WEBVTT

00:00.312 --> 00:05.905
Tshimolohong ya sewa sa coronavirus, ho ne ho ena le dingolwa tse
ngata tsa dikoranta tse llang ka tlhokeho ya

00:05.905 --> 00:11.617
ente e loketseng, mme ka nako e tshwanang, di fana
ka tshepo ya ntshetsopele ya yona e potlakileng.

00:11.617 --> 00:18.663
Leha coronavirus ha e le hantle e le mofuta oa feberu
e bakoang ke li-coronavirus tse tsebahalang,

00:18.663 --> 00:23.800
tšebeliso ea meriana ea tlhaho e ile ea hanoa ho tloha qalong.

00:23.800 --> 00:31.240
Ho ne ho sa buuoe ka litlamorao tsa Echinacea purpurea, Artemisia
annua, Pelargonium le Cistus incanus tse loantšang vaerase,

00:31.240 --> 00:35.414
tse matlafatsang sesole sa 'mele, le tse loantšang ho ruruha.

00:35.414 --> 00:41.336
Limela tsena kaofela li sebedisitswe ka dilemo tse
makgolo merianeng ya setso bakeng sa merero ena.

00:41.336 --> 00:49.365
Tse ling tsa limela li na le mekhoa e mengata ea tšebeliso, 'me
hoa makatsa hore ebe ha li na sebaka merianeng e tloaelehileng.

00:49.365 --> 00:54.162
Rockrose, lebitso la Selatine Cistus incanus

00:54.162 --> 00:58.318
Cistus, e melang sebakeng sa
Mediterranean, e na le tshebediso e pharalletseng.

00:58.318 --> 01:02.276
Tee kapa moriana o riteloang o entsoeng ka semela
sena o na le matla a ho tlosa chefo 'meleng, a ho

01:02.276 --> 01:05.176
thibela aleji, a ho bolaea libaktheria le livaerase.

01:05.176 --> 01:09.965
Phello ea antioxidant e phahame ho feta ea livithamini C le E.

01:09.965 --> 01:16.404
Ho latela thepa e boletsoeng, motsoako o tsoakiloeng oa rockrose
o tšoara cadmium le mercury hape o sebetsa

01:16.404 --> 01:21.844
hantle khahlanong le neurodermatitis sebakeng
sa litlolo tsa cortisone kapa tsa antibiotic.

01:21.844 --> 01:30.701
Tii e thusa ho loantša ho ruruha molomong le 'metso,
letšollo maleng le hlobo ea khamane ea Candida albicans.

01:30.701 --> 01:37.274
Patlisiso e entsoeng Setsing sa Friedrich Loeffler, sepetleleng
sa Charité sa Berlin le Univesithing ea Münster e bontšitse

01:37.274 --> 01:42.671
litekong ka litoeba hore litoeba tse hōlileng motsoako oa cistus
pele li tšoaetsoa ke libaktheria tsa

01:42.671 --> 01:48.701
influenza li ile tsa lula li phetse hantle, ha tse
ling li ile tsa kula haholo kapa tsa shoa.

01:48.701 --> 01:51.536
Liteko ka batho le tsona li atlehile.

01:51.536 --> 01:59.031
Ka la 1 Phuptjane 2021, Univesithi ea Lübeck e
phatlalalitse pampiri e bontšang phokotseho e

01:59.031 --> 02:03.371
batlang e feletse sekhahla sa tšoaetso ea SARS-CoV-2.

02:03.371 --> 02:11.540
Ka tšimoloho, ho noa tee kapa metsoako e phehiloeng ha ho
bake hore 'mele o itšireletse 'me ha ho na litla-morao.

02:11.540 --> 02:18.107
Ho tla jwang hore mehleng ena ho be le mokgwa wa ho kgutlela
dihlahisweng tsa tlhaho, empa hoo e ka bang ka ho kgetheha

02:18.107 --> 02:22.169
ho ntse ho sebediswa dihlahiswa tse entsweng ka dikhemikhale?

02:22.169 --> 02:29.973
Kla.TV e buisane ka sena ka botlalo lenaneong
"Lidikadikwe tse patehileng tsa dipatlisiso tsa kankere".

02:29.973 --> 02:34.164
Mona ke lintlha tsa bohlokoahali tsa litokomane

02:34.164 --> 02:42.534
Lelapa la Maamerika la Rockefeller, le nkoang e le bafani
ho ea ka mecha ea phatlalatso e ka sehloohong, le ne le

02:42.534 --> 02:47.961
laola 90% ea 'maraka oohle oa oli oa US hoo e ka bang ka 1880.

02:47.961 --> 02:54.519
Hoo e ka bang ka 1900, borasaense ba ile ba sibolla
mokhoa oa ho hlahisa lik'hemik'hale ho tsoa peterole 'me

02:54.519 --> 02:58.717
ba qala ho etsa metsoako e sebetsang e tsoang limeleng.

02:58.717 --> 03:05.768
Tsena li ne li ka fuoa tokelo ea molao 'me tsa rekisoa ka
phaello e kholo. Ka hona, Rockefeller o ile a rera ho

03:05.768 --> 03:09.879
theha 'maraka oa lihlahisoa tsa meriana tsa lik'hemik'hale.

03:09.879 --> 03:17.082
Leha ho le jwalo, kgetho ya Maamerika ya
meriana ya tlhaho le ya ditlama e ile ya mo sitisa.

03:17.082 --> 03:24.215
Ke ka lebaka lena lithuto tsa bongaka tsa Amerika li ileng
tsa tsamaisoa tseleng eo Rockefeller a neng a e batla – ka

03:24.215 --> 03:27.956
litlamorao tse pharaletseng bakeng sa koetliso ea lingaka:

03:27.956 --> 03:34.580
Dikolo tsohle tse neng di sa rutele ho ya ka "khemistri
ya meriana", ke hore, "phekolo ya saense", di ile tsa

03:34.580 --> 03:39.110
amohuwa tumello ya tsona le tshehetso yohle ya ditjhelete.

03:39.110 --> 03:43.929
Dikolo tsa bongaka tse setseng di ile
tsa lahlehelwa ke boipuso ba tsona.

03:43.929 --> 03:49.859
Maamerika a ile a susumetsoa ke lepetjo le
reng "Pilisi bakeng sa bokulo bo bong le bo

03:49.859 --> 03:53.544
bong". Meriana ea tlhaho e ile ea nyenyefatsoa.

03:53.544 --> 04:00.628
Hona ka 1937, tsohle li ile tsa ipheta
hape ho Europe – ka liphello tse tšoanang.

04:00.628 --> 04:09.756
Ka kakaretso, ba ha Rockefeller ba ile ba tsetela £100 milione ho
Boto ea Thuto e Akaretsang ho felisa lithuto tsa meriana ea tlhaho

04:09.756 --> 04:19.385
likolong tsa bongaka tsa Amerika le ho etsa hore ka ho sa feleng
ho sebelisoe feela meriana ea lifeme lithutong le lipetlele.

04:19.385 --> 04:25.039
Ka ho etsa jwalo, ba ile ba theha mmaraka o
moholohadi bakeng sa dihlahiswa tsa bongaka tsa dikhemikhale.

04:25.039 --> 04:31.889
Ka nako e tšoanang, ba ile ba susumetsa lipatlisiso tsa saense ka
ho theha liunivesithi tse nang le tšusumetso e

04:31.889 --> 04:38.122
kholo, sepetlele sa lipatlisiso sa bohlokoa
haholo le sekolo sa bongaka sa maemo a holimo.

04:38.122 --> 04:45.326
Se latelang se bontsha kamoo tshusumetso e kgolo ya
ho fedisa meriana ya tlhaho mehleng eo e ntseng e na

04:45.326 --> 04:49.488
le ditlamorao tse mpe hodima meriana ya tlhaho kajeno!

04:49.488 --> 05:00.426
Sena se sebetsa hape mabapi le Molaoana oa Lijo tse
Ncha, o ileng oa hlahisoa EU ka 1997 le Switzerland ka 2017.

05:00.426 --> 05:05.165
Molaoana oa Lijo tse Ncha o akaretsa eng?

05:05.165 --> 05:11.356
Molao ona o kgahlanong le boenjiniere ba dijini o qalilwe ho
thibela hore dijo tse ntjha, e leng

05:11.356 --> 05:17.670
ditholwana le meroho e fetotsweng dijining, di se
ke tsa kenngwa mmarakeng ntle le tumello.

05:17.670 --> 05:24.374
Kajeno, sehlopha sena sa pele se boetse se kenyeletsa,
mohlala, metsoako ea protheine e tsoang ho likokoanyana kapa

05:24.374 --> 05:28.740
lijo tse hlahisitsoeng ka mokhoa o mocha, o sa tloaelehang.

05:28.740 --> 05:36.292
Lijo tsena li hloka tshebetso e rarahaneng
ya tumello ho netefatsa polokeho ya lijo.

05:36.292 --> 05:45.247
Leha ho le jwalo, ho na le sehlopha sa bobedi sa dijo tse
welang tlasa Molao wa Dijo tse Ntjha: dijo tsa setso tse ntjha.

05:45.247 --> 05:54.522
Tsena ke lijo tse neng li sa rekisoe bakeng sa tšebeliso ea batho
ka tekanyo e kholo EU ho fihlela ka 1997, empa esale e le

05:54.522 --> 06:04.317
karolo ea lijo lik'honthinenteng tse ling ho tloha khale-khale,
mohlala, peo ea chia, tholoana ea baobab le physalis.

06:04.317 --> 06:13.557
Leha dijo tsena tse ntjha tsa setso di rua molemo ho tswa
tsamaisong e nolofaditsweng ya tumello, ke tshwenyo feela.

06:13.557 --> 06:19.466
Ak'u nahane feela: litapole tsa rona tse lengoa
Europe esita le basil li ne li ke ke tsa

06:19.466 --> 06:24.256
lumelloa haeba li ne li lekanyetsoa ka litataiso tsena.

06:24.256 --> 06:29.055
Liphetoho tsena li na le tšusumetso efe Switzerland?

06:29.055 --> 06:35.354
Ho o fa, wena moshebelli, temohisiso ya kamoo mehato ena e
sebetsang kateng, Kla.TV e botsitse Fabian

06:35.354 --> 06:43.325
Lötsch, Motsamaisi e Moholo wa Kräuter Lötsch –
Lötsch GmbH, dipotso tse mmalwa mabapi le taba ena:

06:43.325 --> 06:48.326
Monghadi Lötsch, o Mookamedi e Moholo wa Kräuter Lötsch –
Lötsch GmbH. O rekisa dihlahiswa tsa ditlama naheng ya Austria

06:48.326 --> 06:51.207
mme, ka dilemo tse mmalwa jwale, le naheng ya Switzerland.

06:51.207 --> 06:57.142
Joalokaha re utloile, le se le bile le litlamorao tsa
taolo Switzerland. Na le ka re bolella ho eketsehileng ka seo?

06:57.142 --> 07:00.593
E, hona jwale ke leeto le nang le mekoallo le theohong.

07:00.593 --> 07:06.803
Lilemong tse 'maloa tse fetileng, Switzerland, kapa ho e-na le
hoo Swissmedic, e ne e boetse e ikarabella bakeng sa lijo tse

07:06.803 --> 07:13.572
kang tee ea motsu le tee ea lehahabi, tseo pele li neng li
thibetsoe ho rekisoa mabenkeleng a lijo tsa tlhaho Switzerland.

07:13.572 --> 07:22.196
Eaba Switzerland e amohela Molao oa Lijo tse Ncha. Re
tla khutlela ho hlakisa hore na o hlile o reng hamorao.

07:22.196 --> 07:26.161
Mme qalong e ne e le taba e sebetsang haholo ho
rona, hobane ka tlhaho ditlama tse ngata

07:26.161 --> 07:28.529
haholo di ne di fumaneha habonolo hore di ka rekwa.

07:28.529 --> 07:33.570
Empa jwale ho se ho qala, ka melao le
melawana e metjha e tlang selemo se seng le se seng.

07:33.570 --> 07:39.385
Ka mohlala, lipalesa tsa horsetail le red clover ha li sa
lumelloa e le lijo ho tloha selemong se fetileng. Hona

07:39.385 --> 07:43.079
joale li tlameha ho phatlalatsoa e le litlatsetso tsa lijo.

07:43.079 --> 07:52.275
Sena ka tlhaho se etsa hore ho be thata haholo-holo bakeng sa
ba boholong, hammoho le bahlahisi, kaha melao e lula e fetoha.

07:52.275 --> 07:57.194
Mohlomong, ho shebahala tjena: Lilemong tse peli tse
fetileng, mokokotlo oa pere e ne e ntse e le sejo.

07:57.194 --> 08:02.858
Ebe ho tla k'hamphani e 'ngoe ea meriana kapa 'muelli oa
lithahasello ebe e re mokhoaboi o na le matla

08:02.858 --> 08:08.297
a meriana. Ebe o tla tlameha ho paka hantle
se fapaneng le seo, e leng hore ha ho joalo.

08:08.297 --> 08:15.357
Ho batla ho le thata ho bolela, hobane bohle baa tseba hore
sefubelu se a phedisa, empa o ke ke oa mpa oa e bolela feela,

08:15.357 --> 08:18.445
o tlameha ho e paka, 'me hoo ho batla ho le thata hajoale.

08:18.445 --> 08:26.431
Re bile le mathata a tebileng le ba boholong naheng ea Switzerland
ka lilemo tse peli joale, e leng ntho e sa utloahaleng habonolo.

08:26.431 --> 08:30.491
Re na le mefuta e mengata haholo e fetang 200 ea lihlahisoa.

08:30.491 --> 08:37.530
Taba ena ha e so tšohloe feela boemong ba
kantone. Re e isitse boemong ba 'muso oa kopanelo.

08:37.530 --> 08:45.162
Nyeoe ena e phehisitsoe kgang ka matla naheng ya Switzerland.
Ramakhemisi e mong le e mong wa kantone o ntseba ka lebitso.

08:45.162 --> 08:53.847
E, jwalo ka ha ke boletse, ho boetse ho thata ho ba boholong ho
utlwisisa hantle hore na molao ona wa Dijo tse Ntjha o sebetsa

08:53.847 --> 08:59.785
jwang. Ke ka lebaka leo o fetiseditsweng mohatong o latelang.

08:59.785 --> 09:06.894
Seo se bolela hore litlhoko tsa molao lia fetoha
selemo le selemo. Ke lintlafatso life tse teng ho EU?

09:06.894 --> 09:10.809
E, ho bonolo hanyane EU ho feta Switzerland.

09:10.809 --> 09:15.012
Ke re EU joale e na le Molao oa Lijo tse Ncha, 'me
re tlameha ho o latela ka tieo le ntle le mokhelo.

09:15.012 --> 09:18.863
Naheng ea Switzerland, lintho li fapane
hanyane. Ke tlameha ho lula ke shebile Molao oa

09:18.863 --> 09:20.836
Lijo tse Ncha le Khataloko ea Lijo tse Ncha.

09:20.836 --> 09:26.528
Ke hloka lenane la tee ho tsoa Mokhatlong oa Tee oa Jeremane, o
tsebahalang haholo, ebe ke hloka lenane le tsoang

09:26.528 --> 09:32.598
mmusong oa kopanelo, ebe tsohle li tlameha ho bapisoa.
Joalokaha ke boletse, ke taba e thata haholo ka hara EU hajoale.

09:32.598 --> 09:40.251
Haeba, joaloka mohlahisi, o batla ho kenya sehlahiswa mmarakeng –
ha re nke mohlala ka dithunya tsa horsetail

09:40.251 --> 09:46.666
kapa tsa red clover – ke itokisetsa ho lokisa
sehlahiswa bakeng sa mmaraka le ho se kenya.

09:46.666 --> 09:54.834
Mme ebe selemo hamorao, ho thwe: Emela, seo ha se sa sebetsa, se
na le dithuso tsa bophelo bo botle kapa mohlomong se ka phedisa.

09:54.834 --> 10:02.737
Ka lebaka leo, ditlama tse fapaneng jwale di ntse di tloswa
butle-butle kapa di behwa tlasa dithibelo, ho bolelang hore ha di

10:02.737 --> 10:07.526
sa ka ke tsa bapatswa e le dihlahiswa tsa tlhaho ka ho feletseng.

10:07.526 --> 10:13.029
Sena se bolela hore ha nka rata ho kenya
sehlahisoa sa horsetail 'marakeng hona joale, ke ne ke

10:13.029 --> 10:15.777
tla tlameha ho se fetola se tlatsetsang phepo.

10:15.777 --> 10:23.134
Sena se bolela ho eketsa tekanyo e kholo ya
tshepe, silicon, vithamine C kapa metswako e meng.

10:23.134 --> 10:28.939
Sena se bolela hore ke fetola sehlahiswa sena sa
tlhaho ka ho feletseng e le hore nka se fetola se

10:28.939 --> 10:31.755
tlatsetso ya phepo e dumellanang le ditekanyetso.

10:31.755 --> 10:36.706
Jwalokaha ke boletse, ha se kamehla ho leng
bonolo ho etsa dintho tsohle ka nako e le nngwe.

10:36.706 --> 10:40.893
Empa o tlameha ho dula o le malala-a-laotswe.

10:40.893 --> 10:47.010
Hoo ho utloahala eka ke lithibelo tse ntseng li eketseha
ho uena. U nahana hore ke mang ea nang le thahasello ea

10:47.010 --> 10:50.990
ho ntse a fokotsa tšebeliso ea naturopathy le homeopathy?

10:50.990 --> 10:54.406
Re ka sheba ka bophara, lefatshe ka
bophara, empa hajoale ke tla dula feela ho EU.

10:54.406 --> 11:01.313
Kahoo ka 2017, Mokgatlo wa Bongaka wa Jeremane o
ile wa etsa qeto ya ho fedisa naturopathy le

11:01.313 --> 11:05.879
homeopathy. Empa hoo ke qaleho feela ya taba e kgolo.

11:05.879 --> 11:10.682
Mohloli o kanna oa ba o phetse hantle ho feta tekano. Ha o ka ke
oa fumana tokelo ea molao holim'a litlama, ha o ka ke

11:10.682 --> 11:15.510
oa etsa chelete ka tsona. Kahoo o beha lithibelo tse
itseng ho tsona e le hore o se ke oa hlola o li rekisa.

11:15.510 --> 11:22.282
Indastering ea meriana, ho lula ho e-na le lik'hemik'hale
tse le 'ngoe kapa tse peli tse eketsoang merianeng.

11:22.282 --> 11:28.197
Ka tlhaho, re na le mefuta e mengata ea metsoako ea mantlha e
sebetsang, metsoako ea bobeli e sebetsang le lintho tse ling tsa

11:28.197 --> 11:33.783
limela sehlahisoa se le seng, tseo, joalokaha ke boletse, li
ke keng tsa fumana tokelo ea molao ka tsela eo. Ntle le ka

11:33.783 --> 11:36.957
mokhelo o le mong, oo re tlang ho khutlela ho oona hamorao.

11:36.957 --> 11:42.158
Hoo hoa thahasellisa. Seo se re tlisa potsonong: na ho
na le lihlahisoa tseo hajoale li seng li sa fumanehe

11:42.158 --> 11:44.893
Switzerland, tseo le seng le sa lumelloa ho li rekisa?

11:44.893 --> 11:51.586
E, kannete ho na le lithibelo hajoale.
Rockrose ke se seng sa lihlahisoa tse joalo.

11:51.586 --> 11:54.952
Sena se se se filoe tokelo ea molao ke motho e mong, e leng se
bolelang hore se phatlalalitsoe se hloekile.

11:54.952 --> 11:58.844
Lerotholi la cistus le ka sebelisoa feela bakeng sa
tšebeliso ea batho ho tsoa sehlekehlekeng se le seng Greece.

11:58.844 --> 12:05.007
Sehlahisoa sena se thibetsoe ho rekisoa
sehlekehlekeng se haufi, naheng e kholo, Turkey, Greece

12:05.007 --> 12:09.189
kapa Albania. Mohlomong hobane se phelisa haholo.

12:09.189 --> 12:15.236
Leha ho le jwalo, ho na le ditlama tse ding jwalo ka
Artemisia annua, tse neng di dumelletswe ho rekiswa.

12:15.236 --> 12:23.480
Tseo le tsona di neng di sebediswa haholo ke batho
ba EU. Empa o ka etsa eng kapa eng eo o e batlang.

12:23.480 --> 12:29.308
Ho na le lik'hamphani tse kholo, tse tsebahalang Jeremane, tse
kang Mokhatlo oa Tee, oo re buileng ka oona pejana, tse

12:29.308 --> 12:35.564
fane ka litokomane ho EU tse bontšang hore sehlahisoa sena,
Artemisia annua kapa rockrose, se ne se sebelisoa haholo.

12:35.564 --> 12:41.915
Empa o mpa o itlhopholla feela,
taba ena kaofela ha e kene kelellong.

12:41.915 --> 12:49.354
Artemisia annua e se e thibetsoe ho rekisoa karolong
e fetang 70% ea lefatše ka lebaka la seoa sa

12:49.354 --> 12:54.220
coronavirus. Sena se sentse mekhoa e mengata ea boipheliso.

12:54.220 --> 13:01.401
Baetsi le bahlahisi ba bangata ba tsoa Afrika, 'me ka tšohanyetso
ha e sa khona ho romelloa kantle ho naha, e leng se nang le

13:01.401 --> 13:07.778
litlamorao tse ngata tse mpe – ho kenyeletsoa le
li-tincture, tseo mokhoa oa tsona oa tlhahiso o tšoanang le oa

13:07.778 --> 13:11.500
meriana ea lipalesa ea Bach, e leng e molaong 'marakeng.

13:11.500 --> 13:17.986
Ho tloha selemong se fetileng, re thibetsoe ho rekisa
tsena, 'me bolaodi bo re ke ntho e nyonyehang feela.

13:17.986 --> 13:23.127
Empa leha ntho e le selo se o tshwenyang, seo se ntse se
bolela hore haeba e le molaong, e ntse e le mmarakeng ka

13:23.127 --> 13:25.947
toka. Kahoo o tlameha ho tobana le ditshitiso tse mmalwa.

13:25.947 --> 13:32.883
Ha ho kholoe! Na motho a ka akaretsa sena ka ho re limela tse
nang le matla a phelisang tse melang naheng le

13:32.883 --> 13:38.870
tse theko e tlaase ho bohle li ntse li
haneloa ka ho eketsehileng? Na motho a ka bua joalo?

13:38.870 --> 13:43.761
E, qetellong ke sona seo taba e felelang e le sona. Ke emetse
feela hore ba re ha o sa tla hlola o lema

13:43.761 --> 13:49.683
litholoana le meroho serapeng sa hao hobane li na le
livithamini 'me li ka ba tsa bophelo bo botle.

13:49.683 --> 13:55.509
Boemo bo batla bo le thata hajoale. E, o
tlameha feela ho etsa bonnete ba hore o fumana tse

13:55.509 --> 13:58.800
molemohali, joalo ka lijo, moo ke jang tsa tlhaho.

13:58.800 --> 14:04.434
Le hona moo, tlhaho ha e sa le tlhaho. O tlameha
feela ho etsa bonnete ba hore o fumana se molemo ka ho

14:04.434 --> 14:08.180
fetisisa ho tsoa tlhahong, 'me seo ke tlhaho ka boeona.

14:08.180 --> 14:15.520
Ha ke bapisa salate ea makhasi e lengoa, e nang le limiligramu
tse 7 tsa vithamine C ka ligrama tse 100 tsa karolo ea semela e

14:15.520 --> 14:20.181
jeoang, le daisy, e nang le tse 87, le
nettle, e nang le limiligramu tse 333 tsa

14:20.181 --> 14:23.835
vithamine C, joale re etsa phapang e kholo haholo.

14:23.835 --> 14:30.836
Leha ho le jwalo, re tlameha ho netefatsa hore phekolo ya
tlhaho ha e thibelwe ka ho feletseng, le dihlahiswa tsa yona,

14:30.836 --> 14:35.567
hobane hoo ho ka tshwana le ha re ka thibela tlhaho ka boyona.

14:35.567 --> 14:39.757
Na ua tseba hore na basebetsi-'moho ba bang
mosebetsing oa hau ba maemong a tšoanang le a

14:39.757 --> 14:43.018
hau, 'me le bona ba tlas'a lithibelo tsa semmuso?

14:43.018 --> 14:48.357
E, ruri, ke tseba ba bang ba bileng
le mathata a maholo le ba boholong.

14:48.357 --> 14:53.459
Ho ile ha fihla moo ba ileng ba tlameha ho
kgaola kgwebo ka lebaka la dikotlo, mme

14:53.459 --> 14:57.217
tshebetso yohle e ile ya nka dilemo tse fetang pedi.

14:57.217 --> 15:01.591
Re bua ka litefiso tsa li-franc tsa
Switzerland tse 20,000, 25,000, le 30,000, tseo

15:01.591 --> 15:04.779
k'hamphani e nyane e ke keng ea li khona habonolo.

15:04.779 --> 15:11.062
Kapa ho e-na le hoo, motho o boetse o hloka matla hobane, joaloka
khoebo e nyane, motho ha a na lentsoe le leholo, 'me le ha

15:11.062 --> 15:14.229
a ka ba le lona, kamehla ho hloka litšenyehelo tse phahameng:

15:14.229 --> 15:21.093
Litokomane tsa lekhotla, babuelli ba molao,
joalo-joalo, feela hore o fumane sebaka. Ha ho

15:21.093 --> 15:25.010
bonolo ho lula o falimehile le ho e loantša.

15:25.010 --> 15:33.328
Haholoholo ha o bona dihlahiswa tse molaong mmarakeng
di thibelwa feela hobane di kgopisa batho ba itseng.

15:33.328 --> 15:38.095
Hantle, re o lakaletsa sebete sa ho tswela
pele ho lwantsha dithibelo. Re o lakaletsa

15:38.095 --> 15:41.039
mamello e kgolo le katleho ho etseng jwalo.

15:41.039 --> 15:44.751
Na ho na le letho le leng leo u ka
ratang ho le arolelana le bashebelli ba rona?

15:44.751 --> 15:50.528
E, o se ke wa dula o tshepa ntle le ho
nahana, etsa dipatlisiso tsa hao, botsa dipotso.

15:50.528 --> 15:57.863
Jwalokaha ke boletse, ha ho fihla ntlheng eo o seng o sa dumellwa
ho sebedisa ditlama monyako wa hao, o tlameha

15:57.863 --> 16:04.721
ho qala ho botsa dipotso ka taba ena
kaofela, mme mohlomong le ho e shebisisa haufi-ufi.

16:04.721 --> 16:07.858
Ho lokile haholo, kea leboha haholo, Monghadi Lötsch.

16:07.858 --> 16:10.581
Le wena ke a leboha.

16:10.581 --> 16:15.776
Ngaka Sonja Reitz o hlalosa
tshusumetso ya ntshetsopele ena Jeremane.

16:15.776 --> 16:24.122
O sebeditse e le setsebi sa meriana e akaretsang, kalafo
ya kelello le kalafo ya tlhaho Hamburg ka dilemo tse ngata.

16:24.122 --> 16:28.778
Ka tlase, o thathamisa mabaka a fapaneng a
etsang hore kalafo ea tlhaho e fumane ho ba

16:28.778 --> 16:31.986
thata le ho feta ho amoheleha ho tsa bongaka:

16:31.986 --> 16:37.136
Liphetoho tsena li na le tšusumetso efe Jeremane?

16:37.136 --> 16:46.030
1. E eteletsoe pele ke Renate Künast, Mokha oa Green Party o ile
oa kopa taolo e thata haholo ea litlatsetso tsa lijo

16:46.030 --> 16:54.999
Palamenteng ea Jeremane, haholo-holo maemo a holimo a
naha bakeng sa livithamini le liminerale lihlahisoa.

16:54.999 --> 16:59.965
Ditshisinyo tsa Setsi sa Federale sa Tekolo ya Kotsi
(BfR) di ka be di sebedisitswe e le motheo bakeng

16:59.965 --> 17:03.067
sa ditekanyo tse ntjha tse phahameng ka ho fetisisa.

17:03.067 --> 17:10.060
Li tlase ka tsela e ikhethang lefatšeng ka bophara,
kaha ka kakaretso li ka tlase ka 70–80% ho feta maemo

17:10.060 --> 17:14.239
a holimo-limo linaheng tse ling, haholo-holo tsa EU.

17:14.239 --> 17:23.166
Leha tlhahiso e sa amoheloa, mekha e meng ea Jeremane le
eona e ntse e etsa boikitlaetso nqa ena boemong ba EU.

17:23.166 --> 17:30.102
2. Molao oa Tlholisano ea Meriana o ile oa thibela ho
bolela mabitso a litlamorao tsa limela le liminerale

17:30.102 --> 17:34.547
tse neng li se li hlokometsoe ka lilemo tse makholo.

17:34.547 --> 17:40.528
3. Dipatlisiso tsa dimela tse theko e tlase
bakeng sa phekolo ya kankere, jj. di sitiswa,

17:40.528 --> 17:44.615
haeba e se hore di thibelwa ka ho feletseng.

17:44.615 --> 17:52.814
4. Ho fapana le hoo, lintho tse kotsi bophelong joalo ka saRNA
kapa modRNA kapa esita le meriana e theolang khatello ea

17:52.814 --> 18:02.311
maikutlo li amoheloa ntle le tlhahlobo e tebileng, leha
melemo ea tsona e sa hlake kapa li baka kotsi ho feta molemo.

18:02.311 --> 18:08.914
Bontsi ba ntshetsopele e boletsweng ke Ngaka Reitz bo bonahala ka
ho hlaka mosebetsing wa bophelo bohle wa

18:08.914 --> 18:17.057
rapharmasiti Ngaka Hans-Martin Hirt le maiphihlelong a
hae ka Artemisia annua – kahoo ha re shebeng seo.

18:17.057 --> 18:22.289
Mugwort ea selemo le selemo, lebitso la Latin Artemisia annua

18:22.289 --> 18:26.635
Ngaka Hans-Martin Hirt o ithutetse
mosebetsi oa meriana Heidelberg.

18:26.635 --> 18:31.600
Kamorao ho moo o ile a sebetsa dilemo tse tharo ho tsa thibelo ya
mafu a bakwang ke dikokwanahloko Setsing sa Dipatlisiso tsa

18:31.600 --> 18:37.505
Kankere sa Jeremane, mme a sebetsa dilemo tse ding tse nne setsing
sa dipatlisiso sa sepetlele lefapheng la meriana la ka hare.

18:37.505 --> 18:42.934
Ka boiphihlelo bona, o ile a ya morung wa
Congo dilemo tse tsheletseng kamora Congo.

18:42.934 --> 18:51.613
Sebaka se neng se akaretsa batho ba 400,000, mme ho
ne ho sa kgonehe ho fa bakudi meriana e lekaneng.

18:51.613 --> 18:55.952
Ke ka lebaka leo eena le basebetsi-'moho le eena
ba ileng ba etsa lipatlisiso ka mokhoa oa ho

18:55.952 --> 18:59.088
loantša mafu ba sebelisa limela tse neng li mela moo.

18:59.088 --> 19:05.298
Ha a le Jeremane, nakoana pele selemo sa sekete se fela, o ile a
sibolla semela sa Artemisia annua, se neng

19:05.298 --> 19:10.734
se boetse se sebetsa hantle kgahlanong le
malaria, e leng lefu le atileng haholo Afrika.

19:10.734 --> 19:17.355
E le hore a kgone ho etsa dipatlisiso tse
lekaneng ka tsona, o thehile mokgatlo wa Anamed ka 1986.

19:17.355 --> 19:22.996
Ka mora moo, Ngaka Hirt o ile a fumana menehelo e mengata, ho
kenyeletsa le e tswang ho batho ba maemo a phahameng ba

19:22.996 --> 19:29.243
Baden-Württemberg, Lekala la Ditaba tsa Moruo, Lekala la
Bophelo bo Botle le Lekala la Naha la Baden-Württemberg.

19:29.243 --> 19:40.365
Sepheo sa menehelo e ne e le ho fana ka thuso e le hore semela
se ka fumaneha habonolo le ka theko e tlase e le moriana Afrika.

19:40.365 --> 19:46.504
Ka 2002, Ngaka Hirt o ile a amohela kgau ya
"Price of Excellency" ya Roll Back Malaria Initiative

19:46.504 --> 19:50.489
ho tswa ho WHO bakeng sa mosebetsi wa hae Afrika.

19:50.489 --> 19:56.876
Ka 2004, o ile a fumana Moputso oa Lefatše oa
Baden-Württemberg, mme ka 2005, motheo oa mmuso o ile oa mo fa

19:56.876 --> 20:01.150
€20,000 e le tlhompho ea oona e phahameng ka ho fetisisa.

20:01.150 --> 20:08.486
Lilemong tsa morao tjena, o boetse a amohetse €50,000 ho tsoa
Lekaleng la Naha le Mmuso oa Federale oa Jeremane ho tsoela

20:08.486 --> 20:13.054
pele ka mosebetsi ona oa Sehlopha sa Anamed bochabela ho Congo.

20:13.054 --> 20:21.083
Ha Dr. Hirt a ntse a fumana tšehetso bakeng sa
mosebetsi oa hae Afrika, maemo a ile a mo phetola Jeremane.

20:21.083 --> 20:27.300
Molemo o ne o le ho sengolwa sa hae koranteng ya
Jeremane se buang ka "chemo e tswang serapeng".

20:27.300 --> 20:32.924
O boletse hore semela sa Artemisia annua se ka
sebediswa hape ho phekola kankere. Sena se ile

20:32.924 --> 20:35.987
sa hohela tlhokomelo ya indasteri ya meriana.

20:35.987 --> 20:43.157
Dr. Hirt e ne e le tlhodisani e matla ho indasteri ea meriana ka
lebaka la lilemo tsa hae tse tharo tsa lipatlisiso Setsing sa

20:43.157 --> 20:48.961
Lipatlisiso tsa Kankere, mme taba ea hore Artemisia
annua e le setlama e ne e tla sebelisoa ho phekola

20:48.961 --> 20:52.720
kankere mona Europe e ne e le tšokelo e neng e atamela.

20:52.720 --> 20:56.982
Indasteri ea lehae ea meriana e ntse e ka
amohela ho loantša malaria Afrika ka

20:56.982 --> 21:00.394
litokisetso tse theko e tlaase tse entsoeng ka limela.

21:00.394 --> 21:08.594
Empa mohopolo oa hore mofetše o ka phekoleha ka theko e tlase
haholo Europe ka ho sebelisa semela o ne o sa amohelehe. Ho

21:08.594 --> 21:13.357
ile ha sebelisoa melao e fapaneng ho sitisa tlhahiso ea Hirt.

21:13.357 --> 21:21.705
Ho feta moo, ha dilemo di ntse di feta, mekgwa e fapaneng ya ho
qoba molao e ile ya kwalwa butle-butle kapa ya hlaloswa botjha,

21:21.705 --> 21:26.766
mme sena sa etsa hore Ngaka Martin Hirt a qoswe ka 2009 le 2014.

21:26.766 --> 21:33.997
Ka 2015, Monghadi Hirt o ile a dumellana le lekgotla la setereke
hore khamphani ya hae, ntlo ya kgatiso "anamed edition", e ka

21:33.997 --> 21:39.450
fana ka tlhahisoleseding mabapi le eng kapa eng e
amanang le Artemisia annua, empa e ne e ke ke

21:39.450 --> 21:42.645
ya rekisa dihlahiswa dife kapa dife tsa Artemisia.

21:42.645 --> 21:48.014
Khamphani ea hae, Teemana, e lumelletsoe ho
rekisa lihlahisoa tsa Artemisia, empa sephutheloana ha

21:48.014 --> 21:51.629
sea lokela ho bolela hore na li sebelisetsoa eng.

21:51.629 --> 21:59.977
Ka 2019 le 2022, eena le sehlopha sa hae ba ile ba qoswa hape,
qetellong esita le ka lebaka la ho fana ka setlama

21:59.977 --> 22:09.035
seo ka sehlopha. Nako e 'ngoe le e 'ngoe, litefiso li
ne li le lidolara tse makholo a mahlano kapa ho feta.

22:09.035 --> 22:17.020
Khabareng, molao o amanang le tumello le
tshebediso ya dimela tsa meriana o se o tiisitswe haholo!

22:17.020 --> 22:22.995
Haeba motho a ne a ka latela tsela e nepahetseng ea molao e
hlokahalang kajeno, semela se seng le se seng sa meriana se ne se

22:22.995 --> 22:27.213
tla tlameha ho ngolisetsoa pele e le sejo, e
leng ntho e neng e tla nka lilemo tse supileng

22:27.213 --> 22:30.134
le ho ja chelete e ka bang li-euro tse 500,000.

22:30.134 --> 22:36.172
Ho ne ho tla nka lilemo tse ling tse 13 le
litšenyehelo tse ka karolelano tsa €2.4 bilione

22:36.172 --> 22:40.186
hore semela sa meriana se amoheloe e le moriana.

22:40.186 --> 22:45.681
Sena se a kgonahala bakeng sa indasteri ya meriana, empa eseng
bakeng sa dikgwebo tse nyane, mme ha se na thuso ho

22:45.681 --> 22:52.426
hang bakeng sa ditlama tse seng di thehilwe ka
tieo mme di sebediswa setjhabeng ho tloha kgale-kgale.

22:52.426 --> 22:59.590
Indasteri ea meriana joale e etsa chelete e ngata ka
artemisinin, karolo ea Artemisia annua, kaha karolo

22:59.590 --> 23:04.068
ena e boetse e sebelisoa merianeng ea lik'hemik'hale.

23:04.068 --> 23:06.474
Qetello

23:06.474 --> 23:13.668
Mehlala ena e hlakisa hore melao e mecha e mabapi le
polokeho ya dijo le dithethefatsi Europe le Switzerland

23:13.668 --> 23:17.730
e fana ka maikutlo a hore e etseditswe molemo wa rona.

23:17.730 --> 23:22.339
Leha ho le jwalo, di na le phello e fapaneng:
indasteri ya meriana e etsa phaello e kgolo.

23:22.339 --> 23:28.158
Mme jwalo ka ha Ngaka Reitz a bolela, ka nako e tshwanang le ho
fediswa ha meriana ya tlhaho, ho ntse ho

23:28.158 --> 23:34.150
hlahiswa dintho tse ntjha tse kotsi tse tlang ho
qobellwa ho rona, mohlala ka sebopeho sa meento.

23:34.150 --> 23:40.455
Re fihlile ntlheng eo ho yona baahi ba qobelloang
tlasa puso ya bophelo bo botle, mme ka nako e tshwanang,

23:40.455 --> 23:44.600
ba qobelloa ho nka mehato ya bongaka e kotsi haholo.

23:44.600 --> 23:48.752
Sena se tlameha ho emisoa mme ba ikarabellang ba pepesetsoe!

23:48.752 --> 23:54.313
Makala a ketsamolao a ikarabellang bakeng sa ho
thibela meriana ea tlhaho le ba ruang molemo

23:54.313 --> 23:58.219
lithibelong tsena ba lokela ho fuputsoa. Na ba hokahane?

23:58.219 --> 24:03.151
Seo se ka hlalosa hore na ke hobaneng, ha ho shejoa ka
ntle, indasteri ea meriana le baetsi ba melao ba

24:03.151 --> 24:06.896
bonahala ba sebetsa 'moho ka tsela e hlophisitsoeng ka botlalo.

24:06.896 --> 24:14.943
Ka hona, ho bonahala ho sa kgonehe ho ipolela tokelo ya
meriana ya tlhaho, ho sa natswe motheo wa molao o teng.

24:14.943 --> 24:20.149
Re thuse ho pepesa baqapi ba ka sehloohong ba
morero ona oa sekhukhu le marangrang a bona!

24:20.149 --> 24:24.434
Ka kopo romella tlhahisoleseding efe kapa
efe ya bohlokwa ho Kla.TV kapa o tshehetse

24:24.434 --> 24:26.933
dihlopha tsa rona tsa dipatlisiso tsa baithaopi.
