WEBVTT 00:00.423 --> 00:05.142 Мәктәп яшендәге балалар яки оныклар булган һәрберегез моны белә: 00:05.142 --> 00:12.033 Дәресләр даими рәвештә кире кагыла, балалар мәктәптән иртәрәк кайта яки урынбасар дәресләрдә катнаша. 00:12.033 --> 00:16.078 Буның сәбәбе — ил буенча укытучыларның кискен җитмәве. 00:16.078 --> 00:23.406 Бу күп балаларның планлаштырылган уку программасын үзләштерү өчен җитәрлек дәрәҗәдә укыту алмауларын аңлата. 00:23.406 --> 00:32.473 Бу контекстта 2024 елның 13 ноябрендәге Frankfurter Rundschau газетасының түбәндәге баш мәкалә исеме игътибарга лаек: 00:32.473 --> 00:37.488 Хәзер Гессендагы мәктәпләрдә вакцинация дәресләре укытыла! 00:37.488 --> 00:42.880 Бу безгә таныш булган вакцинация турында гадәти биология дәресе түгел. 00:42.880 --> 00:49.020 Әйе, бу дәүләт хөкүмәте тарафыннан йогышлы авырулар һәм вакцинация яклавы темасына 00:49.020 --> 00:54.075 әзерләнгән өстәмә җентекле укыту материалларына кагыла. 00:54.075 --> 01:00.119 Бу яшьләргә вакцинация турында үзләренең «белемле» карарын кабул итәргә ярдәм итәргә тиеш. 01:00.119 --> 01:04.487 Сәламәтлек саклау министры Диана Штольц аңлата: 01:04.487 --> 01:10.934 Укытучылар балалар һәм яшьләр белән ышанычка нигезләнгән үзенчәлекле мөнәсәбәткә ия, һәм күпьеллык тәҗрибәсе 01:10.934 --> 01:17.151 һәм укыту осталыгы аркасында хәтта катлаулы темаларны да аңлаешлы һәм яшькә туры килгән рәвештә җиткерә алалар. 01:17.151 --> 01:24.147 Йомгаклап әйткәндә, бу укытучыларга өстәмә әзерлек һәм дәрес бирү вакытына инвестиция салырга, укучылар белән 01:24.147 --> 01:30.993 булган үзенчәлекле ышаныч мөнәсәбәтеннән файдаланып, аларны вакцинацияләнергә өндәүне аңлата. 01:30.993 --> 01:37.390 Югарыда китерелгән «аңлы карар» мондый шартларда ничек кабул ителергә мөмкин? 01:37.390 --> 01:42.966 Укучыларга вакцинацияләрнең фараз ителгән уңай нәтиҗәләре генә күрсәтелә. 01:42.966 --> 01:52.573 Ләкин һәркем белә ки, аңлы карарны мәсьәләнең уңай һәм тискәре якларын җентекләп үлчәгәннән соң гына кабул итәргә мөмкин. 01:52.573 --> 01:56.173 Нигә түбәндәге аспектлар каралмый? 01:56.173 --> 02:01.760 Вакциналарның югары куркынычсызлыгы, ул бик макталган һәм еш телгә алынган. 02:01.760 --> 02:09.172 АКШның иң әһәмиятле вакцина галиме доктор Стэнли Плоткин һәм аның студентлары соңгы вакытта таныдылар: вакциналар – 02:09.172 --> 02:14.083 вакцина тәнкыйтьчеләре күптәннән әйтүенчә – бик аз тикшерелгән. 02:14.083 --> 02:21.364 Дистәләрчә ел дәвамында вакциналарның куркынычсызлыгы җентекләп һәм интенсив рәвештә өйрәнелгән дип белдергәннән 02:21.364 --> 02:25.713 соң, Плоткин мәктәбе хәзер биреште: бу чыннан да шулай түгел! 02:25.713 --> 02:34.473 «Күпчелек вакциналар расланганчы да, расланганнан соң да тиешенчә сынап каралмый», ди Плоткин һәм аның студентлары. 02:34.473 --> 02:42.404 Бу мәгълүмат «Лицензия расланганнан соң вакцина куркынычсызлыгын фәнни яктан тәэмин итү» исемле мәкаләдә хәбәр ителде, ул 02:42.404 --> 02:47.433 «New England Journal of Medicine» журналында басылып чыкты. 02:47.433 --> 02:54.109 Фән һәм сәясәт блогы «tkp» моны бер мәкаләдә җентекләп аңлата. 02:54.109 --> 03:04.666 Сез язасыз: Плоткин мәктәбе «вакциналар тиешенчә сынап каралмый – расланганчы да, расланганнан соң да» дип таныды. 03:04.666 --> 03:11.929 Мәсәлән, алар расланганчы үткәрелгән клиник сынауларның үрнәк күләмнәре һәм күзәтү вакытлары чикләнгән 03:11.929 --> 03:19.199 булуын, раслангач куркынычсызлык тикшеренүләре өчен бернинди акча да бүленмәвен таныдылар. 03:19.199 --> 03:24.893 Шуңа күрә вакцинацияләрдән соң яман тәэсирләр булганмы-юкмы икәнен дә ачыклау мөмкин түгел. 03:24.893 --> 03:31.486 Бу халыкка вакцинациядән соң ян тәэсирләр аз яки бөтенләй юк дип әйтелә дигәнне аңлата. 03:31.486 --> 03:38.817 Ләкин җиңелчә яман шешкә каршы HPV вакцинасы турында сүз барганда чынбарлык шактый башка: аны яшьләр арасында һәм 03:38.817 --> 03:43.430 соңгы вакытта мәктәпләрдә киң рәвештә пропагандалыйлар. 03:43.430 --> 03:52.266 Берничә тикшеренү ачык күрсәтте ки, вакцинация аутоиммун авырулары кебек җитди ян тәэсирләр китерә. 03:52.266 --> 03:59.324 Моннан тыш, Merck үткәргән тикшеренүдә катнашучылар үлем дәрәҗәләре ягыннан бу яшь төркеме өчен гадәти булган 03:59.324 --> 04:04.055 күрсәткечләргә караганда 2–5 тапкыр ешрак вафат булганнар. 04:04.055 --> 04:11.236 Моннан тыш, вакцинация кертелгәннән соң матканың муены рагы очраклары кимү урынына артуга таба барды. 04:11.236 --> 04:21.055 Моннан тыш, башка тикшеренүләр дә ачык күрсәткәнчә, башка вакцинацияләр белән дә күпсанлы башка ян тәэсирләр бәйле. 04:21.055 --> 04:29.764 Бу түбәндәгеләрне үз эченә ала: кинәт бәбәй үлеме синдромы, неврологик үсеш бозылулары, аллергияләр, 04:29.764 --> 04:34.933 аутоиммун авырулары, инфекцияләргә сизгерлекнең артуы һ.б. 04:34.933 --> 04:42.559 Бу тема буенча тулырак аңлатмаларны титрларда күрсәтелгән Kla.TV программаларында таба аласыз. 04:42.559 --> 04:49.305 Андреас Димер, гомуми практика табибы һәм квалификацияле физик, «Прививкалар ни дәрәҗәдә нәтиҗәле?» лекциясендә 04:49.305 --> 04:57.113 вакцинаның куркынычсызлыгы турында үткәрелгән тикшеренүләрнең нәрсәдән гыйбарәт булуын һәркем аңларлык итеп аңлата. 04:57.113 --> 05:01.320 Иң мөһим пунктлар түбәндә кыскача йомгакланган. 05:01.320 --> 05:04.806 - Вакциналарның куркынычсызлыгы буенча бернинди тикшеренүләр дә юк. 05:04.806 --> 05:08.617 - Чын плацебо тикшеренүләре үткәрелми. 05:08.617 --> 05:13.458 - Бу вакцинацияләнгән һәм вакцинацияләнмәгән кешеләрдә нинди һәм кайсы ян тәэсирләр барлыгын ачык 05:13.458 --> 05:16.886 күрсәтә торган чагыштыру төркемнәре юк дигәнне аңлата. 05:16.886 --> 05:21.792 - Вакцинациянең нәтиҗәлелеге турында фәнни яктан ышанычлы тикшеренүләр юк. 05:21.792 --> 05:26.740 Үткәрелгән барлык тикшеренүләрне җитештерүче үзе үткәрде. 05:26.740 --> 05:31.682 Бу табигый рәвештә тикшеренүләрне билгеле бер юнәлешкә юнәлтүгә китерә. 05:31.682 --> 05:36.404 Җитештерүче нигездә үз продукциясен сатылуын тели һәм теләгән нәтиҗәгә ирешү өчен 05:36.404 --> 05:40.593 тикшеренүне һәм бәяләүне шул максаттан чыгып оештыра. 05:40.593 --> 05:48.171 - Мисал өчен, тикшеренүләрдә катнашучылар еш кына сәламәт өлкән ир-атлар булып, алар халыкның төрле катламнарын чагылдырмыйлар. 05:48.171 --> 05:53.670 - Моннан тыш, гадәттә сынауда катнашучылар саны бик аз, ә тикшеренү дәвере бик кыска, шуңа күрә барлыкка 05:53.670 --> 05:57.620 килгән ян тәэсирләрне чынлап та тулысынча күзәтеп булмый. 05:57.620 --> 06:01.623 - Шулай ук вакцинацияләнгән кешеләрнең вакцинацияләнмәгәннәргә караганда сирәгрәк яки җиңелрәк 06:01.623 --> 06:04.566 авырыйлармы, яки сирәгрәк үләләрме — бу да тикшерелми. 06:04.566 --> 06:08.491 - Бу гади генә каннан антитәнәләр дәрәҗәсен үлчәү мәсьәләсе. 06:08.491 --> 06:12.447 Бу теләсә ничек билгеләнгән кыйммәт. 06:12.447 --> 06:17.259 Бу күрсәткечне каннан үлчәгәндә, вакцинация нәтиҗәле дип әйтелә. 06:17.259 --> 06:21.338 - Нәтиҗәләрне бәяләүче мөстәкыйль комитетлар яки органнар да юк. 06:21.338 --> 06:28.072 Поль Эрлих институты һәм RKI, бу тикшеренү нәтиҗәләрен бәяләү өчен җаваплы булган оешмалар, бу өлкәдә уңышсызлыкка дучар булалар. 06:28.072 --> 06:31.340 Алар җитештерүчеләр йогынтысында һәм өлешчә алар тарафыннан финанслана. 06:31.340 --> 06:37.430 STIKO шулай ук сәнәгать белән тыгыз бәйләнешкә ия. STIKOның унҗиде әгъзасы вакцина сәнәгатендә эшли. 06:37.430 --> 06:41.617 Бу урта мәктәпне тәмамлаган кешегә үзенең соңгы имтиханнарын тикшерергә рөхсәт итү 06:41.617 --> 06:45.124 кебек булыр иде. Нәтиҗә нейтраль булмас иде. 06:45.124 --> 06:52.093 «Күбрәк кешеләр вакцинацияләнгән саен, әлеге авырулар кими бара» дигән белдерү дөрес түгел. 06:52.093 --> 06:59.469 Билгеле кайбер вакцинацияләрне бөтен җирдә керткәнче үк авыру очраклары саны инде кими башлаган иде. 06:59.469 --> 07:04.454 Бу нигездә гигиена һәм туклану кебек яшәү шартларының яхшыруы аркасында. 07:04.454 --> 07:08.083 Шулай ук киресен күрсәткән тикшеренүләр дә бар. 07:08.083 --> 07:14.360 Шулай дип аталган эпидемия очракларының кайберләрендә зарарланганнарның күбесе вакцинацияләнгән булган. 07:14.360 --> 07:19.126 Бу аспектларның берсе дә укыту материалларында каралмый. 07:19.126 --> 07:27.199 Тулы һәм тигез укыту урынына укучыларга берьяклы һәм алдан фильтрланган мәгълүмат бирелә. 07:27.199 --> 07:34.377 Хөкем сөрүче наративка, бу очракта «вакцинация наративка» туры килмәгән һәрнәрсә гади генә рәвештә чыгарыла. 07:34.377 --> 07:42.666 Тагын бер кат безнең балалар мәктәптә югары дәрәҗәдә идеологик йогынтыга дучар ителүе ачыклана. 07:42.666 --> 07:46.667 Мәктәпләрдә укытучылар җитмәүгә карамастан мәҗбүри рәвештә үткәрелә торган бу зур 07:46.667 --> 07:49.980 вакцинация кампаниясенең артында нәрсә ята? 07:49.980 --> 07:54.227 Халык арасында вакцинацияләнергә теләк гомумән кими бара. 07:54.227 --> 07:58.603 Бу хәзер яшьләр аша яңадан кайтарылырга тиешме? 07:58.603 --> 08:03.626 Вакцинацияләр шулай ук фармацевтика сәнәгате өчен миллиард фунтлык бизнес. 08:03.626 --> 08:08.544 Чөнки табиблар вакцинация үткәрә, алар да бу бизнеска керә. 08:08.544 --> 08:17.842 Дартмутта белем алган педиатр доктор Пол Томас 2024 елның 16 апрелендә Children's Health Defense оешмасының 08:17.842 --> 08:28.085 «Vax-Unvax: The People's Study» автобус туры кысаларында Полли Томми белән әңгәмәдә бу дилемманы тикшерде. 08:28.085 --> 08:36.706 Ул педиатрларның – чын мәгънәсендә – «бизнеста калу» өчен ничек эшләргә кирәклеген җентекләп аңлата. 08:36.706 --> 08:41.335 Педиатрия практикалары вакцинацияләргә нык бәйле. 08:41.335 --> 08:46.313 Әгәр табиб моны эшләүдән баш тартса, ул кеременең күпчелеген югалта. 08:46.313 --> 08:50.478 Табиб һәр ясалган прививка өчен акча эшли. 08:50.478 --> 08:55.754 Менә доктор Томасның практикасыннан кыска бер мисал. 08:55.754 --> 09:06.794 "Әйтик, ике айлык визит вакытында сәламәт сабыйга ДТП вакцинасы ясала – бу өч прививка, өч антиген," дип аңлатты 09:06.794 --> 09:17.789 ул, өстәвенә "HiB , пневмококк, В гепатиты, полиомиелит, ротавирус – бу якынча 200 фунт стерлинг."" 09:17.789 --> 09:23.386 Моннан тыш, вакцинация күрсәткечләренә бәйле сыйфат бонуслары бар. 09:23.386 --> 09:31.182 Иминият компанияләре педиатрларга билгеле бер вакцинация күрсәткечләренә ирешсәләр, бонус түләүләр тәкъдим итә. 09:31.182 --> 09:39.502 Бу гадәттә ике яшькә кадәр тулысынча вакцинацияләнгән пациентларның якынча 80%ын тәшкил итә. 09:39.502 --> 09:47.347 Томас моңа ачык белдерү ясый: «Бу балалар табиблыгы практикасы күпчелек, әгәр барлык 09:47.347 --> 09:53.166 вакцинацияләрне дә үткәрмәсә, яши алмый дигән сүз». 09:53.166 --> 10:06.440 Минемчә, бу аңлата, ни өчен табиблар бу темага барырга һәм бу вакциналарның зур зыян китерүен танырга теләмиләр. 10:06.440 --> 10:13.427 Медицина тарихчысы һәм автор доктор Герд Рётер вакцинацияләрнең ни өчен шулкадәр киң рекламаланып, 10:13.427 --> 10:18.667 көннән-көн күбрәк үткәрелеүенә тагын да киңрәк аңлатмалар бирә. 10:18.667 --> 10:23.158 Без Report 24 белән әңгәмәдән цитата китерәбез: 10:23.158 --> 10:29.495 Барысына карамастан, табыш мәнфәгатьләре бу көн тәртибенә караганда җитми, бу исә күпсанлы 10:29.495 --> 10:33.583 хроник авыруларның барлыкка килүенә китерде. 10:33.583 --> 10:40.971 Үткен анализ һәм фәнни тирәнлек белән ул медицина сөйләшүеннән күпкә читкә сузылган 10:40.971 --> 10:45.243 бәйләнешләрне ача. Тулы әңгәмәне монда карагыз.