I te tīmatanga o te mate urutā coronavirus, he maha ngā tuhinga i ngā niupepa i pōuri mō te kore o tētahi
werohanga e tika ana, ā, i taua wā tonu, i whakaputa tūmanako kia tere ai tōna whakawhanaketanga.
Ahakoa he momo mate pāwera te korona-huaketo i puta mai i ngā korona-huaketo rongonui, i
whakakorehia te whakamahi rongoā taiao i te tīmatanga.
Kāore i whakahuatia ngā pānga ārai-huaketo, whakakaha-ārai mate, me te ārai-pūhāhā o Echinacea
purpurea, Artemisia annua, Pelargonium me Cistus incanus.
Kua whakamahia ēnei otaota katoa mō ngā rau tau i roto i te rongoā ā-iwi mō ēnei kaupapa.
Ko ētahi o ngā otaota he whānui ā rātou whakamahinga, ā, kāore e taea te whakapono kāore rātou i roto i te rongoā tuku iho.
Ko te rōkarōhi, ingoa Rātini Cistus incanus
Ko Cistus, e tipu ana i te rohe o te Moana-nui-a-Rōpū, he whānui ngā whakamahinga.
He tī, he wai rānei i kohia mai i te otaota, he āhuatanga whakakore pūhā, he ārai
mate pāwera, he ārai huakita, he ārai huaketo.
He nui ake te pānga antioxidant i ngā huāora C me E.
E ai ki ngā āhuatanga kua whakahuatia i runga ake nei, ka herea e te tangohanga o te rockrose te kadimi me te merikūri,
ā, he whai hua hoki ki te neurodermatitis hei whakakapi i ngā kirīmi cortisone, i ngā kirīmi antibiotic rānei.
Ka āwhina te tī ki te whawhai i te pāwera i roto i te waha me te korokoro, i te mate puku i
roto i ngā puku, me te pūhā huka Candida albicans.
Ngā rangahau i whakahaerehia i te Friedrich Loeffler Institute, i te hōhipera Charité o Berlin, me te Whare Wānanga o Münster, i
whakaatu i roto i ngā whakamātautau ki ngā kiore, i ora tonu ngā kiore i hā i te toenga o te cistus i mua i te pānga o ngā
huakita influenza, engari i tino māuiui, i mate rānei ētahi atu.
Kua angitu hoki ngā whakamātautau ki ngā tāngata.
I te 1 o Pipiri 2021, i whakaputa e Te Whare Wānanga o Lübeck tētahi pepa e whakaatu ana i tētahi
hekenga tata katoa o te reiti pāwera mō SARS-CoV-2.
I te mātāpono, kāore he ārai e puta i te inu tī, i te wai whakamakuku rānei, ā, kāore he pānga taha.
Me pēhea i ēnei rā e huri ana te ahunga ki ngā hua taiao, engari ko ngā hua hanga matū anake e whakamahia tonu ana?
I matapakihia e Kla.TV tēnei i te taipitopito i roto i te hōtaka "Ngā hohonu huna o te rangahau mate pukupuku".
Anei ngā āhuatanga tino hira o ngā tuhinga
Ko te whānau Rockefeller o Amerika, e kīia ana he hunga aroha tangata e ngā pāpāho matua, i whakahaere i
te 90% o te mākete hinu katoa o Amerika i te tau 1880.
I te tau 1900 pea, i kitea e ngā kairangahau me pēhea te whakaputa matū mai i te hinu whenua, ā, ka
tīmata rātou ki te hanga i ngā kai whakahohe otaota.
Ka taea ēnei te rēhita hei pātengi, ā, ka hokona mō te whiwhinga moni nui. Nō reira, i whakamahere a
Rockefeller kia waihanga mākete mō ngā hua rongoā matū.
Heoi, ko te manakohanga o ngā Amerikana ki ngā rongoā taiao me ngā rongoā otaota i aukati i tōna huarahi.
Koinei te take i ārahihia ai ngā rangahau hauora o Amerika ki te huarahi i hiahiatia e
Rockefeller – me ngā hua whānui mō te whakangungu tākuta:
Ngā kura katoa kāore i whakaako i runga i te "kīmia rongoā", arā, te "rongoā pūtaiao", i ngaro ō
rātou whakamanatanga me ngā tautoko pūtea katoa.
I ngaro te rangatiratanga o ngā kura rongoā i toe.
I pāngia ngā Amerikana e te whakataukī 'He pirikara mō ia mate'. I whakaparahāhia ngā rongoā nō te puna taiao.
Mai i te tau 1937, i tū anō te mea katoa mō Īropi – me ngā hua ano.
I te katoa, i haumi e ngā Rockefeller te £100 miriona ki te Poari Mātauranga Whānui kia whakamutua te rangahau rongoā ā-taiao i ngā
kura rongoā o Amerika, ā, kia whakaaetia mō ake tonu atu kia whakamahia anake ngā rongoā
rāhui i roto i ngā rangahau me ngā hōhipera.
Nā rātou i hanga he mākete nui mō ngā hua rongoā matū.
I taua wā anō, nā rātou i whai pānga ki ngā rangahau pūtaiao mā te whakatū i ngā whare wānanga whai mana, tētahi
hōhipera rangahau tino hira, me tētahi kura rongoā rangatira.
E whakaatu ana i raro nei me pēhea te pānga nui o te whakakore i ngā rongoā taiao i taua wā ki te rongoā, ā, e
mau tonu ana ngā pānga kino mō te rongoā taiao i ēnei rā!
Ka pā hoki tēnei ki te Ture Kai Hou, i whakaurua ki te Uniana o Europi i te tau 1997, ā, ki Suīwene i te tau 2017.
He aha ngā mea e kapi ana i te Ture Whakahaere Kai Hou?
I whakatinanahia tuatahi tēnei ture mō te hangarau ira kia aukati i ngā kai hou, arā, ngā hua me ngā huawhenua kua whakarerekētia
ā-ira, kia kaua e tukuna ki te mākete me te kore whakaaetanga.
I tēnei rā, kei roto anō i tēnei kāwai tuatahi, hei tauira, ngā toenga pūmua i tangohia mai i ngā pepeke, me ngā kai i hangaia
mā te whakamahi i tētahi tukanga hou, kāore i te paerewa.
Me whai i tētahi tukanga whakaaetanga matatini ēnei kai kia haumaru ai.
Heoi, he tuarua kāwai kai e taka ana i raro i te Ture Kai Hou: ko ngā kai tuku iho hou.
Ko ēnei he kai kāore i hokona mō te kai a te tangata i roto i te EU kia nui rā anō tae noa ki te tau 1997, engari kua
wāhanga o te kai i ētahi atu whenua o te ao mai i ngā rā o mua, hei tauira, ngā kākano chia, te hua baobab me te physalis.
Ahakoa e whai painga ana ēnei kai tuku iho hou i tētahi tukanga whakaaetanga māmā, he whakararuraru noa iho ēnei.
Me whakaaro noa: kāore ā tātou rīwai i tupu i Uropi, tae noa atu ki te pāsira, e whakaaetia ana
i ēnei rā mēnā ka aromātaihia ki ēnei aratohu.
He aha ngā pānga o ēnei whanaketanga i Switzerland?
Hei whakamārama ki a koe, e te kaititiro, me pēhea e mahi ana ēnei tikanga i te ao tūturu, i ui a Kla.TV ki
a Fabian Lötsch, Tumuaki Matua o Kräuter Lötsch – Lötsch GmbH, ētahi pātai mō tēnei kaupapa:
E te rangatira Lötsch, ko koe te Tumuaki Matua o Kräuter Lötsch – Lötsch GmbH. Ka hokona e koe ngā hua otaota i
Ōtiria, ā, kua maha ngā tau e hokona ana hoki i Huitene.
E ai ki tā mātou i rongo ai, kua pā kē ki a koe ngā pānga ture i Switzerland. Ka taea e koe
te kōrero atu ki a mātou mō ērā atu āhuatanga?
Āe, i tēnei wā he haerenga rororiko.
I ngā tau kua pahure ake nei, ko Switzerland, arā ko Swissmedic, i kawenga hoki mō ngā kai pērā i te tī netere
me te tī horsetail, i mua nei i aukatia kia hokona i ngā toa kai organika o Switzerland.
Nā muri iho, i whakaae a Switzerland ki te Ture Kai Hou. Ka hoki mai tātou ā muri ake nei ki te tino whakamārama he aha tērā.
Ā, i te tuatahi he take tino whaihua tēnei mā mātou, nā te mea, kāore e kore, he maha ake ngā otaota rongoā i wātea noa hei hoko.
Engari ināianei kua tīmata, ā, ia tau ka puta mai ngā tikanga hou me ngā ture hou.
Hei tauira, kāore ngā putiputi o te horsetail me te red clover i whakaaetia hei kai mai i tērā
tau. Me whakamōhio ināianei hei tāpiritanga kai.
Nā tēnei ka tino uaua rawa atu mō ngā mana whakahaere me ngā kaihanga, nā te mea kei te huringa tonu ngā ture.
I te ariā, pērā tēnei: I ngā tau e rua ki muri, he kai tonu te horsetail.
Ka tae mai tētahi kamupene rongoā, tētahi kaiwhakatairanga rānei, ā, ka mea he āhuatanga rongoā tō te horsetail.
Nā, me whakaatu koe i te tino hē o tēnei, arā, kāore i pērā.
He uaua noa iho ki te kī, nā te mea e mōhio ana te katoa he hauora ngā pīpī, engari kāore e taea e koe te kī
noa iho; me whakaatu koe, ā, he uaua tērā i tēnei wā.
Kua rua tau e raru ana mātou ki ngā mana whakahaere o Switzerland, ā, ehara i te mea māmā ki te mārama. He
whānuitanga tino nui ā mātou hua, neke atu i te rua rau.
Ehara tēnei i te mea kua matapakihia anake i te taumata kānati. Kua whakawhiti kōrero mātou ki te kāwanatanga ā-motu.
Kua tautohetia kaha tēnei take i Switzerland. E mōhio ana ngā kai-matū ā-rohe katoa ki tōku ingoa.
Āe, pēnei i taku i kī ai, he uaua hoki ki ngā mana whakahaere kia tino mārama me pēhea te mahi o tēnei ture mō ngā kai hou. Koia
rā te take i whakaroa ai kia tae ki te wāhanga e whai ake nei.
Ko te tikanga ka rereke ngā whakaritenga ā-ture ia tau. He aha ngā whanaketanga i roto i te EU?
Āe, he māmā ake tonu i roto i te EU i Switzerland.
Ka mea ahau kua whai te Uniana o Europi i te Ture Kai Hou, ā me ū mātou ki taua ture kia tino mārō, kia kore he whakarere.
I Switzerland, he rerekē ngā āhuatanga. Me aro tonu ahau ki te Ture Kai Hou me te Rārangi Kai Hou.
Me whiwhi au i te rārangi tī nō Te Rōpū Tī Tiamana, e mōhiotia ana; kātahi ka hiahia au i te rārangi nō te kāwanatanga ā-motu;
ā, me whakataurite katoa ngā mea katoa. E ai ki tāku i kī ai, he take tino uaua tēnei i roto i te Uniana o Europi i tēnei wā.
Mēnā, hei kaihanga, e hiahia ana koe ināianei ki te whakarewa i tētahi hua ki te mākete – hei tauira, ko ngā pua o te
horsetail, o te red clover rānei – ka whakarite ahau i te hua kia rite mō te mākete, ā, ka whakarewahia e au.
Ā, kotahi tau i muri mai, ka mea: "Tū, kāore tērā e mahi ana ināianei; he āhuatanga hauora kei a ia, tērā pea ka whai hauora."
Nō reira, kei te whakakorehia, kei te herea rānei ētahi otaota rerekē, ā, kāore e taea te hokohoko i ēnei hei hua 100% māori.
Ko te tikanga, mēnā e hiahia ana ahau ināianei ki te whakarewa i tētahi hua horsetail ki
te mākete, me huri ahau ki tētahi tāpiri kai.
Ko te tikanga o tēnei, ko te tāpiri i tētahi rahinga nui o te rino, te silicon, te huāora C, me ētahi atu kai.
Ko te tikanga, ka whakarerekē ahau i tēnei hua 100% māori kia taea ai e au te huri hei
tāpiritanga kai e ū ana ki ngā whakaritenga.
E ai ki tāku i kī ai, ehara i te mea māmā tonu te whakahaere i ngā mea katoa. Engari me noho koe kia mataara.
E pērā ana, he nui ake, he nui ake ngā here mōu. Ko wai, ki tō whakaaro, e whai pānga ana ki te
whakaiti haere i te rongoā ā-taiao me te rongoā kāinga?
Ka taea te titiro whānui ā-ao, engari ka ū ahau ki te Uniana o Europi mō tēnei wā.
Nō reira, i te tau 2017, i whakatau te Rōpū Hauora o Tiamana kia whakamutu i te rongoā taiao me te rongoā
kāinga. Engari, he tihi noa iho tērā o te hukapapa.
He tino hauora pea a te taiao. Kāore e taea e koe te rēhita i ngā otaota hei pātengi, kāore hoki e taea e koe te whiwhi
moni i a rātou. Nō reira, ka whakatūria e koe ētahi here ki a rātou kia kore ai e taea e koe te hoko anō i a rātou.
I roto i te ahumahi rongoā, he kotahi, he rua rānei ngā matū ka tāpirihia ki tētahi rongoā.
I roto i te taiao, he maha ngā matū matua e mahi ana, ngā matū tuarua e mahi ana, me ētahi atu matū otaota tuarua kei roto i
tētahi hua kotahi; ā, pēnei i taku kī, kāore e taea te rēhita patent mō ēnei āhua. He kotahi anake te take
motuhake, ā, ka hoki mai tātou ki tērā ā muri ake nei.
He mea whakamīharo, nā tēnei ka tae tātou ki te pātai: kei reira ētahi hua kāore e wātea ana i
Switzerland i tēnei wā, ā, kāore koe e whakaaetia kia hokona?
Āe, kei reira tonu ngā here i tēnei wā. Ko Rockrose tētahi o ēnei hua.
Kua rēhitatia tēnei e tētahi tangata hei patent, arā, kua whakatauria he momo tino mā. Ka taea anake te whakamahi i te rōhi
cistus mō te kai a te tangata i tētahi moutere kotahi i Kariki.
Kua aukatia te hoko o tēnei hua ki te moutere tata, ki te whenua matua, ki Tūki, ki Kariki, ki
Albania rānei. Tērā pea nā te mea he tino hauora rawa.
Heoi, he ētahi atu otaota, pērā i te Artemisia annua, i whakaaetia kia hokona.
I whakamahia whānuitia hoki ēnei e ngā tāngata i te Uniana o Europi. Engari ka taea e koe te mahi i tāu e hiahia ana.
He kamupene nui, he tino mōhiotia hoki i Tiamana, pērā i te Rōpū Tī i whakahuatia e mātou i mua, kua tuku tuhinga ki te
Uniana o Europi e whakaatu ana kua whakamahia whānuitia tēnei hua, arā ko Artemisia annua, e mōhiotia ana ko rockrose.
Engari ka peke noa koe, kāore te katoa o tēnei mea e tau ki tō hinengaro.
Kua aukatia ināianei te hoko o Artemisia annua i te neke atu i te 70% o te ao i muri i te mate urutā o te korona.
Kua whakangaromia e tēnei te tokomaha o ngā oranga mahi.
He maha ngā kaihanga me ngā kaiwhakaputa nō Āwherika, ā, ohorere kāore e taea anō te kaweake, ā, he maha ngā pānga kino – tae
atu ki ngā tinktura, ko tō rātou tukanga hanga he rite ki tērā o ngā rongoā putiputi a Bach, e whakaaetia ana i te mākete.
Mai i tērā tau, kua aukatia mātou ki te hoko i ēnei, ā, e ai ki te mana whakahaere, he mea whakaparahako noa iho ēnei.
Engari ahakoa he mea e whara ana i tō taha, mēnā he mea tika, kei te tika tonu kia hokona i
te mākete. Nō reira, me anga koe ki ētahi ārai.
Kāore e whakapono! Ka taea te whakarapopototanga o tēnei mā te kī, e kī ana, kei te piki haere te aukatinga o
ngā otaota hauora e tipu ana i te taiao, ā, he utu whaitake mō te katoa? Ka taea te kī pēnei?
Āe, koirā tonu te mutunga. Kei te tatari noa ahau kia kī mai rātou kāore e taea e koe te whakatipu hua me ngā huawhenua i tō māra,
nā te mea kei roto i a rātou ngā huāora, ā, tērā pea he hauora.
He āhuatanga uaua tēnei i tēnei wā. Āe, me whakarite noa koe kia whiwhi koe i te mea pai rawa,
pērā i te kai, ā, ka kai au i ngā kai organika.
Ahakoa i reira, kāore te māori e māori ana. Me tino whakarite koe kia whiwhi koe i te mea
pai rawa atu i te taiao, ā, koia tonu te taiao.
Mēnā ka whakataurite ahau i tētahi salāti rau kua whakatō, he 7 miligiramu o te huāora C ia 100 karamu o te wāhanga otaota
ka taea te kai, ki te daisy, he 87 miligiramu, me te pīpī, he 333 miligiramu o te huāora C, kātahi ka piki tino nui tātou.
Heoi, me tino whakarite kia kaua e aukatia katoatia te rongoā ā-taiao, me ōna hua hoki, nā te mea, mēnā
ka pērā, ka rite hoki ki te aukati i te taiao anō.
E mōhio ana koe mēnā kei te rite ētahi atu hoa mahi i tō umanga ki tō āhuatanga, ā, kei raro hoki rātou i ngā here ā-ture?
Āe, tūturu, e mōhio ana au ki ētahi kua raru nui ki ngā mana whakahaere.
I tae ki te wā i tika ai kia mutu rātou i te hokohoko nā ngā whiunga, ā, i roa ake te
tukanga katoa mō te neke atu i te rua tau.
Kei te kōrero mātou mō ngā whiunga moni o te 20,000, 25,000, 30,000 franci Huitene, kāore e
māmā ana ki tētahi kamupene iti te utu i ēnei.
Engari, kāore hoki he mana, nā te mea, he pakihi iti koe, he iti tō kōrero, ā, ahakoa ka kōrero koe, ka puta tonu he utu nui:
Ngā tukanga kōti, ngā rōia me ērā atu, kia whai tūāpapa noa iho. Ehara i te mea māmā kia mau tonu ki te whawhai ki a ia.
Inā koa ka kite koe i ngā hua e mana ana i te mākete, ā, ka aukatihia noa iho nā te mea he tūpoki ki ētahi tāngata.
Kia kaha koe ki te haere tonu ki te whawhai ki ngā here. E hiahia ana mātou kia ū tonu koe, kia angitu hoki koe i tēnei mahi.
He aha anō āu e hiahia ana ki te tiri ki ā mātou kaimātakitaki?
Āe, kaua e whakawhirinaki pōrearea tonu, me rangahau māu anō, me pātai ki ngā mea.
E ai ki tāku i kī ai, mēnā ka tae ki te wā kāore koe e whakaaetia kia whakamahi i ngā otaota i tō ake tomokanga, me
tīmata koe ki te pātai i te katoa o tēnei āhuatanga, ā, tērā pea me tiro hohonu ake koe ki a ia.
He tino pai, ngā mihi nui, e te rangatira Lötsch.
Ngā mihi anō hoki.
E whakamārama ana a Tākuta Sonja Reitz i te pānga o ēnei whanaketanga i Tiamana.
Kua maha ngā tau e mahi ana ia hei tohunga motuhake mō te rongoā whānui, te rongoā hinengaro me te rongoā taiao i Hamburg.
I raro nei, ka rārangi ia i ngā take maha e uaua ake ana te whakaaetanga o te rongoā taiao i roto i te rongoā pūtaiao:
He aha ngā pānga o ēnei whanaketanga i Tiamana?
1. I ārahi a Renate Künast i te Pāti Kākāriki ki te tono kia tino whakahaere i ngā tāpiritanga kai i te Pāremata
Tiamana, otirā kia whakaritea ngā taumata ā-motu mō ngā huāora me ngā matū i roto i ngā hua.
Me whakamahia ngā tūtohutanga a te Federal Institute for Risk Assessment (BfR) hei tūāpapa mō ngā rahinga runga hou.
He tino iti rawa ēnei puta noa i te ao, ā, he 70–80% iho i ngā taumata teitei rawa atu i
ētahi atu whenua, otirā i te Uniana o Europi.
Ahakoa kāore i whakaaetia te tono, kei te whakapau kaha hoki ētahi atu rōpū Tiamana ki
tēnei ahunga i te taumata o te Uniana o Europi.
2. I aukatia e te Ture Whakataetae Rongoā te ingoa o ngā pānga o ngā otaota me ngā kohuke i mōhiotia mō ngā rau tau.
3. Kei te ārai i ngā rangahau mō ngā otaota whai utu whaihua hei rongoā mō te mate pukupuku,
me ērā atu, ā, mēnā kāore rānei e ārai katoa.
4. Hei utu, ka whakaaetia ngā matū e mōrearea ana ki te ora, pērā i te saRNA , te modRNA , tae noa atu ki ngā rongoā
whakaiti pōuri, ahakoa kāore i arotakihia, ahakoa kāore i mārama ō rātou painga, ā, he kino ake pea i te pai.
He maha o ngā whanaketanga i whakahuatia e Dr Reitz ka kitea mārama i roto i ngā mahi a te kaiwhakarato
rongoā, a Dr Hans-Martin Hirt, me ōna wheako ki te Artemisia annua – nō reira, me tirohia tērā.
Pūtaru ā-tau, ingoa Rātini Artemisia annua
I ako a Dr Hans-Martin Hirt i te rongoā ki Heidelberg.
I muri iho, i mahi ia mō te toru tau i te mātai ārai mate huaketo i te Pokapū Rangahau Mate Pukupuku o
Tiamana, ā, mō ētahi atu whā tau i te pokapū rangahau o te hōhipera i te whare rongoā ā-roto.
Nā tēnei wheako, i haere ia ki te ngahere o Kongo i muri i te ono tau i te pakanga o Kongo.
I kapi te rohe kohi wai i te 400,000 tāngata, ā, kāore i taea te whakarato rongoā e tika ana mō te hunga māuiui.
Koia rā te take i rangahau ai ia me ōna hoa mahi me pēhea te whawhai ki ngā mate mā ngā otaota i tipu i reira.
I Hiamana, i mua tata i te hurihanga o te mano tau, i kitea e ia te otaota Artemisia annua, he whai hua
hoki ki te mate malaria, te mate tino noa i Awherika.
Hei āhei ki te rangahau i ēnei i runga i te nui e tika ana, i whakatūria e ia te rōpū Anamed i te tau 1986.
I muri mai, i whiwhi a Dr. Hirt i ngā koha maha, tae atu ki ngā koha nā ngā rangatira o Baden-Württemberg, te Manatū Take
Ōhanga, te Manatū Hauora me te Manatū ā-Rohe o Baden-Württemberg.
Ko te whāinga o ngā koha kia whakarato āwhina, kia wātea wawe, kia utu whaitake hoki te tipu hei rongoā i Āwherika.
I te tau 2002, i whakawhiwhia a Dr Hirt e te WHO ki te tohu 'Price of Excellency' a te
Kaupapa Whakakore Malaria mō āna mahi i Āwherika.
I te tau 2004, i whiwhi ia i te Tohu Ao o Baden-Württemberg, ā, i te tau 2005, i whakawhiwhia ia e tētahi pūtake
ā-motu ki te €20,000 hei tohu whakahonore nui rawa atu.
I ngā tau tata nei, kua whiwhi hoki ia i te €50,000 mai i te Manatū ā-Motu me te Kāwanatanga ā-Motu o Tiamana kia
haere tonu ai tēnei mahi a te rōpū Anamed i te rāwhiti o Kongo.
I a Dr. Hirt e whiwhi tonu ana i te tautoko mō āna mahi i Āwherika, i huri te āhua ki a ia i Tiamana.
Ko tana tuhinga i roto i tētahi niupepa Tiamana mō te 'kemoterapi nō te māra' te take o te hē.
I kī ia ka taea hoki te whakamahi i te otaota Artemisia annua hei rongoā mō te mate
pukupuku. I kukume tēnei i te aro o te umanga rongoā.
Ko Dr. Hirt tētahi kaiwhakataetae kaha mō te umanga rongoā, nā runga i āna toru tau rangahau i te Pokapū Rangahau Mate Pukupuku,
ā, ko te whakamahinga o Artemisia annua i tōna āhua otaota hei rongoā mō te mate
pukupuku i konei i Uropi he tūraru e tata mai ana.
Ka taea tonu e te umanga rongoā ā-rohe te whakaae ki te whawhai i te malaria i Āwherika mā ngā whakarite otaota utu iti.
Engari he tino nui rawa te whakaaro ka taea te rongoā i te mate pukupuku i Uropi mā te otaota utu iti rawa. I
whakamahia ngā momo ture katoa hei aukati i ngā mahere a Hirt.
Hei tāpiri, i roto i ngā tau, i āta kati, i whakamāramahia anō rānei ētahi kohao ture, nā reira i
whakapae ki a Dr Martin Hirt i ngā tau 2009 me 2014.
I te tau 2015, i whakaae a Mr Hirt ki te kaunihera ā-rohe, ka taea e tōna kamupene, te whare whakaputa pukapuka "anamed
edition", te tuku pārongo mō ngā mea katoa e pā ana ki te Artemisia annua, engari
kāore e taea e ia te hoko i ngā hua Artemisia.
Kua whakaaetia tōna kamupene, a Teemana, ki te hoko i ngā hua Artemisia, engari me kaua e kīia i
runga i ngā mōkī he aha ngā whakamahinga o aua hua.
I ngā tau 2019 me 2022, i tukuna anō he kerēme ki a ia me tōna karapu, ā, i te mutunga, mō te tuku i te
otaota mā te karapu. Ia wā, i rima ngā nama o ngā whiunga.
I tēnei wā, kua tino pakeke ake ngā ture mō te whakaaetanga me te whakamahinga o ngā otaota rongoā!
Mēnā ka whai i te tikanga ture tika e hiahiatia ana i ēnei rā, me rēhita tuatahi ia otaota rongoā hei kai, ā,
ka roa e whitu tau, ā, ka utu tata ki te 500,000 euro.
Ka roa anō e 13 tau, ā, ko te utu toharite he 2.4 piriona euro kia whakaaetia ai te otaota rongoā hei rongoā.
Ka taea tēnei mō te umanga rongoā, engari kāore e taea e ngā pakihi iti, ā, he tino kore whai take mō ngā otaota
kua tū, kua whakamahia e te hapori mai i ngā rā o mua rawa.
Kei te whiwhi moni nui ināianei te umanga rongoā mā te artemisinin, he wāhanga nō Artemisia annua, nā te mea ka
whakamahia hoki tēnei wāhanga i roto i ngā rongoā matū.
Whakakapi
E whakaatu ana ēnei tauira he mea hanga ngā ture hou mō te haumaru kai me ngā rongoā i Uropi me Huitene hei painga mā tātou.
Heoi, he pānga whakahē ā rātou: ka whai hua nui te umanga rongoā.
Ā, pērā i tā Dr Reitz e kī ana, i te wā e whakakorehia ana ngā rongoā tuku iho, kei te whakawhanakehia ētahi
matū hou e tino mōrearea ana, ā, ka whakamahia ki a tātou, hei tauira, mā ngā werohanga.
Kua tae tātou ki tētahi wā e pāngia ana ngā tāngata whenua e tētahi rangatiratanga hauora, ā, i taua wā anō, e
pāngia ana rātou e ngā tikanga rongoā herea tino mōrearea.
Me aukati tēnei, ā, me whakaatu ngā hunga e kawenga ana!
Me rangahau ngā rōpū pāremata e kawenga ana ki te aukati i ngā rongoā taiao me te hunga e whai
painga ana i ēnei aukatinga. He hononga rānei ā rātou?
Ka whakamārama tērā i te take, i te tirohanga mai i waho, e mahi tahi ana te umanga rongoā me ngā mana
hanga ture i runga i tētahi whakaritenga tino whakahaere.
Nā reira, ahakoa te tūāpapa ture e tū nei, kāore e taea te tono i te tika ki ngā rongoā ā-taiao.
Awhina mai ki te kitea ngā kaiwhakahaere matua me tō rātou whatunga i roto i tēnei whatunga raruraru!
Tēnā tukuna ngā pārongo hira katoa ki a Kla.TV, ki te tautoko rānei i ā mātou rōpū rangahau tūao.