1
00:00:00,000 --> 00:00:00,423


2
00:00:00,423 --> 00:00:05,142
Unu niile nwere ụmụaka ma ọ bụ
ụmụnwaaka nọ n'afọ akwụkwọ maara nke a:

3
00:00:05,142 --> 00:00:12,033
A na-akwụsị nkuzi mgbe niile, ụmụaka na-alaghachi n'ụlọ site
n'ụlọ akwụkwọ tupu oge eruo ma ọ bụ na-enweta nkuzi dochie anya.

4
00:00:12,033 --> 00:00:16,078
Ihe kpatara nke a bụ nnukwu ụkọ ndị nkuzi n'ala niile.

5
00:00:16,078 --> 00:00:23,406
Nke a pụtara na ọtụtụ ụmụaka na-enweta ntuziaka
pere mpe iji mụta nke ọma mmemme ọmụmụ e tụrụ anya.

6
00:00:23,406 --> 00:00:32,473
N'ọnọdụ a, isiokwu akwụkwọ akụkọ na-esonụ sitere na
Frankfurter Rundschau nke 13 Novemba 2024 bara uru ịmara:

7
00:00:32,473 --> 00:00:37,488
A na-akụzi ihe ọmụmụ gbasara ịgba
mgbochi ọrịa ugbu a n'ụlọ akwụkwọ dị na Hesse!

8
00:00:37,488 --> 00:00:42,880
Nke a abụghị nkuzi sayensị ndụ a
na-ahụkarị gbasara ịgba mgbochi ọrịa anyị maara.

9
00:00:42,880 --> 00:00:54,075
Kama, ọ metụtara ihe ọmụmụ nkuzi zuru ezu ndị ọzọ gọọmenti
steeti chịkọtara gbasara ọrịa na-efe efe na nchebe mgbochi.

10
00:00:54,075 --> 00:01:00,119
Nke a ga-enyere ndị ntorobịa ime mkpebi ha
onwe ha doro anya gbasara ịgba ọgwụ mgbochi.

11
00:01:00,119 --> 00:01:04,487
Minista Ahụike Diana Stolz kọwara:

12
00:01:04,487 --> 00:01:11,314
Ndị nkuzi nwere mmekọrịta pụrụ iche nke ntụkwasị obi na ụmụaka na
ndị ntorobịa, ma ekele maka ọtụtụ afọ nke ahụmịhe na

13
00:01:11,314 --> 00:01:17,151
nka nkuzi ha, ha nwere ike ịkọwa ọbụna isiokwu
mgbagwoju anya n'ụzọ a na-aghọta nke ọma ma kwekọọ na afọ ha.

14
00:01:17,151 --> 00:01:26,182
N'ikpeazụ, nke a pụtara na ndị nkuzi kwesịrị itinye oge mgbakwunye
maka nkwadebe na ịkụzi, ma jiri mmekọrịta pụrụ iche nke ntụkwasị

15
00:01:26,182 --> 00:01:30,993
obi ha nwere na ụmụ akwụkwọ kpalie ha ka ha nata mgbochi.

16
00:01:30,993 --> 00:01:37,390
Kedu ka e si eme "mkpebi uche" dịka
e kwuru n'elu n'okpuru ọnọdụ ndị a?

17
00:01:37,390 --> 00:01:42,966
A na-egosi ụmụ akwụkwọ naanị uru a
na-atụ anya na ọgwụ mgbochi ga-eweta.

18
00:01:42,966 --> 00:01:52,573
Otú ọ dị, onye ọ bụla maara na a pụrụ ime mkpebi uche
naanị mgbe e nyochachara uru na ọghọm nke ihe ahụ nke ọma.

19
00:01:52,573 --> 00:01:56,173
Gịnị mere a naghị ele anya n'akụkụ ndị a?

20
00:01:56,173 --> 00:02:01,760
Malite na nchebe dị elu nke a na-asọpụrụ nke
ukwuu ma na-ekwukarị banyere ya nke ọgwụ mgbochi ahụ.

21
00:02:01,760 --> 00:02:07,798
Onye sayensị ọgwụ mgbochi kacha mkpa na United States, Dọkịta
Stanley Plotkin, na ụmụ akwụkwọ ya kwetara nso nso

22
00:02:07,798 --> 00:02:14,083
a na a ka na-amụghị ọgwụ mgbochi nke ọma – dịka
ndị na-akatọ ọgwụ mgbochi si kwuo kemgbe ogologo oge.

23
00:02:14,083 --> 00:02:21,391
Mgbe ọtụtụ iri afọ ha na-ekwupụta na e nyochachara
nchekwa ọgwụ mgbochi ahụ nke ọma ma n'ụzọ zuru ezu, ụlọ

24
00:02:21,391 --> 00:02:25,713
akwụkwọ Plotkin akwụsịrị ịkwado ya: nke a abụghị eziokwu!

25
00:02:25,713 --> 00:02:34,473
Ọtụtụ mgbochi ọrịa anaghị enweta nnwale zuru oke ma tupu
ma mgbe e kwadoro ha, ka Plotkin na ụmụakwụkwọ ya kwuru.

26
00:02:34,473 --> 00:02:42,100
A kọrọ nke a na edemede aha ya bụ "Nkwado Ego Maka
Sayensị Banyere Nchekwa Ọgwụ mgbochi mgbe Enyere

27
00:02:42,100 --> 00:02:47,433
Ikike," nke pụtara na New England Journal of Medicine.

28
00:02:47,433 --> 00:02:54,109
Blog sayensị na ndọrọndọrọ ọchịchị 'tkp'
kọwara nke a n'ụzọ zuru ezu n'otu edemede.

29
00:02:54,109 --> 00:03:04,666
Ị na-ede: Ụlọ akwụkwọ Plotkin ekwuola na a naghị enyocha
ọgwụ mgbochi ahụ nke ọma – ma tupu ma ọ bụ mgbe e kwadoro ha.

30
00:03:04,666 --> 00:03:13,853
Dịka ọmụmaatụ, ha kwetara na nnwale ọgwụ n'ụlọ ọgwụ tupu
nkwenye nwere obere ọnụ ọgụgụ ihe atụ na oge nlekọta sochiri, na

31
00:03:13,853 --> 00:03:19,199
enweghi ego e kenyere maka ọmụmụ nchekwa mgbe e kwadoro ya.

32
00:03:19,199 --> 00:03:24,893
N'ihi nke a, ọ naghị ekwe omume ịmata ma e
nwere mmetụta ọ bụla mgbe a nyerela ọgwụ mgbochi.

33
00:03:24,893 --> 00:03:31,486
Nke a pụtara na a na-agwa ọha na e nwere obere ma ọ
bụ na e nweghị mmetụta ọjọọ site na ịgba mgbochi.

34
00:03:31,486 --> 00:03:38,685
Otú ọ dị, eziokwu dị iche kpamkpam mgbe ọ bịara n'ịgba
mgbochi HPV megide kansa cervix, nke a na-akwalite nke

35
00:03:38,685 --> 00:03:43,430
ukwuu n'etiti ndị ntorobịa, na nso nso a, n'ụlọ akwụkwọ.

36
00:03:43,430 --> 00:03:52,266
Ọtụtụ ọmụmụ gosiri nke ọma na ịgba ọgwụ mgbochi
na-akpata mmetụta ndị dị njọ dịka ọrịa autoimmune.

37
00:03:52,266 --> 00:03:58,918
Na mgbakwunye, ndị sonyere na nnyocha Merck
mere nwụrụ ugboro abụọ ruo ise karịa ka a

38
00:03:58,918 --> 00:04:04,055
na-ahụkarị maka ìgwè afọ a n'ihe gbasara ọnụego ọnwụ.

39
00:04:04,055 --> 00:04:11,236
Na mgbakwunye, ọnụọgụ ndị ọrịa kansa ọnyá ime n'ọdụ ime
nwanyị na-arịwanye elu kama belata mgbe ewebatara mgbochi ahụ.

40
00:04:11,236 --> 00:04:21,055
Na mgbakwunye, ọmụmụ ndị ọzọ egosila nke ọma na e
nwekwara ọtụtụ mmetụta ndị ọzọ metụtara ọgwụ mgbochi ndị ọzọ.

41
00:04:21,055 --> 00:04:30,113
Nke a gụnyere ọrịa ọnwụ nwa ozugbo, ọrịa mmepe
ụbụrụ, mmeghachi omume n'ahụ n'ihi ihe ndị na-adịghị

42
00:04:30,113 --> 00:04:34,933
mma, ọrịa autoimmune, ịdị mfe inweta ọrịa nje, wdg.

43
00:04:34,933 --> 00:04:42,559
Ị nwere ike ịchọta nkọwa zuru ezu gbasara
isiokwu a na mmemme Kla.TV ndị e depụtara na nkwenye.

44
00:04:42,559 --> 00:04:51,684
Andreas Diemer, dọkịta izugbe ma bụrụkwa ọkà mmụta fiziks kwadoro,
na-akọwa na nkuzi ya "Kedu ka mgbochi ọrịa si dị irè?" n'ụzọ

45
00:04:51,684 --> 00:04:57,113
onye ọ bụla ga-aghọta ihe ọmụmụ gbasara nchekwa mgbochi ọrịa bụ.

46
00:04:57,113 --> 00:05:01,320
Ebe a ka e kọwara n'ụzọ dị mkpirikpi isi ihe ndị kacha mkpa.

47
00:05:01,320 --> 00:05:04,806
- Enweghị ọmụmụ ọ bụla gbasara nchekwa nke mgbochi ọrịa.

48
00:05:04,806 --> 00:05:08,617
- A naghị eme nnyocha placebo eziokwu.

49
00:05:08,617 --> 00:05:13,570
- Nke a pụtara na enweghị ìgwè e jiri tụnyere nke doro
anya gosipụta ma mmetụta ndị ọzọ na-eme na ndị e nyerela

50
00:05:13,570 --> 00:05:16,886
ọgwụ mgbochi na ndị na-enweghị ya, na nke ọ bụla n'ime ha.

51
00:05:16,886 --> 00:05:21,792
- Enweghị ọmụmụ sayensị ziri ezi gbasara irè mgbochi ọrịa.

52
00:05:21,792 --> 00:05:26,740
Nnyocha niile e mere, onye nrụpụta n'onwe ya mere ha niile.

53
00:05:26,740 --> 00:05:31,682
Nke a na-eduga n'ụzọ e si duzie ọmụmụ n'otu ụzọ.

54
00:05:31,682 --> 00:05:40,593
Onye na-emepụta ihe kacha chọọ ka a ree ngwaahịa ya, ya na-ahazi
ọmụmụ na nyocha n'ụzọ kwekọrọ iji nweta nsonaazụ a chọrọ.

55
00:05:40,593 --> 00:05:45,014
- Dịka ọmụmaatụ, ndị sonyere na ọmụmụ ndị ahụ
bụkarị ụmụ nwoke toro eto nwere ahụ ike, ma ha anaghị

56
00:05:45,014 --> 00:05:48,171
anọchite anya ngwakọta niile nke ndị bi n'ógbè ahụ.

57
00:05:48,171 --> 00:05:53,820
- Na mgbakwunye, a na-enwekarị ndị nnwale ole
na ole ma oge ọmụmụ dị mkpụmkpụ nke ukwuu iji

58
00:05:53,820 --> 00:05:57,620
nweta ezigbo onyonyo nke mmetụta ndị na-apụta.

59
00:05:57,620 --> 00:06:01,837
- A naghịkwa enyocha ma ndị e nyere mgbochi ọrịa na-arịa
ọrịa obere ugboro ma ọ bụ n'ụzọ na-adịghị njọ, ma ọ bụ

60
00:06:01,837 --> 00:06:04,566
na-anwụ obere ugboro karịa ndị na-enweghị mgbochi ọrịa.

61
00:06:04,566 --> 00:06:08,491
- Ọ bụ naanị ihe gbasara ịtụ ọkwa antibọdị n'ọbara.

62
00:06:08,491 --> 00:06:12,447
Nke a bụ uru a kpebiri n'enweghị usoro.

63
00:06:12,447 --> 00:06:17,259
Mgbe a tụrụ uru a n'ọbara, a na-ekwu na mgbochi ahụ dị irè.

64
00:06:17,259 --> 00:06:21,338
- Enweghịkwa kọmitii ma ọ bụ ndị
ọchịchị kwụ ọtọ na-enyocha nsonaazụ.

65
00:06:21,338 --> 00:06:28,072
Ụlọ Ọrụ Paul Ehrlich na RKI, ndị na-ahụ maka ịtụle
nsonaazụ ọmụmụ ndị a, na-adịghị arụ ọrụ ha nke ọma n'ọhịa a.

66
00:06:28,072 --> 00:06:31,340
Ndị na-emepụta ihe na-emetụta ha
ma na-akwado ha ego n'akụkụ ụfọdụ.

67
00:06:31,340 --> 00:06:37,430
STIKO nwekwara njikọ chiri anya na ụlọ ọrụ ahụ. Ndị otu
iri na asaa nke STIKO na-arụ ọrụ na ụlọ ọrụ ọgwụ mgbochi.

68
00:06:37,430 --> 00:06:45,124
Nke ahụ ga-adị ka ịhapụ onye gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ka ọ
na-enyocha ule ikpeazụ ya. Nsonaazụ ahụ agaghị adị n'etiti.

69
00:06:45,124 --> 00:06:52,093
Okwu ahụ: "Ebe ọtụtụ ndị mmadụ enwetala mgbochi,
ọrịa ndị a na-ekwu maka ha na-ebelata" abụghị eziokwu.

70
00:06:52,093 --> 00:06:59,469
Ọ bụ ezie na ewebataghị ụfọdụ mgbochi n'ụwa
niile, ọnụọgụ ikpe ọrịa ahụ amalitela ibelata.

71
00:06:59,469 --> 00:07:04,454
Nke a bụ n'ihi na ọnọdụ ndụ, dịka
nhicha na nri kwesịrị ekwesị, ka mma.

72
00:07:04,454 --> 00:07:08,083
E nwekwara ọmụmụ ndị na-egosi ihe megidere nke ahụ.

73
00:07:08,083 --> 00:07:14,360
N'ọnọdụ ụfọdụ nke a na-akpọ mgbasa ọrịa,
ọtụtụ n'ime ndị metụtara ya ewerela mgbochi.

74
00:07:14,360 --> 00:07:19,126
A naghị atụle otu n'ime akụkụ ndị a n'ime ihe ọmụmụ.

75
00:07:19,126 --> 00:07:27,199
Kama inweta nkuzi zuru oke na kwekọrọ, a
na-enye ụmụ akwụkwọ ozi otu akụkụ na a kpụchara tupu.

76
00:07:27,199 --> 00:07:34,377
Ihe ọ bụla na-adịghị adabara akụkọ a na-ekwukarị,
n'okwu a akụkọ gbasara ịgba mgbochi, a na-ewepụ ya nanị.

77
00:07:34,377 --> 00:07:42,666
Otu ugboro ọzọ, o doro anya na a na-etinye ụmụ
anyị n'okpuru nnukwu mmetụta echiche n'ụlọ akwụkwọ.

78
00:07:42,666 --> 00:07:49,980
Gịnị dị n'azụ nnukwu mgbasa ọgwụ mgbochi a, nke a
na-emejuputa n'agbanyeghị nnukwu ụkọ ndị nkuzi n'ụlọ akwụkwọ?

79
00:07:49,980 --> 00:07:54,227
Ịkweta ịnabata ọgwụ mgbochi na-adaba n'ozuzu n'etiti ndị bi.

80
00:07:54,227 --> 00:07:58,603
Ò kwesịrị ka a weghachite nke a ugbu a site n'aka ndị ntorobịa?

81
00:07:58,603 --> 00:08:03,626
Ịgba mgbochi ọrịa bụkwa azụmahịa
ruru ijeri pound maka ụlọ ọrụ ọgwụ.

82
00:08:03,626 --> 00:08:08,544
Ebe ọ bụ na ndị dọkịta na-enye
mgbochi, ha bụkwa akụkụ nke azụmahịa a.

83
00:08:08,544 --> 00:08:18,644
Dọkịta Paul Thomas, dọkịta ụmụaka zụrụ na Dartmouth, kọrọ nsogbu
a na 16 Eprel 2024 n'ajụjụ ọnụ ya na Polly

84
00:08:18,644 --> 00:08:28,085
Tommey dịka akụkụ njem bọs 'Vax-Unvax: The
People's Study' nke Children's Health Defense.

85
00:08:28,085 --> 00:08:36,706
Ọ kọwara n'ụzọ zuru ezu otú ndị dọkịta ụmụaka
ga-esi rụọ ọrụ iji – n'eziokwu – "nọgide n'ọrụ".

86
00:08:36,706 --> 00:08:41,335
Ụlọọgwụ ụmụaka na-adabere nke ukwuu na ịgba ọgwụ mgbochi.

87
00:08:41,335 --> 00:08:46,313
Ọ bụrụ na dọkịta ejighị ime nke
a, ọ na-efu ya ọtụtụ n'ime ego ya.

88
00:08:46,313 --> 00:08:50,478
Dọkịta na-enweta ego site na ọgwụ mgbochi ọ bụla e nyere.

89
00:08:50,478 --> 00:08:55,754
Nke a bụ ihe atụ dị mkpirikpi sitere na ọrụ Dr. Thomas.

90
00:08:55,754 --> 00:09:06,913
Ka anyị kwuo na n'oge nleta ọnwa abụọ, nwa ahụike natara mgbochi
DPT – nke pụtara mgbochi atọ, antigens atọ, o

91
00:09:06,913 --> 00:09:17,789
kọwara, tinyere HiB , pneumokokas , hepatitis B
, polio, rotavirus – nke ahụ dị ihe dịka £200."

92
00:09:17,789 --> 00:09:23,386
Na mgbakwunye, e nwere bonasi mma
jikọtara na ọnụego ịgba mgbochi.

93
00:09:23,386 --> 00:09:31,182
Ụlọ ọrụ mkpuchi ahụike na-enye ndị dọkịta ụmụaka ụgwọ
mgbakwunye ma ọ bụrụ na ha rute oke ụfọdụ n'ịgba ọgwụ mgbochi.

94
00:09:31,182 --> 00:09:39,502
Nke a na-adịkarị ihe dị ka pasentị 80 nke ndị ọrịa ndị
e kpuchiri mgbochi ha kpamkpam tupu ha agafe afọ abụọ.

95
00:09:39,502 --> 00:09:47,970
Thomas kwuru nke a doro anya: "Nke a pụtara na ụlọ ọgwụ
ụmụaka agaghị enwe ike ịnọgide na-arụ ọrụ ma ọ bụrụ na ọ naghị

96
00:09:47,970 --> 00:09:53,166
eme ọtụtụ n'ime mgbochi ọrịa, ma ọ bụrụ na ọ bụghị niile."

97
00:09:53,166 --> 00:10:01,268
Ma echere m na nke ahụ na-akọwa ihe kpatara ha ji mechie
anya – ihe kpatara ndị dọkịta ji achọghị ịga ebe ahụ ma lụọ

98
00:10:01,268 --> 00:10:06,440
ọgụ na eziokwu na ọgwụ mgbochi ndị a na-eme nnukwu mmebi.

99
00:10:06,440 --> 00:10:14,099
Onye ọkà mmụta akụkọ ihe mere eme ọgwụ na onye edemede Dr Gerd
Reuther nwere nkọwa ndị gbasịrị anya karị gbasara ihe kpatara

100
00:10:14,099 --> 00:10:18,667
a na-akwalite ọgwụ mgbochi nke ukwuu ma na-enye ha mgbe niile.

101
00:10:18,667 --> 00:10:23,158
Anyị na-eweta okwu sitere na ajụjụ ọnụ e mere na Report 24:

102
00:10:23,158 --> 00:10:33,583
N'agbanyeghị ihe niile, ọdịmma uru adịghị ezu mgbe anyị
lere atụmatụ a, nke butere ọtụtụ ọrịa na-adịgide adịgide.

103
00:10:33,583 --> 00:10:45,243
Site na nyocha amamihe na omimi sayensị, ọ chọpụtara njikọ ndị
na-agafe mkparịta ụka gbasara ọgwụ. Lee ajụjụ ọnụ niile ebe a.

