WEBVTT 00:00.000 --> 00:09.280 Realisè dokimantè ankèt Klaus Scheidsteger ap travay sou sijè kominikasyon mobil depi prèske egzakteman 20 ane. 00:09.280 --> 00:16.712 An 2006, chèn televizyon fransè France 2 te pase premye repòtaj kritik li a ki te dire 50 minit 00:16.712 --> 00:21.446 sou eta syans lan nan epòk la pandan lè gwo odyans. 00:21.446 --> 00:29.771 Patnè koproduksyon MDR la te koupe segman ARD la pou li dire yon ti kras mwens pase 30 minit epi li te 00:29.771 --> 00:35.240 "kache" li nan pwogram maten MDR la, san menm anonse li! 00:35.240 --> 00:37.760 Èske sa pa rele sansi? 00:37.760 --> 00:41.550 Men Klaus Scheidsteger pa t kite tèt li dekouraje. 00:41.550 --> 00:48.269 Apre sa, li te pwodui dokimantè sinema epi li te itilize koneksyon li ak syantis ki soti toupatou 00:48.269 --> 00:52.880 nan mond lan pou ede òganize konferans entènasyonal. 00:52.880 --> 01:01.988 Egzanp Klaus Scheidsteger montre ke li sèlman posib pou pibliye enfòmasyon kritik ki byen fonde sou sijè tankou 01:01.988 --> 01:07.562 5G andeyò "mainstream" la ki ap vin de pli zan pli inifòm. 01:07.562 --> 01:19.720 Kidonk, ede kraze sènsòp prensipal sa a lè w pataje dokimantasyon Scheidsteger la ak zanmi w ak fanmi w. 01:19.720 --> 01:26.860 Nan dokimantè sa a, Scheidsteger eksprime gwo enkyetid li sou rezò sante yo nan Almay. 01:26.860 --> 01:33.629 Èske envite spa yo ka toujou detann yo malgre gwo ogmantasyon nan ekspoze a radyasyon? 01:33.629 --> 01:37.223 Kijan lanati ak timoun yo ye? 01:37.223 --> 01:45.231 Fim sa a montre travay ankourajan yon inisyativ sitwayen ki soti nan Bad Liebenzell nan Forè Nwa nò a, ki ap 01:45.231 --> 01:53.240 eseye defann tèt li aktivman kont politik ki sanble gen twòp pouvwa ak loby telefòn mobil la. 01:53.240 --> 02:02.300 Inisyativ sitwayen yo edike sitwayen yo ak èd ekspè yo, paske edikasyon vrèman nesesè. 02:02.300 --> 02:05.600 Se yon pwoblèm ki konsène nou tout. 02:05.600 --> 02:15.816 Èske ou menm oswa yon moun ou konnen ap soufri anba efè radyasyon telefòn mobil? Lè sa a, anrejistre li jodi a sou vetopedia.org! 02:20.112 --> 02:24.750 "Nou bezwen enfòmasyon ijan" – Inisyativ sitwayen Bad Liebenzell ak 5G 02:29.410 --> 02:34.426 Bad Liebenzell, yon vil spa tipik nan nò Forè Nwa a. 02:34.426 --> 02:43.360 Lè fre a, forè a, dlo tèmik la – tout sa kreye yon atmosfè detant. 02:43.360 --> 02:50.660 Dapre estratejis piblisite lokal yo – yon kote ki gen pouvwa pou sante ak byennèt. 02:50.660 --> 02:59.600 Moun k ap chèche detant fè pèlrenaj nan Bad Liebenzell soti toupatou nan Almay ak nan peyi Ewopeyen ki vwazen yo. 02:59.600 --> 03:06.347 Sepandan, pou gwo dezapwentman pifò politisyen lokal yo, idil pafè sa a te deranje nan dènye ane yo 03:06.347 --> 03:10.910 pa yon inisyativ sitwayen pou kominikasyon mobil 5G. 03:10.910 --> 03:18.474 Sitwayen konsène yo òganize regilyèman evènman enfòmasyon pou atire atansyon sou pwoblèm 03:18.474 --> 03:23.600 endistri ak politisyen yo gen tandans minimize. 03:23.600 --> 03:27.320 Tretman spa ak ogmantasyon radyasyon pa mache byen ansanm. 03:27.320 --> 03:32.596 Se poutèt sa yon fanm kourajè te fonde inisyativ sitwayen Bad Liebenzell la epi li ap goumen ak tout 03:32.596 --> 03:35.700 mwayen kont ekspansyon total kominikasyon mobil yo. 03:35.700 --> 03:40.860 Tankou syantis ki soti toupatou nan mond lan, li ap mande pou yo kanpe ekspansyon teknoloji 5G la. 03:40.860 --> 03:44.304 Men èske yo ka menm kanpe 5G kounye a? 03:44.304 --> 03:46.800 "Mwen panse yo ka kanpe l." 03:46.800 --> 03:54.480 Sèl fason pou kanpe sa a se edike tout sitwayen toupatou nan nivo Ewopeyen atravè lemond. 03:54.480 --> 04:00.820 Epi sa a se ke gen yon bagay k ap fèt nan nivo lokal la, anvan tout bagay. 04:04.297 --> 04:08.940 Kijan sa te pase pou ou? Èske ou te toujou jwenn moun ki te dispoze koute? 04:08.940 --> 04:12.531 An pati wi, an pati mwen te jwenn moun ki te vle koute. 04:12.531 --> 04:21.199 Epi nou remake ankò e ankò nan inisyativ sitwayen an ke anpil moun pa gen ase enfòmasyon. 04:21.199 --> 04:26.239 Yo di: 5G se bèl bagay, nou bezwen 5G. 04:26.239 --> 04:34.357 Men lè ou esplike dezavantaj yo, moun yo di, "Nou pa t konnen sa." 04:34.357 --> 04:41.073 Li deja etabli ke gen toujou anpil inyorans sou sa. 04:41.073 --> 04:48.473 Sa vle di ke toujou gen yon gwo bezwen pou edikasyon. 04:48.473 --> 04:59.300 Nouvo transmisè yo deja enstale epi yo amelyore sa ki egziste deja pou 5G, espesyalman nan forè ki toupre Bad Liebenzell. 04:59.300 --> 05:05.355 Nan petisyon li a, Jutta Stern te ranmase plis pase 10,000 siyati kont deplwaman 5G a. 05:05.355 --> 05:09.038 Sa se plis pase 50 pousan nan popilasyon an. 05:09.038 --> 05:15.193 Se ap eseye jwenn patnè nan nivo politik lokal ki pap inyore enkyetid inisyativ sitwayen 05:15.193 --> 05:18.368 yo epi ki pral pran enkyetid pèp la oserye. 05:18.368 --> 05:24.476 Li ka yon pikan nan kò anpil moun, men aktivis li vin trè konnen e li ap jwenn plis rekonesans. 05:24.476 --> 05:35.760 "Se bèl bagay ke li kontinye mete afich, menm peye pou yo soti nan pwòp pòch li, pou di konsa." 05:35.760 --> 05:46.778 Li òganize evènman isit la nan plas mache a, kote li angaje moun epi mande yo: Èske nou pa ka vini 05:46.778 --> 05:53.040 fè yon bagay isit la? – epi li ranmase siyati tou. 05:53.040 --> 05:58.813 Epi mwen admire li pou enèji li mete pou l pase ladan l. 05:58.813 --> 06:02.336 E se pa sèlman nan Bad Liebenzell, men tou nan Karls. 06:02.336 --> 06:07.340 Li toujou nan zòn nan. Kidonk sa vrèman bèl, wi. 06:07.340 --> 06:18.331 Nan nivo Ewopeyen, STOA Panel – yon komite nan Palman Ewopeyen an – te mennen ankèt sou efè 5G sou sante epi li te defini klèman 06:18.331 --> 06:27.605 ke, dapre yon apèsi sou rezilta etid yo, gen prèv potansyèl kanserojèn osi byen ke efè negatif sou fertilite 06:27.605 --> 06:33.398 nan ranje frekans telefòn mobil yo itilize jiskaprezan. 06:33.398 --> 06:39.868 Pa gen okenn etid adekwa ki disponib sou 5G nan ranje frekans ki pi wo. Se poutèt sa etid STOA 06:39.868 --> 06:43.840 a dekri 5G kòm yon eksperyans sou popilasyon an. 06:43.840 --> 06:51.919 Otè etid la mande pou yo sispann deplwaman 5G a, fè plis rechèch sou gwo frekans 5G yo, edike piblik 06:51.919 --> 06:57.728 la, epi konsantre sou ekspansyon rezo fib optik yo. 06:57.728 --> 07:03.947 "Lobi telefòn mobil la, natirèlman, konnen risk pou sante yo, menm jan ak politisyen yo. Men yo 07:03.947 --> 07:07.380 ap kache enfòmasyon sa a devan nou, sitwayen yo." 07:07.380 --> 07:13.420 Epi yo ap enstale transmisè 5G yo la san nou pa konnen. 07:13.420 --> 07:16.180 P ap gen okenn referandòm ni anyen lòt. 07:16.180 --> 07:22.596 Pa gen okenn ankèt endepandan e pa gen anyen lòt. E se poutèt sa nou tout ap travay ansanm nan 07:22.596 --> 07:27.001 inisyativ sitwayen atravè Almay pou reyalize sa. 07:27.001 --> 07:34.055 Pou Madam Stern, yon bagay sèten: nenpòt moun ki pretann ke 5G pa gen danje ap pase inyorans pou konesans. 07:34.055 --> 07:41.472 Isit nan Forè Nwa a, se souvan moun òdinè ki pale ak kè yo lè yo obsève pwopagasyon mast yo 07:41.472 --> 07:47.140 nan anviwònman yo epi konsidere sa sa ka fè nou. 07:47.140 --> 07:50.880 "Nou gen ase pwoblèm kòm yon eta federal." 07:50.880 --> 08:00.289 Men se pi gwo pwoblèm nan, paske li fè pati mondyalizasyon. E nou depann de Amerik. 08:00.289 --> 08:14.528 E se vrèman konsa li ye... Gen tèlman anpil enterè ke li prèske enposib pou swiv yo tout. 08:14.528 --> 08:28.140 Men gen moun ki ta ka konsa sonje ke lavi a ka pi senp e petèt pi an sekirite. 08:28.140 --> 08:46.637 Ou pa nesesèman bezwen dijitalizasyon sou gwo echèl sa a oswa gwo sote sa yo pou w ka itilize moun kòm kreyati san defans. 08:46.637 --> 08:52.920 Nou souvan viv lavi ki pi kontan ak mwayen senp. 09:00.680 --> 09:07.100 Kisa nou ka vrèman atann apre yon dijitalizasyon konplè ak total? 09:07.100 --> 09:10.285 Kisa k ap detwi nan moun ak nan lanati? 09:10.285 --> 09:19.283 Byen, teknoloji telefòn mobil toujou te gen aplikasyon militè. Epi 5G se tou yon pwojè militè nan anpil zòn. 09:19.283 --> 09:24.829 Fòs Lame Alman yo ap dijitalize dapre deviz la: moun ki pa dijitalize ap pèdi. 09:24.829 --> 09:30.176 Peyi NATO yo ap pouse pi devan kounye a rezo dijital twoup konba yo. 09:30.176 --> 09:38.360 Rechèch ap fèt an sekrè, enkli nan forè ki antoure Bad Liebenzell, jan Heinrich Christl konnen: 09:43.251 --> 09:46.780 "Byen, sa pa mennen nou okenn kote." 09:46.780 --> 09:51.820 Epi zòn nan tou anba siveyans sekrè. 09:51.820 --> 10:01.600 Epi siy sa a, "CITA", se te premye bagay mwen te remake lè sa a. Epi li toupatou nan forè a isit la. 10:01.600 --> 10:08.039 Wi, ou ka fè mache toupatou isit la, nan tout forè isit la. 10:08.039 --> 10:18.105 Se sèlman isit la chemen an pase sou deyò a, e ou pa gen okenn chans pou antre nan forè a. 10:18.105 --> 10:26.908 Heinrich Christl te diskite pwoblèm nan anpil ak rezidan lokal yo e li t ap tande pale de pwoblèm k ap ogmante depi anviwon 2019. 10:26.908 --> 10:36.769 Egzakteman depi lè Forè Nwa a te klèman itilize pou rezon militè nan kote sa a. 10:36.769 --> 10:47.030 Sa a tou pi nouvo. Li la depi 5G. Tout bagay tèlman dans isit la. 10:47.030 --> 10:58.477 Kidonk, si yon moun gen pwoblèm ak sa, li pap ka dòmi ankò si li gen yon sèten degre sa yo rele elektrosansiblite. 11:01.375 --> 11:07.780 Analis anviwònman, teknisyen mezi ak byolojis bilding Dietrich Moldan konnen tout bagay sou sa. 11:07.780 --> 11:14.799 Plis ak plis moun ki sansib a elektrisite ap mande sèvis li epi fè Doktè Moldan egzamine ak analize anviwònman 11:14.799 --> 11:21.500 pèsonèl yo lè l sèvi avèk teknoloji mezi pou trete twoub dòmi, epuisman oswa sentòm ki sanble. 11:21.500 --> 11:26.944 Èske enkyetid anpil moun yo jistifye selon pwen de vi ekspè Dietrich Moldan? 11:26.944 --> 11:29.590 Enkyetid ki jistifye, e pi wo pase tout, senpleman initil. 11:29.590 --> 11:34.800 Popilasyon an – sondaj yo montre ke an reyalite pa gen okenn enterè nan 5G. 11:34.800 --> 11:38.560 Moun yo satisfè ak 4G. Li bay vitès transfè done ki ase wo. 11:38.560 --> 11:43.432 Avèk 5G, mwen bezwen menm plis antèn telefòn mobil – enkli ti selil yo – pou m ka 11:43.432 --> 11:46.882 konekte lakay mwen apati limyè lari yo, pa egzanp. 11:46.882 --> 11:52.260 An menm tan, y ap elaji yon rezo fib optik ki an reyalite gen yon vitès transfè done ki 11:52.260 --> 11:55.749 trè wo e ki reziste anpil kont entèsepsyon. 11:55.749 --> 12:02.189 Epi li senpleman enposib pou konprann poukisa endistri telefòn mobil la kontinye kreye plis ak plis sistèm radyo. 12:02.189 --> 12:05.340 Demann dwe kreye an premye. Li pa egziste ditou. 12:05.340 --> 12:10.029 Moun yo satisfè ak sa yo genyen. Men non, 5G, 6G, 7G ap vini. 12:10.029 --> 12:17.086 Objektif la se aktyèlman konekte tout bagay, soti nan frijidè rive nan ekipman biwo – 12:17.086 --> 12:20.858 si ou gade dènye nouvèl yo, kote yo menm di: 12:20.858 --> 12:26.504 Objektif la se pou moun gen transmetè enplante pou yo ka anrejistre ond sèvo yo. 12:26.504 --> 12:34.660 Sa ta vle di tou ke li ta posib pou enfliyanse moun ki deyò a lè w itilize gwo frekans pou kontwole ak manipile yo. 12:37.888 --> 12:49.960 Animasyon sa a soti nan manifakti teknoloji antèn ak satelit Alman Kathrein montre sa k ap posib nan lavni ak sa ki deja devlope. 12:49.960 --> 13:03.720 Pa egzanp, antèn 5G ki nan kanal drenaj la: yon sistèm antèn kache ki pral itilize pou kondwi otonòm nan lavni. 13:16.003 --> 13:18.643 Mond nouvo brav? 13:18.643 --> 13:24.390 An pasan, ekspètiz jeni Alman an te vann bay jeyan kominikasyon mobil Ericsson, sa te 13:24.390 --> 13:28.970 fèt an menm tan ak 100yèm anivèsè konpayi an. 13:28.970 --> 13:42.680 Koneksyon total kay, apatman, estad ak otèl – sa yo rele "Entènèt Bagay yo" – pa yon pwoblèm ditou sou plan teknik. 13:42.680 --> 13:50.080 Men, e pou evalyasyon teknoloji, enfliyans biyolojik sou selil nou yo, pou egzanp? 13:50.080 --> 13:58.100 Pa gen chans konsa! Yo pa t mennen ankèt sou li. Jan pwovèb la di: dijital an premye, enkyetid an dezyèm. 14:09.081 --> 14:18.419 Retounen nan ti plas lajantivè nan bèl Bad Liebenzell, analizè espektòm ki trè sansib Doktè Moldan an ap itilize. 14:18.419 --> 14:26.173 Sa a ka montre tout seri frekans telefòn mobil yo itilize nan anviwònman sa a. 14:26.173 --> 14:32.413 Kidonk, sa nou wè isit la se ranje frekans lan ki soti nan 80 MHz rive nan 3 GHz. 14:32.413 --> 14:42.901 Isit la, ranje frekans lan se 800 MHz LTE, 900 MHz ak ESM ak LTE, 1800 MHz ak LTE, ak 14:42.901 --> 14:49.504 2100 MHz, kote rezo UMTS la te ye, tou ak LTE. 14:49.504 --> 14:52.960 Sa a se yon evalyasyon sitiyasyon aktyèl la. 14:52.960 --> 14:59.404 Kounye a, n ap fè yon analiz pou detèmine dansite radyasyon ki dèyè chak pik sa yo. 14:59.404 --> 15:05.249 Avèk kalkil ki baze sou chaj de baz ak chaj konplè, pou nou ka fasilman jwenn yon ide sou ki jan dansite 15:05.249 --> 15:08.736 radyasyon an ye isit la devan otèl vil Bad Liebenzell. 15:08.736 --> 15:11.706 Evalyasyon li konfòm ak estanda aktyèl la. 15:11.706 --> 15:19.213 An jeneral, yo ka di ke, selon opinyon byolojis konstriksyon ak doktè anviwònman Ewopeyen yo, chaj radyasyon 15:19.213 --> 15:23.333 debaz la te twò wo depi plizyè ane, menm nan ti vil yo. 15:23.333 --> 15:31.465 Yo ap mande pou ajiste limit yo. Bagay yo ap vin sere. Nan gwo vil tankou Minik, pa gen okenn zòn san telefòn mobil ki rete ankò. 15:31.465 --> 15:37.020 "Avèk tèlman anpil antèn andedan, distans yo twò piti. 15:37.020 --> 15:42.130 Kounye a imajine – gen 100 mèt make – se antèn sa yo ki la kounye a, chak 100 mèt. 15:42.130 --> 15:46.080 Men yo 200 mèt lwen, men yo 150 mèt lwen, men yo 100 mèt lwen. 15:46.080 --> 15:50.144 Li pa posib ankò pou fè yon etid konsa. 15:50.144 --> 15:52.490 Ki sa sa vle di vrèman pou konsomatè yo? 15:52.490 --> 16:03.936 Pou konsomatè yo, sa vle di ke syans prèske pa ka pwouve diferans ki genyen ant gwoup moun ki te ekspoze ak sa ki pa t ekspoze. 16:03.936 --> 16:13.040 An 2020, politisyen Ewopeyen Rivasi ak Buchner te pibliye dokiman sa a pou ekspoze lyen sere IGNIR genyen ak endistri a. 16:13.040 --> 16:20.790 Gwoup lobi prive sa a pou endistri telefòn mobil lan menm baze anba menm do kay ak Biwo Federal pou Pwoteksyon Radiyasyon an epi 16:20.790 --> 16:26.100 li reglemante limit ki sipoze pwoteje konsomatè yo atravè lemond. 16:27.626 --> 16:38.275 "Ou senpleman dwe fè moun yo konprann klè ke sa yo dekri kòm syantifik se, an pati, deklarasyon eksplisitman fo, 16:38.275 --> 16:44.179 e ke, anplis de sa, kò ofisyèl yo chaje ak moun sa yo." 16:44.179 --> 16:52.542 Doktè anviwònman Monika Krout abitye ak rezo vye gason yo ak inyorans politisyen ak endistri a. 16:52.542 --> 17:00.320 Li teste pasyan li yo depi plizyè ane ak yon gran varyete metòd mezi. 17:00.320 --> 17:08.900 Konekte ak yon aparèy pou mezire varyabilite rit kè, sijè tès yo kouri regilyèman alantou yon estasyon transmisyon nan forè a. 17:08.900 --> 17:16.000 Apre sa, òdinatè a li rezilta mezi yo. 17:16.000 --> 17:28.136 Isit nan forè a, ou ka wè mast transmisyon ki gen pi gwo radyasyon nan zòn sa a. Se radyasyon radyo nou te mezire. 17:28.136 --> 17:36.845 Nou te anrejistre rit kè yo an menm tan, e li klè ke pandan yon kouri detann sou yon chemen nan forè a, 17:36.845 --> 17:42.340 rit kè yo ogmante nan zòn kote nivo radyasyon yo pi wo. 17:42.340 --> 17:46.505 Nou te fè tout bagay sou de sijè tès. 17:46.505 --> 17:49.313 Men dezyèm sijè tès la. 17:49.313 --> 17:52.980 Mwen fèk enprime li an nwa e blan. 17:52.980 --> 17:58.859 Nivo radyasyon ki pi wo yo koresponn ak rit kè ki pi wo yo. 17:58.859 --> 18:07.423 E sa vle di ke forè a – yo di li an sante lè w ap mache ladan l – li an sante sèlman si pa 18:07.423 --> 18:13.840 gen ni poto transmisyon ni ond radyo ladan l. 18:13.840 --> 18:18.323 Nan ti distri Bad Liebenzell ki rele Unterlengenhardt, mond lan toujou sanble an lòd. 18:18.323 --> 18:26.026 Mèsi a yon inisyativ pa majistra lokal la ak gran apikiltè a, yo te lanse yon pwojè lekòl isit la sou chan sa a. 18:26.026 --> 18:32.289 Timoun yo okipe yo nan jadinaj kòm yon pasyon, simen zèb sou ti tè ki gen diferan gwosè epi 18:32.289 --> 18:35.380 rekòlte pòmdetè, legim ak fwi pou konsomasyon pa yo. 18:35.380 --> 18:40.512 Sa atire lòt bèt tou, ke apikiltè a dwe enkyete l pou yo: 18:40.512 --> 18:51.386 "Depi anviwon twa ane kounye a, isit nan Forè Nwa nò a, sou yon distans 20 kilomèt soti Calw rive Pforzheim epi soti 18:51.386 --> 19:01.650 Wurzach pou ale Stuttgart, nou ap wè myèl yo jis disparèt nan mwa novanm, e se pa sèlman koloni endividyèl." 19:01.650 --> 19:14.536 Men isit la nan asosyasyon apikiltè yo nan Neuhausen, 90 pousan nan apikiltè yo aktyèlman pèdi tout myèl yo. 19:14.536 --> 19:25.715 E gen apikiltè ki fè sa depi 50 ane, e yo pa janm fè eksperyans anyen konsa anvan. 19:25.715 --> 19:30.830 Dimanch, mwen te pale ak yon moun ki te pèdi 30 koloni. 19:30.830 --> 19:33.990 Lè li tcheke nan mwa novanm, yo tout te ale. 19:33.990 --> 19:42.097 Kounye a gen yon foto konplètman nouvo, sètadi manje ivè a – ou ka wè bagay blan sa a isit 19:42.097 --> 19:46.890 la, se manje ivè a – tout te toujou ladan l. 19:46.890 --> 19:49.830 Kidonk, myèl yo pa t mouri grangou. 19:49.830 --> 19:58.901 Epi sou ray kote yo leve ti myèl yo – sa a se yon ray kote yo leve ti myèl, pa egzanp – tout sa ki 19:58.901 --> 20:04.016 devan an te nòmalman ti myèl. Ti myèl yo te disparèt. 20:04.016 --> 20:17.950 Gen manje ankò dèyè. E pa gen okenn foto ki te jwenn ki ta ka endike ki kalite maladi myèl li te ye. 20:17.950 --> 20:29.772 Maladi ansyen myèl yo te ka idantifye lè yo gade ray myèl la. Epi isit la ou ka wè, pa gen anyen ditou. 20:29.772 --> 20:36.838 Ogmantasyon nan diminisyon popilasyon myèl atravè lemond gen yon gwo enpak sou anviwònman nou ak sou nou menm kòm moun. 20:36.838 --> 20:42.371 An reyalite, pifò syantis yo okouran de plizyè kòz yo. 20:42.371 --> 20:48.693 Pami sa yo ki pi souvan site yo genyen pestisid, chanjman klimatik, ak destriksyon 20:48.693 --> 20:53.190 abita yo, e konsa sous manje pou koloni myèl yo. 20:53.190 --> 20:57.236 Yon devlopman ki bay kè sote! 20:57.236 --> 21:04.390 Divèsite ensèk yo esansyèl pou moun ak lanati. Pa gen okenn dout sou sa. 21:04.390 --> 21:13.469 Sepandan, menm si plizyè etid te montre pwoblèm oryantasyon pou abèy ki koze pa radyasyon telefòn mobil, fenomèn 21:13.469 --> 21:19.470 radyasyon an pa enkli nan diskisyon sou mòtalite abèy yo. 21:19.470 --> 21:32.610 "Donk pou mwen pèsonèlman, li te klè ke sa a se te yon bagay nouvo anplis tout lòt pwoblèm nou genyen ak myèl yo." 21:32.610 --> 21:40.070 E se presizeman radyasyon sa a ki kounye a ap gen yon gwo enpak sou myèl yo. Menm jan ak glifosat nan epòk sa a: 21:40.070 --> 21:47.229 Ke abèy yo pèdi oryantasyon yo pandan y ap vole epi yo pa ka jwenn chemen tounen nan ruche a, epi yo 21:47.229 --> 21:53.088 mouri yon kote deyò. Apre tout, yo vole twa kilomèt. 21:53.088 --> 21:56.809 Kijan ou jere sa tout tan? 21:56.809 --> 22:05.471 Pwoblèm nan se ke pa gen okenn kò ofisyèl, sètadi nan asosyasyon yo oswa nan asosyasyon apikiltè 22:05.471 --> 22:10.696 yo – kote nou peye frè manm nou yo – k ap reponn. 22:10.696 --> 22:19.325 E lè ou kòmanse pale de 5G, yo rejte w ankò. 22:19.325 --> 22:32.827 Menm 15 apikiltè mwen te rankontre dimanch – ki te pèdi tout bagay epi ki te dekri menm sitiyasyon an – menm yo pa 22:32.827 --> 22:41.078 t pare pou diskite seryezman sou pwoblèm radyasyon sa a. 22:43.113 --> 22:55.315 Yo te bay tout kalite rezon. Pa gen anyen ou ka fè sou sa. Men, ann pa mete radyasyon ladan l. 22:55.315 --> 23:02.394 Kèlkeswa ekspoze a radyasyon, li pi enpòtan pase tout tan pou rekouvri antouzyasm pitit nou yo pou lanati. 23:02.394 --> 23:04.640 Sa mande pasyans ak angajman. 23:04.640 --> 23:15.130 Edikatè ak paran ki vrèman modèn ka vle pran yon gade kritik sou sa mond dijital la ap fè pitit nou yo depi plizyè ane. 23:15.130 --> 23:21.596 E si li pa ta lè pou nou repanse bagay yo radikalman epi devlope nouvo lide – menm jan ak 23:21.596 --> 23:26.292 nan ti jaden lekòl la nan Unterlengenhardt. 23:35.314 --> 23:40.828 "Ou dwe netwaye yon ti kras bò kote yo. Vini isit la, ann rezoud sa." 23:40.828 --> 23:43.454 Kounye a ou ka wè l pi byen. 23:43.454 --> 23:50.143 Epi sou lòt bò a, ou te gen kisa, origan? Timon. Egzakteman. 23:50.143 --> 24:03.548 Epi genyen Heinrich, pwofesè nou an, ki toujou gen bèl lide pou ankouraje timoun yo patisipe oswa pran plezi. 24:03.548 --> 24:07.103 Timoun yo bati ti depo sa a anba sipèvizyon. 24:07.103 --> 24:14.189 Yo motive paske yo gen tout atansyon w – ak yon travay ki lwen anpil ak jwèt videyo, glise 24:14.189 --> 24:19.648 dwèt sou tablèt, Facebook ak lòt bagay konsa. 24:19.648 --> 24:27.250 Yon sosyete responsab ta dwe aji pi vit ke posib. Espesyalis yo ap bay alam. 24:27.250 --> 24:35.060 "Te gen yon eksplozyon nan konpòtman adiksyon pami timoun yo konsènan telefòn entèlijan." 24:35.060 --> 24:44.730 Gen etid yo te oblije sispann paske timoun yo pa t ka jere san telefòn mobil yo. 24:44.730 --> 24:50.696 Kidonk yo te vle teste l pandan kèk jou, san telefòn mobil – epi ak telefòn mobil. 24:50.696 --> 24:58.747 Eksperyans lan pa t ka fèt paske timoun yo pa t kapab viv san telefòn mobil yo. 24:58.747 --> 25:12.231 E nan etid sa a, ou ka wè ke sa a se sa yo rele yon modèl ekwasyon estriktirèl, e mwen pa vle atann ou ka konprann li an detay. 25:12.231 --> 25:21.614 Men sa w wè la a se lyen sa yo ki genyen ant adiksyon nan telefòn mobil ak depresyon. 25:21.614 --> 25:30.848 Ou ka wè ke nan tout twa pwen tan yo – se te yon etid lonjitidinal – egzamen an te lye. 25:30.848 --> 25:39.012 Epi se pa sèlman sa, li te toujou gen yon enpak sou lavni tou. 25:39.012 --> 25:46.399 Sa a se poutèt sa yon gwo menas pou lavni, paske depresyon se yon pwoblèm patikilye jodi a – 25:46.399 --> 25:51.110 psikyatri timoun ak adolesan ka di w kèk bagay sou sa. 25:51.110 --> 25:56.600 Ekspè a diskite pragmatikman sou rezon posib pou inyorans sa a: 25:56.600 --> 26:08.310 Tout gouvènman yo benefisye anpil de teknoloji sa yo, ni atravè vant lisans yo, ni atravè gwo revni taks yo jenere. 26:08.310 --> 26:21.784 Endistri telekominikasyon an se prèske sèl endistri ki toujou ap grandi e ki reprezante yon sous revni taks. 26:21.784 --> 26:30.944 Nan lòt bò a, politisyen yo natirèlman okouran de fenomèn sosyal sa yo tou, e kèk ladan yo 26:30.944 --> 26:37.254 ap eseye patisipe epi eksplwate yo politikman. 26:37.254 --> 26:45.224 Twazyèm pwen an se ke politisyen yo se pami premye moun ki adopte teknoloji sa a. 26:45.224 --> 26:55.650 Mwen pa vle nonmen non, men mwen konnen kèk politisyen ki ta ka dekri kòm adikte nan telefòn mobil. 26:55.650 --> 27:06.533 "Mwen pa gen konesans, fòs oswa opòtinite, mwen panse, pou chanje mond lan, men mwen bale devan 27:06.533 --> 27:13.337 pòt mwen epi eseye viv yon fason mwen ka jistifye." 27:13.337 --> 27:24.875 "Nou te voye enfòmasyon sa a pa imèl tou bay majistra nou yo nan Bad Liebenzell ak nan tout distri Calw la, osi byen ke 27:24.875 --> 27:31.089 bay konseye lokal yo, men nou pa janm resevwa okenn repons." 27:31.089 --> 27:37.794 "Mwen te vizite lekòl nan Peyi Ba, Bèljik ak Almay epi mwen te pale ak direktè lekòl yo, mwen te di yo: 'Se 27:37.794 --> 27:42.950 sa radyasyon ap fè pitit nou yo.' Epi moun yo te di: 'Men, pa gen anyen nou ka fè sou sa.'" 27:42.950 --> 27:51.346 Mwen te nan lekòl entènasyonal nan Peyi Ba. Yo te di: Radyasyon pa enpòtan paske pitit nou 27:51.346 --> 27:56.822 yo aprann plis atravè tablèt ak telefòn mobil. 27:56.822 --> 28:08.113 Mwen te pwoche bò kote politisyen yo, epi yo te di: "Oke, nou ka imajine ou gen rezon, men nou pa wè okenn bezwen pou nou aji."