Имрӯз мо меҳмоне дорем, ки пояҳои илми тибро такон медиҳад.
Касе, ки даъво мекунад, ки вирусҳо вуҷуд надоранд. Ё ҳадди ақал мегӯяд, ки ягон далели қобили истифода вуҷуд надорад.
Як ҳамадон-и бадном? Як эзотерик-и девона ё ҳатто як ревизионисти радикалӣ? Мебинем.
Тезаҳои зерин дар вебсайти платформаи ӯ «Next Level» таҳия шудаанд:
Мо роҳи саволу пурсиши шуҷоъона ва бозандеширо пеш мегирем.
Мо мавзӯъҳои вирусологӣ ва тиббиро бо назари тоза баррасӣ мекунем, зиддиятҳоро муайян намуда ва аслӣ буданро талаб мекунем.
Даъвоҳои мо бар асоси манбаъҳои санҷидашаванда устуворона асос ёфта, заминаи
боэътимодеро барои муҳокимаи созанда фароҳам меоранд.
Мо ҳамоно ба дурнамоҳои навоварона боз мемонем ва дар илм худсанҷии доимиро ташвиқ мекунем. Як равиши олиҷаноб!
Биёед сухангӯи матбуотии Next Level, ҷаноби Марвин Ҳаберландро ба студияи Kla.TV хуш омадед гӯем. Хуш омадед!
Баъд аз зӯҳр хуб аст ва барои даъват бисёр ташаккур.
Бале, ман хеле хурсанд мешавам! Аз як тараф, ин хеле шавқовар менамояд.
Ҷаноби Ҳаберланд, ин ҳавас нек ва муфид аст, аммо аз тарафи дигар савол ба миён меояд: оё
воқеан дар робита ба масъалаи вирус зарур аст?
Оё саволи вирус беш аз як аср боз ҳалли худро наёфта ва бо таҳқиқоти бепоён беинкор исбот нашудааст?
Чаро, ба ибораи дигар, вақтро ба қафо баргардонем, гӯё таҳқиқоти дурусти вирус вуҷуд надошта бошад?
Бале, ин саволи хуб аст. Агар мо меъёрҳое, ки шумо дар оғоз пешниҳод кардед ё хондед, ба ҳамаи мавзӯъҳо
татбиқ кунем, пас мо наметавонем ягон истисно кунем.
Ва вақте ки мо инро ба вирусология татбиқ мекунем ва нашрияҳои вирусологҳоро, корҳояшонро ва натиҷаҳои вирусология, ба монанди
доруҳо, эмкунӣ ё тавсияҳоро барои эътибори илмӣ меомӯзем, мушкилоти ҷиддӣ ба миён меоянд, ки ба усули илмӣ марбутанд.
Ва ҳамин чизест, ки мо имрӯз дар бораи он сӯҳбат мекунем.
Бале, аммо вирусҳо бешубҳа ёфта шуда, дар ВАО ва нашрияҳои ихтисосӣ ба мо пешниҳод шуданд.
Ман чанд акси вируси забонбуруш, вируси ВИЧ, вируси вабои хурд ва вируси коронаврусро бо худ овардаам.
Дар бораи ин дастовардҳои бунёдкорона чӣ мегӯед?
Ин ҷо далел ба сиёҳу сафед аст.
Пас, агар шумо бо гипотеза оғоз кунед, ки, масалан, ду нафар метавонанд якдигарро сироят кунанд, пас ман бояд
таҷрибае гузаронам, ки гипотезамро дастгирӣ ё тасдиқ кунад.
Ва дар вирусология мегӯянд, ки зарраҳои хурд аз нуқтаи A ба нуқтаи B, масалан тавассути ҳаво,
мепаранд ва сипас ин зарраҳои хурд касеро сироят мекунанд.
Ин маънои онро дорад, ки ман бояд тамоми занҷираи сабабу оқибатро исбот кунам, то ин гипотезаро тасдиқ кунам.
Аммо ин тасвирҳо дар чунин озмоиш ё таҷриба эҷод нашудаанд. Тасвирҳое, ки шумо дар ин ҷо нишон додаед, аз ҷониби вирусологҳо
ҳангоми гузаронидани таҷрибаҳо дар лаборатория эҷод шудаанд – на in vivo, яъне дар организми зинда, на дар одамон, балки дар
культураҳои ҳуҷайраҳо дар лаборатория – бо гирифтани культураҳои ҳуҷайра, одатан аз маймунҳо, аз бофтаи гурдаи
маймун, ва сипас онҳоро заҳролуд ва гурусна нигоҳ доштаанд.
Ва сипас ин тасвирҳо пайдо мешаванд. Инро, дар байни дигар чизҳо, таъсири цитопатологӣ низ меноманд.
Аммо ҳақиқат ин аст, ки агар шумо ҳамин таҷрибаро бо бофтаҳои солим аз ҳайвонҳои солим такрор кунед, ё
агар ягон намуна аз ҳайвонҳои бемор илова накунед, шумо дақиқан ҳамон тасвирҳоро мегиред.
Ин он чизест, ки дар илм ҳамчун таҷрибаи назоратӣ ё назорати манфӣ маъруф аст.
Дар асл ин барои он пешбинӣ шудааст, ки имконнопазирӣ аз байн равад, ки худи таҷҳизоти таҷрибавӣ
дар лабораторияи ман ин натиҷаро ба вуҷуд меорад.
Ин маънои онро дорад, ки агар ман ҳоло таҷриба гузаронам ва намунаҳои солим гирам, ман дақиқ ҳамон тасвирҳоро хоҳам гирифт.
Аммо вирусологҳо ҳеҷ гоҳ ин корро намекунанд. Онҳо танҳо як таҷриба мегузаронанд, сипас ин тасвирҳоро аксбардорӣ карда,
даъво мекунанд, ки онҳо патогенҳое ҳастанд, ки беморӣ меоранд.
Аммо онҳо, аввалан, нишон надодаанд, ки ин махсусан дар беморон рух медиҳад ва, дуюм, ки
ин сохторҳо воқеан бемориро ба вуҷуд меоранд.
Зеро дар қадами оянда танҳо як тасвир исбот нест, ки зарра ё сохтор бемориро ба вуҷуд меорад.
Ман метавонам хонаи осебдидаро нишон диҳам ва бигӯям, ки ин осеб аз заминларза ба вуҷуд
омадааст, аммо танҳо акс инро исбот карда наметавонад.
Метавонист сабаби дигаре вуҷуд дошта бошад, ки зарарро ба бор овардааст.
Ин маънои онро дорад, ки пас аз он ки ман ин тасвирро аксбардорӣ ва нишон додаам, ки дар асл танҳо дар беморон вуҷуд
дорад; ман наметавонам ин сохторҳоро дар одамони солим пайдо кунам, бинобар ин ман бояд ин сохторҳоро ҷудо кунам.
Ва сипас, дар таҷрибаи минбаъда, онро ба ҳайвонот ё инсонҳо татбиқ карда, сипас нишон диҳед:
Аҳа, агар ман ҳозир ба онҳо ин сохторҳоро диҳам, онҳо бо ҳамон аломатҳо бемор мешаванд.
Вирусологҳо низ дар ягон лаҳза ин корро намекунанд.
Аз ин рӯ, ҳамаи корҳо танҳо дар лаборатория анҷом дода мешаванд.
Културҳои ҳуҷайраҳо заҳролуд карда мешаванд, бо антибиотикҳо гурусна нигоҳ дошта мешаванд ва ғайра, ва сипас ин таъсирот
ба вуҷуд меоянд, ки онҳоро таъсироти цитопатологӣ меноманд.
Чуноне ки зикр шуд, инҳо дақиқ ба ҳамин тариқ рух медиҳанд ва ҳатто дар бофтаҳои солим фарқнопазиранд.
Ва бисёр, бисёр тадқиқотҳои вирусологӣ ва нашрияҳои вирусологӣ ҳастанд, махсусан аз рӯзҳои аввали вирусологияи муосир дар солҳои
1940-ум ва 1950-ум, ки баъдан бепоён нашр шудаанд ва мегӯянд, ки ин таъсир ҳангоми истифодаи бофтаҳои солим низ рух медиҳад.
Ва аз солҳои 1980-ум ва 1990-ум вирусологҳо пайваста аз назорат кардани ин таҷрибаҳо бо бофтаҳои солим худдорӣ кардаанд.
Ин дигар анҷом дода намешавад. Ман дар ин бора мукотибаҳои зиёде доштам.
Барои ин ман дар доираи Қонуни озодии иттилоот чандин дархост пешниҳод кардаам.
Дар саросари ҷаҳон, дар арсаи байналмилалӣ: Институти Роберт Кох, Хадамоти тандурустии ҷамъиятии Англия, дар Италия,
CDC дар Амрико, Институти Пастер дар Фаронса, Донишгоҳи Мелбурн дар Австралия, Институти Дохерти ва ғайра.
Барои ҳамаи вирусҳои имконпазир, сурхча, SARS-CoV-2, ВИЧ. Ва паём ҳамеша якхела аст:
Не, мо бо маводи солим озмоишҳои назоратӣ ё назоратҳои манфӣ намегузаронем. Ин комилан иҷро намешавад.
Аммо агар онҳо аз ин фарқ огоҳ бошанд, шарҳи онҳо чӣ аст? Пас чаро онҳо ин корро намекунанд?
Оё онҳо мегӯянд: «Бале, мо инро дар солҳои 1940-ум ҳал кардем, дигар ба он ниёз надорем»?
Хуб, посухҳо гуногунанд. Баъзан мешунавед, ки барои гузаронидани ин таҷрибаҳо иқтидор нест.
Шумо пурра ба таҷрибаҳои мусбат тамаркуз мекунед.
Ин, масалан, посухи Австралия ба SARS-CoV-2 буд.
Дар ҳолатҳои дигар, масалан дар хуруҷи ҳозираи бемории даҳон ва панҷа дар Институти Фридрих Лёффлер, ба мо гуфтанд, ки
ин зарур нест, зеро усулҳои дигар, яъне усулҳои ғайримустақим, аллакай исбот карда буданд, ки намуна вирус дорад.
Ва инҳо, ман мегӯям, баҳонаҳои маъмуланд, ки шумо онҳоро зуд-зуд мешунавед.
Аммо инҳо аз ҷиҳати илмӣ қонеъкунанда нестанд ва инчунин усули илмиро вайрон мекунанд, ки мувофиқи Қисми 1-и Қонуни Олмон оид ба
ҳифзи сироят барои ҳамаи вирусологҳо ва муассисаҳо ҳатмӣ мебошад.
Гуфта мешавад, ки ҳар кас бояд мувофиқи навтарин дастовардҳои илмӣ кор кунад.
Ва Бунёди тадқиқотии Олмон дар Олмон қоидаҳои кори илмиро барои ҳамаи олимон муайян мекунад.
Ва дар он возеҳ гуфта шудааст, ки мо бояд назоратҳои манфиро анҷом диҳем, ё беҳтар гӯем, ки усулҳои худро санҷем
ва ҳама чизро ҳуҷҷатгузорӣ кунем, то ҳар кас онро фаҳмад.
Ва ин дар вирусология комилан вайрон мешавад.
Аммо вақте ки шумо назоратҳоро мегузаронед, чун худи мо нашр кардаем, масалан, мо таҷрибаҳои назоратиро нашр кардаем, ки дар
онҳо шумо дақиқ ҳамон антибиотикҳоро, ки вирусологҳо истифода мебаранд, ба маводи солим илова мекунед ва дақиқ ҳамон
усулҳои гуруснагиро, ки вирусологҳо истифода мебаранд, татбиқ мекунед, пас шумо дақиқ ҳамин таъсирҳоро мегиред.
Ва, албатта, инро дар гузашта чандин маротиба худи вирусологҳо нашр карда буданд, аммо, чунон ки гуфтам, мо дар бораи
давраи солҳои 1940-ум то 1960-ум ва 1970-ум сухан меронем. Аз солҳои 1980-ум ва 1990-ум ин кор дигар анҷом дода намешавад.
Мо ҳамеша дар бораи вирусҳо сӯҳбат мекунем. Чаро дар ин фарҳангҳои ҳуҷайра антибиотикҳо ҳастанд? Онҳо дар он ҷо чӣ кор мекунанд?
Бале, ин низ як саволи хеле, хеле муҳим ва хуб аст.
Вирусологҳо дар ин таҷрибаҳои парвариши ҳуҷайра дар лаборатория антибиотикҳоро истифода мебаранд,
зеро мехоҳанд парвариши ҳуҷайраҳоро безарар кунанд.
Шумо мехоҳед, ки бактерияҳо ё дигар микроорганизмҳо ба таҷриба таъсир расонанд.
Онҳо танҳо вирусҳоро мехоҳанд, ки дар асл зинда нестанд, онҳо мавҷудоти зинда нестанд, онҳо
танҳо мехоҳанд, ки ҳамин вирусҳо таъсир расонанд.
Ва онҳо мехоҳанд қариб ҳамаи дигар микроорганизмҳоро пурра нест кунанд.
Аммо вирусологҳо аксаран инро нодида мегиранд, ки худи антибиотикҳо ба бофтаҳо ва
ин культураи ҳуҷайраҳо фишори зиёд меоранд.
Ва таъини антибиотикҳо, одатан дутояшон — пенициллин ва стрептомицин дар якҷоягӣ — истифода мешаванд, ки онҳо алоҳида ба
культураи ҳуҷайраҳо стресс меоранд ва сипас ин таъсир, таъсири цитопатологӣ, ба вуҷуд меояд, ки дар он
культураи ҳуҷайраҳо пароканда шуда, баъдан онро ҳамчун тасвири вирусӣ, метавон гуфт, ба мо мефурӯшанд.
Ҳамчунин изҳоротҳои вирусологҳо дар муошират, аз ҷумла аз муассисаҳое монанди Институти
Фридрих Лёффлер, вуҷуд доранд, ки возеҳан мегӯянд:
Ин хуб маълум аст. Вирусологҳо медонанд, ки антибиотикҳо барои бофтаҳо мушкил эҷод мекунанд ва
метавонанд ин таъсири цитопатологиро ба вуҷуд оранд.
Ва ҳамин аст, ки аз нуқтаи назари илмӣ маҷбур мешаванд санҷиши назоратиро гузаронанд, ки дар он намунаи солим низ бо антибиотикҳо
табобат карда мешавад, ва он низ ҳеҷ гоҳ анҷом дода намешавад.
Ин маънои онро дорад, ки ҳатто бо муосиртарин усулҳо ва беҳтарин микроскопҳои электронӣ-сканӣ ҳамон
таъсирҳо дар одамони солим ва бемор мушоҳида мешаванд.
Бале.
Фарқе нест?
Фарқе нест, онро фарқ кардан ғайриимкон аст.
Як нуқтаи дигар ҳаст, ки Ассотсиатсияи таҳқиқоти Олмонӣ талаб мекунад, ки дар вирусология ҳеҷ
гоҳ татбиқ намешавад, ва он номгузории кӯр аст.
Дар асл муҳим аст, ки вирусологҳо дар лаборатория намедонанд, ки кадом намуна сироятшуда аст ва кадоме, масалан, аз манбаи солим
аст, то онҳо ҳеҷ гуна тарафдорӣ ё ақидаҳои пешакӣ надошта бошанд.
Ин низ дар ҳеҷ марҳила дар вирусология дар маҷмӯъ анҷом дода намешавад.
Ин маънои онро дорад, ки мо дар асл якчанд вайронкуниҳои усули илмиро дорем.
Норасоии озмоишҳои назоратӣ, норасоии ҳуҷҷатгузории пурра ва норасоии пинҳонсозӣ, ва ҳамаи ин мунтазам вайрон
карда мешавад – ҳатто аз ҷониби Институти Роберт Кох.
Ва, чунон ки ман гуфтам, ин танҳо интиқод аз усули илмӣ нест, балки мо медонем, ки вақте шумо ин таҷрибаҳои назоратиро
мегузаронед, натиҷаи якхела бе ягон фарқ такрор мешавад.
Ин бевосита рад ва бардурӯғ сохтани вирусология аст – ҳадди ақал дар ин таъсир.
Ҳоло мо дар ин ҷо ин тасвирҳоро, яъне таҷрибаҳои парвариши ҳуҷайраҳоро, муҳокима кардем.
Сипас вирусологҳо қадами дуюмро мегузаронанд, яъне секвенсияи геномро, ки баъзе
тамошобинон шояд қаблан дар бораи он шунида бошанд.
Сипас кӯшиш карда мешавад, ки геноми вирус ё маълумоти генетикии он муайян карда шавад.
Ҳамаи ин, ба таври гӯё, бо истифода аз модели компютерӣ анҷом дода мешавад.
Ин комилан симулятсияи компютерӣ бо истифода аз барномаҳои нармафзор аст.
Ин ба тартибдиҳии воқеии воқеӣ ҳеҷ рабте надорад ва дар ин ҷо низ ҳеҷ санҷиш гузаронида намешавад.
Ва шумо инчунин бояд пайдарпайии культураи ҳуҷайраҳои солимро, ки маҳз ҳамин таъсиротро ба вуҷуд меорад, муайян кунед.
Ва бинед, вақте ки шумо ин корро мекунед, шумо дар фарҳанги ҳуҷайраҳои солим низ ҳамон геномҳо ва ҳамон вирусҳоро меёбед.
Ин маънои онро дорад, ки ман метавонам ҳамаи вирусҳоро аз культураи ҳуҷайраҳои солим, ки бо
антибиотикҳо заҳролуд ва гуруснашон кардаам, ҳисоб кунам.
Ман метавонам дар он ҷо бо барномаи компютерӣ HIV-ро ҳамон қадар осон пайдо кунам.
Ман метавонам дар он ҷо САРС-CoV-2-ро ва инчунин вариантҳои САРС-CoV-2-ро пайдо кунам.
Ва ман метавонам ҳамаи инро боз ҳам соддатар кунам, агар ин фарҳанги ҳуҷайраҳоро ба чанд қадами иловагӣ,
масалан ПЦР, дучор кунам, ки дар он, ба ибораи дигар, ин фарҳанги ҳуҷайраҳоро такрор мекунам.
Ин маънои онро дорад, ки ман маводро танҳо зарб мекунам.
Ин барои барномаи компютерӣ пайдо кардан ва ҳисоб кардани вирусҳоро, гӯё, боз ҳам осонтар мекунад.
Ва мо ҳамаи инро интиқод мекунем, зеро мебинем, ки агар онро боақлона назорат кунем, тавре ки бояд бо усулҳои илмӣ анҷом дода
шавад, пас мо изҳороти вирусологҳоро сохтакорӣ ва рад мекунем.
Ва – ҳамаи ин хеле мураккаб садо медод, бинобар ин шояд лозим шавад онро боз як ё ду бор гӯш кунед – аммо
ҳоло соддатарин ва муҳимтарин нуқта меояд, ки барои ҳамаи тамошобинон бояд комилан мантиқӣ бошад.
Новобаста аз ин тасвирҳое, ки ҳамеша ба мо нишон медиҳанд, ва новобаста аз таҷрибаҳои парвариши ҳуҷайраҳо ва
секвенсияи геноми компютерӣ – комилан новобаста аз ҳамаи ин:
Ҳамаи таҷрибаҳои сироятӣ, ки дар таърих гузаронида шудаанд, яъне якҷоя кардани шахсони солим ва бемор, хоҳ
ҳайвонот бошанд, хоҳ инсонҳо, ноком шудаанд. Ҳамаашон!
Ин маънои онро дорад, ки ҳар вақте ман кӯшиш мекунам беморон ва солимро дар як озмоиши назоратшаванда якҷоя кунам, то
сирояткунӣ буданашро исбот кунам, он ҳеҷ гоҳ кор намекунад!
Ва ин низ раддияи мустақими вирусология аст.
Бале, шояд ба таври ғайримустақим. Аммо шумо наметавонед бигӯед, ки вирусҳо беморӣ ба вуҷуд
намеоранд, вақте ки шумо ин сироятҳоро мебинед.
Яъне, шумо метавонед онро дар синфхонаи мактаб бинед.
Пас як кӯдак бемор аст, кӯдаки дигар бемор аст, муаллимон бемор ҳастанд, ниме аз синф холӣ аст.
Мо боз ҳаминро доштем. Ин чӣ гуна бояд рӯй диҳад?
Агар сипас исбот шавад, ки бактерияҳо дар ин ҳолат иштирок надоранд, балки ин аломатҳои ғайримахсус
ҳастанд, ки мо аксар вақт бо онҳо рӯбарӯ мешавем, вале онҳо такрор ба такрор баргашта меоянд.
Ин як клиникаи маъмулиест, ки пайдо мешавад. Шумо инро чӣ гуна шарҳ медиҳед?
Бале, вақте ки мо ин чизҳоро мушоҳида мекунем, гипотезаҳои илмӣ ба вуҷуд меоянд.
Масалан, ҳоло ин зарраҳо ё вирусҳо мебошанд, ки паҳн мешаванд.
Ин воқеан як гипотезаи хеле хуб аст. Аммо вақте ки шумо онро санҷиш мекунед, он кор намекунад.
Пас ба мо идеяҳои бештар ва гипотезаҳои бештар лозим аст.
Албатта, мо ба ин бисёр фикр кардем.
Агар ин вирусҳо набошанд, пас он чӣ метавонад бошад? Ё микробҳо?
Ин равшан моро ба масъалаҳое, ба монанди ғизо, таъсироти муҳити зист, заҳрҳо ва дучоршавӣ бо
таъсироти беруна дар доираи тадқиқотҳои илмӣ мебарад.
Албатта, манбаъҳои радиатсия, сабабҳои равонӣ ва стресс низ мумкин аст.
Инҳо ҳама сабабҳое ҳастанд, ки метавонанд хеле хуб тавассути таҷриба, масалан дар ҳар гуна таҷриба, тасдиқ шаванд.
Ман метавонам танҳо бо парҳез аломатҳоро ба вуҷуд орам. Ман метавонам бо заҳрҳо омосҳоро ба вуҷуд орам.
Ман метавонам бо таҷрибаҳои радиатсионӣ омосҳоро ба вуҷуд орам.
Ман метавонам бо пахши як тугма ва бо истифода аз ин тағйирёбандаҳо аломатҳоро фаъол ва ғайрифаъол кунам.
Ин маънои онро дорад, ки мо аллакай дар бораи бисёр аломатҳо хеле зиёд медонем: чӣ гуна онҳоро дар таҷрибаҳо ба вуҷуд овардан
мумкин аст ва, ба ибораи дигар, чӣ онҳоро ба вуҷуд меорад.
Не ҳамаи онҳо, балки бисёре. Аз ин рӯ мо мегӯем, ки беҳтар аст дар ин соҳа таҳқиқотро идома диҳем ва таҳқиқоти
кушод анҷом диҳем, на ҳамеша ба ҳамин мавзӯъ тамаркуз кунем, ки аз аввал то охир комилан рад шудааст.
Инчунин ин ба дарки амиқтар, таҳқиқоти иловагӣ ва дониши бештар монеъ мешавад.
Ин низ чизест, ки мо онро шадидан интиқод мекунем, зеро он доираи донишро ба мавзӯе маҳдуд мекунад, ки аллакай рад шудааст.
Оё ман инро дуруст мефаҳмам? Ҳеҷ вирус ва бактерия барои ин сироят масъул нестанд?
Дуруст аст. Аз нуқтаи назари илмӣ, агар шумо ин таҷрибаҳоро бо вирусҳо ё бо он чизе, ки шумо даъво доред, ки вирусҳо
ҳастанд, гузаронед, шумо наметавонед сироятро исбот кунед.
Аммо агар инро бо бактерияҳое анҷом диҳем, ки воқеан зери микроскоп дида мешаванд ва воқеан вуҷуд доранд, ҳатто дар
он сурат, агар ин бактерияҳоро ҷудо кунем, мо наметавонем дар як таҷрибаи назоратшаванда сироятро ба вуҷуд орем.
Мисол: Агар ман сальмонелла ё дигар бактерияҳоро, ки гӯё сабаби баъзе аломатҳо ҳастанд, гирам, наметавонам онҳоро
ба организми солим сироят ё ифлос кунам. Ин кор намекунад.
Ҳамеша мушоҳида мешавад, ки вақте организм аллакай бемор ё нишонадор аст, бактерияҳо низ ҳамзамон
маҳаллан афзоиш меёбанд, гӯё ин таъсири ҳамзамон аст.
Аммо ин, масалан, барои кашидани як аналогия барои тамошобин аст, мисли хонаи оташгирифта.
Вақте ки ман хонаҳои сӯзондашударо мебинам, одатан ё қариб ҳамеша мебинам, ки дар он ҷо оташнишонҳо низ ҳастанд.
Ин маънои онро дорад, ки ҳамбастагӣ хеле, хеле баланд аст.
Аммо ин исбот намекунад, ки оташнишонҳо низ сабаби оташсӯзӣ буданд.
Онҳо танҳо ҳамзамон бо оташ пайдо мешаванд.
Пас шумо бояд нисбати микроорганизмҳо ва бактерияҳо хеле, хеле эҳтиёткор бошед ва онҳоро бодиққат тамошо кунед.
Фақат аз он ки онҳо дар паҳлуи аломатҳо пайдо мешаванд, маънои онро надорад, ки онҳо сабабанд.
Зеро, чунон ки ман аллакай гуфтам, агар ман онҳоро ҷудо карда, ба бактерияҳо ба шахси
солим, ки бемор нест, диҳам, ҳеҷ чиз рӯй намедиҳад.
Ва ин дар асл раддияест ба он, ки сироятҳо ё паҳншавии бемориҳо умуман тавассути
микроорганизмҳо, ба монанди бактерияҳо, вуҷуд доранд.
Аммо инчунин паразитҳо ва кирмҳоро низ дар бар мегирад. Он ҷо ҳам кор намекунад.
Шумо ҳеҷ гоҳ наметавонед ба ин тариқ одамони солимро сироят кунед. Ин кор намекунад.
Бале, аммо баргаштан ба ин вазъият дар синф.
Ҳама кӯдакон якхела чизро намехӯранд. Онҳо ҳама шароити зиндагии якхеларо надоранд.
Пас чӣ гуна мешавад, ки онҳо ҳама якхела аломатҳоро инкишоф медиҳанд?
Пас, вақте ки мо мегӯем, ки дар як синф аломатҳои шабеҳ дорем:
Аввалан, ин ҳамеша ба ҳамаи кӯдакон таъсир намерасонад, балки танҳо ба чанд нафар.
Ва мо бояд роҳҳои муштаракро ҷустуҷӯ кунем. Кӯдакон ҳама дар як ҳуҷра ҳастанд.
Онҳо ҳама дарсҳои якхела доранд.
Онҳо ҳама ба ҳамон шароити иқлимӣ дучор мешаванд.
Онҳо ҳама дар ин ҳуҷра ба яксон шароити муҳити атроф дучор мешаванд.
Ва ин метавонад барои тағйирёбандаҳо ё аргументҳо кофӣ бошад, ки албатта бояд дар як таҷрибаи муносиб санҷида шаванд.
Ин қадами дуюм мебуд. Аммо мо дар гипотезаҳо кам нестем. Дуруст.
Аммо агар шумо бигӯед, ки мавҷудияти ин вирусҳои беморизаҳнкунанда исбот нашудааст ва илм аслан
намедонад, ки чӣ кор мекунад ё чӣ меҷӯяд, чораҳои пешгирикунанда, ба монанди эмгузаронӣ, то чӣ андоза муфиданд?
Бале, онҳо метавонанд бе далели мавҷудияти вирусҳо низ муфид бошанд, агар дар як озмоиши оқилона бартариашон нишон дода шавад.
Пас, новобаста аз он ки вирусҳо вуҷуд доранд ё не, эмгузаронӣ метавонад ҳанӯз ҳам самаранок бошад.
Аммо ҳангоми гузаронидани таҷрибаҳо бо эмгузаронӣ чунин намешавад.
Аввалан, аксарият тадқиқотҳо оид ба эмгузаронӣ низ қоидаҳои илмиро риоя намекунанд.
Ин маънои онро дорад, ки мо ҳадди ақал ду гурӯҳ дорем.
Яке ваксина мегирад, дигаре плацебои мувофиқ мегирад.
Ва сипас тасвири пурра клиникӣ баррасӣ мешавад.
Масалан, дар мавриди ваксинҳои зидди коронавирус ҳамин тавр буд.
Барои дохил кардани гурӯҳи плацебо чораҳои зарурӣ андешида шуданд.
Сипас ба ӯ маҳлули физиологии натрий-хлорид дода шуд, ки худ ба худ воқеан плацебои мувофиқ намебуд.
Зеро плацебо дар назорати манфии муносиб бояд танҳо дар як омил аз моддаи фаъол фарқ кунад, то танҳо ҳамин омил мушоҳида шавад.
Дар он сурат, ин ҷузъи вирусӣ мебуд.
Ҳалли намакӣ дар садҳо омилҳо аз ваксинаи воқеӣ фарқ мекунад.
Аммо ин комилан масъалаи дигар аст.
Дар ин тадқиқотҳои коронавирусӣ барои ваксинаҳои зидди коронавирус чӣ кор карда шуд? Масалан, BioNTech-Pfizer?
Сипас одамонро танҳо бо тестҳои ПЦР санҷиданд.
Аммо агар шумо матнҳои хурди тадқиқотро бихонед, дар ҳарду гурӯҳ шумораи якхелаи одамон бемор буданд.
Дар ин тадқиқотҳо ин «мавридҳои гумонбаршудаи Ковид-19» номида мешавад.
Ин маънои онро дорад, ки тақрибан ҳамон теъдоди одамон бемор буданд.
Дар клиникаи воқеӣ фарқ гузоштан ғайриимкон буд.
Ин маънои онро дорад, ки эмгузаронӣ ҳеҷ гуна таъсири клиникӣ надошт. Танҳо санҷиши ПЦР фарқро нишон дод.
Ва он ҷо низ мо ваксинҳоро интиқод мекунем.
Онҳо аз ҷиҳати илмӣ исбот нашудаанд, ки бар зидди бемориҳо самарабахш бошанд. Ва, ба ибораи дигар:
Агар шумо ба касалии сурхча ва кашл ё дигар бемориҳое, ки ба эмгузаронӣ марбутанд, назар афканед, дар ҳолате ки тибби анъанавӣ
иддао мекунад, ки эмкунӣ ин бемориҳоро нест кардааст, воқеан мебинед, ки хеле пеш аз он ки ягон эмкунӣ ҷорӣ
шавад, омор нишон медиҳад, ки паҳншавии ин бемориҳо аллакай коҳиш меёфт ва дар асл хеле шадидан кам мешуд.
Дар баъзе ҳолатҳо, масалан дар бемории оспа, то оғози эмгузаронӣ дар Олмон шумори ҳодисаҳо то 95 фоиз коҳиш ёфта буд.
Ин маънои онро дорад, ки то замони ҷорӣ шудани эмгузаронӣ беморӣ дар асл аллакай нопадид шуда буд.
Ин маънои онро дорад, ки аз ин маълумот низ ягон таъсирро хулоса кардан мумкин нест.
Аз ҳамин сабаб мо ваксинҳоро ҳамон тавр интиқод мекунем, ки вирусологияро интиқод мекунем.
Ва, ба ҳар ҳол, аксари дигар доруҳо низ бесамару нолозим ҳисобида мешаванд.
Аммо ин қариб ба қаллобӣ монанд аст.
Ба назари шумо, оё ҳамаи вирусологҳо ва тадқиқотчиёни тиббӣ қаллобон ва одамони баданд?
Не, умуман не. Мо ҳамеша бояд ҷузъи инсониро низ ба назар гирем.
Зеро ин одамон тамоми умри худро ба ҳамин мавзӯъ, ба ҳамин тадқиқот бахшидаанд.
Онҳо, тавре ки англисӣ мегӯянд, яктарафаанд ё бо пешадодӣ муносибат мекунанд, назари каҷ доранд, наметавонанд озодона
фикр кунанд ва аксаран тамоми ҳастии онҳо ба ҳамин вобаста аст.
Ин маънои онро дорад, ки онҳо оила доранд, фарзанд доранд ва ғайра, ва шояд натавонанд интиқодӣ бошанд.
Шумо ҳамеша бояд инро ба назар гиред; ин ба таври худкор одамонро ҷинояткор намесозад.
Бисёре аз вирусологҳоро аллакай метавон айбдор кард, ки нодон ҳастанд.
Зеро онҳо пайваста пешниҳодҳои моро барои гуфтугӯ рад мекунанд.
Мо баъзан ба дархостҳои хаттӣ посух мегирем, аммо на ҳамеша, ва дар он ҷо ширкат дар баҳси объективу илмӣ хеле, хеле душвор аст.
Шумо бешубҳа метавонед онҳоро дар ин айбдор кунед, аммо ман намегӯям, ки ҳамаи духтурон ё ҳамаи
вирусологҳо ва ғайра инро бо нияти пешакӣ мекунанд.
Ин бештар як шакли худмуҳофизат аст, инчунин як навъ нодонӣ дар бораи мавзӯъ.
Аммо тарафдорони назарияи вирусӣ иддао мекунанд, ки танҳо бо ҷорӣ шудани гигиена, масалан аз ҷониби Игназ Семелвайс
дар гинекология ва Роберт Кох тавассути назарияи микробҳо, бемориҳои сироятӣ шурӯъ ба коҳиш ёфтан карданд.
Оё шумо бо ин изҳороти худ хатар намебардоред, ки ин дастовардҳо боз аз байн бираванд?
Шумо ҳамеша бояд фарқ гузоред. Чораҳое, ба монанди беҳтар кардани гигиена, бешубҳа метавонанд таъсир расонанд,
масалан, танҳо аз он сабаб, ки ман ба захмам ё ба баданам моддаҳои бегонаро камтар роҳ медиҳам.
Албатта, бадан ба ифлосиҳои бегона, метавонам бигӯям, бо илтиҳоб вокуниш нишон медиҳад.
Ин хеле равшан аст ва дуруст аст.
Аммо ин ҳатман ба вирусҳо рабт надорад.
Дар вирусология ин изҳорот хеле возеҳ аст: ҳастанд зарраҳои хурд, ки бемориҳоро ба вуҷуд
меоранд ва онҳо сабаби ин бемориҳо мебошанд.
Ва ман бояд инро аз ҷиҳати илмӣ исбот кунам. Ман наметавонам танҳо ба ҳамин қаноат кунам.
Албатта, сатҳи гигиена беҳтар шудааст. Аммо ин низ маҳдудиятҳои назаррас дорад.
Масалан, дар давраи пандемияи коронавирус таҳқиқоти зиёде гузаронида шуданд, ҳамон тавр, ки дар мавриди грипп,
ки дар он ду гурӯҳ мавриди омӯзиш қарор гирифта буданд.
Яке чораҳои гигиенаиро татбиқ кард, дигаре накард.
Ё яке ниқобҳоро истифода мебурд ва дигараш истифода намебурд.
Ва дар ҳамаи ин тадқиқотҳои клиникии тасодуфии назоратшаванда, ки онҳоро «стандарти тиллоӣ» меноманд, ки дар онҳо ду гурӯҳ
вуҷуд дорад ва танҳо як омил фарқ мекунад, маълум шуд, ки на чораҳои гигиена ва на ниқобҳо ҳеҷ таъсир надоштанд.
Ҳарду гурӯҳ ҳамеша шумораи якхелаи беморони гирифтори аломатҳоро доштанд.
Пас фарқияти статистикӣ аҳамиятнок набуд. Ва ин низ ин гипотезаро рад мекунад.
Бо вуҷуди ин, албатта ҳоло бо захмҳои кушод риояи гигиена тавсия дода мешавад, чун ман аллакай зикр кардам.
Зеро бадан танҳо вақте солимтарин аст, ки дар бофтаҳояш ягон моддаи бегона вуҷуд надошта бошад. Ин хеле равшан аст.
Ва сипас, аз нигоҳи таърихӣ, инчунин кӯшишҳои васеи сироят вуҷуд доштанд.
Миёни ҷангҳои ҷаҳонӣ, дар давраи ҷангҳои ҷаҳонӣ
Оё ин ба хулосае намерасонад, ки, илова бар бактерияҳо, механизмҳои дигари беморизое низ вуҷуд
доранд, ки метавон онҳоро ба ин зарраҳо нисбат дод?
Хуб, дар асл дар тӯли таърих кӯшишҳои зиёди сироят вуҷуд доштаанд.
Дар давраи пандемияи гриппи испанӣ, ҳа, вале баъдтар низ бо меаслес ва бисёр бемориҳои дигар, аз ҷумла грипп ва дигарон.
Ва ман аллакай дар аввали сухан гуфтам, ки онҳо ҳамеша ноком мешаванд.
Пас шумо ҳеҷ гоҳ наметавонед исбот кунед, ки метавонед одамонро ба таври назоратшаванда сироят кунед. Ин ҳамеша кор намекунад.
Ва дар ин нуқта, ҳадди ақал, воқеан бояд шурӯъ кунем ба андеша кардан ва дарк кардан, ки чизе дуруст нест.
Духтурон ё кормандони тадқиқотӣ, ки дар ин тадқиқотҳо иштирок доштанд, албатта ҳамеша дар ин бора
ҳайрон мешуданд. Ҳей, ин чӣ гуна метавонад бошад?
Дар ин ҷо мо кӯшиш мекунем, ки бемориҳои хеле сирояткунандаро ба таври таҷрибавӣ истифода барем, вале
ин ҳеҷ гоҳ кор намекунад. Чӣ гуна метавонад ин бошад?
Пас, албатта, баҳсҳое монанди «Бале, шояд вирусҳо ба андозаи кофӣ консентратсия нашуда буданд, ё шояд ин
субъектҳои озмоишӣ масуният доштанд» ба миён меоянд.
Инҳо ҳама гипотезаҳои хубанд, дар ин ҳеҷ шубҳа нест.
Аммо воқеият ин аст, ки мо ҳеҷ гоҳ натавонистем дар як таҷриба сироятро исбот кунем.
Ва аввал шумо бояд инро дарк кунед, аввал шумо бояд онро ҳазм кунед ва аввал шумо бояд аз он огоҳ шавед.
Ва ин даъвоеро рад мекунад, ки дар ин ҷо ягон сироят вуҷуд дорад ва он тавассути ин зарраҳо кор мекунад.
Шумо метавонед инро дар ин тадқиқотҳои ниқобӣ бинед.
Агар, масалан, ниқобҳои FFP2 воқеан пӯшида мешуданд ё вирусҳо вуҷуд доштанд, пас бояд таъсир мешуд.
Ё ниқобҳои гигиеникӣ бояд таъсир дошта бошанд, аммо онҳо таъсир намекунанд.
Ин маънои онро дорад, ки мо раддияҳоро нисбат ба вирусология дар чандин ҷанбаҳо ва дар таҷрибаҳои гуногун дорем.
Албатта, ҳоло ҳар кас метавонад бо тамоми қувват ва имкониятҳояш кӯшиш кунад, ки онро зинда нигоҳ дорад, ки дар асл ҳамин
кор анҷом дода мешавад, зеро бисёр чизҳо ба он вобастаанд: қисми зиёди саноат, гардиши калони иқтисодӣ, маблағ ва ғайра.
Тасаввур кардан мумкин аст, ки агар ин оғоз ба фурӯпошӣ кунад, заминларзаи бузурге рух хоҳад дод,
ки табиист, ки кас мехоҳад аз он канорагирӣ кунад.
Ва мо танҳо мехоҳем бо роҳи илмӣ ва объективӣ нишон диҳем, ки вақте ба он илм назар мекунед, мушкилоти бузург ва
зиддиятҳои калон вуҷуд доранд, ва ин барои як олим нопазир аст.
Ҳамчун як олими интиқодӣ, инро қабул кардан мумкин нест.
Ин маънои онро дорад, ки манбаъҳо чунинанд, ки ин назария воқеан қобили қабул нест. Оё шумо худатон ин манбаъҳоро хондаед?
Дуруст, дар Next Level, чун ман аллакай зикр кардам, мо бо даҳҳо муассиса, дар асл беш
аз 200, аз ҷумла вирусологҳо мукотиба дорем.
Мо мусоҳибаҳо гузаронидем ва ба Институти Роберт Кох ва ҳамаи дигар муассисаҳои ҷаҳон, ки дар ин
соҳа чизе барои гузориш доранд, дархостҳо фиристодем.
Ва ҳама тасдиқ мекунанд, ки дар намунаҳои солим ягон назорати манфӣ вуҷуд надорад, ки дар секвенсияи геном умуман
ягон назорати манфӣ нест. Пас онҳо комилан вуҷуд надоранд.
Ин ки таҷрибаҳои сироятӣ, масалан, аз сабаби меъёрҳои ахлоқӣ гузаронида намешаванд, танҳо як
баҳонаи бардурӯғ аст, ки ҳамчун ҳимоят истифода мешавад.
Шумо метавонед ҳамин корро бо ҳайвонот ҳам анҷом диҳед, чун ҳамеша бо ваксинаҳо ва дигар доруҳо мекунед, аммо аҷиб
аст, ки дар ин ҷо аз ахлоқ ҳамчун далел истифода мешавад.
Пас шумо танҳо кӯшиш мекунед, ки худро аз ин зиддиятҳо ҳифз кунед, ва мушоҳидагари бодиққат ё ҳатто шахси бо
тафаккури илмӣ зуд мефаҳмад, ки дар ин далелҳои илмӣ ва ин муносибати сабабу оқибат мушкилоти бузург вуҷуд доранд.
Ва барои бозгашт ба ин тасвирҳо ва ин сохторҳо.
Як кори бузург аз Карлхайниз Людтке аз Институти Макс Планк оид ба таърихи илм вуҷуд дорад.
Ӯ таърихи аввали вирусологияро омӯхтааст ва ба хулосае расидааст, ки ин тасвирҳо мушкилоти бузург эҷод мекунанд, зеро онҳо
тасвирҳои оптикӣ аз микроскоп нестанд, чунон ки мо онҳоро мешиносем, балки дар асл онҳо умуман тасвир нестанд.
Инҷо аз микроскопи электронӣ истифода мешавад.
Намунаҳое, ки дар ин микроскопи электронӣ, дар камераи вакуумӣ ҷойгир карда мешаванд, бояд бо эҳтиёти калон муносибат шаванд.
Масалан, онҳо бояд бо металл пӯшонида шаванд, то ки барқро гузаронанд, ва сипас онҳоро бояд ях карда ё
байни ду табақ шиша бо смолаи эпоксидӣ маҳкам кард.
Ин ба ин бофта фишори хеле зиёд аст, ки аллакай онро зери фишор мегузорад ва метавонад боис ба тағйирот гардад.
Карлхайц Людтке аз Институти Макс Планк низ қайд кардааст, ки мушкилоти бузург вуҷуд доранд, ки артефактҳо
ба вуҷуд меоянд – дар илм онҳоро ҳамин тавр меноманд.
Артефактҳо натиҷаҳо ё сохторҳое ҳастанд, ки танҳо дар натиҷаи шароити таҷрибавӣ ба вуҷуд меоянд.
Ва инҳо тасвир нестанд, балки ҷараёнҳои барқӣ мебошанд, ки компютер онҳоро табдил дода, сипас, метавон
гуфт, онҳоро ба таври математикӣ ба тасвир табдил медиҳад.
Ва ин мушкили дигар аст. Ин маънои онро дорад, ки дар беҳтарин ҳолат мо бо далелҳои ғайримустақим сарукор
дорем, аммо ҳеҷ гоҳ бо далелҳои мустақим рӯбарӯ намешавем.
Шоҳиди мустақим чунин хоҳад буд: ман як шахси бемор дорам, ман як шахси солим дорам, ман онҳоро ба ҳам
меорам, ӯ шахси дигарро сироят мекунад ва бемор мешавад.
Ман луоб ё луобпардаро аз шахси бемор мегирам, он луобпардаро ба шахси солим медиҳам ва он шахс бемор мешавад.
Ин далели мустақим мебуд. Дар вирусология чунин ҳеҷ гоҳ рух намедиҳад.
Агар шумо ин корро кунед, он кор намекунад. Ва ин интиқоди асосӣ аз тамоми масъала аст.
Пас, биёед натиҷаро ҷамъбаст кунем.
Илм ва тадқиқот хуб мебуд, агар муколамаро боз нигоҳ доранд.
Зеро мумкин аст, ки мо зери хатофаҳмиҳои асосӣ қарор дошта бошем, шояд на танҳо дар вирусология, балки дар дигар соҳаҳо низ.
Ва ин, тавре ки шумо таъкид мекунед, асосҳои илмро вайрон мекунад. Бале, дар ниҳоят онро ба абсурдӣ мерасонад.
Ва ин, албатта, ҳолатест, ки мо намехоҳем дар он қарор гирем, ҳолате, ки мо ба замонҳои торик бармегардем,
вақте ки чизҳоро воқеан наметавон бо итминон исбот кард.
Ҷаноби Ҳаберланд, ташаккур барои суҳбат бо мо.
Ман шавқ дорам бинам, ки тамошобинон дар ин бора чӣ мегӯянд.
Kla.TV овозҳои мухолифи бецензурро пешкаш мекунад, то мо бифаҳмем, ки чӣ воқеист. Ташаккури зиёд.
Бале, боз барои ин имконият ташаккур. Ман фикр мекунам, ки ин бениҳоят муҳим аст.
Бисёре аз тамошобинон бешубҳа дар бораи ин мавзӯъ чизе шунидаанд, аммо аксарият албатта нашунидаанд.
Ва, чун аллакай гуфтам, дар назди омма дар бораи ин мавзӯъ сӯҳбат кардан бениҳоят душвор аст.
Асосан, вақте ки шумо мехоҳед дар бораи ин мавзӯъ сӯҳбат кунед, дар ҳама ҷо танҳо радҷавоб мегиред.
Пас, одилона аст гуфт, ки кӯшишҳо барои саркӯб кардани ин маълумот анҷом дода мешаванд.
Ва ман тамошобинонро даъват мекунам, ки ҳамаи изҳороти маро дар вебсайти мо wissen-neu-gedacht.de санҷанд.
Мо бисёр нашрияҳоро бо тамоми мукотибот ва ҳамаи манбаъҳо, инчунин бисёр мурофиаҳои додгоҳӣ дар ин соҳа ошкор кардаем.
Ва ҳа, мо инчунин барномае дорем бо номи Nexiqa (https://nexiqa.com/), ки дар он шумо метавонед ҳамаи ин
мавзӯъҳоро бо истифода аз усули «савол ва ҷавоб»-и ChatGPT омӯхта, ва ҳамаи ин нашрияҳои вирусологиро бо кӯмак мутолиа кунед.
Чӣ тавр метавонам аз нашр дақиқ фаҳмам, ки илм нодида гирифта шудааст, вайрон шудааст ё
ҳатто дар мукотиба бо вирусологҳо ва ғайра?
Пас шумо дар он ҷо бисёр маълумот мегиред.
Хуб, пас ин ба тамошобинон вобаста аст, ки худашон далелҳоро санҷанд ва аз шумо савол кунанд. Ташаккури зиёд.
Ман низ ташаккур мекунам.