1
00:00:00,000 --> 00:00:00,423


2
00:00:00,423 --> 00:00:05,142
Мәктәп яшендәге балалар яки оныклар булган һәрберегез моны белә:

3
00:00:05,142 --> 00:00:12,033
Дәресләр даими рәвештә кире кагыла, балалар
мәктәптән иртәрәк кайта яки урынбасар дәресләрдә катнаша.

4
00:00:12,033 --> 00:00:16,078
Буның сәбәбе — ил буенча укытучыларның кискен җитмәве.

5
00:00:16,078 --> 00:00:23,406
Бу күп балаларның планлаштырылган уку программасын
үзләштерү өчен җитәрлек дәрәҗәдә укыту алмауларын аңлата.

6
00:00:23,406 --> 00:00:32,473
Бу контекстта 2024 елның 13 ноябрендәге Frankfurter Rundschau
газетасының түбәндәге баш мәкалә исеме игътибарга лаек:

7
00:00:32,473 --> 00:00:37,488
Хәзер Гессендагы мәктәпләрдә вакцинация дәресләре укытыла!

8
00:00:37,488 --> 00:00:42,880
Бу безгә таныш булган вакцинация
турында гадәти биология дәресе түгел.

9
00:00:42,880 --> 00:00:49,020
Әйе, бу дәүләт хөкүмәте тарафыннан йогышлы
авырулар һәм вакцинация яклавы темасына

10
00:00:49,020 --> 00:00:54,075
әзерләнгән өстәмә җентекле укыту материалларына кагыла.

11
00:00:54,075 --> 00:01:00,119
Бу яшьләргә вакцинация турында үзләренең
«белемле» карарын кабул итәргә ярдәм итәргә тиеш.

12
00:01:00,119 --> 00:01:04,487
Сәламәтлек саклау министры Диана Штольц аңлата:

13
00:01:04,487 --> 00:01:10,934
Укытучылар балалар һәм яшьләр белән ышанычка нигезләнгән
үзенчәлекле мөнәсәбәткә ия, һәм күпьеллык тәҗрибәсе

14
00:01:10,934 --> 00:01:17,151
һәм укыту осталыгы аркасында хәтта катлаулы темаларны да
аңлаешлы һәм яшькә туры килгән рәвештә җиткерә алалар.

15
00:01:17,151 --> 00:01:24,147
Йомгаклап әйткәндә, бу укытучыларга өстәмә әзерлек һәм дәрес бирү
вакытына инвестиция салырга, укучылар белән

16
00:01:24,147 --> 00:01:30,993
булган үзенчәлекле ышаныч мөнәсәбәтеннән
файдаланып, аларны вакцинацияләнергә өндәүне аңлата.

17
00:01:30,993 --> 00:01:37,390
Югарыда китерелгән «аңлы карар» мондый
шартларда ничек кабул ителергә мөмкин?

18
00:01:37,390 --> 00:01:42,966
Укучыларга вакцинацияләрнең фараз
ителгән уңай нәтиҗәләре генә күрсәтелә.

19
00:01:42,966 --> 00:01:52,573
Ләкин һәркем белә ки, аңлы карарны мәсьәләнең уңай һәм тискәре
якларын җентекләп үлчәгәннән соң гына кабул итәргә мөмкин.

20
00:01:52,573 --> 00:01:56,173
Нигә түбәндәге аспектлар каралмый?

21
00:01:56,173 --> 00:02:01,760
Вакциналарның югары куркынычсызлыгы,
ул бик макталган һәм еш телгә алынган.

22
00:02:01,760 --> 00:02:09,172
АКШның иң әһәмиятле вакцина галиме доктор Стэнли Плоткин һәм
аның студентлары соңгы вакытта таныдылар: вакциналар –

23
00:02:09,172 --> 00:02:14,083
вакцина тәнкыйтьчеләре күптәннән әйтүенчә – бик аз тикшерелгән.

24
00:02:14,083 --> 00:02:21,364
Дистәләрчә ел дәвамында вакциналарның куркынычсызлыгы
җентекләп һәм интенсив рәвештә өйрәнелгән дип белдергәннән

25
00:02:21,364 --> 00:02:25,713
соң, Плоткин мәктәбе хәзер биреште: бу чыннан да шулай түгел!

26
00:02:25,713 --> 00:02:34,473
«Күпчелек вакциналар расланганчы да, расланганнан соң да
тиешенчә сынап каралмый», ди Плоткин һәм аның студентлары.

27
00:02:34,473 --> 00:02:42,404
Бу мәгълүмат «Лицензия расланганнан соң вакцина куркынычсызлыгын
фәнни яктан тәэмин итү» исемле мәкаләдә хәбәр ителде, ул

28
00:02:42,404 --> 00:02:47,433
«New England Journal of Medicine» журналында басылып чыкты.

29
00:02:47,433 --> 00:02:54,109
Фән һәм сәясәт блогы «tkp» моны бер мәкаләдә җентекләп аңлата.

30
00:02:54,109 --> 00:03:04,666
Сез язасыз: Плоткин мәктәбе «вакциналар тиешенчә сынап
каралмый – расланганчы да, расланганнан соң да» дип таныды.

31
00:03:04,666 --> 00:03:11,929
Мәсәлән, алар расланганчы үткәрелгән клиник сынауларның үрнәк
күләмнәре һәм күзәтү вакытлары чикләнгән

32
00:03:11,929 --> 00:03:19,199
булуын, раслангач куркынычсызлык тикшеренүләре
өчен бернинди акча да бүленмәвен таныдылар.

33
00:03:19,199 --> 00:03:24,893
Шуңа күрә вакцинацияләрдән соң яман тәэсирләр
булганмы-юкмы икәнен дә ачыклау мөмкин түгел.

34
00:03:24,893 --> 00:03:31,486
Бу халыкка вакцинациядән соң ян тәэсирләр аз
яки бөтенләй юк дип әйтелә дигәнне аңлата.

35
00:03:31,486 --> 00:03:38,817
Ләкин җиңелчә яман шешкә каршы HPV вакцинасы турында сүз
барганда чынбарлык шактый башка: аны яшьләр арасында һәм

36
00:03:38,817 --> 00:03:43,430
соңгы вакытта мәктәпләрдә киң рәвештә пропагандалыйлар.

37
00:03:43,430 --> 00:03:52,266
Берничә тикшеренү ачык күрсәтте ки, вакцинация
аутоиммун авырулары кебек җитди ян тәэсирләр китерә.

38
00:03:52,266 --> 00:03:59,324
Моннан тыш, Merck үткәргән тикшеренүдә катнашучылар үлем
дәрәҗәләре ягыннан бу яшь төркеме өчен гадәти булган

39
00:03:59,324 --> 00:04:04,055
күрсәткечләргә караганда 2–5 тапкыр ешрак вафат булганнар.

40
00:04:04,055 --> 00:04:11,236
Моннан тыш, вакцинация кертелгәннән соң матканың
муены рагы очраклары кимү урынына артуга таба барды.

41
00:04:11,236 --> 00:04:21,055
Моннан тыш, башка тикшеренүләр дә ачык күрсәткәнчә, башка
вакцинацияләр белән дә күпсанлы башка ян тәэсирләр бәйле.

42
00:04:21,055 --> 00:04:29,764
Бу түбәндәгеләрне үз эченә ала: кинәт бәбәй үлеме
синдромы, неврологик үсеш бозылулары, аллергияләр,

43
00:04:29,764 --> 00:04:34,933
аутоиммун авырулары, инфекцияләргә сизгерлекнең артуы һ.б.

44
00:04:34,933 --> 00:04:42,559
Бу тема буенча тулырак аңлатмаларны титрларда
күрсәтелгән Kla.TV программаларында таба аласыз.

45
00:04:42,559 --> 00:04:49,305
Андреас Димер, гомуми практика табибы һәм квалификацияле физик,
«Прививкалар ни дәрәҗәдә нәтиҗәле?» лекциясендә

46
00:04:49,305 --> 00:04:57,113
вакцинаның куркынычсызлыгы турында үткәрелгән тикшеренүләрнең
нәрсәдән гыйбарәт булуын һәркем аңларлык итеп аңлата.

47
00:04:57,113 --> 00:05:01,320
Иң мөһим пунктлар түбәндә кыскача йомгакланган.

48
00:05:01,320 --> 00:05:04,806
- Вакциналарның куркынычсызлыгы
буенча бернинди тикшеренүләр дә юк.

49
00:05:04,806 --> 00:05:08,617
- Чын плацебо тикшеренүләре үткәрелми.

50
00:05:08,617 --> 00:05:13,458
- Бу вакцинацияләнгән һәм вакцинацияләнмәгән
кешеләрдә нинди һәм кайсы ян тәэсирләр барлыгын ачык

51
00:05:13,458 --> 00:05:16,886
күрсәтә торган чагыштыру төркемнәре юк дигәнне аңлата.

52
00:05:16,886 --> 00:05:21,792
- Вакцинациянең нәтиҗәлелеге турында
фәнни яктан ышанычлы тикшеренүләр юк.

53
00:05:21,792 --> 00:05:26,740
Үткәрелгән барлык тикшеренүләрне җитештерүче үзе үткәрде.

54
00:05:26,740 --> 00:05:31,682
Бу табигый рәвештә тикшеренүләрне
билгеле бер юнәлешкә юнәлтүгә китерә.

55
00:05:31,682 --> 00:05:36,404
Җитештерүче нигездә үз продукциясен сатылуын
тели һәм теләгән нәтиҗәгә ирешү өчен

56
00:05:36,404 --> 00:05:40,593
тикшеренүне һәм бәяләүне шул максаттан чыгып оештыра.

57
00:05:40,593 --> 00:05:48,171
- Мисал өчен, тикшеренүләрдә катнашучылар еш кына сәламәт өлкән
ир-атлар булып, алар халыкның төрле катламнарын чагылдырмыйлар.

58
00:05:48,171 --> 00:05:53,670
- Моннан тыш, гадәттә сынауда катнашучылар саны бик
аз, ә тикшеренү дәвере бик кыска, шуңа күрә барлыкка

59
00:05:53,670 --> 00:05:57,620
килгән ян тәэсирләрне чынлап та тулысынча күзәтеп булмый.

60
00:05:57,620 --> 00:06:01,623
- Шулай ук вакцинацияләнгән кешеләрнең
вакцинацияләнмәгәннәргә караганда сирәгрәк яки җиңелрәк

61
00:06:01,623 --> 00:06:04,566
авырыйлармы, яки сирәгрәк үләләрме — бу да тикшерелми.

62
00:06:04,566 --> 00:06:08,491
- Бу гади генә каннан антитәнәләр дәрәҗәсен үлчәү мәсьәләсе.

63
00:06:08,491 --> 00:06:12,447
Бу теләсә ничек билгеләнгән кыйммәт.

64
00:06:12,447 --> 00:06:17,259
Бу күрсәткечне каннан үлчәгәндә, вакцинация нәтиҗәле дип әйтелә.

65
00:06:17,259 --> 00:06:21,338
- Нәтиҗәләрне бәяләүче мөстәкыйль комитетлар яки органнар да юк.

66
00:06:21,338 --> 00:06:28,072
Поль Эрлих институты һәм RKI, бу тикшеренү нәтиҗәләрен бәяләү өчен
җаваплы булган оешмалар, бу өлкәдә уңышсызлыкка дучар булалар.

67
00:06:28,072 --> 00:06:31,340
Алар җитештерүчеләр йогынтысында һәм
өлешчә алар тарафыннан финанслана.

68
00:06:31,340 --> 00:06:37,430
STIKO шулай ук сәнәгать белән тыгыз бәйләнешкә ия.
STIKOның унҗиде әгъзасы вакцина сәнәгатендә эшли.

69
00:06:37,430 --> 00:06:41,617
Бу урта мәктәпне тәмамлаган кешегә үзенең
соңгы имтиханнарын тикшерергә рөхсәт итү

70
00:06:41,617 --> 00:06:45,124
кебек булыр иде. Нәтиҗә нейтраль булмас иде.

71
00:06:45,124 --> 00:06:52,093
«Күбрәк кешеләр вакцинацияләнгән саен, әлеге
авырулар кими бара» дигән белдерү дөрес түгел.

72
00:06:52,093 --> 00:06:59,469
Билгеле кайбер вакцинацияләрне бөтен җирдә
керткәнче үк авыру очраклары саны инде кими башлаган иде.

73
00:06:59,469 --> 00:07:04,454
Бу нигездә гигиена һәм туклану кебек
яшәү шартларының яхшыруы аркасында.

74
00:07:04,454 --> 00:07:08,083
Шулай ук киресен күрсәткән тикшеренүләр дә бар.

75
00:07:08,083 --> 00:07:14,360
Шулай дип аталган эпидемия очракларының
кайберләрендә зарарланганнарның күбесе вакцинацияләнгән булган.

76
00:07:14,360 --> 00:07:19,126
Бу аспектларның берсе дә укыту материалларында каралмый.

77
00:07:19,126 --> 00:07:27,199
Тулы һәм тигез укыту урынына укучыларга
берьяклы һәм алдан фильтрланган мәгълүмат бирелә.

78
00:07:27,199 --> 00:07:34,377
Хөкем сөрүче наративка, бу очракта «вакцинация
наративка» туры килмәгән һәрнәрсә гади генә рәвештә чыгарыла.

79
00:07:34,377 --> 00:07:42,666
Тагын бер кат безнең балалар мәктәптә югары
дәрәҗәдә идеологик йогынтыга дучар ителүе ачыклана.

80
00:07:42,666 --> 00:07:46,667
Мәктәпләрдә укытучылар җитмәүгә карамастан
мәҗбүри рәвештә үткәрелә торган бу зур

81
00:07:46,667 --> 00:07:49,980
вакцинация кампаниясенең артында нәрсә ята?

82
00:07:49,980 --> 00:07:54,227
Халык арасында вакцинацияләнергә теләк гомумән кими бара.

83
00:07:54,227 --> 00:07:58,603
Бу хәзер яшьләр аша яңадан кайтарылырга тиешме?

84
00:07:58,603 --> 00:08:03,626
Вакцинацияләр шулай ук фармацевтика
сәнәгате өчен миллиард фунтлык бизнес.

85
00:08:03,626 --> 00:08:08,544
Чөнки табиблар вакцинация үткәрә, алар да бу бизнеска керә.

86
00:08:08,544 --> 00:08:17,842
Дартмутта белем алган педиатр доктор Пол Томас 2024 елның 16
апрелендә Children's Health Defense оешмасының

87
00:08:17,842 --> 00:08:28,085
«Vax-Unvax: The People's Study» автобус туры
кысаларында Полли Томми белән әңгәмәдә бу дилемманы тикшерде.

88
00:08:28,085 --> 00:08:36,706
Ул педиатрларның – чын мәгънәсендә – «бизнеста
калу» өчен ничек эшләргә кирәклеген җентекләп аңлата.

89
00:08:36,706 --> 00:08:41,335
Педиатрия практикалары вакцинацияләргә нык бәйле.

90
00:08:41,335 --> 00:08:46,313
Әгәр табиб моны эшләүдән баш
тартса, ул кеременең күпчелеген югалта.

91
00:08:46,313 --> 00:08:50,478
Табиб һәр ясалган прививка өчен акча эшли.

92
00:08:50,478 --> 00:08:55,754
Менә доктор Томасның практикасыннан кыска бер мисал.

93
00:08:55,754 --> 00:09:06,794
"Әйтик, ике айлык визит вакытында сәламәт сабыйга ДТП вакцинасы
ясала – бу өч прививка, өч антиген," дип аңлатты

94
00:09:06,794 --> 00:09:17,789
ул, өстәвенә "HiB , пневмококк, В гепатиты,
полиомиелит, ротавирус – бу якынча 200 фунт стерлинг.""

95
00:09:17,789 --> 00:09:23,386
Моннан тыш, вакцинация
күрсәткечләренә бәйле сыйфат бонуслары бар.

96
00:09:23,386 --> 00:09:31,182
Иминият компанияләре педиатрларга билгеле бер вакцинация
күрсәткечләренә ирешсәләр, бонус түләүләр тәкъдим итә.

97
00:09:31,182 --> 00:09:39,502
Бу гадәттә ике яшькә кадәр тулысынча
вакцинацияләнгән пациентларның якынча 80%ын тәшкил итә.

98
00:09:39,502 --> 00:09:47,347
Томас моңа ачык белдерү ясый: «Бу балалар
табиблыгы практикасы күпчелек, әгәр барлык

99
00:09:47,347 --> 00:09:53,166
вакцинацияләрне дә үткәрмәсә, яши алмый дигән сүз».

100
00:09:53,166 --> 00:10:06,440
Минемчә, бу аңлата, ни өчен табиблар бу темага барырга
һәм бу вакциналарның зур зыян китерүен танырга теләмиләр.

101
00:10:06,440 --> 00:10:13,427
Медицина тарихчысы һәм автор доктор Герд Рётер
вакцинацияләрнең ни өчен шулкадәр киң рекламаланып,

102
00:10:13,427 --> 00:10:18,667
көннән-көн күбрәк үткәрелеүенә тагын да киңрәк аңлатмалар бирә.

103
00:10:18,667 --> 00:10:23,158
Без Report 24 белән әңгәмәдән цитата китерәбез:

104
00:10:23,158 --> 00:10:29,495
Барысына карамастан, табыш мәнфәгатьләре бу
көн тәртибенә караганда җитми, бу исә күпсанлы

105
00:10:29,495 --> 00:10:33,583
хроник авыруларның барлыкка килүенә китерде.

106
00:10:33,583 --> 00:10:40,971
Үткен анализ һәм фәнни тирәнлек белән ул
медицина сөйләшүеннән күпкә читкә сузылган

107
00:10:40,971 --> 00:10:45,243
бәйләнешләрне ача. Тулы әңгәмәне монда карагыз.

