Na ebandeli ya pandemi ya coronavirus, ezalaki na masolo ebele na bazulunalo oyo ezalaki kolela kozanga ya mangwele oyo
ebongi mpe, na mbala moko, kopesa elikya ete ekokela noki.
Ata soki coronavirus ezali mpenza lolenge moko ya grippe oyo euti na ba coronavirus oyo eyebani,
bosaleli ya nkisi ya ndunda eboyamaki banda na ebandeli.
Balobelaki te makambo ya Echinacea purpurea, Artemisia annua, Pelargonium mpe Cistus incanus oyo ebundisaka ba
virus, elendisaka bokengi ya nzoto mpe ekitisaka kovimba.
Banzete oyo nyonso esalelamaka banda bankama ya bambula na nkisi ya bonkoko mpo na ntina oyo.
Bimɔ́kɔ́ ya bitɔ́kɔ́ mosusu esalaka makambo ebele, mpe ezali likambo ya kokamwa ete ezali na esika te na nkisi ya momeseno.
Rockrose, nkombo na Latin Cistus incanus
Cistus, oyo ekolaka na etuka ya Méditerranée, ezali na ntina mingi mpo na makambo ndenge na ndenge.
Tii to masanga oyo esalami na matiti yango ezali na nguya ya kobimisa pwazɔ na nzoto, ya
kopekisa allergie, ya koboma ba microbes mpe ba virus.
Effet na yango ya antioxydant eleki oyo ya ba vitamines C na E.
Engebene na bizaleli na yango oyo etangami, extrait ya rockrose ekangaka cadmium na mercure mpe esalisaka
mpe mpo na neurodermatite na esika ya ba onguents ya cortisone to ya antibiotique.
Tii esalisaka mpo na kobundisa kovimba na monoko mpe na mongongo, nzoto pɔtɔpɔtɔ na misopo mpe
champignon ya levire oyo babengaka Candida albicans.
Bolukiluki oyo esalemaki na Institut Friedrich Loeffler, na lopitalo Charité ya Berlin mpe na Université ya Münster emonisaki
na bomeki na ba mpuku ete ba mpuku oyo bapemaki nkisi ya cistus liboso ya kozwa mikrobe ya grippe batikalaki na nzoto kolongono,
nzokande basusu bakomaki na bokono makasi to bakufaki.
Mekano na bato mpe elongi.
Na mokolo ya 1 Yuni 2021, Université ya Lübeck ebimisaki mokanda moko oyo emonisaki bokitisi ya pene na
kosila ya motango ya bato bazwami na bokono ya SARS-CoV-2.
Na mobimba, komela ti to biloko ya kolamba na mayi esalaka te ete nzoto ekoma makasi mpe ezali na ba effets secondaires te.
Ndenge nini ezali ete na mikolo oyo bato bazongi lisusu na biloko ya naturel, kasi pene na mobimba
bazali kaka kosalela biloko oyo esalemi na chimie?
Kla.TV elobelaki likambo oyo na mozindo na programɛ "Ba abîme ya kobombama ya bolukiluki na likambo ya kanser".
Tala makambo ya ntina koleka ya mikanda
Libota ya Rockefeller ya Amerika, oyo bapanzi-sango ya minene bamonaka lokola bato ya motema malamu , bazalaki kokamba
90% ya zando mobimba ya mafuta ya Amerika na pene ya mobu 1880.
Pene na mobu 1900, bato ya siansi bamonaki lolenge ya kobimisa bankisi ya simá na petrole mpe
babandaki kosala biloko ya makasi oyo ewutaka na bitɔɛlɔ.
Bango bakokaki kozwa brevet mpe koteka yango na matabisi ya minene. Yango wana, Rockefeller akanisaki
kosala zando ya boteki mpo na biloko ya nkisi ya chimie.
Kasi, bolingo ya ba Américains mpo na nkisi ya naturel mpe ya matiti nde ekangaki ye nzela.
Yango wana boyekoli ya monganga na Amerika etindamaki na nzela oyo Rockefeller alingaki – na makambo ya
minene oyo ememaki mpo na ndenge ya kobɔkɔla minganga:
Biteyelo nyonso oyo teyaki te kolanda "chimie pharmaceutique", elingi koloba "médecine scientifique",
ebúngisaki ndingisa na yango mpe lisungi nyonso ya mosolo.
Biteyelo ya monganga oyo etikali ebungisaki lipanda na bango.
Ba-Américains bandimaki slogan "Pilili mpo na bokono nyonso". Bankisi ya biloko ya zamba ebebisamaki lokumu.
Kaka na mobu 1937, likambo yango mobimba ezongelaki mpo na Eropa – na bilembo ndenge moko.
Na mobimba, ba Rockefeller batiaki mbongo miliyɔ nkama moko ya ba livres (£100 million) na General Education Board mpo na kosukisa
boyekoli ya nkisi ya bonkoko na biteyelo ya monganga ya Amerika mpe mpo na kopesa nzela libela ete kaka nkisi ya ba kompani
ya farmasi nde esalelama na bolukiluki mpe na ba lopitalo.
Na kosala bongo, bakelaki zando monene mpo na biloko ya nkisi ya chimie.
Na tango yango moko, bapesaki bopusi na bolukiluki ya siansi na ndenge batongaki ba iniversite ya lokumu, lopitalo moko
monene ya bolukiluki mpe eteyelo moko ya likolo ya monganga.
Oyo elandi elakisi ndenge bopusi monene na makambo ya monganga na tango wana, na nzela ya kolongola nkisi ya biloko
ya mokili, ezali kokoba kobimisa makama ya minene mpo na monganga ya nkisi ya biloko ya mokili lelo oyo!
Oyo etali mpe Mibeko ya Bilei ya Sika, oyo ebandaki na Union Européenne na 1997 mpe na Suisse na 2017.
Mibeko ya Bilei ya Sika ezali kolobela nini?
Mobeko oyo ya kotɛmɛla ingénierie génétique esalemaki na ebandeli mpo na kopekisa ete biloko ya kolia ya sika,
elingi koloba mbuma mpe ndunda oyo ebongolami na lolenge ya génétique, ekɔta na zando kozanga ndingisa.
Lelo, etuluku oyo ya liboso ezali mpe na kati, na ndakisa, biloko oyo babimisi na ba-insecte to bilei
oyo basalá na lolenge ya sika mpe oyo eyebani te.
Bilei oyo esɛngaka nzela ya mindɔndɔ ya bondimi mpo na kobatela bato na likama ya bilei.
Kasi, ezali na etuluku ya mibale ya bilei oyo ekotaka na nse ya Mobeko ya Bilei ya Sika: bilei ya sika ya bonkoko.
Oyo ezali biloko ya kolia oyo etekamaki te mpo na bato na ndenge ya monene na kati ya Union Européenne kino na mobu 1997,
kasi ezalaki biloko ya kolia na bikolo mosusu banda kala-kala, ndakisa: mbuma ya chia, mbuma ya baobab mpe physalis.
Ata soki bilei oyo ya sika ya bonkoko bazali na nzela ya pete ya kozwa ndingisa, ezali kaka botungisi mpamba.
Kanisá kaka: mbala lelo, batikaki te kolona mbala na Eropa mpe ata basil soki batalelaki yango na mibeko oyo.
Mbongwana oyo ezali na bopusi nini na Suisse?
Mpo na kopesa yo, motali, boyebi ya mozindo na ndenge mitindo oyo esalaka na misala, Kla.TV atunaki Fabian Lötsch, Mokonzi Monene
ya Kräuter Lötsch – Lötsch GmbH, mwa mituna na likambo oyo:
Mongali Lötsch, ozali Mokonzi Monene ya Kräuter Lötsch – Lötsch GmbH. Otɛkaka biloko ya matiti na
Autriche mpe, banda mibu ebele sikoyo, na Suisse mpe.
Lokola toyoki, bino bozwaki déjà mikakatano ya mibeko na Suisse. Bokoki kolimbwela biso yango malamu koleka?
Iyo, na ntango oyo ezali lokola mobembo ya rollercoaster.
Mbula moke eleki, Suisse, to mpe Swissmedic, ezalaki mpe na mokumba ya biloko ya kolia lokola ti ya ngɛngɛ
mpe ti ya nsala, oyo liboso epekisamaki kotekama na bamagazini ya biloko ya bio na Suisse.
Na sima, Suisse endimaki Mobeko ya Bilei ya Sika. Tokozongela nsima mpo na koyeba malamu elingi koloba nini mpenza.
Mpe na ebandeli, yango ezalaki likambo ya mosala mpenza mpo na biso, po na ndenge ya bomoto,
matiti mingi mosusu ezalaki komiteka na pɛtɛɛ.
Kasi sikoyo ebandi, na mibeko mpe mibekelo ya sika oyo ezali kobima mbula na mbula.
Na ndakisa, banda mobu eleki, bapesaki ndingisa te ete matiti ya nsala mpe bafololo ya trefle rouge ezala biloko ya kolia. Sikawa
esengeli kolakisa yango lokola biloko ya kobakisa na bilei.
Yango ekomisaka mpenza mpasi mingi mpo na bakonzi mpe babimisi, lokola mibeko ezali kobongwana ntango nyonso.
Na moboko, ezali boye: Mbula mibale eleki, nsete ezalaki naino bilei.
Na nsima, kompani moko ya nkisi to lobbyiste moko akoya mpe aloba ete matiti ya nsala ezali na makoki ya nkisi.
Bongo, esengeli na yo komonisa polele ete ezali bongo te.
Ezali mwa mpasi mpo na koloba, po bato nyonso bayebi ete nkasi ezali malamu mpo na nzoto, kasi okoki te koloba
yango mpamba, esengeli nde komonisa yango na bilembetele, mpe yango nde ezali mwa mpasi sikoyo.
Esali sikoyo mibu mibale tozali na mikakatano ya makasi na bakonzi ya Suisse, likambo oyo ezali pete te mpo na koyeba ntina
na yango. Tozali na biloko ebele mpenza, koleka nkama mibale.
Likambo oyo esololamaki kaka na niveau ya canton te. Tomemi yango tii na niveau ya federal.
Likambo oyo esololamaki makasi na Suisse. Apotiki nyonso ya canton ayebi ngai na nkombo.
Mpe ɛɛ, lokola nalobaki, ezali mpe mpasi mpo na bakonzi koyeba malamu ndenge mobeko oyo ya Bilei ya Sika esalaka.
Mpe yango wana batindi yango liboso tii na eteni elandi.
Yango elingi koloba ete mibeko oyo esengeli ekobongwanaka mobu na mobu. Makambo nini ya sika ezali na Lisanga ya Mpoto (EU)?
Iyo, ezali mwa pete na Union Européenne koleka na Suisse.
Nalobi ete Lisanga ya Mpoto (UE) sikoyo ezali na Mobeko ya Bilei ya Sika, mpe tosengeli
kotosa yango na bosikisiki mpe kozanga kokakatana.
Na Suisse, makambo ezali mwa ekeseni. Esengeli natyela miso Mobeko ya Bilei ya Sika mpe Kataloge ya Bilei ya Sika.
Nazali na mposa ya liste ya ba ti ya Lingomba ya Ba Ti ya Allemagne, oyo eyebani malamu, sima nazali na mposa ya liste ya
guvɛnɛmá fɛdɛrɛlɛ, mpe na nsima nyonso esengeli kokokanisama. Ndenge nalobaki, ezali likambo ya
mpasi mpenza na Lisanga ya Mpoto (UE) na ntango oyo.
Soki, lokola mobimisi, olingi kobimisa eloko moko na zando – tózwa ndakisa ya matiti ya nsala to ya fololo ya
clover ya ngola – bongo namibongisaka mpo na kobongisa eloko yango mpo na zando mpe kobimisa yango.
Mpe sima ya mobu moko, ezali lokola, tɛlɛmá nanu, yango esalaka lisusu te, ezali na biloko ya
kolongono to mbala mosusu ekoki kozala malamu mpo na nzoto.
Na yango, mitindo ndenge na ndenge ya matiti ya nkisi bazali sikoyo kolongola yango na zando to kotia yango na nse
ya mibeko ya makasi, elingi koloba ete bakoki lisusu koteka yango te lokola biloko oyo ezali 100% ya naturel.
Yango elingi koloba ete soki sikoyo nalingi kotia produit ya horsetail na zando,
esengeli nakomisa yango supplément alimentaire.
Yango elingi koloba kobakisa ebele ya ebende, silisium, vitamine C to biloko mosusu.
Yango elingi koloba ete nabongolaka produit oyo ya 100% naturel mpo nakoka kobongola yango na
eloko ya kobakisa na bilei oyo ekokani na mibeko.
Ndenge nalobaki, ezalaka ntango nyonso pɛtɛɛ te kosala makambo nyonso na mbala moko. Kasi esengeli otikala makasi.
Yango ezali komonana lokola bapekiseli ezali se kobakisama mpo na yo. Okanisi nani azali na
mposa ya kokanga makasi naturopathy mpe homeopathy?
Tokokaki kotala likambo mobimba ya mokili, kasi mpo na sikoyo nakotikala kaka na Lisanga ya Mpoto (UE).
Bongo na mobu 2017, Lisanga ya Minganga ya Allemagne ezwaki mokano ya kosilisa naturopathy mpe
homeopathy. Kasi yango ezali kaka ebandeli ya likambo monene.
Nature ezali na nko kolongono mingi. Okoki te kozwa brevet na matiti, okoki te kosala mbongo na yango. Yango wana, batyaka
mibeko mpo na kopekisa ete batie yango lisusu na zando te.
Na industrie ya nkisi, ezalaka ntango nyonso chimique moko to mibale oyo babakisaka na nkisi.
Na biloko ya mokili, tozali na ebele ya biloko ya ntina oyo esalaka mosala, biloko mosusu ya mosala mpe biloko mosusu ya
bitɔɛlɔ na kati ya produit moko, oyo, lokola nalobaki, ekoki kozwa brevet te ndenge wana.
Longola kaka moko, oyo tokozongela na sima.
Yango ezali likambo ya kosepelisa. Yango ememi biso na motuna: ezali na biloko mosusu oyo sikoyo
ezali lisusu te na Suisse, oyo bopekisami koteka?
Iyo, mpenza ezali na mibeko na ntango oyo. Rockrose ezali moko ya biloko wana.
Sikawa moto moko azwi brevet na yango, elingi koloba ete emonisami ete ezali pɛto. Rose ya cistus ekoki kosalelama kaka
mpo na kolia na bato kowuta na esanga moko mpamba na Grèce.
Bapekisi koteka eloko yango na esanga ya pembeni, na mabele ya monene, na Turquie, na Grèce to na
Albanie. Mbala mosusu mpo ezali na kolongono mingi.
Kasi, ezalaki na matiti mosusu, lokola Artemisia annua, oyo bapesaki ndingisa ya koteka.
Oyo mpe esalelamaki mingi na bato ya Union Européenne. Kasi okoki kosala nyonso olingi.
Ezali na ba kompani ya minene mpe eyebani na Allemagne, lokola Lisanga ya Tea, oyo tolobelaki liboso, oyo bapesaki
mikanda na Lisanga ya Mpoto (EU) mpo na komonisa ete eloko oyo, Artemisia annua to rockrose, ezalaki kosalelama mingi.
Kasi yo ozongisaka kaka, likambo yango mobimba ekotaka yo na motó te.
Artemisia annua epekisami sikoyo kotekama na koleka 70% ya mokili mobimba, na nsima ya pandemi ya coronavirus.
Yango ebebisi misala mingi ya bato mpo na kozwa mosolo.
Ba fabricants na ba producteurs ebele bautaka na Afrika, mpe na mbala moko bakoki lisusu kotinda yango na bapaya te, yango ezali
na makama ebele ya mabe – ata mpe mpo na ba tinktures, oyo lolenge ya kosala yango ezali ndenge moko na oyo ya
ba remèdes ya bafololo ya Bach, oyo endimami na zando.
Banda mobu eleki, batɛlɛmisi biso kotɛka biloko oyo, mpe bakonzi balobi ete ezali kaka eloko ya kobɛba miso.
Kasi, ata soki eloko moko ezali kotungisa yo, yango elingi koloba te ete soki ezali ya solo, esengeli te ezala
na zando. Yango wana, osengeli kolonga mwa mikakatano.
Eza likambo ya kondima te! Tokoki kokuseisa yango na kolobaka ete banzete oyo ezali na makasi ya kobikisa, oyo ekolaka na
zamba mpe ezali na ntalo malamu mpo na moto nyonso, bazali se koboyela bato yango mingi koleka? Tokoki koloba bongo?
Iyo, na suka suka, ezali kaka yango. Nazali kaka kozela bango baloba ete okoki lisusu te kolona mbuma na
ndunda na elanga na yo, mpo ete ezali na ba vitamine mpe ekoki kozala malamu mpo na nzoto.
Ezali likambo ya mpasi mwa moke na ntango oyo. Iyo, esengeli kaka osala makasi ozwa oyo eleki
malamu, lokola na bilei, epai namelaka biloko ya bio.
Ata kuna, bio ezali lisusu bio te. Osengeli kaka komindimisa ete ozwi biloko ya malamu koleka epai
ya nature, mpe yango ezali kaka nature yango moko.
Soki tokokanisi salade ya nkasa oyo ekolisami na bilanga, oyo ezali na miligrama 7 ya vitamine C na kati ya garama 100 ya nkasa
na yango ya kolia, na pissenlit, oyo ezali na 87, mpe na ortie, oyo ezali na miligrama 333 ya vitamine C,
wana tozali mpenza kosala bopanzani ya monene mpenza.
Kasi, esengeli mpenza tóndima ete nkisi ya biloko ya zamba epekisama mobimba te, ndenge moko mpe biloko na yango, mpamba
te soki tosali bongo, ekokani na kopekisa zamba yango moko.
Oyebi soki baninga na yo mosusu ya mosala bazali na ezalela moko na yo mpe bazali na nse ya mibeko ya leta?
Iyo, solo mpenza, nayebi bato mosusu oyo bazalaki na mikakatano ya minene na bakonzi.
Ekómaki na esika ete basukisa misala na bango mpo na ba amande, mpe likambo yango mobimba eumelaki koleka mibu mibale.
Tozali kolobela baamande ya 20 000, 25 000, 30 000 ba francs suisses, oyo kompanyi moke ekoki kofuta na pɛtɛɛ te.
To mpe, moto azali na nguya te mpo ete, lokola mombongo ya moke, maloba na ye ezalaka na ntina mingi
te, mpe ata soki alobi, esɛngaka kaka mbongo mingi:
Makambo ya tribinale, baavoka mpe bongo na bongo, kaka mpo na kozwa esika moke. Ezali
pete te kotikala makasi mpe kobunda na yango.
Mingi mpenza soki omoni ete biloko bizali na zando na ndingisa, mpe na sima baboyi
yango kaka mpo ete ezali kotungisa bato mosusu.
Ee, tika ete ozala na mpiko ya kokoba kobunda na mibeko oyo ezali kopekisa yo. Tolikisi
yo mpiko mpe bolongi mingi na mosala wana.
Ezali na eloko mosusu olingi kokabola na batalani na biso?
Iyo, kotyela moto motema na miso ekangama te, salá bolukiluki na yo moko, tuná mituna.
Ndenge nalobaki, soki ekómi na esika oyo bapekisi yo kosalela matiti na libándá ya ndako na yo moko, wana
esengeli obanda komituna likambo yango mobimba mpe mbala mosusu otalela yango malamumalamu.
Malamu mingi, matondi mingi, Mongombo Lötsch.
Mersi mpe na yo.
Monganga Sonja Reitz alimboli bopusi ya makambo oyo ezali kosalema na Allemagne.
Asalaka mosala lokola monganga ya mayele na monganga ya mobimba, psychothérapie mpe naturopathie na Hamburg banda bambula ebele.
Awa na nse, atangi bantina ndenge na ndenge oyo ezali kosala ete naturopathie ezwa ndingisa na makasi mingi na kati ya monganga:
Mabongwani oyo ezali na bopusi nini na Allemagne?
1. Na bokambi ya Renate Künast, Parti Vert esengaki ete mibeko ya makasi mpenza etiyama mpo na ba suppléments alimentaires na
Parlement ya Allemagne, mingi mingi mpo na kotya ndelo ya likolo ya ekolo mobimba mpo na
ba vitamines na ba minéraux na kati ya biloko.
Esengelaki kosalela toli ya Institut Fédéral ya Évaluation ya Makama (BfR) lokola moboko mpo na kotya ndelo ya sika ya biloko.
Bimeko oyo ezali na nse mpenza na mokili mobimba, mpamba te ezali na mwayene 70–80% na nse ya ndelo ya likolo
koleka na bikolo mosusu, mingi mingi na Union Européenne.
Ata soki likanisi yango endimamaki te, mangomba mosusu ya Allemagne mpe bazali kosala milende
na ngambo yango na niveau ya Union Européenne.
2. Mobeko ya Momekano ya Nkisi epekisaki kotanga nkombo ya matomba ya banzete mpe
mabanga ya ntalo oyo emonanaki banda bikeke ebele.
Bolukiluki na ntina ya mitindo ya matiti ya ntalo malamu mpo na kosalisa bokono ya kanser, mpe bongo na
bongo, ezali kopekisama, soki te mpo epekisami mobimba.
4. Kasi, na bokeseni, biloko oyo ekoki koboma bomoi lokola saRNA to modRNA to ata nkisi ya mawa (antidépresseurs)
endimami kozanga botali ya mozindo, atako matomba na yango ezali polele te to mpe esalaka mabe mingi koleka malamu.
Makambo mingi ya sika oyo Dr Reitz alobeli emonanaka polele na mosala ya bomoi mobimba ya pharmacien Dr
Hans-Martin Hirt mpe na makambo oyo akutanaki na yango na Artemisia annua – bongo, tótalela yango.
Mugwort ya mobu na mobu, nkombo na Latin Artemisia annua
Dr Hans-Martin Hirt atángákí farmasi na Heidelberg.
Sima na yango, asalaki mbula misato na immunologie ya ba virus na Centre Allemand de Recherche sur le Cancer
mpe mbula minei mosusu na centre ya bolukiluki ya lopitalo na pharmacie ya kati ya ndako.
Na expérience wana, akendeki na zamba ya Congo mbula motoba sima ya Congo.
Etuka oyo ezalaki na bato nkóto nkama minei (400,000) mpe ezalaki mpasi mpenza kopesa bato ya maladi nkisi ekoki.
Yango wana ye ná baninga na ye ya mosala basalaki bolukiluki na ndenge ya kobundisa
bamaladi na kosaleláká banzete oyo ekolaka kuna.
Na Allemagne, mwa moke liboso ya mbongwana ya milenɛrɛ, amonaki elona Artemisia annua, oyo ezalaki mpe na nguya ya
kobundisa malaria, bokono oyo emonanaka mingi na Afrika.
Mpo na kokoka kosala bolukiluki ya mozindo na makambo oyo, akelaki lisanga Anamed na mobu 1986.
Sima na yango, Dr. Hirt azwaki makabo ebele, kati na yango uta na bakonzi ya lokumu ya Baden-Württemberg,
Ministère ya Makambo ya Nkita, Ministère ya Bokolongono mpe Ministère ya Leta ya Baden-Württemberg.
Mokano ya makabo ezalaki ya kopesa lisungi mpo ete nkisi ya plante yango ezala pɛtɛɛ
mpo na kozwa mpe na ntalo ya kokita na Afrika.
Na mobu 2002, Dr. Hirt azwaki mbano "Price of Excellency" ya ebongiseli Roll Back Malaria Initiative,
epesamaki na ye na OMS mpo na mosala na ye na Afrika.
Na mobu 2004, azwaki Mbano ya Mokili ya Baden-Württemberg mpe, na mobu 2005, fondation moko ya leta
epesaki ye €20,000 lokola lokumu na yango ya likolo koleka.
Na mibu oyo euti koleka, azwaki mpe €50,000 uta na Ministère ya Leta mpe na Gouvernement Fédéral ya Allemagne mpo
na kokoba mosala oyo ya Groupe Anamed na ɛsti ya Congo.
Ntango Monganga Hirt azalaki naino kozwa lisungi mpo na mosala na ye na Afrika, makambo
ebongwanaki mpe ekomaki mabe mpo na ye na Allemagne.
Likambo ebandaki na lisolo na ye na zulunalo moko ya Allemagne, oyo elobelaki "chimio uta na elanga".
Alobaki ete nkasa ya Artemisia annua ekoki mpe kosalelama mpo na kobikisa kanser. Yango ebendaki likebi ya bakompanyi ya nkisi.
Dr. Hirt azalaki momekani ya makasi mpo na industrie ya nkisi, na ntina ya bolukiluki na ye ya mibu misato na Centre ya Bolukiluki
na likambo ya Kanser, mpe likambo ete Artemisia annua na lolenge na yango ya matiti esengelaki kosalelama mpo na kobikisa
kanser awa na Eropa ezalaki likama oyo ezalaki kopusana.
Industrie ya nkisi ya mboka ekoki naino kondima kobundisa malaria na Afrika na nkisi ya matiti oyo ezali talo te.
Kasi likanisi ete kanser ekokaki kosalisama na ntalo ya pɛpɛlɛ na Eropa na kosaleláká elóna, bato bayambaki yango te. Babimisaki
mibeko ndenge na ndenge mpo na kopekisa likanisi ya Hirt.
Lisusu, na koleka ya bambula, ba nzela ndenge na ndenge ya mibeko oyo ezalaki na mabulu bakangaki yango malembe malembe to
babongolaki ndimbola na yango, mpe yango esalaki ete Dr Martin Hirt afundama na tribinale na 2009 mpe na 2014.
Na mobu 2015, Mongongo Hirt andimaki na likita ya etuka ete kompanyi na ye, ndako ya bobimisi "anamed edition",
ekokaki kopesa bansango na likambo nyonso etali Artemisia annua, kasi ekokaki koteka biloko nyonso ya Artemisia te.
Kompanyi na ye, Teemana, ezali na ndingisa ya koteka biloko ya Artemisia, kasi esengeli
te bakoma na liboke nini basalelaka yango.
Na 2019 mpe na 2022, bango mpe lingomba na bango basambisamaki lisusu, kutu mpo na kokabola matiti na nzela ya
lingomba. Mbala na mbala, amande ezalaki ya motango monene.
Na ntango oyo, mibeko etali kondima mpe kosalela matiti ya nkisi ekómi makasi mingi koleka!
Soki moto alandi nzela ya mobeko oyo esengeli lelo, esengeli liboso kokomisa nkasa nyonso ya nkisi lokola bilei, yango
ekozwa mbula sambo mpe ekosenga kofuta pene ya euro 500 000.
Ekozwa lisusu mbula 13 mosusu mpe pene na miliare 2,4 ya ba euros ya misolo mpo ete nkisi ya matiti endimama lokola nkisi.
Yango ekoki kosalema mpo na industrie ya nkisi, kasi te mpo na ba entreprises ya mike, mpe ezali mpamba
mpenza mpo na matiti oyo bato basalelaka banda kala penza.
Industrie ya nkisi ezali sikoyo kosala mbongo mingi na artemisinin, eloko moko ya Artemisia annua,
mpamba te eloko yango esalelamaka mpe na nkisi ya chimie.
Bosukisi
Bandakisa oyo emonisi polele ete mibeko ya sika na ntina na bokengi ya bilei mpe ya nkisi na Eropa mpe na
Suisse emonani lokola esalemaki mpo na bolamu na biso moko.
Kasi, ezali na bopusi ya bokeseni: industrie ya nkisi ezali kosala matabisi mingi.
Mpe lokola Dr Reitz alobi, na ngonga moko na kolongolama ya nkisi ya biloko ya mokili, bazali kobimisa biloko ya sika ya likama
oyo balingi kotia na biso, na ndakisa na lolenge ya mangwele.
Tokomi na esika oyo bato bazali kotyama na nsé ya dictature ya bokolongono mpe, na ntango moko, na
mibeko ya monganga ya makasi mpe ya likama mingi.
Esengeli kokanga yango mpe bato oyo basalaki yango basengeli komonana!
Esengeli kosala ankɛtɛ na mabongisi ya mibeko oyo epekisaka nkisi ya biloko ya mokili mpe na bato oyo bazali
kozwa matomba na bopekisi wana. Bango bazali na boyokani?
Yango ekoki kolimbola mpo na nini, soki otali uta na libanda, industrie ya nkisi mpe bakonzi ya mibeko
bamonanaka lokola bazali kosala elongo na boyokani ya kokamwa.
Na yango, emonani lokola ekoki kosalema te kosenga lotomo na nkisi ya bilanga, atako mobeko oyo ezali.
Sunga biso tómonisa bato ya mayele mpe réseau na bango na kati ya réseau oyo ya mpasi!
Tosengi bino botinda bansango nyonso ya ntina na Kla.TV to bósunga bituluku na biso ya bolukiluki ya ba bénévoles.