1
00:00:00,000 --> 00:00:00,453


2
00:00:00,453 --> 00:00:05,687
Кайберәүләр моны «мәҗбүри түләүләр» дип атый, ә
башкалар аны йомшак итеп «өлеш кертү хезмәте» дип атый:

3
00:00:05,687 --> 00:00:11,375
ÖRR – җәмәгать тапшырулары хезмәте күрсәткән өчен
алынган түләүләр турында фикерләр икегә бүленә.

4
00:00:11,375 --> 00:00:19,502
2013 елның 1 гыйнварыннан башлап Германиядәге һәр шәхси
хуҗалыктан ARD, ZDF, Deutschlandradio һәм тагын тугыз

5
00:00:19,502 --> 00:00:28,937
башка җәмәгать региональ тапшыру оешмалары өчен «тапшыру
лицензиясе түләве» дип аталган түләү автоматик рәвештә җыела.

6
00:00:28,937 --> 00:00:36,797
Һәм бу тулысынча бәйсез: бу йортта яшәүче
кешеләр телевизор карыйлармы, радио

7
00:00:36,797 --> 00:00:42,945
тыңлыйлармы, һәм анда телевизор яки радио бармы-юкмы.

8
00:00:42,945 --> 00:00:52,554
Көннән-көн күбрәк кешеләр бу мәҗбүри түләүләрдән рәнҗеп
бара – бигрәк тә дәүләт телевидениесен махсус карамаучылар.

9
00:00:52,554 --> 00:00:57,585
Нигә аннан качарга? Күп сәбәпләр бар:

10
00:00:57,585 --> 00:01:00,620
1. Телевизор сине ахмак итә

11
00:01:00,620 --> 00:01:04,880
Артык телевизор карау тискәре
нәтиҗәләргә китерә, бигрәк тә балалар өчен:

12
00:01:04,880 --> 00:01:10,560
Соңрак алар мәктәптә проблемаларга очрыйлар һәм социаль
тәртиптә кимчелекләр күрсәтәләр, дип тикшеренүләр күрсәтә.

13
00:01:10,560 --> 00:01:14,200
Олы кешеләрдә телевизорны артык
озак карау сөйләм хәтерен какшата.

14
00:01:14,200 --> 00:01:19,709
Зур күләмле һәм озак вакытлы тикшеренүдә көненә берничә сәгать
телевизор карау сөйләп бирелгән мәгълүматны

15
00:01:19,709 --> 00:01:25,757
искә төшерүдә сизелерлек кимчелекләргә китерде –
башка тәэсир итүче факторлардан бәйсез рәвештә.

16
00:01:25,757 --> 00:01:32,336
Ләкин программаны берничә минут караганнан
соң гына, тестта катнашучыларның 23–36%ы аның

17
00:01:32,336 --> 00:01:35,968
эчтәлеге турында сорауларга җавап бирә алмады.

18
00:01:35,968 --> 00:01:43,640
Без шундый нәтиҗә ясарга тиешбез: уйлар гына
түгел, игътибар да сүндерелгән – ягъни аңлы кабул итү.

19
00:01:43,640 --> 00:01:50,620
Эчтәлек өслекле рәвештә онытылырга мөмкин,
ләкин рәсемнәрнең хисләргә тәэсире озаграк саклана!

20
00:01:50,620 --> 00:01:55,660
2. Телевизор гипнотик тәэсир итә һәм манипулятив булырга мөмкин.

21
00:01:55,660 --> 00:02:01,023
Дик Сатфен телевизорның гипнозның
бер төрен уята торганлыгын ачыклады:

22
00:02:01,023 --> 00:02:07,281
Бер яктан фикер тукталып кала һәм ихтыяр көче җитми.

23
00:02:07,281 --> 00:02:16,632
Фильмда һәр 32-нче кадр буш яки кара
булганда моның шулай була торганлыгы ачыкланды.

24
00:02:16,632 --> 00:02:24,601
Бу минутына 45 тибешле пульсация
тудыра, аны бары тик аң асты гына сизә.

25
00:02:24,601 --> 00:02:33,914
Сутфен әйтүенчә, тирән гипнозга керү өчен идеаль, ул
вакытта без тапшырылган эчтәлеккә кабул итүчән булабыз.

26
00:02:33,914 --> 00:02:42,554
Телевизорны күбрәк караган саен гипноз тирәнрәк бара
– хәтта балалар да телевизорсыз калуны күтәрә алмый.

27
00:02:42,554 --> 00:02:49,798
Телевизор организмда энкефалиннар һәм бета-эндорфиннар
бүлеп чыгара, алар сине югары кәефтә тоярга этәрә һәм

28
00:02:49,798 --> 00:02:54,420
кайбер наркотик матдәләр кабул иткәндә дә бүлеп чыга.

29
00:02:54,420 --> 00:03:01,376
Бу шулай ук сез үзегезгә ошамаган
программаларда да каласыз дигән сүз.

30
00:03:01,376 --> 00:03:07,328
3. Төп массакүләм мәгълүмат чаралары дәүләттә
контроль көч буларак үз роленнән баш тартты.

31
00:03:07,328 --> 00:03:14,162
Күпсанлы альтернатив мәгълүмат чаралары күрсәткәнчә,
дәүләт матбугаты үзләренең башлангыч максатын инде үтәмәячәк.

32
00:03:14,162 --> 00:03:19,705
Шулай аталган дүртенче хакимият буларак, алар хакимиятнең өч
тармагы — закон чыгару, башкару һәм суд

33
00:03:19,705 --> 00:03:25,474
хакимияте — өстеннән күзәтү ролен башкаралар
иде, хакимиятне кысырыклауны булдырмас өчен.

34
00:03:25,474 --> 00:03:32,428
Шуның өчен матбугат сәяси яктан әһәмиятле фактларны
бастырырга тиеш, югыйсә алар махсус рәвештә яшерелеп калыр иде.

35
00:03:32,428 --> 00:03:38,826
Сәясәттә, шулай ук икътисадта һәм җәмгыятьтә булган
бозыклыклар чынлап та шушы рәвешле ачыкланырга тиеш.

36
00:03:38,826 --> 00:03:43,501
Шуңа күрә журналистлар да «дәүләттән бәйсез
булу таләбе»нә буйсыналар, шул рәвешле алар

37
00:03:43,501 --> 00:03:46,935
«хакимият органнарыннан бәйсез рәвештә эшли алалар».

38
00:03:46,935 --> 00:03:50,217
Бу нәтиҗәле контрольне тәэмин итүнең бердәнбер ысулы.

39
00:03:50,217 --> 00:03:57,303
Күрсәтелгән программалар дәлилли ки,
дәүләттән бу бәйсезлек күптән инде юкка чыккан:

40
00:04:16,178 --> 00:04:22,947
Федератив конституцион суд шулай ук 1966 елда
«Шпигель карары» дип аталган тарихи карарында

41
00:04:22,947 --> 00:04:27,185
демократия сакчысы буларак үз ролен раслады:

42
00:04:27,185 --> 00:04:35,234
Ирекле матбугат, дәүләт органнары тарафыннан контрольдә тотылмый
һәм цензурага дучар ителми торган, ирекле дәүләтнең

43
00:04:35,234 --> 00:04:43,092
төп элементы; аеруча ирекле, даими рәвештә чыга
торган сәяси матбугат заманча демократия өчен бик кирәк.

44
00:04:43,092 --> 00:04:48,694
Әгәр дә гражданнар сәяси карарлар кабул итәргә тели икән, алар
тулы мәгълүматка ия булырга, шулай ук башкалар

45
00:04:48,694 --> 00:04:53,607
формалаштырган фикерләрдән хәбәрдар булырга һәм
аларны бер-берсе белән чагыштырып бәяли белергә тиеш.

46
00:04:53,607 --> 00:04:57,724
Матбугат бу дәвам итүче фикер алышуны дәвам иттерә.

47
00:04:57,724 --> 00:05:06,655
Ләкин үз ролен үтәмәстән, «ирекле» дип саналган матбугат соңгы
дистә елларда финанс олигархлары – Бильдерберг төркеме

48
00:05:06,655 --> 00:05:16,326
һәм Дөнья икътисади форумы – өчен пропаганда коралына
әверелде, алар сәясәткә дә, матбугатка да зур контроль башкара.

49
00:05:16,326 --> 00:05:21,543
Бу хәл генә дә дәүләт тапшыручыларын түгел, ә гомуми төп
массакүләм мәгълүмат чараларын да сугыш

50
00:05:21,543 --> 00:05:28,060
кузгатучыларның, эре фармацевтика компанияләренең һәм бөтен
санлы финанс комплексының төп коралына әйләндерә.

51
00:05:28,060 --> 00:05:37,132
Чөнки алар, әлбәттә, инде бәйсез түгел, ә кешеләрне ниятләп
манипуляцияләүче һәм явыз максатларда файдаланучы шәхесләр һәм

52
00:05:37,132 --> 00:05:46,440
оешмалар кулына эләккән, шуңа күрә алар алдаулы сугыш ялганнары
һәм сугыш кузгату өчен төп җаваплылыкны үз өсләренә алалар.

53
00:05:46,440 --> 00:05:54,477
Алар дәвам итүче вакцинация җинаятьләрен, глобаль милекне тартып
алу җинаятьләрен, ел саен меңләгән бала урлау очракларын,

54
00:05:54,477 --> 00:06:00,933
биологик корал һөҗүмнәрен, мобиль телефон
нурланышы һәм пычратылган азык-төлек аша бөтен кешелеккә

55
00:06:00,933 --> 00:06:05,295
һөҗүмнәрне һәм меңләгән башка җинаятьләрне яшерәләр.

56
00:06:05,295 --> 00:06:12,612
Шуңа күрә мәҗбүри түләүләрне түләүнең мәгънәсен күбрәк кеше
күрми, бигрәк тә һәрбер түләүче үзенең тапшыру

57
00:06:12,612 --> 00:06:20,474
лицензиясе өчен түләгән түләве аша югарыда телгә
алынган җинаятьләрдә туры булмаган рәвештә катнаша.

58
00:06:20,474 --> 00:06:26,178
Beitragsstopper.de инициативасы бу юнәлештә кечкенә адым ясый.

59
00:06:26,178 --> 00:06:32,709
Юристлар командасы белән ул тапшыру лицензиясе өчен
түләүне бәхәсләшәргә теләгән кешеләргә ярдәм итә.

60
00:06:32,709 --> 00:06:38,011
Юристлар гамәлгә ашыру өчен тәкъдимнәр һәм үрнәк хатлар (мәсәлән,
«Керемгә өлеш кертү хезмәте бәяләмәсе турында

61
00:06:38,011 --> 00:06:44,740
хәбәрнамәгә каршылык белдерү») әзерләделәр һәм хокукый низаглар
белән бәйле теләсә нинди сораулар буенча киңәш бирә алалар.

62
00:06:44,740 --> 00:06:51,430
Чыгымнарын каплау өчен «Beitragsstopper»
кулланучылардан бер тапкыр €55,08 түләү алына, бу бер

63
00:06:51,430 --> 00:06:55,795
квартал өчен тапшыру лицензиясе түләвенә туры килә.

64
00:06:55,795 --> 00:06:59,712
Шуннан соң сез аларның хезмәтләрен чикләүсез куллана аласыз.

65
00:06:59,712 --> 00:07:06,713
Кампаниянең максаты – җәмәгать хезмәте
тапшыруларының манипулятив хәбәр итүенә протест белдерү һәм

66
00:07:06,713 --> 00:07:11,264
мәҗбүри лицензия түләвен юридик чаралар аша бетерү.

67
00:07:11,264 --> 00:07:15,314
«Beitragsstopper» (өлеш кертүне туктату)
кампаниясе хәзерге вакытта 2018 елның июль аенда

68
00:07:15,314 --> 00:07:18,400
Федераль конституцион суд чыгарган карарга нигезләнә.

69
00:07:18,400 --> 00:07:25,467
Шул вакытта суд тапшыру лицензиясе өчен түләү
конституциягә каршы дип белдергән берничә дәгъваны кире какты.

70
00:07:25,467 --> 00:07:36,288
Федераль конституцион суд тапшыру түләүләре салу хокукын
нигезле дип тапты, чөнки караучылар конкрет, шәхси файда ала.

71
00:07:36,288 --> 00:07:43,742
Бу конкрет шәхси өстенлек нигездә тамашачыларга
җентекләп тикшерелгән мәгълүматка нигезләнеп, чын һәм

72
00:07:43,742 --> 00:07:48,672
төрле яңалыклар тәкъдим итүдән гыйбарәт булыр иде.

73
00:07:48,672 --> 00:07:57,474
Хәзер өлешне туктатучылар бу өстенлек юклыгын,
киресенчә, киресе дөрес булуын исбатларга тырышалар.

74
00:07:57,474 --> 00:08:07,264
Ләкин тапшыру лицензиясе өчен түләүне бетерү өчен кирәкле
аргументларны һәм дәлилләрне үзаллы җыю мөмкин түгел диярлек.

75
00:08:07,264 --> 00:08:14,648
Шуңа күрә өлеш кертүне блоклаучы авторлары
"rundfunkalarm.de" программасын эшләп чыгардылар.

76
00:08:14,648 --> 00:08:21,155
Берничә генә басу белән сез бәхәсләшүе
авыр программа шикаятьләре булдыра аласыз.

77
00:08:21,155 --> 00:08:26,833
Журналистика эше принциплары тагын бер кат
бозылган очракта, аларны станцияләрнең

78
00:08:26,833 --> 00:08:31,760
директорларына һәм төбәк тапшыру шураларына җибәрергә мөмкин.

79
00:08:31,760 --> 00:08:37,360
Өлешләргә каршы торучыларның позициясе – зарланудан гамәлгә күчү.

80
00:08:37,360 --> 00:08:44,736
Радио-аларм меңләгән катнашучы ярдәмендә һәр көнне дәүләт тапшыру
оешмаларына һәм аларның күзәтү органнары – тапшыру

81
00:08:44,736 --> 00:08:52,100
шураларына программаларга карата чын мәгънәсендәге
күпсанлы шикаятьләр ташкынын җибәрү мөмкинлеген бирә.

82
00:08:52,100 --> 00:09:00,693
Бу җыентык шәхси очраклардан күпкә арырак китеп, җәмәгать
тапшыруларының системалы рәвештә бозылуын һәм киң таралган

83
00:09:00,693 --> 00:09:06,054
тәртипсезлекләрен җентекләп документлаштыру өчен тәгаенләнгән.

84
00:09:06,054 --> 00:09:13,624
Максат – соңыннан моны хокукый чараларны
яклау өчен шартлаткыч дәлил итеп куллана алу.

85
00:09:13,624 --> 00:09:22,054
Бүгенге көнгә кадәр бу корал ярдәмендә 50 000
дән артык программа шикаятьләре тудырылган.

86
00:09:22,054 --> 00:09:31,968
Бу программа бик җиңел кулланыла, шуңа күрә һәркем программа
турында шикаятьләр дулкынын кузгатуга үз өлешен кертә ала:

87
00:09:31,968 --> 00:09:39,200
Сез тиешле көндә тиешле телевидение
каналын һәм тапшыруны сайлый аласыз.

88
00:09:39,200 --> 00:09:45,671
Мисал өчен: 05.03.25 – ARD – Tagesschau – 10:40 сәгатьтә

89
00:09:45,671 --> 00:09:53,787
Аннары сез тапшыруга шикаять итү сәбәбенә басасыз,
мәсәлән: бер якка авышу, ялган хәбәр итү, сугыш

90
00:09:53,787 --> 00:09:59,132
кузгату, шәхси абруйны төшерү, әдәпсез эчтәлек, цензура.

91
00:09:59,132 --> 00:10:07,140
Ниһаять, сез үз сәбәпләрегезне язып куя аласыз яки
инде булган программа шикаятьләренә кушыла аласыз.

92
00:10:07,140 --> 00:10:14,955
Бу гомуми күзәтү җәмәгать хезмәте
тапшыруларының тәртип бозулары шәхси очраклардан күпкә

93
00:10:14,955 --> 00:10:19,780
арткан системалы җитешсезлек булуын күрсәтә.

94
00:10:19,780 --> 00:10:25,990
Бу барлык шикаятьләр аннары «Beitragsstopper» (өлеш
туктатучы) эшенә кире кертелә, «Beitragsservice» (өлеш

95
00:10:25,990 --> 00:10:29,684
хезмәте) карарларына каршы дәгъваларны нигезләү өчен.

96
00:10:29,684 --> 00:10:40,511
Beitragsstopper.de инициативасының әгъзасы буларак, бәяләү
белдерүләренә каршы судка мөрәҗәгать итәргә теләгән һәркем хәзер

97
00:10:40,511 --> 00:10:47,818
230 битлек дәгъва белдерүен ала ала, ул
җәмәгать тапшыруларының үз законлы мандатын

98
00:10:47,818 --> 00:10:53,149
бернинди дәрәҗәдә дә үтәмәвен җентекләп дәлилли.

99
00:10:53,149 --> 00:11:04,297
Максат – эшне административ судлар аша Федераль
Конституция судына кадәр алып барып, төп үзгәрешләр кертү.

100
00:11:04,297 --> 00:11:11,960
Шуңа күрә «Beitragsstopper» командасы мөмкин
кадәр күбрәк кешенең катнашуын күрәсе килә.

101
00:11:11,960 --> 00:11:19,574
Дәүләт хезмәте тапшыручыларының тәртип бозулары
турында мәгълүмат ныграк һәм киңрәк булган саен,

102
00:11:19,574 --> 00:11:24,181
судларга аны игътибарсыз калдыру авыррак булачак.

103
00:11:24,181 --> 00:11:32,371
Шул ук вакытта тапшырулар турында күпсанлы шикаятьләр дәүләт
тапшыру оешмаларына ачык күрсәтә: халыкны

104
00:11:32,371 --> 00:11:40,480
теләгән юнәлештә гади генә бетерү мөмкин түгел, ә
киресенчә, ул аларны ныклап күзәтә һәм каршы тора.

