè Stanley
Plotkin, ak etidyan li yo te admèt dènyèman ke vaksen yo – jan

23
00:02:09,492 --> 00:02:14,083
kritik vaksen yo te reklame depi lontan – prèske pa t etidye.

24
00:02:14,083 --> 00:02:20,828
Apre plizyè dizèn ane ap pretann ke sekirite
vaksen yo te byen etidye ak anpil

25
00:02:20,828 --> 00:02:25,713
entansite, Lekòl Plotkin kounye a rekonèt: sa pa vre!

26
00:02:25,713 --> 00:02:34,473
"Pifò vaksen yo pa teste ase ni anvan ni
apre apwobasyon," di Plotkin ak etidyan li yo.

27
00:02:34,473 --> 00:02:42,185
Sa te rapòte nan yon atik ki gen tit "Finansman
Syans sou Sekirite Vaksin Apre Apwobasyon,"

28
00:02:42,185 --> 00:02:47,433
ki te parèt nan New England Journal of Medicine.

29
00:02:47,433 --> 00:02:54,109
Blog syans ak politik 'tkp' esplike sa an detay nan yon atik.

30
00:02:54,109 --> 00:03:04,666
Ou ekri: Lekòl Plotkin nan admèt "ke vaksen yo pa
teste kòrèkteman – ni anvan ni apre apwobasyon."

31
00:03:04,666 --> 00:03:13,549
Pa egzanp, yo admèt ke esè klinik anvan apwobasyon gen
gwosè echantiyon ak peryòd swivi ki limite, e ke pa

32
00:03:13,549 --> 00:03:19,199
gen okenn fon ki aloke pou etid sekirite apre apwobasyon.

33
00:03:19,199 --> 00:03:24,893
Pou rezon sa a, li enposib tou pou
detèmine si te gen efè segondè apre vaksen yo.

34
00:03:24,893 --> 00:03:31,486
Sa vle di ke yo di piblik la gen kèk efè
segondè oswa pa gen okenn efè segondè nan vaksen an.

35
00:03:31,486 --> 00:03:38,580
Sepandan, reyalite a byen diferan lè li rive nan
vaksen HPV kont kansè sèvikal, ki anpil ankouraje,

36
00:03:38,580 --> 00:03:43,430
espesyalman pami jèn yo e, pi resamman, nan lekòl yo.

37
00:03:43,430 --> 00:03:52,266
Plizyè etid montre klèman ke vaksen lakoz
efè segondè grav tankou maladi oto-iminitè.

38
00:03:52,266 --> 00:03:59,388
Anplis de sa, patisipan yo nan yon etid Merck
te fè te mouri 2 a 5 fwa pi souvan pase sa ki

39
00:03:59,388 --> 00:04:04,055
tipik pou gwoup laj sa a an tèm de to mòtalite.

40
00:04:04,055 --> 00:04:11,236
Anplis de sa, ka kansè nan kou matris yo te gen tandans
ogmante olye pou yo diminye apre entwodiksyon vaksen an.

41
00:04:11,236 --> 00:04:21,055
Anplis, plizyè lòt etid montre klèman ke gen
anpil lòt efè segondè ki asosye ak lòt vaksen tou.

42
00:04:21,055 --> 00:04:34,933
Sa yo enkli sendwòm lanmò toudenkou tibebe, twoub devlopman nè,
alèji, maladi oto-imin, sansiblite ogmante a enfeksyon, elatriye.

43
00:04:34,933 --> 00:04:42,559
Ou ka jwenn eksplikasyon ki pi detaye sou sijè
sa a nan pwogram Kla.TV ki site nan kredi yo.

44
00:04:42,559 --> 00:04:51,657
Nan konferans li a "Ki jan vaksen yo efikas?", Andreas Diemer,
yon pratisyen jeneral ak fizisyen kalifye, eksplike nan yon

45
00:04:51,657 --> 00:04:57,113
fason tout moun ka konprann sa etid sou sekirite vaksen yo ye.

46
00:04:57,113 --> 00:05:01,320
Pwen ki pi enpòtan yo rezime koutman anba a.

47
00:05:01,320 --> 00:05:04,806
- Pa gen okenn etid sou sekirite vaksen yo.

48
00:05:04,806 --> 00:05:08,617
- Pa gen okenn etid plasebo otantik k ap fèt.

49
00:05:08,617 --> 00:05:13,498
- Sa vle di pa gen okenn gwoup konparezon ki
klèman montre si wi ou non ak ki efè segondè ki

50
00:05:13,498 --> 00:05:16,886
parèt nan moun ki vaksinen ak moun ki pa vaksinen.

51
00:05:16,886 --> 00:05:21,792
- Pa gen okenn etid syantifik ki egzak sou efikasite vaksen yo.

52
00:05:21,792 --> 00:05:26,740
Tout etid yo te fèt pa manifakti a li menm.

53
00:05:26,740 --> 00:05:31,682
Sa a natirèlman mennen etid yo nan yon direksyon espesifik.

54
00:05:31,682 --> 00:05:40,593
Manifakti a sitou vle pwodwi li vann e li estriktire
etid ak evalyasyon an konsa pou reyalize rezilta li vle a.

55
00:05:40,593 --> 00:05:45,105
- Pa egzanp, sijè yo nan etid yo souvan se
gason adilt ki an sante e ki pa reprezante yon

56
00:05:45,105 --> 00:05:48,171
echantiyon reprezantatif nan popilasyon an.

57
00:05:48,171 --> 00:05:57,620
- Anplis, anjeneral gen twò kèk sijè tès epi peryòd etid la
twò kout pou vrèman jwenn yon foto sou efè segondè ki parèt.

58
00:05:57,620 --> 00:06:01,837
- Yo pa non plis ap mennen ankèt pou konnen si moun ki
vaksinen yo malad mwens souvan oswa mwens grav, oswa

59
00:06:01,837 --> 00:06:04,566
si yo mouri mwens souvan pase moun ki pa vaksinen yo.

60
00:06:04,566 --> 00:06:08,491
- Se senpleman yon kesyon pou mezire nivo antikò nan san an.

61
00:06:08,491 --> 00:06:12,447
Sa a se yon valè ki fikse san okenn règ.

62
00:06:12,447 --> 00:06:17,259
Lè yo mezire valè sa a nan san, yo pretann vaksen an efikas.

63
00:06:17,259 --> 00:06:21,338
- Pa gen komite endepandan oswa otorite ki evalye rezilta yo.

64
00:06:21,338 --> 00:06:28,072
Enstiti Paul Ehrlich ak RKI a, ki responsab pou
evalye rezilta etid sa yo, ap echwe nan domèn sa a.

65
00:06:28,072 --> 00:06:31,340
Yo enfliyanse epi yo finanse an pati pa manifakti yo.

66
00:06:31,340 --> 00:06:37,430
STIKO gen tou lyen sere ak endistri a. Disèt
manm STIKO ap travay nan endistri vaksen an.

67
00:06:37,430 --> 00:06:45,124
Sa ta tankou kite yon gradye lekòl segondè evalye
pwòp diplòm lekòl segondè li. Rezilta a pa t ap net.

68
00:06:45,124 --> 00:06:52,093
Deklarasyon an: "Depi plis moun fin
vaksinen, maladi sa yo ap diminye" pa vre.

69
00:06:52,093 --> 00:06:59,469
Menm anvan yo te entwodui sèten vaksen pou tout
moun, kantite ka maladi yo te deja ap diminye.

70
00:06:59,469 --> 00:07:04,454
Sa a se sitou akòz amelyorasyon nan
kondisyon lavi tankou ijyèn ak nitrisyon.

71
00:07:04,454 --> 00:07:08,083
Genyen tou etid ki montre opoze a.

72
00:07:08,083 --> 00:07:14,360
Nan kèk ka sa yo rele epidemi,
pifò moun ki afekte yo te vaksinen.

73
00:07:14,360 --> 00:07:19,126
Okenn nan aspè sa yo pa diskite nan materyèl ansèyman yo.

74
00:07:19,126 --> 00:07:27,199
Olye pou elèv yo resevwa yon edikasyon konplè ak ekilibre,
yo resevwa enfòmasyon ki gen yon sèl bò e ki deja filtre.

75
00:07:27,199 --> 00:07:34,377
Tout sa ki pa anfòm nan naratif dominan an, nan ka
sa a "naratif vaksinasyon an", yo senpleman omèt li.

76
00:07:34,377 --> 00:07:42,666
Yon lòt fwa ankò, li klè ke pitit nou yo ekspoze
a yon gwo nivo enfliyans ideyolojik nan lekòl.

77
00:07:42,666 --> 00:07:49,980
Ki sa ki dèyè kanpay masiv vaksinasyon sa a, ki
ap fòse malgre yon gwo mank pwofesè nan lekòl yo?

78
00:07:49,980 --> 00:07:54,227
Volonté pou pran vaksen an ap
diminye an jeneral pami popilasyon an.

79
00:07:54,227 --> 00:07:58,603
Èske kounye a sa ta dwe rekipere pa jèn yo?

80
00:07:58,603 --> 00:08:03,626
Vaksinasyon yo se tou yon biznis ki vo
yon milya liv pou endistri famasetik la.

81
00:08:03,626 --> 00:08:08,544
Depi se doktè yo ki administre vaksen
yo, yo menm tou fè pati biznis sa a.

82
00:08:08,544 --> 00:08:17,310
Doktè Paul Thomas, yon pedyat ki te fòme nan Dartmouth, te
diskite dilèm sa a nan dat 16 Avril 2024 nan yon

83
00:08:17,310 --> 00:08:28,085
entèvyou ak Polly Tommey nan kad toune bis 'Vax-Unvax: The
People's Study' ki se yon pwogram Children's Health Defense.

84
00:08:28,085 --> 00:08:36,706
Li esplike an detay kijan pedyat yo dwe
travay pou – literalman – "rete nan biznis la".

85
00:08:36,706 --> 00:08:41,335
Praktik pedyatrik yo depann anpil sou vaksen.

86
00:08:41,335 --> 00:08:46,313
Si yon doktè pa fè sa, li pèdi majorite revni li.

87
00:08:46,313 --> 00:08:50,478
Doktè a touche lajan pou chak vaksen li bay.

88
00:08:50,478 --> 00:08:55,754
Men yon egzanp tou kout ki soti nan pratik Doktè Thomas la.

89
00:08:55,754 --> 00:09:07,248
"Ann di, pandan yon vizit de mwa, yon tibebe an sante resevwa yon
vaksen DPT – sa se twa vaksen, twa antijèn,"

90
00:09:07,248 --> 00:09:17,789
li eksplike, plis "HiB , pneumokok, epatit
B, polio, rotavirus – sa koute anviwon £200.""

91
00:09:17,789 --> 00:09:23,386
Anplis de sa, gen bonis kalite ki lye ak to vaksinasyon yo.

92
00:09:23,386 --> 00:09:31,182
Konpayi asirans yo ofri pedyat yo peman bonis
si yo reyalize sèten pousantaj vaksinasyon.

93
00:09:31,182 --> 00:09:39,502
Sa se anjeneral anviwon 80% pasyan ki
konplètman vaksinen anvan yo gen de zan.

94
00:09:39,502 --> 00:09:47,773
Thomas fè yon deklarasyon klè sou sa: "Sa
vle di ke yon pratik pedyatrik pa ka siviv

95
00:09:47,773 --> 00:09:53,166
si li pa fè pifò, si se pa tout, vaksen yo."

96
00:09:53,166 --> 00:10:01,139
Epi m panse sa esplike poukisa yo fè zye fèb –
poukisa doktè yo tou senpleman pa vle al gade reyalite a

97
00:10:01,139 --> 00:10:06,440
epi fè fas ak lefèt ke vaksen sa yo ap fè anpil dega.

98
00:10:06,440 --> 00:10:13,829
Istoryen medikal ak otè Dr Gerd Reuther gen plis
eksplikasyon ki ale pi lwen sou rezon ki fè yo pwomote

99
00:10:13,829 --> 00:10:18,667
vaksen yo tèlman fò e yo ap administre yo de pli zan pli.

100
00:10:18,667 --> 00:10:23,158
Nou site yon entèvyou ak Report 24:

101
00:10:23,158 --> 00:10:33,583
Malgre tout bagay, enterè pwofi yo pa kanpe anyen devan
ajanda sa a, ki mennen nan aparisyon yon pakèt maladi kwonik.

102
00:10:33,583 --> 00:10:41,198
Avèk analiz entelijan ak pwofondè syantifik, li
dekouvri koneksyon ki pwolonje byen lwen pi lwen

103
00:10:41,198 --> 00:10:45,243
pase diskou medikal. Gade tout entèvyou a isit la.

