אין אָנהייב פֿון דער קאָראָנאַווירוס־פּאַנדעמיע, זענען געווען אַ סך צײַטונג־אַרטיקלען וואָס האָבן באַקלאָגט דעם
מאַנגל פֿון אַ פּאַסיקער וואַקצין און, אין דעם זעלבן אָטעם, געגעבן האָפֿענונג פֿאַר איר גיכער אַנטוויקלונג.
כאָטש דער קאָראָנאַווירוס איז אין מהות אַ פֿאָרעם פֿון גריפּע, וואָס ווערט פֿאַראורזאַכט דורך באַקאַנטע
קאָראָנאַווירוסן, איז דער געברויך פֿון נאַטירלעכע רפֿואות פֿון אָנהייב אָן אויסגעשלאָסן געוואָרן.
עס איז נישט געווען קיין דערמאָנונג פֿון די אַנטיוויראַלע, אימון־שטאַרקנדיקע און אַנטי־ינפלאַמאַטאָרישע
ווירקונגען פֿון עקאַנעאַ פּורפּורעאַ, אַרטעמיסיאַ אַנואַ, פּעלאַרגאָניום און סיסטוס אינקאַנוס.
אַלע די געוויקסן זענען במשך יאָרהונדערטער גענוצט געוואָרן אין פֿאָלקס־מעדיצין פֿאַר די צוועקן.
עטלעכע פֿון די געוויקסן זענען אַל־ראַונדערס, און עס איז אומפֿאַרשטענדלעך אַז זיי האָבן נישט
קיין אָרט אין דער קאַנווענציאָנעלער מעדיצין.
דער ראָקראָז, לאַטינישער נאָמען Cistus incanus
סיסטוס, וואָס וואַקסט אין דער מיטלמערישן געגנט, האָט אַ ברייטן ריי פֿון נוצן.
טיי אָדער אַ דעקאָקציע געמאכט פֿון דער פּלאַנץ האָט דעטאָקסיפיצירנדיקע, אַנטי־אַלערגישע,
אַנטיבאַקטעריעלע און אַנטיוויראַלע אייגנשאַפֿטן.
דער אַנטיאָקסידאַנט־עפעקט איז העכער ווי דער פֿון וויטאַמינען C און E.
לויט די אויבן אויפגעציילטע אייגנשאַפֿטן, בינדט ראָקראָז־עקסטראַקט קאַדמיום און קוועקזילבער, און איז אויך
עפעקטיוו קעגן נעוראָדעמאַטיטיס אַנשטאָט קאָרטיזאָן־ אָדער אַנטיביאָטישע שמירעכצן.
טיי העלפֿט קעגן אַנטצינדונג אין מויל און האַלדז, קעגן דיאַרע אין די אינטעסטן און קעגן דעם שמור־פֿונגוס קאַנדידאַ אַלביקאַנס.
פֿאָרשונגען, דורכגעפֿירט בײַם פֿרידריך־לויפֿלער־אינסטיטוט, אין בערלינס טשאַריטע־שפּיטאָל און אין דער אוניווערסיטעט פֿון מינסטער,
האָבן אין עקספּערימענטן מיט מויזן געוויזן, אַז די מויזן וואָס האָבן איינגעאָטעמט ציסטוס־עקסטראַקט איידער זיי זענען אינפֿיצירט
געוואָרן מיט אינפֿלוענזאַ־באַקטעריעס, זענען געבליבן געזונט, בשעת אַנדערע זענען ערנסט קראַנק געוואָרן אָדער געשטאָרבן.
פּרוּוון מיט מענטשן זענען אויך מצליח געווען.
דעם 1טן יוני 2021, האָט די אוניווערסיטעט פֿון לובעק פֿאַרעפֿנטלעכט אַ פּאַפּיר וואָס דעמאָנסטרירט אַ כּמעט
גאַנצע רעדוקציע אין דער אינפֿעקציע־ראַטע פֿאַר סאַרס־קאָוו־2.
אין פּרינציפּ, טרינקען טיי אָדער אָפּקאָכטן פֿירט נישט צו אַנטוויקלונג פֿון קעגנשטעל
און עס זענען נישט קיין נעבענע ווירקונגען.
ווי קומט עס אַז הײַנטצוטאָג איז אַ טרענד צוריק צו נאַטירלעכע פּראָדוקטן, אָבער כּמעט אויסשליסלעך
כעמיש פּראָדוצירטע פּראָדוקטן ווערן נאָך אַלץ גענוצט?
Kla.TV האָט דאָס אין דעטאַל באַהאַנדלט אין דער פּראָגראַם "די פאַרבאָרגענע תּהומות פֿון ראַק־פֿאָרשונג".
דאָ זענען די וויכטיקסטע אַספּעקטן פֿון דער דאָקומענטאַציע
די אמעריקאנער ראָקפֿעלער־משפּחה, וואָס לויט די הויפּט־מידיאַ ווערט באַטראַכט ווי פֿילאַנטראָפּן , האָט אַרום 1880
קאָנטראָלירט 90% פֿון דעם גאַנצן אמעריקאַנער אויל־מאַרק.
אַרום 1900 האָבן וויסנשאַפֿטלער אַנטדעקט ווי אַזוי צו פּראָדוצירן כעמיקאַלן פֿון נאַפֿט און האָבן
אָנגעהויבן צו סינטעטיזירן אַקטיווע צוטאַטן פֿון געוויקסן.
די קען מען פּאַטענטירן און פֿאַרקויפֿן מיט אַ הויכן רווח. דערפֿאַר האָט ראָקפֿעלער געפּלאַנט צו
שאַפֿן אַ מאַרק פֿאַר כעמישע מעדיצינישע פּראָדוקטן.
אָבער די אַמעריקאַנער'ס פּרעפֿערענץ פֿאַר נאַטירלעכע און קרײַטערישע מעדיצינען האָט זיך אים אין וועג געשטעלט.
דערפֿאַר זענען די אַמעריקאַנער מעדיצינישע שטודיעס געפֿירט געוואָרן אין דער ריכטונג וואָס ראָקפֿעלער
האָט געוואָלט – מיט ווײַטגרייכיקע קאָנסעקווענצן פֿאַר דער אויסבילדונג פֿון דאָקטוירים:
אַלע שולן וואָס האָבן נישט געלערנט לויט "פֿאַרמאַצעווטישע כעמיע", דאָס הייסט "וויסנשאַפֿטלעכע מעדיצין", האָבן
פֿאַרלוירן זייער אַקרעדיטאַציע און אַלע פינאַנציעלע שטיצע.
די איבעריקע מעדיצינישע שולן האָבן זייער זעלבסטשטענדיקייט פאַרלוירן.
אַמעריקאַנער זענען געווען אונטער דער השפּעה פֿון דעם סלאָגאַן "אַ פּיל פֿאַר יעדן קרענק". מעדיצינען
פֿון נאַטירלעכן אָריגין זענען באַשמוצט געוואָרן.
שוין אין 1937 האָט זיך דאָס גאַנצע ווידער איבערגעקערט פֿאַר אייראָפּע – מיט די זעלבע קאָנסעקווענצן.
אין גאַנץ האָבן די ראָקפֿעלערס אינוועסטירט £100 מיליאָן אין דעם גענעראַל עדזשוקיישאַן באָרד, כדי צו ענדיקן די שטודיע פֿון
נאַטירלעכער מעדיצין אין אמעריקאנער מעדיצינישע שולן און כדי צו דערלויבן פֿאַר שטענדיק נאָר פֿאַרמאַסוטישע
מעדיקאַמענטן צו ווערן גענוצט אין שטודיעס און שפּיטאָלן.
דורך דאָס האָבן זיי געשאַפֿן אַ ריזיקן מאַרק פֿאַר כעמישע מעדיצינישע פּראָדוקטן.
אין דער זעלביקער צײַט האָבן זיי השפּעה געהאַט אויף וויסנשאַפֿטלעכע פאָרשונג דורך גרינדן השפּעהדיקע אוניווערסיטעטן, אַ זייער
באַטײַטנדיקן פאָרשונג־שפּיטאָל און אַ עליטע מעדיצינישע שולע.
דאָס ווייזט ווי דער ריזיקער השפּעה אויף מעדיצין אין יענער צײַט דורך די אָפּשאַפֿונג פֿון נאַטירלעכע רעמעדיעס נאָך
הײַנט האָט ערנסטע קאָנסעקווענצן פֿאַר נאַטוראַפּאַטישע מעדיצין!
דאָס געלט אויך אין פֿאַרבינדונג מיט דער רעגולאַציע פֿאַר נײַע שפּײַזן, וואָס איז אײַנגעפֿירט געוואָרן אין דער
אייראָפּעיִשער פאראייניקונג אין 1997 און אין שווייץ אין 2017.
וואָס דעקט די נױוועל־פֿוד־רעגולאַציע?
די רעגולאַציע קעגן גענעטישער אינזשעניריע איז אָריגינעל אַרײַנגעפֿירט געוואָרן צו פאַרמיידן אַז נײַע
עסנוואַרג, דאָס הייסט גענעטיש מאָדיפיצירטע פֿרוכטן און גרינסן, ווערן אַרײַנגעשטעלט אויף דעם מאַרק אָן דערלויבעניש.
הײַנט אַרײַננעמט די ערשטע קאַטעגאָריע אויך, למשל, פּראָטעין־עקסטראַקטן פֿון אינסעקטן אָדער עסנוואַרג וואָס
ווערט פּראָדוצירט מיט אַ נײַעם, ניט־סטאַנדאַרטן פּראָצעס.
די עסנוואַרג דאַרפֿן אַ קאָמפּליצירטן באַשטעטיקונג־פּראָצעס צו פֿאַרזיכערן די עסנוואַרג־זיכערהייט.
אָבער, עס איז אַ צווייטע קאַטעגאָריע פֿון עסנוואַרג וואָס פֿאַלט אונטער דער רעגולאַציע פֿאַר
נײַע עסנוואַרג: נײַע טראַדיציאָנעלע עסנוואַרג.
דאָס זענען עסנוואַרג וואָס ביז 1997 אין דער אייראפעישער פארייניקונג ניט זענען געמאַרקעט געוואָרן פֿאַר מענטשלעכע עסנונג
אין קיין באַטײַטנדיקער מאָס, אָבער זיי זענען זינט דער עלטער פֿון דער וועלט טייל פֿון דער דיעטע אויף אַנדערע
קאָנטינענטן, למשל טשיאַ־זאַמען, באַאָבאַב־פֿרוכטן און פֿיזאַליס.
כאָטש די נײַע טראַדיציאָנעלע עסנוואַרג האָבן נוץ פֿון אַ פֿאַרפּשוטערטער
אַפּרוּוואַל־פּראָצעדור, זענען זיי ריין האַראַסמענט.
שטעל דיר נאָר פאָר: אונדזערע קאַרטאָפֿל, וואָס ווערן געוואַקסן אין אייראָפּע, ווי אויך באַזיליק, וואָלטן ניט מער דערלויבט געוואָרן,
אויב מען וואָלט זיי געמאָסטן לויט די דאָזיקע ריכטליניעס.
וואָס פֿאַר אַ השפּעה האָבן די אַנטוויקלונגען אין שווייץ?
צו געבן אײַך, דעם צוקוקער, אַן איינבליק אין ווי די מיטלען אַרבעטן אין פּראַקטיק, האָט Kla.TV געפרעגט Fabian Lötsch, דער CEO פֿון
Kräuter Lötsch – Lötsch GmbH, אַ פּאָר פֿראגן וועגן דעם טעמע:
הער לוטש, איר זענט דער CEO פֿון Kräuter Lötsch – Lötsch GmbH. איר פאַרקויפט קרײַטערגוטער אין
עסטרײַך און שוין עטלעכע יאָר אויך אין שווייץ.
ווי מיר האָבן געהערט, האָט איר שוין דערפֿאַרונג מיט רעגולאַטאָרישע אימפּליקאַציעס אין
שווייץ. קענט איר אונדז מער דערציילן וועגן דעם?
יאָ, דערווייַל איז עס אַ ראָלערקאָסטער־פֿאָרן.
אַ פּאָר יאָר צוריק איז שווייץ, אָדער בעסער געזאָגט Swissmedic, אויך געווען פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר עסנוואַרג־אַרטיקלען
ווי נעטל־טע און האָרס־טייל־טע, וואָס פריער זענען פֿאַרבאָטן געוואָרן צו פאַרקויפֿן אין אָרגאַנישע קראָמען אין שווייץ.
דערנאָך האָט שווייץ אָנגענומען דעם געזעץ וועגן נײַעם עסנוואַרג. מיר וועלן שפּעטער צוריקקומען צו וואָס דאָס פּינטלעך איז.
און דאָס איז פֿאַר אונדז אין אָנהייב געווען אַ זייער פּראַקטישער ענין, ווײַל, פֿאַרשטייט זיך,
האָט מען געקענט פֿרײַ קויפֿן אַ סך מער קרײַטעכצער.
אָבער איצט הייבט עס אָן, מיט נײַע כּללים און רעגולאַציעס וואָס קומען יעדן יאָר.
למשל, האָרסעטײל און רויטע קלאָווער־בלומען זײַנען זינט לעצטן יאָר נישט מער ערלויבט געוואָרן ווי עסנוואַרג.
זיי מוזן איצט דערקלערט ווערן ווי עסנוואַרג־צוגאָבן.
דאָס מאַכט עס נאַטירלעך זייער, זייער שווער פֿאַר די אויטאָריטעטן, ווי אויך פֿאַר די
פּראָדוצירער, ווײַל די געזעצן ענדערן זיך שטענדיק.
אין פּרינציפּ זעט עס אויס אַזוי: צוויי יאָר צוריק איז האָרסטײַל נאָך געווען אַ עסנוואַרג.
דאַן קומט אַ פֿאַרמאַצעווטישע פֿירמע אָדער אַ לאָביסט און זאָגט אַז האָרסטײַל האָט פֿאַרמאַצעווטישע אייגנשאַפֿטן. דאַן מוזסטו
פּינטלעך דערווייַזן די קעגנשטעלונג, אַז דאָס איז נישט דער פאַל.
עס איז יחסית שווער צו זאָגן, ווײַל אַלע ווייסן אַז שטיכנעטעלן זענען געזונט, אָבער מען קען נישט נאָר זאָגן
דאָס, מען מוז עס באַווייַזן, וואָס איז איצט אַ ביסל שווער.
מיר האָבן שוין צוויי יאָר ערנסטע פּראָבלעמען מיט די אויטאריטעטן אין שווייץ, וואָס איז נישט גרינג צו פֿאַרשטיין. מיר
האָבן אַ זייער ברייטן אויסוואַל מיט איבער 200 פּראָדוקטן.
דאָס איז נישט נאָר אויף קאַנטאָנאַלער מדרגה דיסקוטירט געוואָרן. מיר האָבן עס געפֿירט ביז צו דער פֿעדעראַלער מדרגה.
דער פאַל איז אין שווייץ הייס דיסקוטירט געוואָרן. יעדער קאַנטאָנאַלער כעמיקער ווייסט מיך בײַם נאָמען.
און יאָ, ווי איך האָב געזאָגט, איז עס אויך שווער פֿאַר די אויטאריטעטן צו פֿאַרשטיין פּונקט ווי דער געזעץ
וועגן נײַעם עסנוואַרג אַרבעט. און דערפֿאַר איז ער אָפּגעלייגט געוואָרן ביז די קומענדיקע שטאַפּע.
דאָס מיינט אַז די געזעץ־פֿאָדערונגען טוישן זיך פֿון יאָר צו יאָר. וואָס זענען די אַנטוויקלונגען אין דער אייראפעישער פאראייניקונג?
יאָ, עס איז אַ ביסל גרינגער אין דער אייראפעישער פאראייניקונג ווי אין שווייץ.
איך זאָג אַז די אייראפעישע פאראייניקונג האָט איצט דעם געזעץ וועגן נײַע עסנוואַרג, און מיר מוזן
זיך שטרענג און אָן קיין אויסנעמונג דערצו האַלטן.
אין שווייץ זענען די זאַכן אַ ביסל אַנדערש. איך מוז האַלטן אַ אויג אויף דעם געזעץ וועגן
נױוועל־פֿוד און דעם נױוועל־פֿוד־קאַטאַלאָג.
איך דאַרף די טיי־ליסטע פֿון דער דײַטשער טיי־אַסאָציאַציע, וואָס איז גוט באַקאַנט; דערנאָך דאַרף איך די ליסטע פֿון דער פֿעדעראַלער
רעגירונג; און דאַן מוז מען אַלץ פֿאַרגלייכן. ווי איך האָב געזאָגט, איז דאָס איצט אַ גאַנץ
שווער ענין אין דער אייראפעישער פאראייניקונג.
אויב, ווי אַ פּראָדוסענט, דו ווילסט אַ פּראָדוקט אויף דעם מאַרק אַרויסברענגען – נעמען מיר למשל האָרס־טייל אָדער
רויטע קלאָווער־בלומען – דאַן גרייט איך זיך צו מאַכן דעם פּראָדוקט גרייט פֿאַרן מאַרק און אַרויסברענגען אים.
און אַ יאָר שפּעטער איז עס: האַלט, דאָס אַרבעט ניט מער, עס האָט געזונטע אייגנשאַפֿטן אָדער קען אפֿשר געזונט זײַן.
דעריבער ווערן איצט פֿאַרשיידענע קרײַטעכצער פֿאַרשטאַפּלט אָדער אונטערגעשטעלט צו באַגרענעצונגען, וואָס מיינט אַז מען
קען זיי מער נישט מאַרקעטירן ווי 100% נאַטירלעכע פּראָדוקטן.
דאָס מיינט אַז אויב איך וויל איצט אַרויסברענגען אַ פּראָדוקט פֿון פערדשוואַנץ אויף דעם
מאַרק, מוז איך עס מאַכן אַ דיעטערישן צוגאב.
דאָס מיינט צוגעבן אַ באַטײַטנדיקע כּמות פֿון אײַזן, סיליקאָן, וויטאַמין C אָדער אַנדערע צוטאַטן.
דאָס מיינט אַז איך מאָדיפיצירן דעם 100% נאַטירלעכן פּראָדוקט, אַזוי אַז איך קען עס פֿאַרוואַנדלען אין
אַ דיעטעטישן צוגאָב וואָס טרעפֿט די ספּעציפֿיקאַציעס.
ווי איך האָב געזאָגט, איז נישט שטענדיק גרינג צו באַלאַנצירן אַלץ. אָבער דו מוזט בלײַבן אויפמערקזאַם.
דאָס קלינגט ווי מער און מער באַגרענעצונגען פֿאַר אײַך. ווער מיינט איר האָט אינטערעס צו נאָך מער
באַגרענעצן נאַטוראָפּאַטיע און האָמיאָפּאַטיע?
מיר קענען נעמען אַ ברייטן, גלאבאַלן בליק, אָבער איך וועל פֿאַר איצט בלײַבן בײַ דער אייראפעישער פאראייניקונג.
אין 2017 האָט די דײַטשישע מעדיצינישע אַסאָציאַציע באַשלאָסן צו מאַכן אַ סוף צו נאַטוראָפּאַטיע און
האָמעאָפּאַטיע. אָבער דאָס איז נאָר דער שפּיץ פֿון דער אײַזבערג.
נאַטור איז מסתּמא צו געזונט. מען קען נישט פּאַטענטירן קרויטער, מען קען נישט מאַכן געלט פֿון זיי. דערפֿאַר לייגט מען אויף
זיי באַגרענעצונגען, אַזוי אַז מען קען זיי ניט מער פאַרקויפן.
אין דער פֿאַרמאַסעווטישער אינדוסטריע זענען שטענדיק איין אָדער צוויי כעמיקאַלן וואָס ווערן צוגעגעבן צו אַ מעדיצין.
אין דער נאַטור האָבן מיר נאַטירלעך אַ ריי הויפּט־אַקטיווע צוטאַטן, צווייטע אַקטיווע צוטאַטן און צווייטע פּלאַנט־שטאָפֿן אין
איין פּראָדוקט, וואָס, ווי איך האָב געזאָגט, קען נישט ווערן פּאַטענטירט אַזוי. מיט איין
אויסנעם, צו וועלכן מיר וועלן שפּעטער צוריקקומען.
אינטערעסאַנט, דאָס ברענגט אונדז צו דער פֿראַגע: צי זענען דאָ פּראָדוקטן וואָס איצט ניט מער בנימצא
אין שווייץ, וואָס איר ניט מער דערלויבט צו פאַרקויפן?
יאָ, אין דער מאָמענט זענען טאַקע באַגרענעצונגען. ראָק־ראָזע איז אַזאַ פּראָדוקט.
דאָס איז איצט פּאַטענטירט געוואָרן דורך עמעצער, וואָס מיינט אַז עס איז דערקלערט אַ ריין סאָרט. די ציסטוס־רויז מעג מען בלויז נוצן
פֿאַר מענטשלעכע קאַנסומפּציע פֿון אַ איין אינזל אין גריכנלאנד.
דער פּראָדוקט איז פֿאַרבאָטן צו ווערן פארקויפט אויף דער נאַנטער אינזל, אויף דער הויפּטלאַנד, אין טערקיי,
גריכנלאנד אָדער אַלבעניע. מסתּמא ווײַל ער איז צו געזונט.
אָבער עס זענען נאָך אַנדערע קרײַטעכצער, ווי למשל אַרטעמיזיאַ אַנואַ, וואָס מען האָט געלאָזט פֿאַרקויפֿן.
וואָס זענען אויך ברייט גענוצט געוואָרן דורך מענטשן אין דער אייראפעישער פאראייניקונג. אָבער דו קענסט טאָן וואָס דו ווילסט.
עס זענען גרויסע, באַקאַנטע פֿירמעס אין דײַטשלאַנד, ווי למשל די טיי־אַסאָציאַציע, וואָס מיר האָבן פריער דערמאָנט, וואָס האָבן
איבערגעגעבן דאָקומענטאַציע צום אייראפעישן פארייניקונג, וואָס ווייזט אַז דער פּראָדוקט, אַרטעמיזיע
אַנואַ אָדער ראָק־ראָז, איז געווען אין ברייטער באַניץ.
אָבער דו שפּרינגסט נאָר אַרויס, עס גייט פשוט נישט אַרײַן, די גאַנצע זאַך.
אַרטעמיזיע אַנואַ איז איצט פֿאַרבאָטן צום פֿאַרקויף אין איבער 70% פֿון דער וועלט, אין דער נאָכפֿאָלג
פֿון דער קאָראָנאַווירוס־פּאַנדעמיע. דאָס האָט חרובֿ געמאַכט אַ סך פּרנסות.
פֿיל מאַניאַפאַקטשערערס און פּראָדוסענטן קומען פֿון אַפֿריקע, און פּלוצלינג קען מען זיי ניט מער עקספּאָרטירן, וואָס האָט אַ ריזיקן
נאָק-אָן-עפעקט – אַרײַנגערעכנט אויך טינקטורן, וועלכע זייער פּראָדוקציע-פּראָצעס איז ענלעך צו דעם פֿון
באַך-בלומען-רעמעדיעס, וואָס זענען לעגיטימ אויף דעם מאַרק.
זינט לעצטן יאָר איז אונדז פֿאַרבאָטן צו פאַרקויפֿן זיי, און די אויטאריטעט האָט געזאָגט אַז זיי זענען פשוט אַ אויג־שעד.
אָבער נאָר ווײַל עפּעס איז אַ שטעקן אין דײַן זײַט, מיינט דאָס נאָך אַז אויב עס איז לעגיטימ, איז עס נאָך שטענדיק ריכטיק אויף
דעם מאַרק. אַזוי מוזסטו זיך אָפּגעבן מיט אַ פּאָר שטערונגען.
אומגלויבלעך! קען מען דאָס צוזאַמענפֿאַסן און זאָגן אַז געוויקסן מיט געזונטהייט־אייגנשאַפֿטן, וואָס וואַקסן אין
דער ווילדער נאַטור און זענען ביליק פֿאַר אַלעמען, ווערן מער און מער פֿאַרבאָטן? קען מען דאָס זאָגן?
יאָ, דאָס איז וואָס עס לעסאָף אויסגייט. איך וואַרט נאָר אַז זיי זאָגן אַז מען קען ניט מער וואַקסן פֿרוכטן און גרינסן אין אייער
גאָרטן, ווײַל זיי אַנטהאַלטן וויטאַמינען און קענען זײַן געזונט.
עס איז דערווייַל אַ יחס־ווייַז שווערע סיטואַציע. יאָ, דו מוזט נאָר זיכער מאַכן אַז דו קריגסט
דאָס בעסטע, ווי מיט עסן, וווּ איך עסן אָרגאַניש.
און אפילו דאָרט איז אָרגאַניש ניט מער אָרגאַניש. דו מוזט פשוט זיכער מאַכן אַז דו קריגסט דאָס בעסטע
פֿון דער נאַטור, און דאָס איז פשוט די נאַטור אַליין.
אויב איך פֿאַרגלײַך אַ קולטיווירטן בלאַט־סאַלאַט, וואָס האָט 7 מיליגראַם וויטאַמין C פּער 100 גראַם עסבאַרע געוויקס־מאַטעריע,
מיט אַ דאַיזי, וואָס האָט 87, און מיט אַ נעטלע, וואָס האָט 333 מיליגראַם וויטאַמין C, דאַן מאַכן מיר למעשה קוואַנטום־שפּרינגען.
אָבער מיר מוזן טאַקע זיכער מאַכן אַז נאַטוראָפּאַטיע זאָל נישט ווערן גאָר פֿאַרבאָטן, און אירע פּראָדוקטן אויך
נישט, ווײַל דאַן קען מען גלײַך פֿאַרבאָטן די נאַטור אַליין.
ווייסטו צי אַנדערע קאָלעגעס אין דײַן פאַך זענען אין אַ ענלעכע סיטואַציע ווי דו און אויך אונטערלייגן אָפיציעלע באַגרענעצונגען?
יאָ, טאַקע, איך ווייס עטלעכע וואָס האָבן געהאַט גרויסע פּראָבלעמען מיט די אויטאריטעטן.
עס איז געקומען צו דעם פּונקט, אַז זיי האָבן געמוזט אויפֿהערן צו האַנדלען צוליב די שטראָפֿן, און דער
גאַנצער פּראָצעס האָט זיך געצויגן איבער צוויי יאָר.
מיר רעדן וועגן שטראפֿן פֿון 20,000, 25,000 און 30,000 שווייצער פראַנקען, וואָס אַ קליינע פֿירמע קען נישט גרינג באַצאָלן.
אָדער בעסער געזאָגט, מען איז אויך מאַכטלאָז, ווײַל ווי אַ קליין געשעפֿט האָט מען ווייניק שטימע,
און אפילו אויב מען האָט, קאָסט עס שטענדיק הויך:
געריכט־פּראָצעדורן, אַדוואָקאַטן און אַזוי ווייטער, נאָר צו באַקומען אַ פֿיס־שטייַג. עס איז נישט
אַזוי גרינג צו בלײַבן אויפֿן באַל און קעגן דעם קעמפן.
בײַזונדערס ווען מען זעט, אַז פּראָדוקטן וואָס זענען לעגיטימ אויפֿן מאַרק ווערן פֿאַרבאָטן נאָר ווײַל
זיי זײַנען אַ שטעך אין דער זײַט פֿון געוויסע מענטשן.
נו, זאָלסטו האָבן די מוט צו ווייטער קעמפן קעגן די באַגרענעצונגען. מיר ווינטשן דיר אויסהאַלט און הצלחה אין דעם אונטערנעמונג.
איז דאָ עפּעס אַנדערש וואָס איר וואָלט געוואָלט טיילן מיט אונדזערע צוקוקער?
יאָ, טראַסט נישט שטענדיק בלינד, טאָן דײַן אייגענע פאָרשונג, פֿרעג זאַכן.
ווי איך האָב געזאָגט, אויב עס קומט צו דעם פּונקט, וווּ מען לאָזט אײַך ניט מער ניצן די קרײַטען אויף אײַער אייגענעם
טירשטאָק, דאַן מוזט איר אָנהייבן צו פֿרעגן די גאַנצע זאַך און אפֿשר אַפֿילו נעמען אַ נענטער קוק דערויף.
זייער גוט, אַ גרויסן דאַנק, הער לאָטש.
אויך אַ דאַנק.
ד״ר סאָניאַ רייטץ דערקלערט די השפּעה פֿון די אַנטוויקלונגען אין דײַטשלאַנד.
זי פּראַקטיצירט שוין פֿיל יאָרן אין האַמבורג ווי אַ ספּעשאַליסט אין אַלגעמיינער מעדיצין, פּסיכאָטעראַפּיע און נאַטוראָפּאַטיע.
דערנאָך, זי ליסט פֿאַרשיידענע סיבות פֿאַר וואָס נאַטוראָפּאַטיע געפֿינט עס אַלץ שווערער צו באַקומען אָננעם אין מעדיצין:
וואָס פֿאַר אַ השפּעה האָבן די אַנטוויקלונגען אין דײַטשלאַנד?
1. אונטער דער פֿירונג פֿון רענאַטע קונאַסט האָט די גרינע פּאַרטיי אין דער דײַטשער פּאַרלאַמענט גערופֿן צו זייער שטרענגער רעגולאַציע
פֿון נוטריענט־צוגאָבן, בפרט נאַציאָנאַלע מאַקסימום־גרעניצן פֿאַר וויטאַמינען און מינעראַלן אין פּראָדוקטן.
די רעקאָמענדאַציעס פֿון דעם פֿעדעראַלן אינסטיטוט פֿאַר ריזיקאָ־אָפּשאַצונג (BfR) זאָלן געווען גענוצט
ווערן ווי דער יסוד פֿאַר די נײַע מאַקסימום־קוואַנטיטעטן.
זיי זענען אויסערגעוויינטלעך נידעריק וועלטווייט, ווײַל זיי זענען דורכשניטלעך 70–80% נידעריקער ווי די העכסטע לעוועלס אין
אַנדערע לענדער, באַזונדערס אין דער אייראפעישער פאראייניקונג.
כאָטש דער פֿאָרשלאָג איז נישט אָנגענומען געוואָרן, מאַכן אויך אַנדערע דײַטשישע פּאַרטייען אויף דער לעוועל פֿון דער
אייראָפּעישער פאראייניקונג פּרוּוון אין דער זעלבער ריכטונג.
2. דער געזעץ וועגן קאָנקורענץ פֿון מעדיצינען האָט פֿאַרבאָטן צו נאָמען די ווירקונגען פֿון געוויקסן און
מינעראַלן וואָס זענען במשך יאָרהונדערטער באַמערקט געוואָרן.
3. די פאָרשונג אין קאָסטן־עפעקטיווע פּלאַנץ פֿאַר קענסער־באַהאַנדלונגען און אַזוי
ווייטער ווערט געהינדערט, אויב נישט גאָר פֿאַרהיטן.
4. אין קעגנשטעל ווערן לעבן־געפֿערלעכע סובסטאַנצן ווי saRNA אָדער modRNA אָדער אפילו אַנטידיפּרעסאַנטן אָנגענומען
אָן קיין קריטישע איבערקוקונג, כאָטש זייער נוץ איז נישט קלאָר אָדער זיי טאָן מער שאָדן ווי גוט.
פילע פֿון די אַנטוויקלונגען וואָס ד״ר רייטץ האָט דערמאָנט, קען מען קלאָר זען אין דער לעבנס־אַרבעט פֿון
פֿאַרמאַסיסט ד״ר האַנס־מאַרטין הירט און זײַנע דערפֿאַרונגען מיט אַרטעמיסיאַ אַנואַ – לאָמיר אַ קוק טאָן דערויף:
יערלעכער מאַגװאָרט, לאַטינישער נאָמען Artemisia annua
ד״ר האַנס-מאַרטין הירט האָט אין היידלבערג פֿאַרמאַציע געלערנט.
דערנאָך האָט ער געאַרבעט דרײַ יאָר אין וויראַלער אימונאָלאָגיע בײַם דײַטשן צענטער פֿאַר קענסער־פֿאָרשונג און נאָך פֿיר
יאָר בײַם שפּיטאָל־פֿאָרשונג־צענטער אין דער דיספּענסאַריע.
מיט דער דערפֿאַרונג איז ער זעקס יאָר נאָך קאָנגאָ געגאַנגען אין דעם קאָנגאָלישן דזשונגל.
דער באַדינונגס־געביט האָט אַרײַנגענומען 400,000 מענטשן, און עס איז געווען אוממעגלעך צו צושטעלן די קראַנקע מיט גענוג מעדיקאַמענטן.
דערפֿאַר האָבן ער און זײַנע קאָלעגעס געפֿאָרשט ווי אַזוי צו באַקעמפֿן די קראַנקייטן מיט געוויקסן וואָס דאָרט געוואָקסן זענען.
צוריק אין דײַטשלאַנד, קורץ פֿאַרן יאָרהונדערט־ווענדל, האָט ער אַנטדעקט די פּלאַנצע אַרטעמיסיאַ אַנואַ,
וואָס איז אויך געווען עפעקטיוו קעגן מאַלאַריע, די מערסט פֿאַרשפּרייטע קרענק אין אַפֿריקע.
כּדי צו קענען גענוג פֿאָרשן די דאָזיקע, האָט ער אין 1986 געגרינדעט די אַנאַמעד־אַסאָציאַציע.
דערנאָך האָט ד״ר הירט באַקומען פילע נדבֿות, אַרײַנגערעכנט פֿון דער אַריסטאָקראַטיע פֿון באַדן־וירטemberg, פֿון דעם
מיניסטעריום פֿאַר עקאָנאָמישע ענינים, פֿון דעם מיניסטעריום פֿאַר געזונטהייט און פֿון דעם שטאַט־מיניסטעריום פֿון באַדן־וירטemberg.
דער ציל פֿון די נדבֿות איז געווען צו צושטעלן הילף, כּדי די פֿאַבריק זאָל קענען ווערן גרינג צו
באַקומען און ביליק ווי אַ מעדיצין אין אַפֿריקע.
אין 2002 האָט ד״ר הירט באַקומען דעם פּרײַז "פּרײַז פֿון עקסעלענץ" פֿון דער איניציאַטיוו "ראָל באַק
מאַלאַריע" פֿון דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע (WHO) פֿאַר זײַן אַרבעט אין אַפֿריקע.
אין 2004 האָט ער באַקומען דעם וועלט־פּרייז פֿון באַדן־וירטמבערג, און אין 2005 האָט אַ שטאַטלעכע
פֿונדאַציע אים צוגעשטעלט 20,000 עוראָס ווי איר העכסטער כּבֿוד.
אין די לעצטע יאָרן האָט ער אויך באקומען 50,000 אייראָ פֿון דעם שטאַט־מיניסטעריום און פֿון דער דײַטשער פֿעדעראַלער רעגירונג, כדי
צו פאָרזעצן די אַרבעט פֿון דער אַנאַמעד־גרופּע אין מזרח קאָנגאָ.
בשעת ד״ר הירט נאָך האָט באַקומען שטיצע פֿאַר זײַן אַרבעט אין אַפֿריקע, האָט זיך דער שטראם אין דײַטשלאַנד קעגן אים געקערט.
די שולד ליגט בײַ זײַן אַרטיקל אין אַ דײַטשער צײַטונג וועגן "כעמאָ פֿון דעם גאָרטן".
ער האָט דערמאָנט אַז די פּלאַנטע אַרטעמיסיאַ אַנואַ קען אויך ווערן גענוצט צו באַהאַנדלען קענסער. דאָס האָט די
אויפמערקזאַמקייט פֿון דער פֿאַרמאַסיוטישער אינדוסטריע געצויגן.
ד״ר הירט איז געווען אַ ערנסטער קאָנקורענט פֿאַר די פֿאַרמאַסיוטישע אינדוסטריע, צוליב זײַנע דרײַ יאָר פֿאָרשונג בײַם
צענטער פֿאַר קענסער־פֿאָרשונג, און דער פאקט אַז אַרטעמיסיאַ אַנואַ אין איר געוויקס־פֿאָרעם זאָל דאָ אין אייראָפּע גענוצט
ווערן צו באַהאַנדלען קענסער, איז געווען אַ דראָענדיקע סכנה.
די לאָקאַלע פֿאַרמאַסעווטישע אינדוסטריע קען נאָך אָננעמען דעם קעמף קעגן מאַלאַריע אין
אַפֿריקע מיט ביליקע געוויקס־באזירטע פּרעפּאַראַציעס.
אָבער דער געדאַנק אַז מען קען באַהאַנדלען קענסער זייער ביליק אין אייראָפּע מיט אַ געוויקס איז געווען צו פיל. פֿאַרשיידענע געזעצן
זענען אַרויסגערופן געוואָרן צו פֿאַרהאַלטן הירטס פאָרשלאָג.
דערצו, איבער די יאָרן, זענען פֿאַרשיידענע לעגאַלע לאָופּהאָולס ביסלעכווײַז פֿאַרשפּאַרט אָדער איבערגעטײַטשט
געוואָרן, וואָס האָט געפֿירט דערצו אַז ד״ר מרטין הירט איז געקלאָגט געוואָרן אין 2009 און 2014.
אין 2015 האָט מר הירט זיך מסכים געגעבן מיטן רעגיאָנאַלן ראַט, אַז זײַן פֿירמע, דער אַרויסגאַבער־הויז "אַנאַמעד אדישאַן",
קען צושטעלן אינפֿאָרמאַציע וועגן אַלץ וואָס שייך Artemisia annua, אָבער קען נישט פאַרקויפן קיין Artemisia־פּראָדוקטן.
זיין פֿירמע, טיעמאַנאַ, איז ערלויבט צו פאַרקויפֿן אַרטעמיזיע־פּראָדוקטן, אָבער די פּאַקונגען
טאָרן נישט אָנגעבן פֿאַר וואָס זיי ווערן גענוצט.
אין 2019 און 2022 זענען ער און זײַן קלוב ווידער געקלאָגט געוואָרן, לעצטנס אפילו פֿאַרן אָפּגעבן די קרויט דורך דעם קלוב.
יעדעס מאָל זענען די שטראפֿן געווען אין דער פינף־ציפֿריקער געגנט.
בינתיים איז די געזעץ וועגן דער אַפּראָוואַל און ניצול פֿון מעדיצינישע געוויקסן געוואָרן פיל שטרענגער!
אויב מען וואָלט נאָכגיין די הײַנט פארלאנגטע לעגאַל־ריכטיקע פּראָצעדור, וואָלט יעדער מעדיצינישער געוויקס ערשט
מוזן ווערן רעגיסטרירט ווי אַ עסנוואַרג, וואָס וואָלט נעמען זיבן יאָר און קאָסטן בערך 500,000 אױראָ.
עס וואָלט געדויערט נאָך 13 יאָר און דורכשניטלעך 2.4 ביליאָן אייראָס אין קאָסטן, ביז די
מעדיצינישע פּלאַנץ וואָלט ווערן באוויליקט ווי אַ מעדיצין.
דאָס איז מעגלעך פֿאַר דער פֿאַרמאַסיוטישער אינדוסטריע, אָבער נישט פֿאַר קליינע געשעפֿטן, און גאָר אומניטיק פֿאַר
קרײַטעכצער וואָס זײַנען באַשטימט און גענוצט געוואָרן אין דער געזעלשאַפֿט זינט דער וועלט־אָנהייב.
די פֿאַרמאַסיוטישע אינדוסטריע מאַכט איצט אַ סך געלט מיט אַרטעמיסינין, אַ קאַמפּאָנענט פֿון אַרטעמיסיאַ אַנואַ,
ווײַל דער קאַמפּאָנענט ווערט אויך גענוצט אין כעמישער מעדיצין.
מסקנא
די ביישפּילן מאַכן קלאָר אַז די נײַע געזעצן וועגן עסנוואַרג־ און מעדיקאַמענט־זיכערהייט אין אייראָפּע און שווייץ
זעען אויס צו זײַן געשאַפֿן פֿאַר אונדזער אייגענעם גוט.
אָבער זיי האָבן די אומגעקערטע ווירקונג: די פֿאַרמאַסיוטישע אינדוסטריע פּראַפֿיטירט שטאַרק.
און ווי ד״ר רייטץ דערמאָנט, פּאַראַלעל צו דער אָפּשאַפֿונג פֿון נאַטירלעכע היילמיטלען, ווערן אַנטוויקלט געפֿערלעכע
נײַע סובסטאַנצן, וואָס זאָלן אונדז אויפֿגעצווינגען ווערן, למשל אין דער פֿאָרעם פֿון וואַקסינאַציעס.
מיר האָבן דערגרייכט אַ פּונקט וווּ בירגער ווערן אונטערגעשטעלט צו אַ געזונטהייט־דיקטאַטור און, אין דער זעלביקער
צײַט, צו זייער געפערלעכע פארפליכטעטע מעדיצינישע מיטלען.
דאָס מוז מען אָפּשטעלן און די פאַראַנטוואָרטלעכע מוזן ווערן אַנטפּלעקט!
די לעגיסלאַטיווע גופים וואָס זענען פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר פאַרבאָטן נאַטירלעכע רעמעדיעס און די וואָס פּראָפֿיטירן פֿון די
פאַרבאָטן, מוזן ווערן אויסגעפֿאָרשט. צי זענען זיי פֿאַרבונדן?
דאָס וואָלט דערקלערט פֿאַרוואָס, ווען מען קוקט פֿון דרויסן, זעט אויס ווי די פֿאַרמאַצעווטישע אינדוסטריע און די געזעץ־מאַכנדיקע
אויטאָריטעטן אַרבעטן צוזאַמען אויף אַ גאָר אָרקעסטרירטן אופֿן.
אַזוי, עס שיינט אוממעגלעך צו פאָדערן אַ רעכט אויף נאַטירלעכע מיטלען, טראָץ דער עקזיסטירנדיקער לעגאַלער באַזע.
העלפֿט אונדז אַנטדעקן די מאַסטערמיינדס און זייער נעצווערק אין דעם פֿאַרפּלאָנטערטן וועב!
ביטע שיקט אַלע וויכטיקע אינפֿאָרמאַציע צו Kla.TV אָדער שטיצט אונדזערע פֿרײַוויליקע פֿאָרשונג־גרופּעס.