WEBVTT

00:00.000 --> 00:05.615
Umqambi weefilimu ophandlayo uKlaus
Scheidsteger usebenze kwisihloko sonxibelelwano

00:05.615 --> 00:09.280
lweeselula phantse kanye iminyaka engama-20.

00:09.280 --> 00:16.459
Ngo-2006, umsakazo waseFrentshi iFrance 2 wasasaza
ingxelo yakhe yokuqala ehlolisayo yemizuzu engama-50

00:16.459 --> 00:21.446
ngemeko yenzululwazi ngelo xesha ngexesha elibukelwa kakhulu.

00:21.446 --> 00:29.670
Umlingane wemveliso edibeneyo, i-MDR, iwunciphise umzuzu
we-ARD waba ngaphantsi nje kwemizuzu engama-30 kwaye

00:29.670 --> 00:35.240
wayifihla kwinkqubo yasekuseni ye-MDR, ingazange nayibhengeza!

00:35.240 --> 00:37.760
Akubizwa ngokuba kukucensha oko?

00:37.760 --> 00:41.550
Kodwa uKlaus Scheidsteger akazange ancame.

00:41.550 --> 00:48.397
Emva koko wenza iidocumentary ze-cinema waza wasebenzisa
uqhagamshelwano lwakhe nezenzululwazi ezivela kwihlabathi

00:48.397 --> 00:52.880
jikelele ukunceda ukuququzelela iinkomfa zamazwe ngamazwe.

00:52.880 --> 01:02.280
Umzekelo kaKlaus Scheidsteger ubonisa ukuba kunokwenzeka kuphela
ukupapasha ulwazi olusekelwe kakuhle nolugxekayo kwizihloko

01:02.280 --> 01:07.562
ezifana ne-5G ngaphandle 'kwe-mainstream' ekhula ngokufana.

01:07.562 --> 01:13.719
Ngoko ke, nceda uncede ukwaphula olu lwamkelo
lwezinto ngokwabelana ngamaxwebhu

01:13.719 --> 01:19.720
kaScheidsteger angezantsi nabahlobo bakho nosapho lwakho.

01:19.720 --> 01:26.860
Kule documentary, uScheidsteger uvakalisa inkxalabo
yakhe enzulu malunga neendawo zokuphumla eziphilayo eJamani.

01:26.860 --> 01:33.629
Ingaba iindwendwe zespa zisenokuphumla na phakathi
kokunyuka okukhulu kokuchanabeka kwimitha ye-radiation?

01:33.629 --> 01:37.223
Indalo nabantwana baphila njani?

01:37.223 --> 01:44.909
Ifilimu elandelayo ibonisa umsebenzi okhuthazayo wophawu lwabemi
baseBad Liebenzell, ekumantla eBlack Forest, abazama

01:44.909 --> 01:53.240
ngenkuthalo ukuzikhusela kwipolitiki ebonakala
ingaboyisa kunye neqela eliphembelelayo lezixhobo eziphathwayo.

01:53.240 --> 02:02.300
Iphulo labemi lifundisa abemi ngoncedo
lweengcali, kuba imfundo iyafuneka kakhulu.

02:02.300 --> 02:05.600
Ngumba osichaphazela sonke.

02:05.600 --> 02:15.816
Ingaba wena okanye umntu omaziyo uye watsala nzima ngenxa yemitha
yefowuni ephathwayo? Ke yibhalise namhlanje ku-vetopedia.org!

02:20.112 --> 02:24.750
"Ulwazi lufuneka ngokungxamisekileyo" –
Inyathelo labemi baseBad Liebenzell kunye ne-5G

02:29.410 --> 02:34.426
Bad Liebenzell, isixeko se-spa
esiqhelekileyo kumantla e-Black Forest.

02:34.426 --> 02:43.360
Umoya omtsha, ihlathi, amanzi ashushu
– konke oku kudala imeko yokuphumla.

02:43.360 --> 02:50.660
Ngokwabacebi-maqhinga beenkqubo zentengiso zalapha –
yindawo enamandla empilweni nasekuphileni kakuhle.

02:50.660 --> 02:55.260
Abantu abafuna ukuphumla bayahamba iihambo
zokuzinikela besiya eBad Liebenzell bevela kulo lonke

02:55.260 --> 02:59.600
elaseJamani nakumazwe angabamelwane aseYurophu.

02:59.600 --> 03:06.377
Noko ke, nto leyo edanisileyo iimpolitiki ezininzi zalapha
ekhaya, le ndawo intle ngokugqibeleleyo iphazamiswe kule minyaka

03:06.377 --> 03:10.910
yakutshanje linyathelo labemi lokunxibelelana ngeeselula lwe-5G.

03:10.910 --> 03:17.890
Abemi abaxhalabileyo bahlala beququzelela
imisitho yolwazi ukuze kutsalwe ingqalelo

03:17.890 --> 03:23.600
kwiingxaki ezithi amashishini nabezopolitiko bazithobe.

03:23.600 --> 03:27.320
Iinkonzo ze-spa kunye nokwanda kwemitha ayihambelani.

03:27.320 --> 03:32.370
Yiyo loo nto umfazi onesibindi waseka iphulo labemi
baseBad Liebenzell kwaye elwa ngazo zonke iindlela

03:32.370 --> 03:35.700
nxamnye nokwandiswa okupheleleyo konxibelelwano lweeselula.

03:35.700 --> 03:40.860
Njengabaphengululi kwihlabathi jikelele, ubiza
ukuba kuyekwe ukwandiswa kobuchwepheshe be-5G.

03:40.860 --> 03:44.304
Kodwa ingaba i-5G ingathintelwa kwaphela ngoku?

03:44.304 --> 03:46.800
"Ndicinga ukuba ingamiswa."

03:46.800 --> 03:54.480
Ekuphela kwendlela yokuyinqanda kukufundisa bonke abemi
kuyo yonke indawo kwinqanaba laseYurophu kwihlabathi jikelele.

03:54.480 --> 04:00.820
Kwaye okona kubalulekileyo kukuba
into iyenziwa kwinqanaba lasekuhlaleni.

04:04.297 --> 04:08.940
Kuthekani kuwe? Ubusoloko ufumana
abantu abakulungeleyo ukumamela?

04:08.940 --> 04:12.531
Ngokuyinxenye ewe, ngokuyinxenye
ndifumene abantu abazimisele ukumamela.

04:12.531 --> 04:21.199
Kwaye ke siphinde saqaphela ngokuphindaphindiweyo
kwiphulo labemi ukuba abantu abaninzi abazi nto ngalo mba.

04:21.199 --> 04:26.239
Bathi: I-5G intle, siyayidinga i-5G.

04:26.239 --> 04:34.357
Kodwa xa uchaza iingxaki, abantu bathi, "Besingazi loo nto."

04:34.357 --> 04:41.073
Sekusele kumiselwe ukuba kusekho ukungazi okukhulu ngale nto.

04:41.073 --> 04:48.473
Oku kuthetha ukuba kusekho imfuneko enkulu yemfundo.

04:48.473 --> 04:55.139
Izisasazi ezitsha sele zifakelwe kwaye
ezikhoyo ziphuculwe ukuze zikwazi i-5G, ingakumbi

04:55.139 --> 04:59.300
kumahlathi akufuphi ajikeleze iBad Liebenzell.

04:59.300 --> 05:05.363
Kwisicelo sakhe, uJutta Stern uqokelele iisayini
ezingaphezu kwe-10,000 ezichasene nokwandiswa

05:05.363 --> 05:09.038
kwe-5G. Oko kungaphezu kwama-50 ekhulwini abemi.

05:09.038 --> 05:14.773
Kuzanywa ukufumana amahlakani kwinqanaba
lezopolitiko lasekuhlaleni angayi kuzihoya iinkxalabo

05:14.773 --> 05:18.368
zephulo labemi, kwaye azithathe nzulu iinkxalabo zabantu.

05:18.368 --> 05:24.476
Unokuba yihlaba kwabaninzi, kodwa ukuzimasa kwakhe
imiba yoluntu sele kusaziwa kakhulu kwaye kuyaphunyezwa.

05:24.476 --> 05:35.760
"Kuhle kakhulu ukuba aqhubeke efaka iipowusta,
esebhadhala ngazo ngemali yakhe, ukuthetha ngokungathi."

05:35.760 --> 05:46.891
Ukuba uququzelela imisitho apha ebaleni
lengxowa-mali, apho athetha nabantu ababuze: Aninakufika nize

05:46.891 --> 05:53.040
nenze into apha? – aze ke aqokelele neesiginitsha.

05:53.040 --> 05:58.813
Kwaye ndiyamhlonipha ngamandla asebenzisa ukuyigqiba.

05:58.813 --> 06:02.336
Kwaye kungekuphela nje eBad Liebenzell, kodwa nakuKarls.

06:02.336 --> 06:07.340
Isakwindawo ekufutshane. Ngoko ke oko kulunge kakhulu, ewe.

06:07.340 --> 06:16.242
Kwinqanaba laseYurophu, i-STOA Panel – ikomiti yePalamente
yaseYurophu – iphande ngeziphumo ze-5G kwimpilo kwaye yacacisa

06:16.242 --> 06:24.334
ngokucacileyo ukuba, ngokusekelwe kusishwankathelo seziphumo
zophononongo, kukho ubungqina bamandla okubangela

06:24.334 --> 06:33.398
umhlaza kunye neziphumo ezibi ekuzaleni kumaza
obuchwepheshe befowuni obusetyenzisiweyo ukuza kuthi ga ngoku.

06:33.398 --> 06:39.405
Akukho zifundo zaneleyo ezifumanekayo malunga
ne-5G kumaza aphezulu. Ngesi sizathu,

06:39.405 --> 06:43.840
isifundo se-STOA sichaza i-5G njengovavanyo kuluntu.

06:43.840 --> 06:49.952
Ababhali bolu phononongo babongoza ukuba kumiswe ukunweniswa
kwe-5G, kwenziwe uphando olongezelelweyo malunga

06:49.952 --> 06:57.728
neemvumbo eziphezulu ze-5G, kubekho imfundo yoluntu,
kwaye kugxilwe ekwandiseni uthungelwano lwe-fibre optic.

06:57.728 --> 07:03.601
"Iqela eliphembelelayo kwezomnxeba weselula,
kwanabopolitiki, bayazi kakuhle ngeengozi

07:03.601 --> 07:07.380
zempilo. Kodwa olu lwazi lufihlwa kuthi, thina bemi.

07:07.380 --> 07:13.420
Kwaye izidluliseli ze-5G zifakwa apho singazi.

07:13.420 --> 07:16.180
Akuyi kubakho ireferendamu okanye nantoni na.

07:16.180 --> 07:22.355
Akukho kuphanda ozimeleyo, akukho nto yimbi.
Kwaye yiyo loo nto sonke sisebenzisana kumaphulo

07:22.355 --> 07:27.001
oluntu kulo lonke elaseJamani ukuze sikufezekise oku.

07:27.001 --> 07:34.055
KuNksk. Stern, into enye iqinisekile: nabani na othi i-5G
ayinabungozi, uzifaka ngokuba unolwazi kanti eneneni akanalo.

07:34.055 --> 07:41.572
Apha kwiHlathi eliMnyama, kusoloko ngabantu abaqhelekileyo
abathetha besuka entliziyweni xa beqaphela ukwanda kweentsika

07:41.572 --> 07:47.140
zedatha kwindawo abahlala kuyo noko oku kunokukwenzela thina.

07:47.140 --> 07:50.880
"Sineengxaki ezaneleyo njengelizwe lomanyano."

07:50.880 --> 08:00.289
Kodwa yeyona ngxaki inkulu leyo, kuba
iyinxalenye yobumhlaba bonke. Kwaye sixhomekeke eMelika.

08:00.289 --> 08:14.528
Kwaye kunjalo kanye... Zininzi kakhulu izinto ezinomdla
kangangokuba phantse akunakwenzeka ukuhambisana nazo zonke.

08:14.528 --> 08:28.140
Kodwa kukho abantu abanokuthi ke ngandlel' ithile bakhumbule
ukuba ubomi bunokuba lula kwaye mhlawumbi bukhuseleke ngakumbi.

08:28.140 --> 08:40.046
Akuyomfuneko ukuba ube nolu hlengahlengiso
lwedijithali olukhulu okanye la manyathelo makhulu angaphambili

08:40.046 --> 08:46.637
ukuze usebenzise abantu njengezidalwa ezingenakhuselo.

08:46.637 --> 08:52.920
Sisoloko siphila ubomi obonwabiseke kakhulu ngeendlela ezilula.

09:00.680 --> 09:07.100
Singalindela ntoni ngokwenene emva
kokudijithalishwa okubanzi nokupheleleyo?

09:07.100 --> 09:10.285
Kutshabalaliswa ntoni ebantwini nasendalweni?

09:10.285 --> 09:15.871
Ewe, itekhnoloji yonxibelelwano lweeselula
ibisoloko isetyenziswa ngomkhosi. Kwaye i-5G

09:15.871 --> 09:19.283
ikwayiprojekthi yomkhosi kwiindawo ezininzi.

09:19.283 --> 09:24.829
Imikhosi yaseJamani iyadijithalishwa ngokwesilogeni
esithi: abo bangadijithalishiyo baya kushiyeka ngasemva.

09:24.829 --> 09:30.176
Amazwe e-NATO ngoku aqhubela phambili
nokudibanisa amajoni alwa ngobuchwepheshe bedijithali.

09:30.176 --> 09:38.360
Uphando luyenziwa ngokufihlakeleyo, kuquka namahlathini
ajikeleze iBad Liebenzell, njengoko uHeinrich Christl esazi:

09:43.251 --> 09:46.780
"Ewe, oko akusisi kusa ndawo."

09:46.780 --> 09:51.820
Kwaye loo ndawo ikwaphantsi kweliso elibukhali eliyimfihlo.

09:51.820 --> 10:01.600
Kwaye olu phawu, "CITA", yaba yeyona nto ndayibona
kuqala ngelo xesha. Kwaye lujikeleze ihlathi lonke apha.

10:01.600 --> 10:08.039
Ewe, ungahamba-hamba kuyo yonke
indawo apha, kuzo zonke iihlathi apha.

10:08.039 --> 10:18.105
Kuphela apha indlela ingaphandle,
kwaye awunalo ithuba lokungena ehlathini.

10:18.105 --> 10:23.519
UHeinrich Christl uxoxe ngalo mba ngokubanzi
nabahlali balapha kwaye ebesiva ngeengxaki

10:23.519 --> 10:26.908
ezikhulayo ukususela malunga nonyaka ka-2019.

10:26.908 --> 10:36.769
Kanye ukusukela ngexesha apho iHlathi eliMnyama
lalisetyenziselwa iinjongo zemfazwe kule ndawo.

10:36.769 --> 10:47.030
Naloo nto yentsha. Ikhona ukusukela
nge-5G. Yonke into ixine kakhulu apha.

10:47.030 --> 10:53.404
Ngoko ke ukuba umntu unengxaki ngale nto,
akasakwazi ukulala ukuba unomlinganiselo

10:53.404 --> 10:58.477
othile woko kubizwa ngokuba yintlekele yombane.

11:01.375 --> 11:05.390
Umhlalutyi wezemekobume, igcisa lokulinganisa
kunye nesazi ngezinto eziphilayo ezakhiweni

11:05.390 --> 11:07.780
uDietrich Moldan uyazi yonke into ngale nto.

11:07.780 --> 11:14.149
Abantu abaninzi abangakwaziyo ukumelana nombane bayacela iinkonzo
zakhe kwaye benza ukuba uGqr. Moldan ahlole aze ahlalutye indawo

11:14.149 --> 11:18.313
abahlala kuyo besebenzisa itekhnoloji
yokulinganisa, ukuze anyange iingxaki zokulala,

11:18.313 --> 11:21.500
ukudinwa okugqithisileyo okanye iimpawu ezifanayo.

11:21.500 --> 11:26.944
Ngaba iinkxalabo zabantu abaninzi
zivakalile ngokwembono yobungcali kaDietrich Moldan?

11:26.944 --> 11:29.590
Zizikhathazo ezivakalayo, kwaye
ngaphezu kwako konke azifuneki kwaphela.

11:29.590 --> 11:34.800
Abantu – uphando lubonisa ukuba eneneni akukho mdla kwi-5G.

11:34.800 --> 11:38.560
Abantu banelisekile yi-4G. Inika
isantya esaneleyo sokudluliselwa kwedatha.

11:38.560 --> 11:43.468
Nge-5G, ndifuna iimasti zefowuni ezininzi ngakumbi –
kuquka nee-small cells – ukuze ndikwazi ukufumana

11:43.468 --> 11:46.882
i-intanethi endlini ndisebenzisa izibane zesitalato, umzekelo.

11:46.882 --> 11:51.861
Kwangaxeshanye, kukhuliswa inethiwekhi
ye-fibre optic, eneneni inesantya esiphezulu

11:51.861 --> 11:55.749
kakhulu sokudlulisela idatha esingenakuphazanyiswa.

11:55.749 --> 12:00.070
Kwaye akunakuqondakala kwaphela ukuba kutheni
ishishini leefowuni eziphathwayo lihlala lisenza

12:00.070 --> 12:02.189
iinkqubo zikanomathotholo ezininzi nangakumbi.

12:02.189 --> 12:05.340
Imfuno kufuneka kuqala yenzwe. Ayikho kwaphela.

12:05.340 --> 12:10.029
Abantu banelisekile koko banako.
Kodwa hayi, i-5G, i-6G, ne-7G ziyaza.

12:10.029 --> 12:17.053
Injongo kanye kukudibanisa yonke into, ukusukela
kwiifriji ukuya kwizixhobo zaseofisini – ukuba

12:17.053 --> 12:20.858
ujonga iindaba zamva nje, apho kuthiwa kwanokuthi:

12:20.858 --> 12:26.504
Injongo kukuba abantu bafakelwe izidluliseli
ukuze amaza abo engqondo akwazi ukurekhodwa.

12:26.504 --> 12:30.957
Oku kungathetha nokuba kunganokwenzeka
ukuphembelela abantu abangaphandle kusetyenziswa imidyarho

12:30.957 --> 12:34.660
ephezulu ukuze kulawulwe kwaye kuphathwe ngabo.

12:37.888 --> 12:45.049
Le animation evela kumenzi wobuchwepheshe be-antenna
ne-satellite waseJamani, iKathrein, ibonisa oko kuza

12:45.049 --> 12:49.960
kwenzeka kwixesha elizayo kunye noko sele kuphuhliswe.

12:49.960 --> 12:56.953
Umzekelo, i-antenna ye-5G ekumjelo wamanzi:
inkqubo ye-antenna efihliweyo eza

12:56.953 --> 13:03.720
kusetyenziselwa ukuqhuba okuzenzekelayo kwixesha elizayo.

13:16.003 --> 13:18.643
Ihlabathi elitsha elinesibindi?

13:18.643 --> 13:23.367
Kwenzeka ngelo xesha ukuba ubuchule bobunjineli baseJamani
bathengiswa kwinkampani enkulu yonxibelelwano

13:23.367 --> 13:28.970
lweeselula i-Ericsson, nto leyo eyahambelana
nesikhumbuzo seminyaka eli-100 yale nkampani.

13:28.970 --> 13:37.534
Ukuqhagamshelwa ngokupheleleyo kwezindlu, iiflethi,
iibala zemidlalo neehotele – ekubizwa ngokuba yi-"Internet

13:37.534 --> 13:42.680
of Things" – ngokobuchwepheshe akuyongxaki kwaphela.

13:42.680 --> 13:50.080
Kodwa kuthekani ngovavanyo lwetekhnoloji,
iimpembelelo zebhayoloji kwizeli zethu, umzekelo?

13:50.080 --> 13:58.100
Andibanga nethamsanqa! Akuphantsiwa. Njengoko
kusithiwa: kuqala okudijithali, iinkxalabo ziza kamva.

14:09.081 --> 14:15.112
Sibuyele kwibala lesikhululo sedolophu encinci entle
yaseBad Liebenzell, kusetyenziswa isixhobo

14:15.112 --> 14:18.419
sikaGqr. Moldan sokuhlalutya i-spectrum esisebenza kakhulu.

14:18.419 --> 14:26.173
Oku kunokubonisa zonke iintlobo zamafrikhwensi
ezisetyenziswa ziifowuni eziphathwayo kule meko.

14:26.173 --> 14:32.413
Ngoko ke, into esiyibonayo apha bububanzi
bemvamisa ukusuka kwi-80 MHz ukuya kwi-3 GHz.

14:32.413 --> 14:43.237
Apha, uluhlu lwefrikhwensi yi-800 MHz LTE, 900 MHz
ene-ESM kunye ne-LTE, 1800 MHz ene-LTE, kunye ne-2100,

14:43.237 --> 14:49.504
apho ubukho khona unethiwekhi ye-UMTS, nayo ine-LTE.

14:49.504 --> 14:52.960
Olu luvo lwemeko yangoku.

14:52.960 --> 14:59.404
Ngoku siqhuba uhlalutyo lokufumanisa ubunzulu
bemitha yombane ngaphaya kwezi ntsika zizodwa.

14:59.404 --> 15:04.148
Ngokubala okusekelwe kumthwalo osisiseko nomthwalo opheleleyo,
ukuze sikwazi ukufumana umbono ngokulula

15:04.148 --> 15:08.736
wokuba yintoni na ubunzulu bongxamo lwemitha
apha phambi kweholo yesixeko eBad Liebenzell.

15:08.736 --> 15:11.706
Uvavanyo lwakhe luhambelana nomgangatho wangoku.

15:11.706 --> 15:19.385
Ngokubanzi, kunokuthiwa, ngokoluvo lweengcali zebhayoloji yokwakha
kunye noogqirha bendalo baseYurophu, umthwalo osisiseko wemitha

15:19.385 --> 15:23.333
ubesesiphezulu kakhulu iminyaka, kwanasezidolophini ezincinci.

15:23.333 --> 15:31.465
Bafuna imida ilungiswe. Izinto ziyaxinana. Kwiidolophu ezinkulu
ezifana neMunich, akusekho ndawo zikhululekileyo kwiiselfowuni.

15:31.465 --> 15:37.020
"Ngeenantena ezininzi kangaka
ngaphakathi, imigama incinci kakhulu.

15:37.020 --> 15:42.130
Ngoku khawucinge – kukho imigqa ephawulwe ngemitha
ezili-100 – ziindiza ezilapha ngoku kumgama wemitha ezili-100.

15:42.130 --> 15:46.080
Nanku abemi kumgama wemitha ezingama-200, nanku abemi kumgama
wemitha ezili-150, nanku abemi kumgama wemitha ezili-100.

15:46.080 --> 15:50.144
Akusekho kwenzeka ukwenza uphando olunjalo.

15:50.144 --> 15:52.490
Oko kuthetha ntoni kanye kanye kubathengi?

15:52.490 --> 15:58.440
Kubathengi, oku kuthetha ukuba inzululwazi ayikwazi
ngenxa yobunzima ukungqina umahluko phakathi

15:58.440 --> 16:03.936
kwamaqela abantu abachaphazelekileyo nabangachaphazelekanga.

16:03.936 --> 16:09.665
Ngo-2020, oosopolitiki baseYurophu uRivasi
noBuchner bapapasha eli xwebhu ukuze batyhile

16:09.665 --> 16:13.040
ubudlelwane obusondeleyo be-IGNIR neshishini.

16:13.040 --> 16:18.872
Eli qela labucala labameli boshishino lweefowuni eziphathwayo
lide lizinze phantsi kophahla olunye ne-Ofisi

16:18.872 --> 16:26.100
yeFederal yoKhuselo lweMicrowave, kwaye lilawula imida
ekufanele ukuba ikhusele abathengi kwihlabathi jikelele.

16:27.626 --> 16:35.652
"Kufuneka nje kucaciswe kubantu ukuba oko kuchazwa
njengenzululwazi, inxalenye yako ziingxelo zobuxoki

16:35.652 --> 16:44.179
ezicacileyo, kwaye, ngaphezu koko, la maziko
asemthethweni angenelwe ngaba bantu kuyo yonke indawo."

16:44.179 --> 16:52.542
Ugqirha wezemekobume uMonika Krout uyaziqhelene namakhonkco
abantu abaziindoda kunye nobungazi bezopolitiki noshishino.

16:52.542 --> 17:00.320
Ube uvavanya izigulana zakhe esebenzisa iindlela
ezininzi ezahlukeneyo zokulinganisa iminyaka emininzi.

17:00.320 --> 17:05.099
Baxhonywe isixhobo sokulinganisa utshintsho
lwesiqholo sentliziyo, abavavanywayo babo badla

17:05.099 --> 17:08.900
ngokubaleka-baleka kwisikhululo sokuthumela umsakazo ehlathini.

17:08.900 --> 17:16.000
Ikhompyutha ke ifunda iziphumo zokulinganisa.

17:16.000 --> 17:23.062
Apha ehlathini, ungabona imast
ye-transmission enogama oluphezulu kule ndawo. Loo

17:23.062 --> 17:28.136
ngama-radiation kanomathotholo esiwalinganisileyo.

17:28.136 --> 17:35.017
Sirekhoda imilinganiselo yentliziyo ngaxeshanye, kwaye kucacile
ukuba ngexesha lokubaleka kancinci kwindlela

17:35.017 --> 17:42.340
yasehlathini, imilinganiselo yentliziyo iyenyuka
kwiindawo apho amanqanaba entshinga aphezulu kakhulu.

17:42.340 --> 17:46.505
Senze yonke into kubantu ababini abavavanywayo.

17:46.505 --> 17:49.313
Nantsi isihloko sesibini sovavanyo.

17:49.313 --> 17:52.980
Ndisandul' ukuyiprinta ngombala omnyama nomhlophe.

17:52.980 --> 17:58.859
Amanqanaba aphezulu e-radiation ahambelana
nezona zinga ziphezulu zokubetha kwentliziyo.

17:58.859 --> 18:07.144
Kwaye oko kuthetha ukuba ihlathi – ekuthiwa liphilile
xa uya kuhamba-hamba kulo – liphilile kuphela ukuba

18:07.144 --> 18:13.840
akukho zintsika zosasazo okanye amaza erediyo kuloo ndawo.

18:13.840 --> 18:18.323
Kwisingxobo esincinci saseBad Liebenzell
eUnterlengenhardt, ihlabathi lisabonakala lilungile.

18:18.323 --> 18:26.026
Ngenxa yephulo likasodolophu walapha kunye nengcali yezinyosi,
kuye kwasungulwa iprojekthi yesikolo apha kulo mhlaba.

18:26.026 --> 18:32.542
Abantwana bayalima izityalo zokuzonwabisa, beyalusa
imifuno yendalo kwiindawo ezobukhulu obahlukeneyo, kwaye

18:32.542 --> 18:35.380
beqokelela amazambane, imifuno neziqhamo ukuze bazitye.

18:35.380 --> 18:40.512
Oku kukwatsala nezinye izidalwa,
ekufuneka umgcini-bebhi azikhathazele:

18:40.512 --> 18:50.667
"Kangangeminyaka emithathu ngoku, apha kumahlathi aseBlack Forest
asemantla, kumgama weekhilomitha ezingama-20 ukusuka eCalw ukuya

18:50.667 --> 18:57.697
ePforzheim, naseWurzach ukuya ngaseStuttgart,
besibona iinyosi zinyamalala nje ngoNovemba,

18:57.697 --> 19:01.650
kwaye asizizo iikoloni ezizodwa ezinyamalalayo."

19:01.650 --> 19:14.536
Kodwa apha kwimanyano yabafuyi beenyosi eNeuhausen, i-90
pesenti yabafuyi beenyosi baphulukene nazo zonke iinyosi zabo.

19:14.536 --> 19:25.715
Kwaye kukho abalimi beenyosi abasele beneminyaka engama-50
besenza oku, kwaye abakaze bafumane into efana nale ngaphambili.

19:25.715 --> 19:30.830
NgeCawa, ndithethe nomntu ophulukene neekoloni ezingama-30.

19:30.830 --> 19:33.990
Uthe akhangela ngoNovemba, babengasekho bonke.

19:33.990 --> 19:42.045
Ngoku kukho umfanekiso omtsha ngokupheleleyo, kanye
isondlo sasebusika – ungabona loo nto imhlophe apha,

19:42.045 --> 19:46.890
seso isondlo sasebusika – yayisaphakathi yonke apho.

19:46.890 --> 19:49.830
Ngoko ke iinyosi azibulawa yindlala.

19:49.830 --> 20:04.016
Kwaye kwiikhombe zokuzala – le yikhombe yokuzala, umzekelo – yonke
into ngaphambili yayiqhele ukuba ziimbe. Iimbe bezingasekho.

20:04.016 --> 20:17.950
Kukho ukutya kwakhona ngasemva. Kwaye akukho mfanekiso
ofunyenweyo onokubonisa ukuba yayiluphi uhlobo lwesifo seenyosi.

20:17.950 --> 20:29.772
Izifo zeenyosi ezindala zazichongwa ngokujonga
isixhobo sobusi. Kwaye apha ungabona, akukho nto kwaphela.

20:29.772 --> 20:36.838
Ukufa okwandayo kweenyosi kwihlabathi jikelele kunempembelelo
enkulu kakhulu kwindalo yethu nakuthi thina bantu.

20:36.838 --> 20:42.371
Enyanisweni, uninzi lwezazinzulu luyazi ngezizathu ezininzi.

20:42.371 --> 20:47.135
Phakathi kwezona zinto zihlala zikhankanywa kukho
izibulali-zinambuzane, utshintsho lwemozulu, kunye

20:47.135 --> 20:53.190
nokutshatyalaliswa kweendawo zokuhlala, nto leyo
ekhokelela ekonakaleni kwemithombo yokutya yeekoloni zeenyosi.

20:53.190 --> 20:57.236
Inkqubela eyothusayo!

20:57.236 --> 21:04.390
Uhlobo-hlobo lwezinambuzane lubaluleke
kakhulu ebantwini nakwindalo. Akunakuphikiswa oko.

21:04.390 --> 21:11.403
Nangona kunjalo, nangona iinkqubo ezininzi zophando zibonise
iingxaki zokuzahla kwebhungqwa ezibangelwa kukukhanya

21:11.403 --> 21:19.470
okukhutshwa ziifowuni eziphathwayo, esi siganeko
sokukhanya akufakwanga kwingxoxo malunga nokufa kwebhungqwa.

21:19.470 --> 21:32.610
"Ngoko ke kum buqu, kwakucacile ukuba le yayiyinto
eyayongeza kuzo zonke ezinye iingxaki esinazo neenyosi."

21:32.610 --> 21:40.070
Kwaye kanye le mitha yeyona ngoku inefuthe elikhulu
kwiinyosi. Ngokufanayo ne-glyphosate ngelo xesha:

21:40.070 --> 21:47.029
Ukuba iinyosi ziyalahlekelwa yindlela zibhabha, zize
zingakwazi ukubuyela esixukwini sazo zife ndaweni

21:47.029 --> 21:53.088
ithile ngaphandle. Kaloku zibhabha iikhilomitha ezintathu.

21:53.088 --> 21:56.809
Ujongana nto le njani rhoqo?

21:56.809 --> 22:05.620
Ingxaki yeyokuba akukho maziko asemthethweni, oko
kukuthi, kwimibutho okanye kumbutho wabalimi beenyosi –

22:05.620 --> 22:10.696
esihlawulela imirhumo yobulungu kuyo – aphendulayo.

22:10.696 --> 22:19.325
Kwaye xa uqala ukuthetha nge-5G, uphinda ungahoywa.

22:19.325 --> 22:29.873
Nkqu nabalimi beenyosi abali-15 endadibana nabo ngeCawa –
abaphulukene nayo yonke into kwaye bachaza

22:29.873 --> 22:41.078
imeko efanayo – nkqu nabo babengakulungelanga
ukuxoxa ngokungathí sina ngalo mba wesirhasi.

22:43.113 --> 22:55.315
Banike zonke iintlobo zezizathu. Akukho nto
unokuyenza ngayo. Kodwa masiyiyeke imitha kule nto.

22:55.315 --> 22:59.189
Nokuba kukho ukuchanabeka kwimitha
ye-radiation, kubaluleke ngakumbi kunanini na

22:59.189 --> 23:02.394
ngaphambili ukuvuselela umdla wabantwana bethu kwindalo.

23:02.394 --> 23:04.640
Oku kufuna umonde nokuzinikela.

23:04.640 --> 23:10.895
Abahlohli nabazali banamhlanje bokwenene
bangathanda ukujonga ngokugxeka into leyo ihlabathi

23:10.895 --> 23:15.130
ledijithali eliyenzileyo kubantwana bethu iminyaka.

23:15.130 --> 23:21.183
Kwaye nokuba lixesha lokucingisisa ngokutsha nzulu
ngezinto size siphuhlise iingcamango ezintsha – kanye

23:21.183 --> 23:26.292
njengoko benze kwibala lesikolo esincinci e-Unterlengenhardt.

23:35.314 --> 23:40.828
"Kufuneka uyicocise kancinci
imiphetho. Yiza apha, masiyilungise le nto."

23:40.828 --> 23:43.454
Ngoku uyabona ngcono.

23:43.454 --> 23:50.143
Kwaye kwelinye icala, ubunento
yintoni, i-oregano? I-thyme. Kanye.

23:50.143 --> 23:57.854
Kwaye ke kukho uHeinrich, utitshala wethu,
osoloko enezimvo ezintle zokukhuthaza

23:57.854 --> 24:03.548
abantwana ukuba bathathe inxaxheba okanye bonwabe.

24:03.548 --> 24:07.103
Abantwana bayakhe ngaphantsi kweliso eli shidi elincinci.

24:07.103 --> 24:13.632
Bakhuthazekile kuba banikwe ingqwalasela yakho
epheleleyo – kunye nomsebenzi okude kakhulu nemidlalo

24:13.632 --> 24:19.648
yevidiyo, ukuswayipha ithebhulethi, uFacebook nezinto ezinjalo.

24:19.648 --> 24:27.250
Uluntu olunoxanduva kufuneka lusebenze
ngokukhawuleza kangangoko kunokwenzeka. Iingcali ziyalumkisa.

24:27.250 --> 24:35.060
"Kubekho ukwanda okukhulu kakhulu kwindlela yokuba likhoboka
kwiziphatho zabantwana ngokuphathelele kwii-smartphones."

24:35.060 --> 24:44.730
Kukho izifundo ekuye kwanyanzeleka ukuba ziye ziyekiswe kuba
abantwana bengakwazi ukumelana ngaphandle kweeselula zabo.

24:44.730 --> 24:50.696
Ngoko ke bafuna ukuyivavanya iintsuku
ezimbalwa, bengenayo ifowuni – kwaye benayo ifowuni.

24:50.696 --> 24:58.747
Kwaye ulingo alwazange lwenziwe kuba abantwana
babengakwazi ukuphila ngaphandle kweeselula zabo.

24:58.747 --> 25:07.351
Kwaye kolu phononongo, ungabona ukuba oku ngoku yile
nto ekuthiwa yi-structural equation model, kwaye

25:07.351 --> 25:12.231
andifuni ukuniphoqa ukuba niyiqonde ngokweenkcukacha.

25:12.231 --> 25:21.614
Kodwa into oyibonayo apha ngala makhonkco
phakathi kokukhotyokiswa siselula nokudandatheka.

25:21.614 --> 25:30.848
Ungabona ukuba kuzo zontathu ixesha –
yayiluphando oluqhubekayo – uhlolo lwalunxulumene.

25:30.848 --> 25:39.012
Kwaye kungekuphela apho, ibisoloko inempembelelo kwikamva.

25:39.012 --> 25:46.676
Ngoko ke oku kuyoyikisa kakhulu ngekamva, kuba udandatheko
luyingxaki ekhethekileyo kule mihla – unyango lwengqondo

25:46.676 --> 25:51.110
lwabantwana nolwabakhulayo lungakuxelela okuninzi ngaloo nto.

25:51.110 --> 25:56.600
Ingcali ichaza ngobuchule izizathu
ezinokubangela olu lwazi-ncinane:

25:56.600 --> 26:04.380
Zonke oorhulumente bayaxhamla kakhulu kwezi
teknoloji, kokubini ngokuthengiswa kweelayisensi

26:04.380 --> 26:08.310
kunye nengeniso enkulu yerhafu abayivelisayo.

26:08.310 --> 26:21.784
Ishishini lonxibelelwano lwezomnxeba ngokuphantse libe lodwa
elisabonisa ukukhula kwaye liyimithombo yengeniso yerhafu.

26:21.784 --> 26:31.110
Kwelinye icala, oosopolitiki ngokwendalo nabo
bayazazi ezi ziganeko zentlalo, yaye abanye babo bazama

26:31.110 --> 26:37.254
ukuzibandakanya nokuzisebenzisa ngokwezopolitiko.

26:37.254 --> 26:45.224
Ingongoma yesithathu yeyokuba oosopolitiki
baphakathi kwabaqala ukusebenzisa obu buchwepheshe.

26:45.224 --> 26:55.650
Andifuni kukhankanya amagama, kodwa ndazi oosopolitiki abambalwa
abanokuchazwa njengabantu abaxhomekeke kwiifowuni eziphathwayo.

26:55.650 --> 27:06.476
"Andinalo ulwazi, amandla okanye ithuba, ndicinga,
lokutshintsha umhlaba, kodwa ndisula ithanga lam

27:06.476 --> 27:13.337
kwaye ndizama ukuphila ngendlela endingayithethelela."

27:13.337 --> 27:24.233
"Saye sathumela le nkcazelo nge-imeyile kumanqununu ethu
eBad Liebenzell nakwisonke isithili saseCalw, kunye

27:24.233 --> 27:31.089
nakwizithili-dolophu zalapha, kodwa asizange sifumane mpendulo."

27:31.089 --> 27:37.428
"Ndatyelela izikolo eNetherlands, eBelgium naseJamani ndaza
ndathetha noontloko bezikolo, ndibaxelela ndisithi: 'Le

27:37.428 --> 27:42.950
yinto eyenzelwa abantwana bethu yimitha ye-radiation.'
Kwaye abantu bathi: 'Kodwa akukho nto sinokuyenza ngayo.'

27:42.950 --> 27:51.100
Bendikwiskolo lamazwe ngamazwe eNetherlands.
Bathi: Imitha ayibalulekanga kuba abantwana

27:51.100 --> 27:56.822
bethu bafunda ngakumbi ngeethebhulethi neeselula.

27:56.822 --> 28:02.960
Ndiye kubo oosopolitiki, baza bathi:
"Kulungile, sinokucinga ukuba unyanisile, kodwa

28:02.960 --> 28:08.113
asiboni mfuneko yokuba kuthatyathwe amanyathelo."
