WEBVTT

00:00.000 --> 00:05.597
Moetsi oa lifilimi tsa lipatlisiso Klaus
Scheidsteger esale a sebetsa tabeng ea likhokahano tsa

00:05.597 --> 00:09.280
mehala e tsamaeang ka lilemo tse ka bang 20 hantle.

00:09.280 --> 00:15.345
Ka 2006, setsi sa phatlalatso sa Fora, France 2, se ile sa
phatlalatsa tlaleho ya sona ya pele ya bohlokwa

00:15.345 --> 00:21.446
ya metsotso e 50 mabapi le boemo ba saense ka
nako eo, nakong ya mananeo a shebelloang haholo.

00:21.446 --> 00:29.754
Molekane oa tlhahiso-'moho MDR o khaotse karolo ea ARD
hore e be metsotso e ka tlase ho 30 mme a e "pata"

00:29.754 --> 00:35.240
lenaneong la hoseng la MDR, a sa e phatlalatse le ho hang!

00:35.240 --> 00:37.760
Na seo ha se bitsoe tshekatsheko ya ditaba?

00:37.760 --> 00:41.550
Empa Klaus Scheidsteger ha a ka a inehela.

00:41.550 --> 00:48.438
Ka mor'a moo, o ile a hlahisa lifilimi tsa bopaki tsa
cinema mme a sebelisa likamano tsa hae le bo-ramahlale ba tsoang

00:48.438 --> 00:52.880
lefats'eng lohle ho thusa ho hlophisa likopano tsa machaba.

00:52.880 --> 01:00.208
Mohlala oa Klaus Scheidsteger o bontša hore ho ka khoneha feela
ho phatlalatsa tlhahisoleseling e nang le motheo o

01:00.208 --> 01:07.562
tiileng le e nyatsang mabapi le lihlooho tse kang
5G, kantle ho "mainstream" e ntseng e tšoana haholo.

01:07.562 --> 01:19.720
Ka hona, thusa ho hlola thibelo ena e atileng ka ho arolelana
litokomane tsa Scheidsteger le metsoalle le ba lelapa la hao.

01:19.720 --> 01:23.997
Ho tokomane ena, Scheidsteger o hlahisa
ngongoreho ea hae e tebileng mabapi le libaka

01:23.997 --> 01:26.860
tsa phomolo tsa bophelo bo botle Jeremane.

01:26.860 --> 01:33.629
Na baeti ba spa ba ntse ba ka phomola hara
keketseho e kholo ea ho pepesehela mahlaseli?

01:33.629 --> 01:37.223
Tlhaho le bana ba phela joang?

01:37.223 --> 01:43.402
Filimi e latelang e bontsha mosebetsi o kgothatsang wa
boikitlaetso ba baahi ba tswang Bad Liebenzell, e ka hara Black

01:43.402 --> 01:49.215
Forest e ka leboya, e ntseng e leka ka matla ho
itshireletsa kgahlanong le dipolotiki tse bonahalang di ba feta

01:49.215 --> 01:53.240
matla le kgatello ya dikhamphani tsa mehala ya letsoho.

01:53.240 --> 02:02.300
Boikitlaetso ba baahi bo ruta baahi ka thuso
ea litsebi, hobane thuto e hlokahala haholo.

02:02.300 --> 02:05.600
Ke taba e re amang bohle.

02:05.600 --> 02:11.071
Na uena kapa motho eo u mo tsebang o ntse a
utloa matlafalatso a mahlaseli a mohala oa

02:11.071 --> 02:15.816
thekeng? Joale mo ngolise kajeno ho vetopedia.org!

02:20.112 --> 02:24.750
"Tlhahisoleseding e hlokahala ka potlako" –
Boikitlaetso ba baahi ba Bad Liebenzell le 5G

02:29.410 --> 02:34.426
Bad Liebenzell, toropo e tloaelehileng
ea libate ka leboea ho Black Forest.

02:34.426 --> 02:43.360
Moya o hloekileng, moru, metsi a chesang
– tsena tsohle di theha moya wa phomolo.

02:43.360 --> 02:50.660
Ho ya ka ditsebi tsa lehae tsa maano a papatso –
sebaka sa matla bakeng sa bophelo bo botle le boiketlo.

02:50.660 --> 02:59.600
Batho ba batlang phomolo ba etela Bad Liebenzell ka pelegi
ba tsoa hohle Jeremane le linaheng tsa Europe tse haufi.

02:59.600 --> 03:05.099
Leha ho le jwalo, ho kgathatsa boholo ba boradipolotiki ba lehae,
botsitso bona bo botle bo kang setshwantsho bo

03:05.099 --> 03:10.910
sitisitswe dilemong tsa moraorao ke boikitlaetso
ba baahi ba kgokahano ya mehala ya letsoho ya 5G.

03:10.910 --> 03:18.187
Baahi ba amehileng ba hlophisa liketsahalo tsa
tlhahisoleseling khafetsa ho hlakisa mathata ao

03:18.187 --> 03:23.600
indasteri le boradipolotiki ba atisang ho a nyenyefatsa.

03:23.600 --> 03:27.320
Kalafo tsa spa le khanya e eketsehileng ha li tsamaellane hantle.

03:27.320 --> 03:32.361
Ke ka lebaka leo mosali ya sebete a thehileng morero wa
baahi wa Bad Liebenzell mme a lwantsha ka mekgwa yohle

03:32.361 --> 03:35.700
kgahlanong le katoloso e feletseng ya dikgokahano tsa selefouno.

03:35.700 --> 03:40.860
Jwaloka borasaense ba lefatshe ka bophara, o
kopa hore ho emisiwe katoloso ya thekenoloji ya 5G.

03:40.860 --> 03:44.304
Empa na 5G e ka thibeloa hona joale?

03:44.304 --> 03:46.800
"Ke nahana hore bo ka emisoa."

03:46.800 --> 03:54.480
Tsela e le 'ngoe feela ea ho e emisa ke ka ho ruta
baahi bohle hohle boemong ba Europe lefatšeng ka bophara.

03:54.480 --> 04:00.820
Mme ntho eo e etswa haholo-holo boemong ba lehae.

04:04.297 --> 04:08.940
Ho u tsamaetse joang? Na o ne o dula o
fumana batho ba ikemiseditseng ho mamela?

04:08.940 --> 04:12.531
Ka karolo e 'ngoe e, ka karolo e 'ngoe ke
fumane batho ba ikemiselitseng ho mamela.

04:12.531 --> 04:21.199
Mme hape re ile ra hlokomela kgafetsa ho tloha boikitlaetsong
ba baahi hore batho ba bangata ha ba na tsebo ka taba ena.

04:21.199 --> 04:26.239
Ba re: 5G e ntle, re hloka 5G.

04:26.239 --> 04:34.357
Empa ha o hlalosa mathata, batho ba re, "Re ne re sa tsebe seo."

04:34.357 --> 04:41.073
Ho se ho pakiloe hore ho ntse ho na le ho
se tsebe ho hongata mabapi le taba ena.

04:41.073 --> 04:48.473
Sena se bolela hore ho ntse ho na le tlhoko e kgolo ya thuto.

04:48.473 --> 04:55.196
Di-transmitter tse ntjha di se di hlomilwe mme
tse ntseng di le teng di ntlafaditswe bakeng sa

04:55.196 --> 04:59.300
5G, haholoholo merung e haufi le Bad Liebenzell.

04:59.300 --> 05:04.800
Boipiletong ba hae, Jutta Stern o ile a bokella
litšupiso tse fetang 10,000 tse khahlanong le ho

05:04.800 --> 05:09.038
phatlalatsoa ha 5G. Seo se feta karolo ea 50 lekholong ea baahi.

05:09.038 --> 05:15.245
Ke ho leka ho fumana balekane boemong ba lipolotiki ba
lehae ba ke keng ba hlokomoloha matšoenyeho a boikitlaetso

05:15.245 --> 05:18.368
ba baahi, le ba tla nka matšoenyeho a batho ka botebo.

05:18.368 --> 05:24.476
A ka nna a tšosa ba bangata, empa boitseko ba hae bo se
bo tsebahala haholo ebile bo ntse bo fumana kananelo.

05:24.476 --> 05:35.760
"Ho hotle hore ebe o ntse a tsoela pele ho manamisa liposetara,
a bile a li lefella ka chelete ea hae, ha re ka rialo."

05:35.760 --> 05:46.706
Hore o hlophisa liketsahalo mona lepatlelong la 'maraka,
moo a buisanang le batho le ho ba botsa: Na ha le ka ke la

05:46.706 --> 05:53.040
tla ho etsa ho hong mona? – ebe o boetse o bokella li-saena.

05:53.040 --> 05:58.813
Mme ke mo babatsa ka matla ao a ho tshehetsang ka ona.

05:58.813 --> 06:02.336
Mme e seng Bad Liebenzell feela, empa le Karls.

06:02.336 --> 06:07.340
E ntse e le sebakeng se haufi. Kahoo hoo ho hotle haholo, e.

06:07.340 --> 06:16.014
Boemong ba Europe, STOA Panel – komiti ea Paramente ea Europe – e
entse lipatlisiso ka litlamorao tsa bophelo bo botle tsa 5G mme e

06:16.014 --> 06:23.959
hlalositse ka ho hlaka hore, ho ipapisitsoe le kakaretso ea
liphetho tsa lithuto, ho na le bopaki ba monyetla oa ho baka

06:23.959 --> 06:33.398
mofetše hammoho le litlamorao tse mpe ho tsoalo, mekhahlelong ea
maqhubu a mehala ea thekeng e sebelisitsoeng ho fihlela joale.

06:33.398 --> 06:39.735
Ha ho na liphuputso tse lekaneng tse fumanehang
mabapi le 5G maqhubu a holimo. Ka lebaka lena,

06:39.735 --> 06:43.840
phuputso ea STOA e hlalosa 5G e le teko ho sechaba.

06:43.840 --> 06:50.291
Bangoli ba phuputso ena ba kopa hore ho emise ho phatlalatswa ha
5G, ho etswe diphuputso tse tebileng ka maqhubu a

06:50.291 --> 06:57.728
hodimo a 5G, ho rutwe setjhaba, le ho tsepamiswe
maikutlo hodima katoloso ya marangrang a fibre optic.

06:57.728 --> 07:04.142
"Lekgotla la kgwebo ya mehala ya letsoho le tseba ka sebele
dikotsi tsa bophelo bo botle, jwalo ka ha le baetsi ba dipolotiki

07:04.142 --> 07:07.380
ba tseba. Empa tlhahisoleseding ena e patelwa rona, baahi."

07:07.380 --> 07:13.420
Mme di-transmitter tsa 5G di ntse di kengwa moo re sa tsebe.

07:13.420 --> 07:16.180
Ha ho na ho ba le referendum kapa eng kapa eng.

07:16.180 --> 07:22.177
Ha ho na lipatlisiso tse ikemetseng, ha ho letho le
leng. Ke ka lebaka leo bohle re sebetsang 'moho ka

07:22.177 --> 07:27.001
boikitlaetso ba baahi ho pholletsa le Jeremane ho fihlela sena.

07:27.001 --> 07:34.055
Ho Mofumahatsana Stern, ntho e le 'ngoe e tiile: mang kapa
mang ea reng 5G ha e na kotsi o nka ho se tsebe ho ba tsebo.

07:34.055 --> 07:41.923
Mona Morung o Motsho, hangata ke batho feela ba tloaelehileng
ba buang ba tswa pelong ha ba bona ho ata ha dipilone tikolohong

07:41.923 --> 07:47.140
ya bona mme ba nahana ka seo sena se ka re etsang sona.

07:47.140 --> 07:50.880
"Re na le mathata a lekaneng re le naha ea kopanelo."

07:50.880 --> 08:00.289
Empa bothata bo boholo ka ho fetisisa ke boo, hobane ke
karolo ea khokahano ea lefatše. Mme re itšetlehile ka Amerika.

08:00.289 --> 08:14.528
Mme ruri ho jwalo... Ho na le dithahasello tse ngata
haholo hoo ho batlang ho se kgonehe ho di sala morao kaofela.

08:14.528 --> 08:28.140
Empa ho na le batho ba ka 'nang ba hopola ka tsela e
itseng hore bophelo bo ka ba bonolo le mohlomong ba bolokehile.

08:28.140 --> 08:40.162
Ha ho hlokahale hore o sebelise dijithale ka tekanyo e kgolo
tjena kapa o nke mehato e meholo ya kgatelopele hore o tle

08:40.162 --> 08:46.637
o sebedise batho jwalo ka dibopuwa tse se nang tshireletso.

08:46.637 --> 08:52.920
Hangata re phela maphelo a thabileng haholo ka mekgwa e bonolo.

09:00.680 --> 09:07.100
Re ka lebella eng kannete kamorao ho
dijithale e pharaletseng le e phethahetseng?

09:07.100 --> 09:10.285
Ho senngoa eng ho batho le tlhaho?

09:10.285 --> 09:19.283
Hantle, theknoloji ea mehala ea letsoho esale e na le tšebeliso
sesoleng. 'Me 5G le eona ke morero oa sesole libakeng tse ngata.

09:19.283 --> 09:22.518
Mabotho a Sesole a Jeremane a ntse a kenngwa
tsamaisong ya dijithale ho ya ka lepetjo le reng: ba sa

09:22.518 --> 09:24.829
keneng tsamaisong ya dijithale ba tla salela morao.

09:24.829 --> 09:30.176
Linaha tsa NATO joale li ntse li tsoela pele
ka khokahano ea dijithale ea masole a ntoa.

09:30.176 --> 09:38.360
Dipatlisiso di etswa ka sephiri, ho kenyeleditswe le merung e
potileng Bad Liebenzell, jwalo ka ha Heinrich Christl a tseba:

09:43.251 --> 09:46.780
"Hantle, seo ha se re isetse kae kapa kae."

09:46.780 --> 09:51.820
Mme sebaka seo se boetse se le tlasa tlhokomelo ya sephiri.

09:51.820 --> 10:01.600
Mme letshwao lena, "CITA", e bile ntho ya pele eo ke
ileng ka e hlokomela ka nako eo. Mme le potapotile moru mona.

10:01.600 --> 10:08.039
E, o ka tsamaya ka maoto hohle mona, merung eohle mona.

10:08.039 --> 10:18.105
Ke mona feela tsela e potolohang kantle,
'me ha o na monyetla oa ho kena morung.

10:18.105 --> 10:23.587
Heinrich Christl o ile a buisana ka taba ena ka
botlalo le baahi ba lehae mme esale a utlwa ka mathata

10:23.587 --> 10:26.908
a ntseng a eketseha ho tloha hoo e ka bang ka 2019.

10:26.908 --> 10:36.769
Ho tloha hantle nakong eo Moru o Motsho o neng
o sebedisetswa merero ya sesole sebakeng sena.

10:36.769 --> 10:47.030
Le hona ke ntho e ntjha. E bile teng ho
tloha ka 5G. Ntho tsohle di tletse haholo mona.

10:47.030 --> 10:53.727
Kahoo haeba motho a na le mathata, a ke ke a
hlola a robala haeba a na le boemo bo itseng

10:53.727 --> 10:58.477
ba seo ho thoeng ke ho se mamelle motlakase.

11:01.375 --> 11:07.780
Mohlahlobi oa tikoloho, setsebi sa litekanyo le
setsebi sa baelohing Dietrich Moldan o tseba tsohle ka eona.

11:07.780 --> 11:13.145
Batho ba bangata le ho feta ba nang le bothata le motlakase ba
kopa litšebeletso tsa hae, 'me ba etsa hore Ngaka Moldan a

11:13.145 --> 11:18.244
hlahlobe le ho sekaseka tikoloho ea bona ea botho a
sebelisa theknoloji ea ho lekanya, e le ho phekola mathata a ho

11:18.244 --> 11:21.500
robala, mokhathala o feteletseng kapa matšoao a tšoanang.

11:21.500 --> 11:26.944
Na matšoenyeho a batho ba bangata a na le
motheo ho latela pono ea setsebi ea Dietrich Moldan?

11:26.944 --> 11:29.590
Matšoenyeho a utloahalang, empa ka
holim'a tsohle ha a hlokahale ho hang.

11:29.590 --> 11:34.800
Boholo ba batho – liphuputso li bontša hore
ha e le hantle ha ho na thahasello ho 5G.

11:34.800 --> 11:38.560
Batho ba kgotsofetse ka 4G. E fana ka
lebelo le lekaneng la phetiso ya data.

11:38.560 --> 11:43.966
Ka 5G, ke hloka meese ea mehala ea letsoho e mengata le ho feta
– ho kenyeletsoa le li-small cell – e le hore, mohlala, ke khone

11:43.966 --> 11:46.882
ho kena ka tlung ke sebelisa khanya ea mabone a seterateng.

11:46.882 --> 11:51.865
Ka nako e tšoanang, marang-rang a fibre optic a ntse a
atolosoa, ao ha e le hantle a nang le sekhahla se

11:51.865 --> 11:55.749
phahameng haholo sa phetiso ea data se thibelang ho kena-kenana.

11:55.749 --> 11:59.948
Mme ho ke ke ha kgoneha ho utlwisisa hore na ke
hobaneng ha indasteri ya mehala ya letsoho e

11:59.948 --> 12:02.189
nna e qapa ditsamaiso tse ngata tsa seea-le-moea.

12:02.189 --> 12:05.340
Tlhoko e tlameha ho qala ka ho thehoa. Ha e eo ho hang.

12:05.340 --> 12:10.029
Batho ba kgotsofetse ka seo ba nang le
sona. Empa tjhe, 5G, 6G, 7G di a tla.

12:10.029 --> 12:17.201
Sepheo ha e le hantle ke ho hokahanya ntho e 'ngoe le e 'ngoe,
ho tloha ho liofisiere ho isa ho lisebelisoa tsa ofisi – haeba u

12:17.201 --> 12:20.858
ka sheba litaba tsa morao-rao, moo ho boletsoeng esita le hore:

12:20.858 --> 12:26.504
Sepheo ke hore batho ba kenngoe di-transmitter e
le hore maqhubu a boboko ba bona a ka rekotoa.

12:26.504 --> 12:30.897
Sena se ka boela sa bolela hore ho ka khoneha ho
susumetsa batho ba kantle ka ho sebelisa maqhubu a

12:30.897 --> 12:34.660
phahameng e le ho ba laola le ho ba laola ka mano.

12:37.888 --> 12:45.163
Animasione ena e tsoang ho moetsi oa Jeremane oa
theknoloji ea liantene le lisathalaete, Kathrein, e bontša se

12:45.163 --> 12:49.960
tla khoneha nakong e tlang le se seng se ntlafalitsoe.

12:49.960 --> 12:58.077
Ka mohlala, antenna ea 5G e ka har'a mosele:
sistimi ea li-antenna tse patiloeng e tla sebelisoa

12:58.077 --> 13:03.720
bakeng sa ho khanna ka boikemelo nakong e tlang.

13:16.003 --> 13:18.643
Lefatshe le letjha le sebete?

13:18.643 --> 13:23.091
Ka tšohanyetso, boitsebelo ba boenjiniere ba Majeremane bo ile ba
rekisetsoa senatla sa likhokahano tsa mehala ea

13:23.091 --> 13:28.970
letsoho, Ericsson, e leng se ileng sa etsahala ka nako e
tšoanang le sehopotso sa lilemo tse 100 sa k'hamphani.

13:28.970 --> 13:37.373
Kgokahano e feletseng ya matlo, difolete, mabala
a dipapadi le dihotele – e bitswang "Inthanete ya

13:37.373 --> 13:42.680
Dintho" – ha e na bothata ho hang ka botekgeniki.

13:42.680 --> 13:50.080
Empa ho thoe'ng ka tlhahlobo ea theknoloji,
litšusumetso tsa baeloji liseleng tsa rona, mohlala?

13:50.080 --> 13:58.100
Ha ho lehlohonolo! Ha ho a ka ha fuputsoa. Joalokaha
polelo e reng: pele dijithale, matšoenyeho hamorao.

14:09.081 --> 14:15.596
Re kgutletse lebaleng la holo ya toropo e nyane e
ntle ya Bad Liebenzell, moo ho sebediswang sebini

14:15.596 --> 14:18.419
sa maqhubu se tsibetseng haholo sa Ngaka Moldan.

14:18.419 --> 14:26.173
Sena se ka bontsha mefuta eohle ya maqhubu a
mehala ya letsoho e sebediswang tikolohong ena.

14:26.173 --> 14:32.413
Kahoo seo re se bonang mona ke
mofuthu o pakeng tsa 80 MHz le 3 GHz.

14:32.413 --> 14:43.304
Mona, mefuta ea maqhubu ke 800 MHz LTE, 900 MHz e nang
le ESM le LTE, 1800 MHz e nang le LTE, le 2100, moo pele

14:43.304 --> 14:49.504
ho neng ho le le marang-rang a UMTS, hape e na le LTE.

14:49.504 --> 14:52.960
Ena ke tlhahlobo ea boemo ba hajoale.

14:52.960 --> 14:59.404
Hona joale re ntse re etsa tlhahlobo ho fumana
matla a mahlaseli a ka morao ho maqhubu ana ka bonngoe.

14:59.404 --> 15:03.960
Ka lipalo tse ipapisitseng le moroalo oa motheo le moroalo o
felletseng, e le hore re ka fumana mohopolo

15:03.960 --> 15:08.736
habonolo oa hore na bongata ba mahlaseli bo joang
mona ka pel'a holong ea toropo ea Bad Liebenzell.

15:08.736 --> 15:11.706
Tlhahlobo ea hae e tsamaellana le maemo a hajoale.

15:11.706 --> 15:17.685
Ka kakaretso, ho ka boleloa hore, ho ea ka maikutlo a litsebi tsa
baeloji ea meaho le lingaka tsa tikoloho tsa Europe,

15:17.685 --> 15:23.333
boima ba mantlha ba mahlaseli bo bile holimo haholo
ka lilemo tse ngata, esita le litoropong tse nyenyane.

15:23.333 --> 15:28.193
Ba kopa hore meeli e lokisoe. Maemo a ntse a
ba thata. Metse e meholo joalo ka Munich, ha

15:28.193 --> 15:31.465
ho sa na libaka tse se nang mehala ea thekeng.

15:31.465 --> 15:37.020
"Ka li-antenna tse ngata hakana ka hare, libaka li nyane haholo.

15:37.020 --> 15:42.130
Joale nahana – ho tshweisitswe dimithara tse 100 – ke hore
diantenna mona di behilwe ka dikgahla tsa dimithara tse 100.

15:42.130 --> 15:46.080
Ba teng ba limithara tse 200 hole, ba teng ba
limithara tse 150 hole, ba teng ba limithara tse 100 hole.

15:46.080 --> 15:50.144
Ha ho sa kgonahala ho etsa phuputso e jwalo.

15:50.144 --> 15:52.490
Hantle-ntle seo se bolela'ng ho bareki?

15:52.490 --> 15:58.882
Ho bareki, sena se bolela hore saense e ka
sitoa ho paka phapang lipakeng tsa lihlopha tsa

15:58.882 --> 16:03.936
batho tse pepesitsoeng le tse sa pepesetsoang.

16:03.936 --> 16:09.380
Ka 2020, boradipolotiki ba Europe Rivasi le
Buchner ba phatlaladitse pampiri ena ho

16:09.380 --> 16:13.040
pepesa dikamano tse haufi tsa IGNIR le indasteri.

16:13.040 --> 16:18.957
Sehlopha sena sa lekunutu sa kgothaletso bakeng sa indasteri ya
mehala ya letsoho se bile se fumaneha tlasa marulelo a le mang le

16:18.957 --> 16:22.705
Ofisi ya Federale ya Tshireletso kgahlanong
le Mahlaseli, mme se laola meedi e lokelang

16:22.705 --> 16:26.100
ho sireletsa bareki lefatsheng ka bophara.

16:27.626 --> 16:35.982
"Le tlameha feela ho hlakisetsa batho hore seo ho thoeng ke sa
mahlale, karolo ea sona ke lipolelo tsa

16:35.982 --> 16:44.179
bohata bo totobetseng, le hore, holim'a moo,
mekhatlo ea semmuso e tletse batho bana hohle."

16:44.179 --> 16:49.154
Ngaka ea tikoloho Monika Krout o tloaelane
le marang-rang a metsoalle ea banna le ho

16:49.154 --> 16:52.542
hloka tsebo ha boralipolotiki le indasteri.

16:52.542 --> 17:00.320
O qetile dilemo tse ngata a leka bakudi ba hae
ka mekgwa e mengata e fapaneng ya ho lekanya.

17:00.320 --> 17:05.695
Ba hoketsoe ka sesebelisoa sa ho lekanya pheto-pheto
ea morethetho oa pelo, batho ba lekoa ba tloaetse ho

17:05.695 --> 17:08.900
matha-matha ho potoloha seteishene sa phetiso morung.

17:08.900 --> 17:16.000
Komporo ebe e bala diphetho tsa tekanyo.

17:16.000 --> 17:23.574
Mona morung, o ka bona masthe ea phetiso e nang le
mahlaseli a phahameng ka ho fetisisa sebakeng sena.

17:23.574 --> 17:28.136
Aona ke mahlaseli a seea-le-moea ao re a lekantseng.

17:28.136 --> 17:35.242
Re ile ra rekota metsoako ea lipelo ka nako e le 'ngoe, 'me ho
hlakile hore nakong ea ho matha butle tseleng ea

17:35.242 --> 17:42.340
moru, metsoako ea lipelo ea eketseha libakeng
tseo maemo a mahlaseli a leng holimo ka ho fetisisa.

17:42.340 --> 17:46.505
Re entse tsohle ho batho ba babeli ba lekileng.

17:46.505 --> 17:49.313
Mona ke mohlodi wa bobedi wa diteko.

17:49.313 --> 17:52.980
Ke sa tsoa e hatisa e le ntsho le tshweu.

17:52.980 --> 17:58.859
Maemo a phahameng ka ho fetisisa a mahlaseli a tsamaellana
le maemo a phahameng ka ho fetisisa a sekhahla sa pelo.

17:58.859 --> 18:07.309
Mme seo se bolela hore moru – oo ho thweng o phetse
hantle ha o kena ho o tsamaya – o phetse hantle feela haeba

18:07.309 --> 18:13.840
ho se na meqhaka ea khaso kapa maqhubu a seea-le-moea moo.

18:13.840 --> 18:18.323
Seterekeng se senyenyane sa Bad Liebenzell sa Unterlengenhardt,
lefatshe le ntse le bonahala le le ka tshebedisong.

18:18.323 --> 18:23.018
Ka lebaka la boikitlaetso ba ramotse oa
sebakeng sena le setsebi se hloahloa sa linotši, ho

18:23.018 --> 18:26.026
ile ha qalisoa morero oa sekolo tšimong ena.

18:26.026 --> 18:32.083
Bana ba ikwetlisa temo ea serapeng, ba lema litlama
masimong a boholo bo fapaneng le ho kotula

18:32.083 --> 18:35.380
litapole, meroho le litholoana bakeng sa tšebeliso ea bona.

18:35.380 --> 18:40.512
Sena se boetse se hohela dibopuwa tse ding, tseo
mohlokomedi wa dinotshi a lokelang ho tshwenyeha ka tsona:

18:40.512 --> 18:50.120
"Ka lilemo tse ka bang tharo joale, mona Morung o motsho o ka
leboya, sebakeng sa dikhilomithara tse 20 ho tloha Calw ho ya

18:50.120 --> 18:57.619
Pforzheim, le ho tloha Wurzach ho lebile
Stuttgart, re ntse re bona dinotshi di nyamela feela ka

18:57.619 --> 19:01.650
Pulungoana, mme e seng feela mehlape e le nngwe."

19:01.650 --> 19:09.797
Empa mona mokgatlong wa barui ba dinotshi wa
Neuhausen, karolo ya 90 lekholong ya barui ba dinotshi e

19:09.797 --> 19:14.536
hlile e lahlehetswe ke dinotshi tsa bona kaofela.

19:14.536 --> 19:25.715
Mme balemi ba dinotshi ba ntse ba etsa sena ka dilemo tse
50, mme ha ho eso ka ho ba etsahalla letho le tjena pele.

19:25.715 --> 19:30.830
Ka Sontaha, ke buile le motho ea
lahlehetsoeng ke likolone tse 30.

19:30.830 --> 19:33.990
Ha a hlahloba ka Pulungoana, kaofela di ne di se di le siyo.

19:33.990 --> 19:41.761
Joale ho na le setšoantšo se secha ka ho feletseng, e
leng dijo tsa mariha – o ka bona ntho e tšoeu mona, ke

19:41.761 --> 19:46.890
tsona dijo tsa mariha – li ne li ntse li le ka hare kaofela.

19:46.890 --> 19:49.830
Kahoo linotsi ha lia shoa ke tlala.

19:49.830 --> 19:59.076
Mme ho li-combs tsa mofuta – ena ke comb ea
mofuta, ka mohlala – tsohle ka pele ka tloaelo e

19:59.076 --> 20:04.016
ne e le mofuta. Mofuta o ne o se ho sa le teng.

20:04.016 --> 20:17.950
Ho na le lijo hape ka morao. Mme ha ho setshwantsho se fumanweng
se ka supang hore na e ne e le mofuta ofe wa lefu la dinotshi.

20:17.950 --> 20:29.772
Mafu a khale a linotsi a ne a ka tsebahala ka ho sheba sela
sa mahe a linotsi. Mme mona o ka bona, ha ho letho ho hang.

20:29.772 --> 20:36.838
Ho eketseha ha lefu la linotsi lefatšeng ka bophara ho na
le tšusumetso e kholo tikolohong ea rona le ho rona batho.

20:36.838 --> 20:42.371
Ha e le hantle, bo-ramahlale ba
bangata baa tseba lisosa tse ngata-ngata.

20:42.371 --> 20:48.962
Har'a tse atisang ho boleloa haholo ke lik'hemik'hale tse bolaeang
likokoanyana, phetoho ea tlelaemete, le timetso ea libaka

20:48.962 --> 20:53.190
tsa bolulo, 'me ka hona, mehloli ea lijo ea mehlapana ea linotši.

20:53.190 --> 20:57.236
Tsoelopele e tšosang!

20:57.236 --> 21:04.390
Mefuta-futa ea likokoanyana e bohlokoa haholo ho
batho le tlhaho. Ha ho na ea ka hanang le seo.

21:04.390 --> 21:11.069
Leha ho le jwalo, leha diphuputso tse mmalwa di supile mathata a
ho lahlehelwa ke tsela a dinotshi a bakwang ke

21:11.069 --> 21:19.470
mahlaseli a mehala ya thekeng, ketsahalo ena ya mahlaseli ha e
kenyeletswe dipuisanong mabapi le ho shwa ha dinotshi.

21:19.470 --> 21:27.288
"Kahoo ho 'na ka bonna, ho ne ho hlakile
hore sena e ne e le ntho e neng e eketsa

21:27.288 --> 21:32.610
mathata 'ohle a mang ao re nang le ona le linotši.

21:32.610 --> 21:37.460
Mme ke hona hantle mahlaseli ana a ntseng a ba
le tshusumetso e kgolo haholo ho dinotshi. Ka

21:37.460 --> 21:40.070
mokgwa o tshwanang le wa glyphosate mehleng eo:

21:40.070 --> 21:45.845
Hore dinotshi di lahlehelwe ke tsela ha di ntse di fofa, ebe ha
di kgone ho fumana tsela ya ho kgutlela

21:45.845 --> 21:53.088
sehlopheng sa tsona mme di shwele kae kae kantle.
Ntle le moo, di fofa dikhilomithara tse tharo.

21:53.088 --> 21:56.809
O sebetsana le sena ka mokhoa o tsitsitseng joang?

21:56.809 --> 22:05.155
Bothata ke hore ha ho mekhatlo ea semmuso, ke hore,
mekhatlo kapa mokhatlo oa barui ba linotši – oo re

22:05.155 --> 22:10.696
lefang litefello tsa rona tsa botho ho oona – e arabelang.

22:10.696 --> 22:19.325
Mme ha o qala ho bua ka 5G, ba boela ba o hlokomoloha.

22:19.325 --> 22:29.584
Le bona balemi ba linotši ba 15 bao ke kopaneng le bona ka
Sontaha – ba ileng ba lahleheloa ke tsohle mme ba hlalosa

22:29.584 --> 22:41.078
boemo bo tšoanang – le bona ba ne ba sa itokisetsa ho
buisana ka taba ena ka botebo le balaoli ba tsa mahlaseli.

22:43.113 --> 22:55.315
Ba fane ka mabaka a mefuta eohle. Ha ho letho leo o ka le etsang
ka hona. Empa ha re tlohele taba ea mahlaseli kantle ho sena.

22:55.315 --> 23:02.394
Ho sa tsotellehe ho pepesehela mahlaseli, ho bohlokoa ho feta neng
kapa neng ho tsosa cheseho ea bana ba rona bakeng sa tlhaho.

23:02.394 --> 23:04.640
Sena se hloka mamello le boitlamo.

23:04.640 --> 23:11.146
Barupeli le batsoali ba mehleng ena ba ka 'na ba
batla ho hlahloba ka hloko seo lefatše la dijithale le

23:11.146 --> 23:15.130
bileng le se etsa bana ba rona ka lilemo tse ngata.

23:15.130 --> 23:21.590
Le hore na e ka ba nako ea ho nahana lintho bocha ka
botebo le ho hlahisa mehopolo e mecha – hantle feela joalokaha

23:21.590 --> 23:26.292
ba entse polasing e nyane ea sekolo se Unterlengenhardt.

23:35.314 --> 23:40.828
"Le tlameha ho hloekisa mona hanyane.
Tloong mona, ha re lokise taba ena."

23:40.828 --> 23:43.454
Joale o ka se bona hamolemo.

23:43.454 --> 23:50.143
Mme ka lehlakoreng le leng, o ne o na
le eng, oregano? Thyme. Hantle-ntle.

23:50.143 --> 23:58.402
Ebe ho na le Heinrich, tichere ea rona, ea lulang a
e-na le mehopolo e metle ea ho khothaletsa bana hore

23:58.402 --> 24:03.548
ba nke karolo ka tsela e itseng kapa hore ba ithabise.

24:03.548 --> 24:07.103
Bana ba hahile sets'oana sena ba le tlas'a tlhokomelo.

24:07.103 --> 24:14.198
Ba na le tjantjello hobane ba fumana tlhokomelo ea hau
ka botlalo – le mosebetsi o hole le lipapali tsa video,

24:14.198 --> 24:19.648
ho thella sekirini sa tablet, Facebook le tse tšoanang.

24:19.648 --> 24:27.250
Setjhaba se nang le boikarabelo se lokela ho nka kgato
kapele kamoo ho ka kgonehang. Ditsebi di ntse di leletsa lere.

24:27.250 --> 24:35.060
"Ho bile le keketseho e khōlō ea boitšoaro ba
ho lemalla har'a bana mabapi le li-smartphone."

24:35.060 --> 24:44.730
Ho na le liphuputso tse ileng tsa tlameha ho emisoa hobane bana
ba ne ba sitoa ho ikemela ntle le mehala ea bona ea letsoho.

24:44.730 --> 24:50.696
Kahoo ba ne ba batla ho e leka matsatsi a seng
makae, ba se na mohala oa thekeng – le ba e-na le oona.

24:50.696 --> 24:58.747
Mme teko e ne e sa kgone ho etswa hobane bana ba ne ba
sa kgone ho phela ntle le mehala ya bona ya letsoho.

24:58.747 --> 25:07.486
Mme phuputsong ena, o ka bona hore sena ke seo
ho tsejwang e le 'structural equation model',

25:07.486 --> 25:12.231
mme ha ke batle hore o e utlwisise ka botlalo.

25:12.231 --> 25:21.614
Empa seo o se bonang mona ke dikamano tsena pakeng tsa
bokhoba ba mohala wa thekeng le kgatello ya maikutlo.

25:21.614 --> 25:30.848
O ka bona hore dinakong tsohle tse tharo – e ne e le
phuputso ya nako e telele – tlhahlobo e ne e hokahane.

25:30.848 --> 25:39.012
Mme e seng hoo feela, e ne e dula e
ba le tshusumetso le nakong e tlang.

25:39.012 --> 25:46.935
Ka hona, sena se tšosa haholo bakeng sa bokamoso, hobane khatello
ea maikutlo ke bothata bo boholo matsatsing ana – litsebi tsa

25:46.935 --> 25:51.110
kelello tsa bana le bacha li ka u bolella ho hong ka taba eo.

25:51.110 --> 25:56.600
Setsebi se hlalosa ka bokgabane
mabaka a ka bang teng a ho se tsebe hona:

25:56.600 --> 26:04.380
Mebuso yohle e rua molemo haholo ho tswa ho dithekenoloji
tsena, eseng feela ka thekiso ya dilaesense, empa hape

26:04.380 --> 26:08.310
le ka lekeno le leholo la lekgetho leo di le hlahisang.

26:08.310 --> 26:21.784
Indasteri ea likhokahano e batla e le eona feela e
ntseng e hola le ho ba mohloli oa lekeno la lekhetho.

26:21.784 --> 26:31.002
Ka lehlakoreng le leng, boradipolotiki ka tlhaho le bona baa
elelloa liketsahalo tsena tsa sechaba, 'me ba bang ba bona

26:31.002 --> 26:37.254
ba leka ho kenella le ho li sebelisa molemong oa lipolotiki.

26:37.254 --> 26:45.224
Ntlha ea boraro ke hore boradipolotiki ke ba
bang ba pele ba ho amohela theknoloji ena.

26:45.224 --> 26:55.650
Ha ke batle ho bolela mabitso, empa ke tseba boradipolotiki ba
seng bakae ba ka hlalosoang e le makhoba a mehala ea letsoho.

26:55.650 --> 27:06.657
"Ha ke na tsebo, matla kapa monyetla, ke nahana, oa
ho fetola lefatše, empa ke hlatsoa monyako oa ka

27:06.657 --> 27:13.337
'me ke leka ho phela ka tsela eo nka e lokafatsang."

27:13.337 --> 27:21.936
"Re boetse ra romella tlhahisoleseding ena ka imeile ho
bo-ramotse ba rona ba Bad Liebenzell le hohle

27:21.936 --> 27:31.089
seterekeng sa Calw, hammoho le ho makhanselara a
lehae, empa ha rea ka ra fumana karabo leha e le efe."

27:31.089 --> 27:37.218
"Ke ile ka etela likolo naheng tsa Netherlands, Belgium le
Jeremane 'me ka bua le lihlooho tsa likolo, ka ba joetsa

27:37.218 --> 27:42.950
hore: 'Sena ke seo mahlaseli a se etsang bana ba rona.' 'Me
batho ba re: 'Empa ha ho letho leo re ka le etsang ka hona.'"

27:42.950 --> 27:51.392
Ke ne ke le sekolong sa machaba naheng ea Netherlands.
Ba ile ba re: Mahlaseli ha a bohlokoa hobane bana ba

27:51.392 --> 27:56.822
rona ba ithuta haholo ka matlapa le mehala ea thekeng.

27:56.822 --> 28:08.113
Ka atamela boradipolotiki, mme ba re: "Ho lokile, re ka nahana
hore o nepile, empa ha re bone tlhokahalo ea ho nka khato."
