WEBVTT

00:00.312 --> 00:05.732
Ekuqaleni kobhubhane we-coronavirus, bekukho amanqaku amaninzi
amaphephandaba ekhalaza ngokungabikho

00:05.732 --> 00:11.617
kwesitofu esifanelekileyo kwaye, kwangaxeshanye,
enika ithemba ngophuhliso lwaso olukhawulezayo.

00:11.617 --> 00:18.444
Nangona i-coronavirus ngokwenene iluhlobo
lomkhuhlane obangelwa zii-coronaviruses ezaziwayo,

00:18.444 --> 00:23.800
ukusetyenziswa kweziyobisi zendalo kwakurhoxiswa kwasekuqaleni.

00:23.800 --> 00:28.875
Akukho kukhankanywa ngeziphumo zokulwa iintsholongwane,
zokomeleza amajoni omzimba kunye

00:28.875 --> 00:35.414
nezokunciphisa ukudumba ze-Echinacea purpurea, i-Artemisia
annua, i-Pelargonium kunye ne-Cistus incanus.

00:35.414 --> 00:41.336
Zonke ezi zityalo bezisetyenziswa
iinkulungwane ngenkulungwane kumayeza esintu ngezi njongo.

00:41.336 --> 00:49.365
Ezinye zezityalo zisebenza kwizinto ezininzi, kwaye
akunakuyiqondwa ukuba azinandawo kunyango lwemveli.

00:49.365 --> 00:54.162
I-rockrose, igama lesiLatini Cistus incanus

00:54.162 --> 00:58.318
ICistus, ekhula kwingingqi
yaseMeditera, inokusetyenziswa ngeendlela ezininzi.

00:58.318 --> 01:02.085
Ityuwa okanye umhluzi owenziwe ngesi sityalo unempawu
zokukhupha ityhefu emzimbeni, ezichasene ne-allergy,

01:02.085 --> 01:05.176
ezibulala iintsholongwane neentsholongwane ezibangela imijuluko.

01:05.176 --> 01:09.965
Iphupha le-antioxidant liphezulu kunelo lweevithamini C ne-E.

01:09.965 --> 01:16.226
Ngokufanayo neempawu ezidweliswe ngasentla, isicatshulwa
se-rockrose sibopha i-cadmium ne-mercury kwaye

01:16.226 --> 01:21.844
sisebenza kakuhle nakwi-neurodermatitis
endaweni ye-cortisone okanye amathontsi e-antibiotic.

01:21.844 --> 01:30.701
I-teya inceda ekulweni nokudumba emlonyeni nasemqaleni, isifo
sohudo emathunjini kunye negciwane le-yeast iCandida albicans.

01:30.701 --> 01:37.520
Uphando olwenziwe kwi-Friedrich Loeffler Institute, kwisibhedlele
i-Charité saseBerlin nakwiYunivesithi yaseMünster lubonise

01:37.520 --> 01:44.119
kuvavanyo lweempuku ukuba iimpuku eziphefumle isicatshulwa
se-cistus phambi kokuba zosulelwe yintsholongwane yomkhuhlane

01:44.119 --> 01:48.701
zahlala zisempilweni, ngelixa ezinye zigula kakhulu okanye zafa.

01:48.701 --> 01:51.536
Nolingo olwenziwe ebantwini nalo luyaphumelela.

01:51.536 --> 01:59.492
Ngomhla woku-1 kuJuni 2021, iYunivesithi
yaseLübeck yapapasha iphepha elibonisa ukuncipha okphantse

01:59.492 --> 02:03.371
kwagqibelela kwinqanaba losulelo lwe-SARS-CoV-2.

02:03.371 --> 02:11.540
Ngokomgaqo, ukusela iti okanye imixube yezityalo akubangeli ukuba
umzimba wenze amajoni omeleleyo kwaye akukho ziphumo zimbi.

02:11.540 --> 02:18.029
Kunjani ukuthi kule mihla kukho umkhwa wokubuyela
kwiimveliso zendalo, kodwa phantse kuphela iimveliso

02:18.029 --> 02:22.169
ezenziwe ngeekhemikhali zisaxhaphakile ukusetyenziswa?

02:22.169 --> 02:29.973
I-Kla.TV iye yaxoxa ngale nto ngokweenkcukacha
kwinkqubo ethi "Iingxondorha ezifihlakeleyo zophando lomhlaza".

02:29.973 --> 02:34.164
Nazi ezona nkalo zibalulekileyo zamaxwebhu

02:34.164 --> 02:42.488
Usapho lwaseMelika lakwaRockefeller, oluthathwa
njengabanikeli ngokweendaba eziphambili, lwalulawula i-90%

02:42.488 --> 02:47.961
yentengiso iyonke ye-oyile yase-US malunga nonyaka ka-1880.

02:47.961 --> 02:54.497
Malunga nonyaka ka-1900, izazinzulu zafumanisa
indlela yokuvelisa iikhemikhali kwipetroleum zaza zaqalisa

02:54.497 --> 02:58.717
ukuvelisa izithako ezisebenzayo ezisekelwe kwizityalo.

02:58.717 --> 03:05.654
Ezi zinto zingafumana ilungelo elilodwa lomenzi zize
zithengiswe ngenzuzo enkulu. Ngenxa yoko uRockefeller

03:05.654 --> 03:09.879
waceba ukudala imakethi yeemveliso zonyango eziikhemikhali.

03:09.879 --> 03:17.082
Noko ke, ukukhetha kwabantu baseMelika
amayeza endalo nawokhula kwamthintela.

03:17.082 --> 03:23.753
Yiyo le nto izifundo zonyango zaseMelika zathanjiswa
kwicala elalifunwa nguRockefeller – nto leyo eyaba

03:23.753 --> 03:27.956
neziphumo ezabachaphazela kakhulu uqeqesho lweengcali zonyango:

03:27.956 --> 03:34.198
Zonke izikolo ezazingafundisi ngokwe "khemistri
yamachiza", oko kukuthi "unyango lwenzululwazi",

03:34.198 --> 03:39.110
zalahlekelwa lulwamkelo lwazo kunye nayo yonke inkxaso-mali.

03:39.110 --> 03:43.929
Izikolo zonyango eziseleyo zalahlekelwa kukuzimela kwazo.

03:43.929 --> 03:53.544
Abantu baseMelika baphenjelelwa sisiqubulo esithi
"Ipili yesifo ngasinye". Amayeza endalo agxekwa.

03:53.544 --> 04:00.628
Kwakusele kwangowe-1937, yonke loo nto yaphinda
yenzeka kwakhona eYurophu – neziphumo ezifanayo.

04:00.628 --> 04:09.585
Zizonke, oRockefeller batyala i-£100 yezigidi kwiBhodi yeMfundo
Jikelele ukuze kupheliswe isifundo semithi yendalo kwizikolo

04:09.585 --> 04:19.385
zonyango zaseMelika, kwaye ngokusisigxina kuvunyelwe kuphela
ukusetyenziswa kwamachiza epharmasi kuphando nakwizibhedlele.

04:19.385 --> 04:25.039
Ngokwenza njalo, badala imarike enkulu
yeemveliso zonyango ezineekhemikhali.

04:25.039 --> 04:33.329
Kwangaxeshanye, baphembelela uphando lwenzululwazi ngokuseka
iiyunivesithi ezinempembelelo, isibhedlele sophando esibaluleke

04:33.329 --> 04:38.122
kakhulu, kunye nesikolo sezonyango esikumgangatho ophezulu.

04:38.122 --> 04:45.383
Oku kulandelayo kubonisa indlela impembelelo enkulu kwezonyango
ngelo xesha ngokupheliswa kweziyobisi zendalo eqhubeka

04:45.383 --> 04:49.488
nokuba neziphumo ezimbi kakhulu kunyango lwendalo namhlanje!

04:49.488 --> 05:00.426
Oku kusebenza kananjalo ngokunxulumene noMgaqo-nkqubo
weNovel Food, owaziswa kwi-EU ngo-1997 naseSwitzerland ngo-2017.

05:00.426 --> 05:05.165
Iquka ntoni iMigaqo yokuLawula ukutya okutsha?

05:05.165 --> 05:11.320
Lo mmiselo ochasene nobunjineli bemfuza wawusungulwa ekuqaleni
ukuthintela ukuba ukutya okutsha, oko

05:11.320 --> 05:17.670
kukuthi, iziqhamo nemifuno ezilungisiweyo
ngokwemfuza, kungafakwa kwimarike ngaphandle kwemvume.

05:17.670 --> 05:24.233
Namhlanje, olu luhlu lokuqala lukwaquka, umzekelo,
izicatshulwa ze-protein ezivela kwiinambuzane okanye ukutya

05:24.233 --> 05:28.740
okwenziwe kusetyenziswa inkqubo entsha, engeyiyo eyesiqhelo.

05:28.740 --> 05:36.292
Ezi zinto zokutya zifuna inkqubo
entsonkothileyo yokuvunywa ukuqinisekisa ukhuseleko lokutya.

05:36.292 --> 05:45.247
Noko ke, kukho udidi lwesibini lokutya olungaphantsi
koMgaqo-nkqubo weNovel Food: ukutya kwemveli okutsha.

05:45.247 --> 05:54.829
Oku kukutya okwakungekazange kuthengiswe ngokubanzi ukuba kutyiwe
ngabantu kwi-EU de kwangowe-1997, kodwa bekukudala

05:54.829 --> 06:04.317
kuyinxalenye yokutya kwezinye iinkontileka, umz.
iimbewu ze-chia, isiqhamo se-baobab kunye ne-physalis.

06:04.317 --> 06:13.557
Nangona ezi kukhula zokutya kwemveli zixhamla
kwinkqubo yokuvunywa elula, zisisithukuthezi nje.

06:13.557 --> 06:18.619
Khawucinge nje: iitapile zethu ezikhuliswe
eYurophu, kunye nebasil,

06:18.619 --> 06:24.256
bezingazukuvunyelwa ukuba bezilinganiswa ngokwezi zikhokelo.

06:24.256 --> 06:29.055
Zithini iimpembelelo zolu phuhliso eSwitzerland?

06:29.055 --> 06:37.169
Ukuze sikunike wena, mbonisi, ukuqonda ngendlela la manyathelo
asebenza ngayo ngokwenene, i-Kla.TV ubuze uFabian Lötsch, i-CEO

06:37.169 --> 06:43.325
ye-Kräuter Lötsch – Lötsch GmbH, imibuzo embalwa ngalo mbandela:

06:43.325 --> 06:47.998
Mnu Lötsch, ungumphathi oyintloko we-Kräuter Lötsch –
Lötsch GmbH. Uthengisa iimveliso zezityalo zasehlathini

06:47.998 --> 06:51.207
e-Austria kwaye, kangangeminyaka eliqela ngoku, naseSwitzerland.

06:51.207 --> 06:57.142
Njengoko sele sivile, sele unamava ngeengxaki
zolawulo eSwitzerland. Ungasixelela ngakumbi ngaloo nto?

06:57.142 --> 07:00.593
Ewe, okwangoku kuhamba okwe-rollercoaster.

07:00.593 --> 07:07.231
Kwiminyaka embalwa edlulileyo, iSwitzerland, okanye ngokuthe ngqo
iSwissmedic, yayikwajongene nezinto zokutya ezifana

07:07.231 --> 07:13.572
neti ye-nettle neti ye-horsetail, ezazikhe
zavalwa ukuthengiswa kwiivenkile ze-organic eSwitzerland.

07:13.572 --> 07:22.196
Emva koko iSwitzerland yamkela uMthetho Wokutya
Okutsha. Siza kubuyela kanye kwinto leyo kanye kamva.

07:22.196 --> 07:28.529
Kwaye ekuqaleni loo nto yayiyinto esebenzisekayo kakhulu kuthi,
kuba, ewe kona, amayeza amaninzi ayefumaneka lula ukuba athengwe.

07:28.529 --> 07:33.570
Kodwa ngoku kuqala, ngemithetho
nemimiselo emitsha evelayo nyaka ngamnye.

07:33.570 --> 07:39.111
Umzekelo, iintyatyambo zehorsetail neze-red clover
azivunyelwanga njengezinto zokutya ukusukela kunyaka

07:39.111 --> 07:43.079
ophelileyo. Ngoku kufuneka zichazwe njengezongezelelo zokutya.

07:43.079 --> 07:49.012
Oku ngokwendalo kwenza kube nzima kakhulu,
kakhulu, kumagunya, kunye nabavelisi, njengoko

07:49.012 --> 07:52.275
kukho utshintsho olungapheliyo emthethweni.

07:52.275 --> 07:57.194
Ngokomgaqo, imbonakala ngolu hlobo: Kwiminyaka
emibini eyadlulayo, i-horsetail ibisengumthombo wokutya.

07:57.194 --> 08:04.069
Emva koko kuvela inkampani yamachiza ethile okanye
umlweli wenzuzo, ithi i-horsetail ineziphumo zonyango.

08:04.069 --> 08:08.297
Kuya kufuneka ke ungqine ukuba akunjalo, ukuba ayinjalo.

08:08.297 --> 08:15.130
Kunzima kancinci ukutsho, kuba wonke umntu uyazi ukuba
iinettles zilungile empilweni, kodwa awunakutsho nje,

08:15.130 --> 08:18.445
kufuneka uqinisekise, nto leyo enzima kancinci okwangoku.

08:18.445 --> 08:25.931
Besinengxaki ezinzima kunye namagunya aseSwitzerland
iminyaka emibini ngoku, nto leyo ingekho lula ukuyiqonda.

08:25.931 --> 08:30.491
Sinoluhlu olubanzi kakhulu lweemveliso ezingaphezu kwama-200.

08:30.491 --> 08:37.530
Oku akuxoxwanga kuphela kwinqanaba lesithili.
Sikusa kwinqanaba likarhulumente womdibaniso.

08:37.530 --> 08:45.162
Eli tyala lixoxwe ngamandla eSwitzerland.
Wonke umkhemisi wasekantoni uyandazi ngegama.

08:45.162 --> 08:52.272
Ewe, njengoko benditshilo, kunzima kananjalo kumaGunya ukuqonda
ngokuchanekileyo ukuba lo Mthetho weZokutya

08:52.272 --> 08:59.785
oMtsha usebenza njani. Kwaye yiyo loo nto
uhlehliswe kude kube kwinqanaba elilandelayo.

08:59.785 --> 09:06.894
Oko kuthetha ukuba iimfuno zomthetho
ziyatshintsha unyaka nonyaka. Zithini iinkqubela e-EU?

09:06.894 --> 09:10.809
Ewe, kulula kancinci kwi-EU kunaseSwitzerland.

09:10.809 --> 09:15.012
Ndithi i-EU ngoku inomthetho weNovel Food Act, kwaye
kufuneka siwuthobele ngokungqongqo nangaphandle kokukhetha.

09:15.012 --> 09:20.836
E-Switzerland, izinto zahlukile kancinci. Kufuneka ndihlale
ndijonge uMthetho weNovel Food kunye neKatalogu yeNovel Food.

09:20.836 --> 09:26.729
Ndingadinga uluhlu lweeti oluvela kwi-German Tea Association,
eyaziwayo, emva koko ndingadinga uluhlu oluvela kurhulumente

09:26.729 --> 09:32.598
womanyano, kwaye ke zonke izinto kufuneka zithelekiswe.
Njengoko benditshilo, lo ngumba onzima kakhulu kwi-EU okwangoku.

09:32.598 --> 09:39.649
Ukuba, njengomenzi, ngoku ufuna ukupapasha imveliso kwimarike –
masithi sithathe iintyatyambo ze-horsetail okanye ze-red

09:39.649 --> 09:46.666
clover njengemizekelo – ndiye ndizilungiselele ukulungisa
imveliso ukuze ibe ilungele ukuthengiswa ndize ndiyipapashe.

09:46.666 --> 09:51.241
Kwaye ke emva konyaka, kube ngathi, khawume,
loo nto ayisebenzi ngoku, inezinto

09:51.241 --> 09:54.834
ezilungileyo empilweni okanye isenokuba yimpilontle.

09:54.834 --> 10:02.930
Ngenxa yoko, amayeza ahlukeneyo ngoku ayasuswa kancinci
kancinci okanye abekwe phantsi kwezithintelo, nto leyo ethetha

10:02.930 --> 10:07.526
ukuba akasenakuthengiswa njengeemveliso zendalo nge-100%.

10:07.526 --> 10:12.795
Oku kuthetha ukuba ukuba ngoku ndifuna
ukupapasha imveliso ye-horsetail kwimarike,

10:12.795 --> 10:15.777
kuya kufuneka ndiyenze isongezelelo sesondlo.

10:15.777 --> 10:23.134
Oku kuthetha ukongeza isixa esikhulu sentsimbi,
isilicon, ivithamini C okanye ezinye izithako.

10:23.134 --> 10:28.851
Oku kuthetha ukuba ndiyalungisa le mveliso
yendalo nge-100% ukuze ndikwazi ukuyiguqula ibe

10:28.851 --> 10:31.755
sisincedisi sokutya esihambelana nemigqaliselo.

10:31.755 --> 10:40.893
Njengoko benditshilo, akusoloko kulula
ukulungelelanisa yonke into. Kodwa kufuneka uhlale uphaphile.

10:40.893 --> 10:46.820
Oku kuvakala ngathi kukho izithintelo ezininzi
ngakumbi kuwe. Ucinga ukuba ngubani onomdla

10:46.820 --> 10:50.990
wokuthintela ngakumbi i-naturopathy ne-homeopathy?

10:50.990 --> 10:54.406
Singathatha imbono ebanzi yehlabathi
jikelele, kodwa ndiza kugxila kwi-EU okwangoku.

10:54.406 --> 11:00.837
Ngoko ke ngo-2017, i-German Medical Association
yagqiba ekubeni iphelise i-naturopathy

11:00.837 --> 11:05.879
ne-homeopathy. Kodwa ke, oko sisiqwengana nje sento enkulu.

11:05.879 --> 11:11.935
Indalo mhlawumbi isempilweni kakhulu. Awunakwazi ukufaka
ipatent kwizityalo zemithi, awunakwazi ukwenza imali ngazo.

11:11.935 --> 11:15.510
Ngoko ke ubeka imiqathango ethile kuzo ukuze ungazithengisi.

11:15.510 --> 11:22.282
Kwishishini lamachiza, kusoloko kukho
ikhemikhali enye okanye ezimbini ezifakwa kwichiza.

11:22.282 --> 11:28.089
Kwindalo, ngokwendalo sinobuninzi bezithako eziphambili
ezisebenzayo, izithako zesibini ezisebenzayo kunye nezinto

11:28.089 --> 11:33.743
zesibini zezityalo kwimveliso enye, ezithe, njengoko
benditshilo, azinakufumana ilungelo elilodwa lomenzi ngolo

11:33.743 --> 11:36.957
hlobo. Ngaphandle kwento enye, esiza kubuya kuyo kamva.

11:36.957 --> 11:41.952
Kuyathakazelisa oko. Oko kusizisa kumbuzo:
ingaba zikhona iimveliso ezingasekho ngoku

11:41.952 --> 11:44.893
eSwitzerland, eningasavumelekanga ukuzithengisa?

11:44.893 --> 11:51.586
Ewe, ngenene kukho izithintelo ngoku.
I-Rockrose sesinye seemveliso ezinjalo.

11:51.586 --> 11:56.319
Oku ngoku kupatentiwe ngumntu, nto leyo ethetha ukuba kuchazwe
njengohlobo olumsulwa. IRosi ye-cistus ingasetyenziselwa

11:56.319 --> 11:58.844
kuphela ukutyiwa ngabantu kwisiqithi esinye saseGrisi.

11:58.844 --> 12:04.878
Le mveliso ayivumelekanga ukuba ithengiswe kwisiqithi
esikufuphi, kwilizwekazi, eTurkey, eGrisi okanye

12:04.878 --> 12:09.189
eAlbania. Mhlawumbi kungenxa yokuba isempilweni kakhulu.

12:09.189 --> 12:15.236
Nangona kunjalo, kukho ezinye izityalo zonyango,
ezifana ne-Artemisia annua, ezazivunyelwe ukuba zithengiswe.

12:15.236 --> 12:23.480
Ezo zinto zazikwasetyenziswa kakhulu ngabantu
base-EU. Kodwa ungenza nantoni na oyifunayo.

12:23.480 --> 12:29.280
Kukho iinkampani ezinkulu, ezaziwayo eJamani, ezifana noMbutho
weTi, esikhankanyile ngaphambili, ezingenise

12:29.280 --> 12:35.564
amaxwebhu kwi-EU abonisa ukuba le mveliso, i-Artemisia
annua okanye i-rockrose, yayisetyenziswa ngokubanzi.

12:35.564 --> 12:41.915
Kodwa wena uyaphendula nje, ayikungeni kuwe yonke le nto.

12:41.915 --> 12:49.602
I-Artemisia annua ngoku ayisavunyelwe ukuba ithengiswe
kwiindawo ezingaphezu kwe-70% zehlabathi ngenxa yobhubhane

12:49.602 --> 12:54.220
we-coronavirus. Oku kutshabalalise iindlela ezininzi zokuphila.

12:54.220 --> 13:01.956
Abavelisi nabavelisisi abaninzi bavela e-Afrika, kwaye
ngequbuliso ayisakwazi ukuthunyelwa kumazwe angaphandle, nto leyo

13:01.956 --> 13:07.822
eneziphumo ezininzi ezibi – kuquka
nee-tinctures, inkqubo yokuveliswa kwazo efana neyemithi

13:07.822 --> 13:11.500
yeentyatyambo yakwaBach, evumelekileyo kwimarike.

13:11.500 --> 13:17.986
Ukusukela kunyaka ophelileyo, asivumelekanga ukuba sizithengise
ezi, igunya lisithi ziyinto nje engumonakalo emehlweni.

13:17.986 --> 13:22.941
Kodwa ke, nokuba into iyakukhathaza, oko akuthethi
kuthi ukuba ivumelekile, ayifanelekanga ukuba ibe

13:22.941 --> 13:25.947
kwimarike. Ngoko ke, kufuneka ujongane nemiqobo embalwa.

13:25.947 --> 13:34.459
Akukholeleki! Ingaba singakushwankathela oku ngokuthi
izityalo ezinempilo ezikhula endle nezifikeleleka kumntu

13:34.459 --> 13:38.870
wonke ziyathotywa ngokunyukayo? Ingaba singatsho lonto?

13:38.870 --> 13:44.989
Ewe, yiloo nto kanye ekugqibeleni. Ndimile nje belindele
ukuba bathi awusakwazi ukutyala iziqhamo nemifuno

13:44.989 --> 13:49.683
egadini yakho kuba zineevithamini kwaye zinokuba sempilweni.

13:49.683 --> 13:55.038
Ngumcimbi onzima kancinci okwangoku. Ewe,
kufuneka nje uqinisekise ukuba ufumana okona

13:55.038 --> 13:58.800
kulungileyo, njengokutya, apho nditya okwetyalo-ntumbuluko.

13:58.800 --> 14:04.511
Kwanaphaya, into yendalo ayiseyiyo yendalo.
Kufuneka nje uqinisekise ukuba ufumana okona

14:04.511 --> 14:08.180
kulungileyo kwindalo, kwaye yindalo ngokwayo.

14:08.180 --> 14:14.997
Ukuba ndithelekisa isaladi yamagqabi ekhuliswayo, enee-milligram
ezisi-7 ze-vitamin C kwiigرام ezili-100 zomthombo wokutya

14:14.997 --> 14:20.305
ongenakutyiwa, ne-daisy, enee-87, kunye
ne-nettle, enee-333 ze-milligram ze-vitamin C, ngoko ke

14:20.305 --> 14:23.835
ngokwenene siyatsiba amanyathelo amakhulu kakhulu.

14:23.835 --> 14:30.696
Noko ke, kufuneka siqinisekise ngokwenene ukuba unyango
lwendalo alwalelwa ngokupheleleyo, kwanangeemveliso

14:30.696 --> 14:35.567
zalo, kuba ke ngoko kungathi nalendalo ngokwayo siyayalela.

14:35.567 --> 14:43.018
Uyasazi na ukuba abanye oogxa bakho kwiphulo lenu bakwimeko
efanayo nawe kwaye nabo baphantsi kwezithintelo ezisemthethweni?

14:43.018 --> 14:48.357
Ewe, ngenene, ndiyabazi abanye abaye
baba neengxaki ezinkulu nabeziphathiswa.

14:48.357 --> 14:53.813
Kwafika kwindawo apho kwanyanzeleka ukuba
bayeke ukurhweba ngenxa yezohlwayo, kwaye wonke

14:53.813 --> 14:57.217
lo mcimbi wathatha ngaphezu kweminyaka emibini.

14:57.217 --> 15:04.779
Sithetha ngeethrayiki ze-20,000, 25,000, 30,000 zee-Swiss
franc, inkampani encinci engekho kukwazi ukuzihlawula lula.

15:04.779 --> 15:10.687
Okanye, umntu akabi namandla kuba,
njengosomashishini omncinci, akanazithethe, kwaye

15:10.687 --> 15:14.229
nokuba unazo, kuhlala kubiza iindleko eziphezulu:

15:14.229 --> 15:25.010
Iinkqubo zenkundla, amagqwetha njalo njalo, ukuze nje
ufumane ithuba. Akululanga ukuhlala uxwayile uze ulwe nako.

15:25.010 --> 15:33.328
Ingakumbi xa ubona iimveliso ezisemthethweni kwimarike
zivalwa ngenxa nje yokuba zingqubanayo nabantu abathile.

15:33.328 --> 15:41.039
Ewe, singakunqwenelela isibindi sokuqhubeka ukulwa nezi
zithintelo. Sikunqwenelela ukuzingisa nempumelelo ekwenzeni oko.

15:41.039 --> 15:44.751
Ngaba ikhona enye into ongathanda
ukuyabelana ngayo nababukeli bethu?

15:44.751 --> 15:50.528
Ewe, musa ukusoloko uthemba
ngokungaboni, yenza uphando lwakho, buza imibuzo.

15:50.528 --> 15:59.455
Njengoko benditshilo, ukuba kufika kwimeko apho ungasaqunyanyiswa
ukusebenzisa izityalo zonyango kwisango lakho, kufuneka uqalise

15:59.455 --> 16:04.721
ukuyiphikisa yonke le nto kwaye mhlawumbi uye uyijonge nzulu.

16:04.721 --> 16:07.858
Kulungile kakhulu, enkosi kakhulu, Mnu. Lötsch.

16:07.858 --> 16:10.581
Enkosi nawe.

16:10.581 --> 16:15.776
UGqr Sonja Reitz uchaza impembelelo yolu phuhliso eJamani.

16:15.776 --> 16:24.122
Ube esebenza njengengcali kwezonyango jikelele, unyango
lwengqondo kunye nonyango lwendalo eHamburg iminyaka emininzi.

16:24.122 --> 16:28.696
Ngezantsi, udwelisa izizathu ezahlukeneyo
zokuba kutheni i-naturopathy isifumana

16:28.696 --> 16:31.986
kunzima ngokunyukayo ukwamkelwa kwezonyango:

16:31.986 --> 16:37.136
Zeziphi iziphumo ezenziwa yile nkqubela eJamani?

16:37.136 --> 16:45.692
1. Ikhokelwa nguRenate Künast, iGreen Party ibizele umthetho
ongqongqo kakhulu wezongezelelo zokutya

16:45.692 --> 16:54.999
kwiPalamente yaseJamani, ingakumbi amanqanaba
aphezulu esizwe eevithamini neeminerali kwiimveliso.

16:54.999 --> 16:59.850
Iingcebiso zeFederal Institute for Risk
Assessment (BfR) bekufanele zisetyenziswe

16:59.850 --> 17:03.067
njengesiseko samlinganiselo omtsha ophezulu.

17:03.067 --> 17:09.855
Ezi zinga ziphantsi ngokukhethekileyo kwihlabathi
jikelele, njengoko ngokomyinge ziphantsi nge-70–80%

17:09.855 --> 17:14.239
kumanqanaba aphezulu kwamanye amazwe, ingakumbi kwi-EU.

17:14.239 --> 17:23.166
Nangona isiphakamiso singamkelwanga, amanye amaqela
aseJamani nawo azenza iinzame kweli cala kwinqanaba le-EU.

17:23.166 --> 17:29.668
2. UMthetho Wokhuphiswano Lwamayeza
wawusithintela ukubizwa kweziphumo zezityalo

17:29.668 --> 17:34.547
neeminerali ebeziboniwe iinkulungwane ezininzi.

17:34.547 --> 17:44.615
3. Uphando ngezityalo ezingabizi kakhulu zonyango
lomhlaza, njl., luyathintelwa, ukuba akuthintelwanga kwaphela.

17:44.615 --> 17:52.081
4. Ngokwahlukileyo, izinto eziyingozi ebomini ezifana ne-saRNA
okanye i-modRNA okanye neziyobisi zokuthomalalisa uxinzelelo

17:52.081 --> 17:57.605
lwengqondo zivunyelwa ngaphandle kokuhlolisiswa
okunzulu, nangona iinzuzo zazo zingacacanga

17:57.605 --> 18:02.311
okanye zisenza umonakalo ongaphezulu kunokulungileyo.

18:02.311 --> 18:08.682
Uninzi lophuhliso olukhankanywe nguGqr. Reitz lunokubonwa
ngokucacileyo kumsebenzi wobomi bonke

18:08.682 --> 18:17.057
womkhandi weyeza uGqr. Hans-Martin Hirt nakwamava akhe
nge-Artemisia annua – ngoko ke masijonge oko:

18:17.057 --> 18:22.289
Umhlonyane wonyaka, igama lesiLatini Artemisia annua

18:22.289 --> 18:26.635
UGqr Hans-Martin Hirt wafunda iyeza eHeidelberg.

18:26.635 --> 18:31.637
Emva koko wasebenza iminyaka emithathu kwicandelo le-immunology
yeentsholongwane kwiZiko loPhando lweMhlaza

18:31.637 --> 18:37.505
laseJamani, waza wasebenza eminye iminyaka emine kwiziko
lophando lasesibhedlele kwikhemesti yangaphakathi.

18:37.505 --> 18:42.934
Ngalo mava, waya kwihlathi laseCongo
kwiminyaka emithandathu emva kweCongo.

18:42.934 --> 18:51.613
Indawo ekujoliswe kuyo ibandakanya abantu abangama-400,000
kwaye kwakungenzeki ukunika abagulayo amayeza aneleyo.

18:51.613 --> 18:59.088
Yiyo loo nto yena noogxa bakhe benza uphando malunga
nendlela yokulwa ezi zifo besebenzisa izityalo ezazikhula apho.

18:59.088 --> 19:04.547
Ephindela eJamani, kungekudala phambi kokutshintsha
kwenkulungwane, wafumanisa isityalo

19:04.547 --> 19:10.734
i-Artemisia annua, esasikwasebenza kakuhle nxamnye
nemalariya, esona sifo siqhelekileyo e-Afrika.

19:10.734 --> 19:17.355
Ukuze akwazi ukuphanda ngokwaneleyo
ngazo, waseka umbutho i-Anamed ngo-1986.

19:17.355 --> 19:23.340
U-Gqr. Hirt kamva wafumana iminikelo emininzi, kuquka neyo evela
kubantu abazizityebi baseBaden-Württemberg,

19:23.340 --> 19:29.243
kwiSebe leMicimbi yezoQoqosho, kwiSebe
lezeMpilo kunye neSebe leLizwe laseBaden-Württemberg.

19:29.243 --> 19:40.365
Injongo yemibonelelo ibikukubonelela ngoncedo ukuze eso
sityalo sifumaneke lula kwaye sithengeke njengamayeza e-Afrika.

19:40.365 --> 19:46.016
Ngo-2002, uGqr. Hirt wafumana ibhaso
le-"Price of Excellency" le-Roll Back Malaria

19:46.016 --> 19:50.489
Initiative kwi-WHO ngenxa yomsebenzi wakhe e-Afrika.

19:50.489 --> 19:56.818
Ngo-2004, wafumana iMbasa yeHlabathi
yaseBaden-Württemberg, kwaye ngo-2005, isiseko sikarhulumente

19:56.818 --> 20:01.150
samnika i-€20,000 njengowona wona wona wokuqala waso.

20:01.150 --> 20:08.559
Kwiminyaka yakutshanje, ukwafumene i-€50,000 kwiSebe
likarhulumente nakuRhulumente weManyano waseJamani ukuze

20:08.559 --> 20:13.054
aqhubeke nalo msebenzi weqela le-Anamed empuma yeCongo.

20:13.054 --> 20:21.083
Ngelixa uGqr. Hirt wayesaxhasa umsebenzi wakhe
wase-Afrika, izinto zatshintsha zaba ngokumchasa eJamani.

20:21.083 --> 20:27.300
Utyala belukwisibhalo sakhe kwiphephandaba
laseJamani malunga 'ne-chemo evela egadini'.

20:27.300 --> 20:35.987
Ukhankanyile ukuba isityalo i-Artemisia annua sinokusetyenziselwa
ukunyanga umhlaza. Oku kutsale umdla weshishini lamachiza.

20:35.987 --> 20:43.701
UGqr. Hirt wayengumkhuphisani onzulu kwishishini lamachiza ngenxa
yeminyaka yakhe emithathu yophando kwiZiko loPhando lomhlaza,

20:43.701 --> 20:48.986
kwaye into yokuba iArtemisia annua ikwimo yayo
yendalo yayiza kusetyenziselwa ukunyanga

20:48.986 --> 20:52.720
umhlaza apha eYurophu yayisisisongelo esisondelayo.

20:52.720 --> 21:00.394
Ishishini lamachiza lasekuhlaleni lisengakwazi ukwamkela
ukulwa imalariya e-Afrika ngamayeza asezityalweni angabizi.

21:00.394 --> 21:06.686
Kodwa ingcinga yokuba umhlaza unokunyangwa ngexabiso eliphantsi
kakhulu eYurophu kusetyenziswa isityalo

21:06.686 --> 21:13.357
yayingaphezu kokwamkeleka. Kwaphakanyiswa imithetho
eyahlukeneyo ukuthintela isiphakamiso sikaHirt.

21:13.357 --> 21:19.667
Ngaphezu koko, kule minyaka idlulileyo, izikhewu ezahlukeneyo
zomthetho ziye zavala kancinci kancinci okanye

21:19.667 --> 21:26.766
zafakw' intsingiselo entsha, nto leyo ekhokelele ekubeni
uGqr. Martin Hirt amangalelwe ngo-2009 nango-2014.

21:26.766 --> 21:34.837
Ngo-2015, uMnu Hirt wavumelana nebhunga lengingqi ukuba inkampani
yakhe, indlu yokupapasha i-"anamed edition", inganika

21:34.837 --> 21:42.645
ulwazi ngayo yonke into enxulumene ne-Artemisia annua,
kodwa ayinakuthengisa naziphi na iimveliso ze-Artemisia.

21:42.645 --> 21:48.070
Inkampani yakhe, iTeemana, inemvume
yokuthengisa iimveliso zeArtemisia, kodwa ukupakishwa kwazo

21:48.070 --> 21:51.629
akufuneki kuchaze ukuba zisetyenziselwa ntoni.

21:51.629 --> 22:02.304
Ngo-2019 nango-2022, yena neklabhu yakhe baphinde bangqwalaselwa,
ekugqibeleni kwanokunikezela ngesi sityalo ngeklabhu.

22:02.304 --> 22:09.035
Ngalo lonke ixesha, izohlwayo bezikwizinga lezibini ezintlanu.

22:09.035 --> 22:17.020
Okwangoku, umthetho ongokuvunywa
nokusetyenziswa kwezityalo zonyango uqinile kakhulu!

22:17.020 --> 22:23.139
Ukuba umntu waye kulandela inkqubo esemthethweni efunekayo
namhlanje, isityalo ngasinye esisetyenziswa njengesiyobisi

22:23.139 --> 22:30.134
kwakufuneka siqale sibhaliswe njengesondlo, nto leyo enokuthatha
iminyaka esixhenxe kwaye ibize malunga ne-500,000 yee-euro.

22:30.134 --> 22:36.330
Kwakuzakuthatha eminye iminyaka eli-13 kunye
neendleko ezimaphakathi ze-2.4 yeebhiliyoni zee-euro

22:36.330 --> 22:40.186
ukuze esi sityalo somuthi samkelwe njengamayeza.

22:40.186 --> 22:47.127
Oku kuyenzeka kwishishini lamachiza, kodwa hayi kumashishini
amancinci, kwaye akunantsingiselo kwaphela kwizityalo

22:47.127 --> 22:52.426
zonyango esele zisetyenziswa eluntwini ukususela kudala.

22:52.426 --> 22:59.566
Ishishini lamachiza ngoku lenza imali eninzi
nge-artemisinin, isithako se-Artemisia annua, njengoko esi

22:59.566 --> 23:04.068
sithako sisetyenziswa kwakhona kumayeza eekhemikhali.

23:04.068 --> 23:06.474
Isiphelo

23:06.474 --> 23:12.930
La mizekelo yenza kucace ukuba imithetho emitsha
yokhuseleko lokutya neziyobisi eYurophu

23:12.930 --> 23:17.730
naseSwitzerland kubonakala ngathi yenziwe kulungelo lwethu.

23:17.730 --> 23:22.339
Noko ke, zinefuthe elichaseneyo:
ishishini lamachiza lenza inzuzo enkulu.

23:22.339 --> 23:28.279
Kwaye njengoko uGqr. Reitz ekhankanya, ngokuhambelanayo
nokupheliswa kweziyobisi zendalo, kuyaphuhliswa

23:28.279 --> 23:34.150
izinto ezintsha eziyingozi eziza
kunyanzeliswa kuthi, umzekelo ngohlobo lwezitofu zokugonya.

23:34.150 --> 23:40.163
Sifikelele kwindawo apho abemi baphantsi kolawulo
olungqongqo lwezempilo, kwaye, kwangaxeshanye,

23:40.163 --> 23:44.600
baphoqelelwa kumanyathelo onyango anobungozi obukhulu.

23:44.600 --> 23:48.752
Oku kufuneka kumiswe kwaye abo banoxanduva kufuneka batyhilwe!

23:48.752 --> 23:54.668
Amaziko omthetho ajongene nokwalela amayeza
endalo kunye nabo bazuza kwezi walelo kufuneka

23:54.668 --> 23:58.219
kuphantsiwe uphando ngabo. Ingaba banxulumene?

23:58.219 --> 24:03.550
Oko kungacacisa isizathu sokuba, xa kujongwe ngaphandle,
ishishini lamachiza kunye namagunya enza imithetho kubonakale

24:03.550 --> 24:06.896
ngathi basebenzisana ngendlela ecwangciswe ngokupheleleyo.

24:06.896 --> 24:14.943
Ngoko ke, nangona isiseko somthetho esikhoyo sikhona,
kubonakala kungenakwenzeka ukubanga ilungelo leziyobisi zendalo.

24:14.943 --> 24:20.149
Sincede sityhile iingqondi ezingozi kunye
nethungelwano lazo kule ntselo ididayo!

24:20.149 --> 24:26.933
Nceda uthumele nayiphi na inkcazelo ebalulekileyo kwi-Kla.TV
okanye uxhase amaqela ethu ophando olungamatsha-ntliziyo.
