1
00:00:00,001 --> 00:00:01,894


2
00:00:01,894 --> 00:00:05,852
1969–1972: кешеләрнең айда булуы турында әйтелгән бердәнбер чор.

3
00:00:05,852 --> 00:00:08,351
Чыннан да нәрсә булды?

4
00:00:08,351 --> 00:00:10,103
Нил Армстронг: «Мин хәтерләмим.»

5
00:00:10,103 --> 00:00:11,755
Нигә соңгы 50 елда без кире кайтмадык?

6
00:00:11,755 --> 00:00:13,820
Барт Сибрел бу теманы дистә еллар буе өйрәнеп килә.

7
00:00:13,820 --> 00:00:17,493
Барт Сибрел: "Хәзер кулыгызны Инҗилгә куеп,
Аллаһы каршында айга барганыгызга ант итегез."

8
00:00:17,493 --> 00:00:20,710
Бүген ул безгә интервью бирер өчен Kla.TVда.

9
00:00:20,710 --> 00:00:27,189
Нил Армстронг: «...чынлыкның саклагыч катламнарын алу өчен...»

10
00:00:27,189 --> 00:00:30,814
Без монда тикшерүче журналист һәм автор Барт Сибрэл белән.

11
00:00:30,814 --> 00:00:34,582
Барт, бу әңгәмәгә риза булуыгыз өчен бик зур рәхмәт.

12
00:00:34,582 --> 00:00:36,545
Әлбәттә. Мин монда булуыма бик шатмын, Дэн.

13
00:00:36,545 --> 00:00:44,637
Бик әйбәт. Минемчә, безнең кайбер тыңлаучылар
сезнең астронавт тарафыннан кыйналганыгызны беләдер.

14
00:00:44,637 --> 00:00:48,288
Кайсысы иде ул?

15
00:00:48,288 --> 00:00:50,296
Эдвин Олдрин мл.

16
00:00:50,296 --> 00:00:53,335
Сиңа тагын нинди гаҗәеп хәлләр булды?

17
00:00:53,335 --> 00:00:56,958
Эшең турында иң нык истә калган нәрсә нәрсә?

18
00:00:56,958 --> 00:00:58,568
Ярар, алар күп.

19
00:00:58,568 --> 00:01:06,357
Киләсе уйым шул: без беренче фильмны —
«Айга барганда көлкеле хәл булды» — чыгардык.

20
00:01:06,357 --> 00:01:11,512
Һәм аны NASA өчен ракеталар төзүче миллионер финанслаган.

21
00:01:11,512 --> 00:01:14,452
Ул айга очышларның ялган икәнен белә.

22
00:01:14,452 --> 00:01:18,360
Һәм ул моны ачуны үзенең ватанпәрвәрлек бурычы дип санады.

23
00:01:18,360 --> 00:01:23,077
Мин фильмны алар ялган булуы
ихтимал дигән фараз белән эшләп чыгардым.

24
00:01:23,077 --> 00:01:25,640
Фильм якынча миллион долларга төште.

25
00:01:25,640 --> 00:01:28,881
Аны sibrel.com баш битендә карарга мөмкин.

26
00:01:28,881 --> 00:01:31,620
Аның исеме: «Айга барганда көлкеле бер хәл булды».

27
00:01:31,620 --> 00:01:38,784
Җиде еллык проектның якынча өч ярым елы узгач без NASAдан хәбәр
итүче бер кешенең яшерен аудиоязмасын — Аппо́лло-11 экипажы

28
00:01:38,784 --> 00:01:46,265
әгъзаларыннан, алар беренче ай миссиясе дип саналган, әмма ай
миссиясенең бер өлешен күз алдында ялганлап күрсәткәннәр — алдык.

29
00:01:46,265 --> 00:01:52,440
Язмада өченче аудио трек бар иде, анда ЦРУ аларга
моны ничек эшләргә икәнен сөйләгән. Бу мине ышандырды.

30
00:01:52,440 --> 00:01:58,165
Бу ике NBC яңалыклар җитәкчесен ышандырды,
ки NASA чынлап та айга утыруны ялганлаган.

31
00:01:58,165 --> 00:02:00,060
Һәм бу тормышны үзгәрткән тәҗрибә булды.

32
00:02:00,060 --> 00:02:07,327
Бу фильм чыккач, без «Астронавтлар
чиктән чыкты» исемле фильм төшердек.

33
00:02:07,327 --> 00:02:12,477
Ләкин бу исем бары тик соңыннан гына барлыкка килде, мин бер
астронавт тарафыннан сугылгач, икенчесе мине

34
00:02:12,477 --> 00:02:17,015
сугу белән куркыткач, өченчесе мине тепкәч һәм
ниһаять мине атып үтерәчәкләр дип куркыткач.

35
00:02:17,015 --> 00:02:24,289
Бер очракта без астронавт өчен микрофонны очраклы
рәвештә кабызып калдык, ә оператор яздыруны туктатырга онытты.

36
00:02:24,289 --> 00:02:30,988
Шулай итеп, камера астронавтның керү юлындагы аренда машинасының
арткы утыргычында торганда – без аңа элек серле

37
00:02:30,988 --> 00:02:38,370
видеоязманы күрсәткән идек, ул аны бик ачуландырган иде – аның
улы белән шәхси сөйләшүе ишек ябылган хәлдә өйдә яздырылды.

38
00:02:38,370 --> 00:02:42,617
Һәм алар мине үтертер өчен ЦРУга
шалтыратырга кирәкме-юкмы дип сөйләшәләр.

39
00:02:42,617 --> 00:02:45,757
Әгәр алар чынлап та айда булсалар, бу кирәк булмас иде.

40
00:02:45,757 --> 00:02:50,180
Айга очып чыккан дип ялган сөйләү – гигант күләмле сатана ялганы.

41
00:02:50,180 --> 00:02:54,074
Митчелл: Мин кешеләрне сукмыйм, ләкин син
минем өемнән чыкмасаң, сине аңнан яздырам.

42
00:02:54,074 --> 00:02:56,674
Мин юлда.

43
00:02:59,616 --> 00:03:02,900
Митчелл: Корал алып, син китеп барганчы сине атып үтерсәкме?

44
00:03:02,900 --> 00:03:08,880
Ярар, безнең видеокамера эшли, әгәр дә син моны
эшләргә теләсәң. Бу безнең өчен бик шәп кадр булыр иде.

45
00:03:11,820 --> 00:03:16,928
Аннан соң күрешербез, өметләнәм, мәхкәмәдә.

46
00:03:16,928 --> 00:03:21,140
Митчеллнең улы: Син ЦРУга шалтыратып, аларны үтертергә телисеңме?

47
00:03:24,390 --> 00:03:31,577
Шулай итеп, болар ике иң күренекле мизгел, һәм әгәр сез Kopp
Verlag тарафыннан немец телендә яңа гына басылып чыккан китапка

48
00:03:31,577 --> 00:03:37,663
карасагыз, мине чын мәгънәсендә ЦРУ урлады һәм чынлык
сывороткасы белән сораштылар чөнки мин аларның айда

49
00:03:37,663 --> 00:03:41,080
булмаганнарын дәлилли торган кинокадрларны тапкан идем.

50
00:03:41,080 --> 00:03:47,960
Ике NBC яңалыклар бүлеге җитәкчесе дә бу
американнарның айга бармаганнарын исбатлар дип килештеләр.

51
00:03:47,960 --> 00:03:53,520
Ләкин NBCга әгәр ул тапшыруны эфирга чыгарырга
карар итсә, лицензиясеннән мәхрүм итү белән янадылар.

52
00:03:53,520 --> 00:03:56,000
Шулай итеп, алар куркып калдылар.

53
00:03:56,000 --> 00:04:04,017
Ярар, Барт, әгәр син—һәм мин әйтер идем, безнең тамашачылар яңа
теорияләргә, хәтта конспирологик теорияләргә дә шактый ачык

54
00:04:04,017 --> 00:04:12,100
карашлы—шуңа күрә әгәр сиңа турбо-кыскача йомгаклау ясарга туры
килсә, тәрәзә аша Җирне төшергән видеоны ялган дип күрсәткән

55
00:04:12,100 --> 00:04:16,480
хикәя синең иң яхшы 30 секундлык аргументың булыр идеме?

56
00:04:16,480 --> 00:04:22,528
Конспирология теориясенә ишарә ясаган
һәрнәрсәгә каршы торучы кешене ничек ышандырырга?

57
00:04:22,528 --> 00:04:24,000
Кайсы ысулны сайларга?

58
00:04:24,000 --> 00:04:26,840
Ярар, хакыйкатьне күрер өчен ачык булырга кирәк.

59
00:04:26,840 --> 00:04:32,812
Мин университет профессорлары белән сөйләштем, алар
әйттеләр: хәтта Аполлон астронавты моны алдау дип

60
00:04:32,812 --> 00:04:36,222
таныса да, алар һаман да аның айда йөргәненә ышанырлар иде.

61
00:04:36,222 --> 00:04:42,749
Лифтта 30 секунд эчендә логика ярдәмендә
айга төшү ялган булуын исбатлый аласың.

62
00:04:42,749 --> 00:04:48,528
Бүген, 55 ел узгач, яхшырак ракеталар һәм
компьютерлар ярдәмендә NASA астронавтны айга кадәрге

63
00:04:48,528 --> 00:04:51,998
араның меңнән бер өлешенә кадәр космоска җибәрә ала.

64
00:04:51,998 --> 00:04:59,477
Димәк, алар чынлап та шуны дәгъва итәләр: NASA, барлык
компьютерлары бергәләп мобиль телефонның исәпләү куәтенең

65
00:04:59,477 --> 00:05:04,819
миллионнан бер өлешен генә тәшкил иткән
вакытта, бүгенге көнгә караганда беренче

66
00:05:04,819 --> 00:05:08,754
омтылышында космонавтларны мең тапкыр ераграк очырган.

67
00:05:08,754 --> 00:05:14,714
Шулай итеп, дөнья тарихында беренче тапкыр үткән заман
технологияләре киләчәк заман технологияләреннән

68
00:05:14,714 --> 00:05:22,976
яхшырак булган дип дәгъва ителә. Бу мөмкин түгел һәм гади
генә әйткәндә, алар айга очып бармаганнар дигән сүз.

69
00:05:22,976 --> 00:05:30,164
Ярар, мин соңрак хәзер инде юкка чыккан
иске технологиягә кире әйләнеп кайтырга телим.

70
00:05:30,164 --> 00:05:39,360
Детальләргә керешкәнче, миндә түбәндәге сорау бар: Айга төшү
турындагы чынлыкны белү ни өчен шулкадәр мөһим икәнен аңлатыгыз.

71
00:05:39,360 --> 00:05:47,392
Мин кешеләр белән сөйләштем, алар: «Карагыз, мин 9/11
турында сөйләшергә теләмим, ул 24 ел элек булды», диделәр.

72
00:05:47,392 --> 00:05:52,300
Хәзерге көнгә күчик. Айга төшү 1969 елда булды.

73
00:05:52,300 --> 00:06:00,275
Украинада һәм Газа секторында барган вакыйгаларны, дәүләт бурычын
һәм иммиграция проблемасын, игътибар итәргә тиешле барлык

74
00:06:00,275 --> 00:06:05,376
мәсьәләләрне исәпкә алганда, айга төшү ни өчен шулкадәр мөһим?

75
00:06:05,376 --> 00:06:12,875
Ярар, әйтик, Дэн, син дә мин дә торак районында яшибез,
һәм соңгы 50 ел дәвамында айына бер тапкыр бала югала.

76
00:06:12,875 --> 00:06:17,660
Аннары без әйтәбез: «Ярар инде,
мондый хәлләр була». Яки ни булса да.

77
00:06:17,660 --> 00:06:26,465
Юк. Бу кешеләр әле дә ирекле. Һәм алар айга төшүне генә
ялганлап калмадылар, моны яшерү өчен кешеләрне үтерделәр.

78
00:06:26,465 --> 00:06:32,022
Бу минем фикер түгел, бу миңа моны сөйләгән вафат
булган астронавтларның толлары һәм туганнарының фикере.

79
00:06:32,022 --> 00:06:40,286
Айга беренче булып басарга тиеш булган кеше NASAның алдавына
хезмәттәшлек итәргә баш тартканга күрә ЦРУ тарафыннан үтерелгән.

80
00:06:40,286 --> 00:06:43,729
Димәк, бу кешеләр без түли торган айга утышуларны
гына түгел, ә башка күп нәрсәне дә ялганлыйлар.

81
00:06:43,729 --> 00:06:46,580
Без алданганыбыз өчен дә түлибез.

82
00:06:46,580 --> 00:06:52,284
Без шулай ук коррупцияләнгән хөкүмәтнең
җинаятьләрен ачарга тырышкан өчен безнең абыйларыбызны

83
00:06:52,284 --> 00:06:55,812
үтергән ЦРУ агентларының хезмәт хакларын да түлибез.

84
00:06:55,812 --> 00:07:03,808
Безнең ил Король Георг тираниягә әйләнгәч нигез салынды, һәм
әйтелә ки, хакимият кешеләрнең тормышын, иреген һәм бәхет эзләү

85
00:07:03,808 --> 00:07:08,363
хокукын бозса, аны үзгәртергә яки бетерергә халыкның хокукы бар.

86
00:07:08,363 --> 00:07:09,780
Ярар, беренчесе – тормыш.

87
00:07:09,780 --> 00:07:15,560
Алар бу билгеле алдауларны гамәлгә ашыру өчен үз халкын үтерәләр.

88
00:07:15,560 --> 00:07:19,880
Һәм моның чын сәбәбе – икесеннән бары тик берсе генә дөрес:

89
00:07:19,880 --> 00:07:26,727
Яисә алар айга очып җиткәннәр, иң якындагы ташка
байрак кадаганнар, кире әйләнеп кайтканнар һәм үлмәгәннәр,

90
00:07:26,727 --> 00:07:30,143
«Уф, ничек кенә куркыныч булды!» дигән девиз буенча.

91
00:07:30,143 --> 00:07:34,100
Хәтта 50 елдан соң да алар араның
меңнән бер өлешен генә үтә алсалар да.

92
00:07:34,100 --> 00:07:41,944
Яки дөньядагы иң көчле ил кешелекнең иң зур казанышын
ялганлап, аны яшерү өчен үз халкы вәкилләрен үтерде, ә икейөзле

93
00:07:41,944 --> 00:07:46,348
рәвештә хакыйкатьне һәм гаделлекне яклаучы булып күренде.

94
00:07:46,348 --> 00:07:50,772
Әгәр соңгысы дөрес булса, һәм мин сезгә ышанычлы
итеп әйтәм, ул чыннан да дөрес, сез барлык

95
00:07:50,772 --> 00:07:53,787
дәлилләрне sibrel.com сайтында бушлай карый аласыз.

96
00:07:53,787 --> 00:08:00,780
Әгәр бу дөрес булса, ялган айга утыру чыннан да
булган очрактан да күпкә тирәнрәк мәгънәгә ия.

97
00:08:00,780 --> 00:08:01,892
Син моны аңлыйсыңмы?

98
00:08:01,892 --> 00:08:07,668
Бу бик зур әһәмияткә ия, һәм әгәр дә халык
бу җинаятьчеләрнең мондый күләмдә ялган

99
00:08:07,668 --> 00:08:12,704
сөйләүләрен белмәсә, без үз-үзебезне юк итәрбез.

100
00:08:12,704 --> 00:08:20,060
Айга утыруның чынлыгы киң таралып,
американнарның күпчелеге, американнарның зур күпчелеге

101
00:08:20,060 --> 00:08:25,280
нәрсә булганын белсә, ни булыр дип уйлыйсыз?

102
00:08:27,800 --> 00:08:33,400
Мин Берлин дивары әле торганда ике тапкыр
Берлинда булдым, һәм бу шактый куркыныч тәҗрибә булды.

103
00:08:33,400 --> 00:08:38,614
Мин хәтта КГБдан берәүгә Көнбатышка качып китәргә ярдәм иттем.

104
00:08:38,614 --> 00:08:44,240
Һәм дивар егылганда, ул XX гасырның
иң матур мизгелләренең берсе иде.

105
00:08:44,240 --> 00:08:51,672
Сез безнең телефоннарның чылтырап торуын гына күз алдына
китерә аласыз, ә продюсер: «Барысын да ташлагыз, телевизорны

106
00:08:51,672 --> 00:08:56,400
кабызыгыз, Аполлон астронавтларының берсе танылу ясый!» ди.

107
00:08:56,400 --> 00:09:02,722
Дөнья үлем тынлыгына батыр иде, без туктап:
«Аллам, чынлап та шулкадәр начармы? Ничек

108
00:09:02,722 --> 00:09:07,296
шулкадәр түбән төшеп калдык?» — дияр идек.

109
00:09:07,296 --> 00:09:13,268
Алар айга төшүне генә түгел, аны яшерү өчен күп кешене үтерделәр.

110
00:09:13,268 --> 00:09:22,085
Бездә хәтта 1968 елда һава көчләре базасында аларны төшерүне
күргән һәм барысын да сер итеп саклау өчен Cannon һава көчләре

111
00:09:22,085 --> 00:09:27,920
базасындагы тагын бер хезмәткәрне үтерүен таныган шаһит бар.

112
00:09:27,920 --> 00:09:32,860
Бу аларның чынлап та айга очуы
белән чагыштырганда күпкә тирәнрәк.

113
00:09:32,860 --> 00:09:39,266
Һәм аерма шунда ки, кем генә JFKны үтергән
булмасын, гаепне йөкләргә һәрвакыт кеше табылачак, моны

114
00:09:39,266 --> 00:09:42,120
эшләргә мотивы булган кеше – бу һаман да фаҗигале.

115
00:09:42,120 --> 00:09:48,540
Шул ук хәл 11 сентябрьгә дә кагыла; гамәл кылучыны һәм
моның сәбәпләрен үзгәртсәң дә, ул һаман да фаҗигале булып кала.

116
00:09:48,540 --> 00:09:51,959
Шуның белән чагыштырганда, бу уңай ялган! Күрәсеңме?

117
00:09:51,959 --> 00:09:58,624
Мин килеп, алардан бу татлы конфетны тартып
алып, аларга ачы хакыйкатьне әйтергә телим.

118
00:09:58,624 --> 00:10:08,020
Хәзер халык һәм хәтта коррупциягә каршы булуларын әйтүче подкаст
продюсерлары да бу барлык җинаятьләрне кылучыларны яклап чыга.

119
00:10:08,020 --> 00:10:15,835
Трамп JFK, RFK һәм MLK (Мартин Лютер Кинг) турында хаклыкны
сөйли ала, ләкин әгәр ул айга утыру алдавы хакындагы хаклыкны

120
00:10:15,835 --> 00:10:20,611
танымаса, димәк, Тирән дәүләт җиңде һәм ул моның белән катнашкан.

121
00:10:20,611 --> 00:10:29,702
Әгәр ул хөкүмәтне реформалау өчен халыкның яклавын яуларга,
халыкны чистартырга теләсә, NBC яңалыклар башлыгы

122
00:10:29,702 --> 00:10:38,368
әйтүенчә, хәлләрнең ничек начарлануын халыкка
күрсәтүнең иң яхшы ысулы – айга утыру алдавын ачу.

123
00:10:38,368 --> 00:10:43,404
Аннан соң республикалылар да, демократлар да: «Без
моның шулкадәр начар икәнен белми идек», — диячәкләр.

124
00:10:43,404 --> 00:10:53,318
Чынлык шунда ки, Роберт Кеннеди мл., Оливер Стоунга караганда JFK
документларына күбрәк керү мөмкинлегенә ия булган , 100% ышаныч

125
00:10:53,318 --> 00:11:02,540
белән белдергән: ЦРУ аның абыйсын, АКШ Президентын үтергән,
чөнки ул хөкүмәттән начар элементларны чистартырга теләгән.

126
00:11:02,540 --> 00:11:10,228
Аннары бездә оборона министры Роберт Макнамара бар, ул үлеменнән
алда җәмәгатьчелек каршы булган Вьетнам

127
00:11:10,228 --> 00:11:17,858
сугышының бары тик Конгресс ялганга нигезләнеп кабул
иткән закон аркасында гына башланганын әйткән.

128
00:11:17,858 --> 00:11:22,080
Ул Тонкин култыгында һөҗүм булмады, диде.

129
00:11:22,080 --> 00:11:31,424
Мин әйтәм, Дэн, әгәр ЦРУ үз президентын үтерергә әзер, үз
халкының 58 220 кешесен кирәксез үтерергә әзер икән, алар өчен

130
00:11:31,424 --> 00:11:36,148
видеосурәтне ялганлап күрсәтү дә бернинди проблема булмаячак.

131
00:11:36,148 --> 00:11:42,777
Һәм аларның айга утышуны ялганлаганнарын мәхкәмәдә исбатлау
өчен кирәк булган дәлилләрдән дүрт тапкыр күбрәк дәлил бар!

132
00:11:42,777 --> 00:11:48,089
Ләкин бу кешеләрнең ишетергә теләмәгән
хакыйкать; алар ялганга ышанырга өстен күрәләр.

133
00:11:48,089 --> 00:11:52,739
Бу чыннан да олылар өчен Санта-Клаус кебек!

134
00:11:52,739 --> 00:11:57,641
Чынлыкны әйтү АКШны вакытлыча оятка калдырыр иде.

135
00:11:57,641 --> 00:12:02,328
Әмма әгәр моны эшләмәсәләр, студентлар,
башлангыч мәктәп укучылары һәм тарих китаплары

136
00:12:02,328 --> 00:12:05,575
ялганны институтлаштырганда хәл тагын да начараячак.

137
00:12:05,575 --> 00:12:06,950
Безгә моны белергә кирәк.

138
00:12:06,950 --> 00:12:16,873
Безнең шаһит әйтүенчә, 1968 елның 1 июнендә Президент Джонсон
Кэннон һава көчләре базасында шәхсән катнашкан һәм айга төшүне

139
00:12:16,873 --> 00:12:22,362
төшерүне күзәткән, ә Никсон моны якынча бер елдан соң раслаган.

140
00:12:22,362 --> 00:12:31,401
Шулай итеп, бу куркыныч һәм тәкәббер ялганны яклаучы
республикачылар да, демократлар да президентлары бар.

141
00:12:31,401 --> 00:12:33,162
Бу чыннан да богохуль ялган.

142
00:12:33,162 --> 00:12:38,420
Син Бабель манарасын беләсең, ул беркайчан да
тәмамланмады; ул күкләргә җитәргә тиеш иде.

143
00:12:38,420 --> 00:12:41,303
Кешене айга җибәрү нәрсә дигән сүз?

144
00:12:41,303 --> 00:12:42,580
Күккә ирешәсеңме?

145
00:12:42,580 --> 00:12:47,354
Бер мәшһүр язучы Вавилон манарасы турында болай
дигән: «Аларның горурлыгына багышланган һәйкәл

146
00:12:47,354 --> 00:12:50,020
аларның ахмаклыгына багышланган истәлеккә әйләнде.»

147
00:12:50,020 --> 00:12:51,468
Ул тәмамланмаган иде.

148
00:12:51,468 --> 00:12:57,340
Мәсих әйтте: «Манараны төзеп
бетермичә калдыру – үзеңне көлке итү».

149
00:12:57,340 --> 00:13:00,762
Аннары минем фильм да sibrel.com сайтының төп битендә.

150
00:13:00,762 --> 00:13:07,808
Без анда «Титаник»ны һәм Данны күрсәтәбез; алар
язганнар: «Аллаһының үзе дә батыра алмаслык кораб».

151
00:13:07,808 --> 00:13:16,759
Аннары Ричард Никсон, аларның айда булмавын белсә дә,
әйтте: «Айга кеше утырту — Аллаһының галәмне

152
00:13:16,759 --> 00:13:22,240
тудыруыннан соң икенче иң зур казаныш. Бу мөһим хакыйкать.»

153
00:13:22,240 --> 00:13:27,220
Кешелек айга төшүне ялганлап күрсәтүе
— чыннан да тирән мәгънәле вакыйга.

154
00:13:27,220 --> 00:13:32,140
Әгәр без хаклыкны сөйләшмәсәк, без бу яман шеш
кебек үсештән беркайчан да арыныр алмаячакбыз.

155
00:13:32,140 --> 00:13:37,344
Трамптан Никсонга күчәбез: сез
Никсонның һичшиксез белгән дип уйлыйсызмы?

156
00:13:37,344 --> 00:13:41,115
Әлбәттә, ул белә иде! Ул беренче
Ай миссиясе очышканда анда юк иде!

157
00:13:41,115 --> 00:13:47,781
Анда Япония президенты бар, анда Германия канцлеры бар, анда
бөтен дөнья дәүләт башлыклары бар, тик Америка Кушма Штатлары

158
00:13:47,781 --> 00:13:53,464
президенты гына куркып килмәде — һәм аннары Нил Армстронг белән
кул биреп торган фотога эләгергә куркып,

159
00:13:53,464 --> 00:13:58,760
чөнки аларны тоткарлап калырга мөмкиннәр иде,
һәм аннары бу хәл тагын да начарак күренер иде.

160
00:13:58,760 --> 00:14:04,645
Алар моны уңышлы эшләп котылгач, ул алты айдан
соң икенче стартта пәйда булды, кешеләр инде

161
00:14:04,645 --> 00:14:07,660
без кешене айга очыра алабыз дип ышанган иде.

162
00:14:07,660 --> 00:14:11,700
Ул беренче стартта катнашмавы өчен рәсми сәбәп китердеме?

163
00:14:11,700 --> 00:14:15,160
Минемчә, ул этен урамга чыгарырга кирәк дип әйтте.

164
00:14:15,160 --> 00:14:17,120
Әй, кил инде!

165
00:14:17,120 --> 00:14:22,820
Бу бераз шаяру гына иде. Ләкин чынлап та
Президентның анда булмавына бернинди сәбәп тә юк.

166
00:14:22,820 --> 00:14:25,560
Алар аның анда була алуы өчен очрашуны кичектерерләр иде.

167
00:14:25,560 --> 00:14:26,720
Алар моны эшләрләр иде.

168
00:14:26,720 --> 00:14:28,960
Әйе, шулай дөрес.

169
00:14:31,113 --> 00:14:34,800
Сез соңгы вакытта Джо Роганның
тапшыруында өч сәгать буе катнаштыгыз. Һәм яртысы.

170
00:14:34,800 --> 00:14:36,940
Сез аның әңгәмәсе гадел булды дип уйлыйсызмы?

171
00:14:36,940 --> 00:14:37,580
Гаделме?

172
00:14:37,580 --> 00:14:46,784
Гаделлек турында әйткәндә, кешеләр гадел булырга теләсәк,
безгә рәсми якның фикерен дә ишетергә кирәк, дип уйлыйлар.

173
00:14:46,784 --> 00:14:50,017
Бу чынлыкка каршы.

174
00:14:50,017 --> 00:14:53,980
Без 55 ел рәсми хикәяне ишетәбез.

175
00:14:53,980 --> 00:14:59,500
Әгәр без хәзер үзебезнең ягыннан 55 ел дәвамында булган
вакыйгаларны сөйләсәк, без тигез шартларда гына булыр идек.

176
00:14:59,500 --> 00:15:04,320
Без инде синең нәрсә уйлавыңны беләбез, без
инде синең нәрсә әйтергә җыенуыңны беләбез.

177
00:15:04,320 --> 00:15:12,534
Джо Роган миңа шәхси рәвештә әйтте, ул моны эшләргә тиеш
дип санады, чөнки яңа кешеләр моны беренче тапкыр күрә.

178
00:15:12,534 --> 00:15:19,888
Мин моңа килешмәдем, ләкин бәлки ул хаклы
булгандыр, чөнки Sibrel.com баш битендә Amazonда

179
00:15:19,888 --> 00:15:24,495
китабымны карап чыккан берәүнең менә бу цитатасы бар.

180
00:15:24,495 --> 00:15:32,552
Ул әйтте, нигездә, айга очышлар чын дип ышанган һәм аларга
беркайчан да шикләнмәгән, тик Джо Роган тапшыруында Барт Сибрэлне

181
00:15:32,552 --> 00:15:37,040
күргәнче генә; аннары аларның ясалма булуы шулкадәр ачык күренде.

182
00:15:37,040 --> 00:15:39,860
Ул китапны укыган иде, һәм хәзер бу тагын да ачыграк иде.

183
00:15:39,860 --> 00:15:48,900
Мобиль телефонның исәпләү куәтенең миллионнан бер өлеше
белән беренче омтылыш ясадылар дип ышану абсурд, чөнки 50 ел

184
00:15:48,900 --> 00:15:53,865
узгач та алар әле араның меңнән бер өлешен дә үтә алмыйлар.

185
00:15:53,865 --> 00:16:01,957
Син моны аңлыйсыңмы? Бу шундый ук: 1927 елда Линдберг
Атлантиканы биш мең чакрым очып узган, ә 50 елдан соң, 1977

186
00:16:01,957 --> 00:16:06,660
елда, самолет бары тик 5 чакрым гына очып килә ала дигән кебек.

187
00:16:06,660 --> 00:16:15,820
Сез беләсезме, 1945 елда беренче атом бомбасы шартлатылганнан
соң, ун ел үткәч атом бомбалары мең тапкыр көчлерәк булган?

188
00:16:15,820 --> 00:16:22,638
Әгәр без беренче омтылышта мобиль телефонның исәпләү куәтенең
миллионнан бер өлеше белән Айга очып җитә алган булсак, ун елдан

189
00:16:22,638 --> 00:16:29,899
соң Марста булыр идек, хәзер инде башка бер кояш системасында
булыр идек, һәм Айның бөтен өстендә базалар урнашкан булыр иде.

190
00:16:29,899 --> 00:16:38,900
Сигез президент без биш елдан айга кире кайтачакбыз дип әйттеләр:
беренчесе Рейган, аннары Буш өлкән, аннары Клинтон, аннары

191
00:16:38,900 --> 00:16:43,160
Джордж Буш кече ике тапкыр әйтте, аннары Обама, аннары Трамп.

192
00:16:43,160 --> 00:16:47,781
Алар барысы да без биш ел эчендә айга очып
җитәчәкбез дип әйттеләр, ләкин моны эшләп булмады.

193
00:16:47,781 --> 00:16:54,694
2014 елда алар: «2018 елга без кешеләрне Ай орбитасына
чыгарачакбыз», – диделәр, ләкин графиктан ике елга калып,

194
00:16:54,694 --> 00:16:58,360
Ай орбитасына бары тик сынау манекеннарын гына җибәрделәр.

195
00:16:58,360 --> 00:17:03,942
1960нчы елларда алар айда машина йөртә һәм
гольф уйный ала иделәр, ә бүген иң яхшысы –

196
00:17:03,942 --> 00:17:06,953
ай орбитасына сынау манекеннарын гына җибәрү.

197
00:17:06,953 --> 00:17:08,580
Чынлык нәкъ синең күз алдында!

198
00:17:08,580 --> 00:17:11,580
Мин кешеләрнең моны нигә күрә алмавын белмим?

199
00:17:11,580 --> 00:17:15,760
Әйе, бу мин игътибар иткән иң сокландыргыч әйберләрнең берсе.

200
00:17:15,760 --> 00:17:23,291
Без 1969 ел технологиясе турында сөйләшәбез, һәм аны
яңадан куллана алырлык дәрәҗәдә камилләштерә алмадыкмы?

201
00:17:23,291 --> 00:17:27,673
Һәм бу без генә түгел; хәзер инде шактый бай
булган башка илләр дә бар, мәсәлән, Кытай,

202
00:17:27,673 --> 00:17:30,260
Россия, Япония, Һиндстан һәм Европа Берлеге.

203
00:17:30,260 --> 00:17:34,976
Аларда моны эшләү өчен, әлбәттә, акча да, технология дә бар.

204
00:17:34,976 --> 00:17:41,469
Роган бу ноктага нәкъ башында ук игътибар итте һәм әйтте: «Әйе,
ләкин 400 000 кешене үз эченә алган

205
00:17:41,469 --> 00:17:48,480
операция масштабы һәм аны тагын бер кат үткәрү өчен
шундый зур көч куярга әзер булу хәзер юк».

206
00:17:48,480 --> 00:17:49,980
Ярар, бу бөтенләй дөрес түгел.

207
00:17:49,980 --> 00:17:54,331
Хөкүмәт кешеләр аның ягын якласа да,
каршы булса да, үзе теләгәнне эшли.

208
00:17:54,331 --> 00:18:01,400
Бары тик кара әле, без катнашкан барлык сугышларны, халык
аларга каршы булса да, алар барыбер аларны башлап җибәрделәр.

209
00:18:01,400 --> 00:18:07,900
Һәм кешеләр моның чын булуы кирәк дип әйтүләренең бер
сәбәбе шунда: йөзләгән мең кешегә серне яшереп булмый.

210
00:18:07,900 --> 00:18:09,800
Ярар, бу да дөрес түгел.

211
00:18:09,800 --> 00:18:12,700
Атом бомбасы Икенче бөтендөнья сугышының иң зур сере иде.

212
00:18:12,700 --> 00:18:18,660
Аның төзелешендә 129 500 кеше катнашты, һәм
бары тик сигезе генә алар нәрсә төзүләрен белде.

213
00:18:18,660 --> 00:18:23,400
Бу Bank of Americaда 500 000 касса хезмәткәре бар дип әйтү кебек.

214
00:18:23,400 --> 00:18:27,682
Ләкин сез чынлап та ышанасызмы, бу
хезмәткәрләрнең үз банкындагы коррупция турында

215
00:18:27,682 --> 00:18:30,631
белгәннәре генераль директор белгәннәре белән бер үкме?

216
00:18:30,631 --> 00:18:36,810
Син чынлап та ышанасыңмы, ЦРУ шулкадәр ахмак ки, перчатка,
ишек тоткычы яки ботинка ясаучы кешегә: «Эй, без чынлап та айга

217
00:18:36,810 --> 00:18:39,925
очып бармаячакбыз, беркемгә дә әйтмә», – дип әйтергә мөмкин?

218
00:18:39,925 --> 00:18:45,014
Чынлык шунда ки, Юджин Франсис Кранц (Gemini һәм Apollo
программалары, шул исәптән беренче айга утыру вакытында NASAның

219
00:18:45,014 --> 00:18:49,632
элекке очыш директоры) шәхсән сөйләшкән очыш директоры әйтүенчә,
миссия идарәсендә беркем дә старт вакытында

220
00:18:49,632 --> 00:18:53,720
симуляцияләнгән очыш белән – һәм мин цитаталыйм
– «чын очыш» арасындагы аерманы аера алмаган.

221
00:18:53,720 --> 00:18:57,000
Бу бары тик экранда ялтырап торган саннар гына.

222
00:18:57,000 --> 00:19:00,942
Шулай итеп, без моны ничек танып белә алабыз:
яисә без аны дүрт яшьлек чагыбызда үз яшәү

223
00:19:00,942 --> 00:19:04,256
бүлмәбездә күргәндә, яисә 20 елдан соң видеода караганда?

224
00:19:04,256 --> 00:19:07,552
Ярар, бу теманың бик күп яклары бар.

225
00:19:07,552 --> 00:19:13,988
YouTube'тагы яки Википедия битендәге кешеләр сез һәм башка айга
утыруны кире кагучылар ачыклаган барлык

226
00:19:13,988 --> 00:19:20,880
фактларны кире кагырга тырышып, күп кенә
дәлилләр китерәләр, һәм анда бик күп мәгълүмат бар.

227
00:19:20,880 --> 00:19:26,809
Ләкин иң мөһиме: айга төшүне шик астына куя
торган, Wikipedia һәм NASA хәтта кире какарга да

228
00:19:26,809 --> 00:19:29,863
омтылмый торган нинди дә булса дәлилләр бармы?

229
00:19:29,863 --> 00:19:34,130
Алар шулкадәр дә кире кагылмаслык ки,
аларга җавап бирергә дә тырышмыйлар.

230
00:19:34,130 --> 00:19:40,100
Мин тапкан видеоматериал аларның безнең күз
алдыбызда айга ярты юлда баргандай итеп уйнауларын күрсәтә.

231
00:19:40,100 --> 00:19:43,460
Бу гаять ышандырырлык.

232
00:19:43,460 --> 00:19:52,601
Бу бүлектә, соңрак мөхәррирләнеп, бөтен дөньяга телевизион эфир
аша күрсәтелгәндә, Нил Армстронг үзен үзе кире кага: ул үзен 130

233
00:19:52,601 --> 00:19:58,600
000 миль ераклыкта, ягъни айга бару юлының яртысында дип әйтә.

234
00:20:00,189 --> 00:20:03,840
Шул ук көннең NASA очыш журналында да шулай ук язылган.

235
00:20:03,840 --> 00:20:10,496
Чынлыкта ул берничә йөз миль
биеклектәге Җирнең түбән орбитасында урнашкан.

236
00:20:10,496 --> 00:20:16,000
Армстронг: «Роджер, Хьюстон. Аполлон-11
якынча 130 000 миль ераклыктан шалтырата.»

237
00:20:16,000 --> 00:20:24,058
Башка бер сегментта, ул да карап чыгудан соң эфирга чыгарылырга
тиеш иде, Нейл Армстронг тамашачыларга камера линзасын тәрәзә

238
00:20:24,058 --> 00:20:30,052
пыяласына тотып төшерүнең ничек башкарылганын
дөрес аңлатмый, чөнки әгәр алар Җирдән әйтелгән

239
00:20:30,052 --> 00:20:34,070
ераклыкта булсалар, шулай эшләргә туры килер иде.

240
00:20:34,070 --> 00:20:37,220
Армстронг: "Җирне күрү мөмкинлеге
бирүче тәрәзә бездә бары тик бер генә."

241
00:20:37,220 --> 00:20:40,700
Һәм ул телевизион камера белән тулы.

242
00:20:40,700 --> 00:20:47,818
Әгәр, ул әйткәнчә, тәрәзә тулысынча телевизион камера
белән тутырылган булса, астронавтның кулы камера белән

243
00:20:47,818 --> 00:20:54,620
тәрәзә арасында сыймас иде, бу клипта исә бу ачык күренә.

244
00:20:54,620 --> 00:21:01,063
Армстронг: «Америка яртысы күренми кала һәм
терминотор аръягындагы күләгәләргә югала.»

245
00:21:01,063 --> 00:21:08,366
Сез шулай ук камера белән идарә итүче астронавтның хатага
реакциясен, камераны читкә борып качмакчы булуын да күрә аласыз.

246
00:21:16,020 --> 00:21:20,480
Бу алар яздырылмаган дип санаган сегмент.

247
00:21:20,480 --> 00:21:25,950
Ул эфирга күрсәтү өчен күпкә яраклы түгел иде,
чөнки объектив зумланып киңәя һәм күренеш

248
00:21:25,950 --> 00:21:29,984
космик аппарат эченә күчә, анда астронавтлар эшли.

249
00:21:29,984 --> 00:21:35,232
Һәм, күрәсең, видеомагнитофондагы «стоп»
төймәсе кисәтүсез генә кинәт кабат күтәрелде.

250
00:21:35,232 --> 00:21:43,460
Менә космик аппаратның диварына яктылык төшермичә идарә
элементларын күрергә мөмкинлек бирүче таралган эш яктысы.

251
00:21:43,460 --> 00:21:48,744
Биредә алар ярымай формасындагы
вставканың бер өлешен алып ташлаганнар.

252
00:21:55,712 --> 00:22:04,300
Ниһаять, люк ачыла, һәм тәрәзә аша камераның чын
урнашу урынын һәм бик якты, якын Җирне күрә аласың.

253
00:22:06,752 --> 00:22:11,520
Ике NBC яңалык режиссеры моның аларның
айда булмавын исбатлый дип килештеләр.

254
00:22:11,520 --> 00:22:17,887
Мине Нью-Йоркка очырдылар, «Вальдорф-Астория» кунакханәсендә
урнаштырдылар һәм бөтен ил буенча тарату өчен эксклюзив

255
00:22:17,887 --> 00:22:21,140
лицензиягә миңа меңләгән доллар түләделәр: айга утырулар ялган.

256
00:22:21,140 --> 00:22:24,560
Алар хөкүмәттән янаулы телефон шалтырату
алдылар һәм аннары мәсьәләне кире алдылар.

257
00:22:24,560 --> 00:22:30,900
Хәтта тәнкыйтьчеләрем дә риза булды – бу
Аппо́лло-11 экипажы айга ярты юлда барган кебек кыялана.

258
00:22:30,900 --> 00:22:36,501
Ни өчен алар айга бару юлының яртысын үткән
кебек кыяфәт саталар, ә чынлыкта араның яртысын да

259
00:22:36,501 --> 00:22:39,440
үтә алмыйлар, Җир орбитасыннан да чыга алмыйлар?

260
00:22:39,440 --> 00:22:47,040
Һәм нинди гаҗәп: 55 ел узгач та алар әле һаман Җир орбитасыннан
чыга алмыйлар, шуңа күрә манекеннар Ай тирәли әйләнә.

261
00:22:47,040 --> 00:22:48,585
Моның берничә сәбәбе бар.

262
00:22:48,585 --> 00:22:50,820
Ракетада җитәрлек ягулык булмады.

263
00:22:50,820 --> 00:22:57,494
Бездә Вернер фон Браунның оригиналь басмалары бар,
анда ул ракета белән айга очу мөмкин түгел дип белдерә.

264
00:22:57,494 --> 00:23:04,580
Сезгә ким дигәндә өч ракета кирәк булыр, һәркайсы Эмпайр
Стейт Билдингтан биекрәк һәм һәркайсы 800 000 тонна авырлыкта.

265
00:23:04,580 --> 00:23:15,092
Сатурн V 800 000 тонна урынына нибары 2 500 тонна гына
авыр иде – бу 30 000 процент өч тапкыр зуррак аерма.

266
00:23:15,092 --> 00:23:21,467
Илон Маскның Сатурн V ракетасыннан якынча
өч-дүрт кат биекрәк ракетасы бар, һәм ул

267
00:23:21,467 --> 00:23:25,200
әйткәнчә, бу ракета тик Җир орбитасына гына чыга ала.

268
00:23:25,200 --> 00:23:29,620
Айга очу өчен ким дигәндә сигез тапкыр ягулык тутырырга кирәк.

269
00:23:29,620 --> 00:23:33,840
Ләкин алар моны эшләмәделәр.

270
00:23:33,840 --> 00:23:40,580
Аннары минем «Moon Man» китабымда 17 интерактив
видеоклип бар, аларны хәзер sibrel.com сайтында карый аласыз.

271
00:23:40,580 --> 00:23:49,920
Берәүдә NASA инженеры Җир белән Ай арасында радиация
каешы бар дип әйтә, Айга бару өчен шул каеш аша үтәргә кирәк.

272
00:23:49,920 --> 00:23:52,240
Барлык орбита очышлары да моның белән чагыштырганда шактый түбән.

273
00:23:52,240 --> 00:23:58,821
Ул моны куркыныч яки үтергеч дип әйтте, һәм
айга сәяхәтне уңышлы үтеп, исән-сау калу өчен

274
00:23:58,821 --> 00:24:05,520
кирәкле технология әле уйлап табылмаган, аңлыйсыңмы?

275
00:24:05,520 --> 00:24:10,656
"Минем исемем Келли Смит, һәм мин «Орион»
өчен навигация һәм идарә итү өстендә эшлим."

276
00:24:10,656 --> 00:24:15,584
Безнең максат – Җирдән 3600 миль биеклеккә күтәрелү.

277
00:24:15,584 --> 00:24:21,351
Халыкара космик станциядән 15 тапкыр югарырак.

278
00:24:21,351 --> 00:24:29,166
Җирдән ераграк киткән саен без Ван-Аllen каешы
аша очып үтәчәкбез: ул куркыныч радиацияле зона.

279
00:24:31,302 --> 00:24:36,972
Мондый радиация «Орион»дагы навигация системаларын, борт
компьютерларын яки башка электрон җайланмаларны зарарлый ала.

280
00:24:36,972 --> 00:24:45,789
Әлбәттә, без бу куркыныч зонаны ике тапкыр узарга
тиеш: бер тапкыр барганда, бер тапкыр килгәндә.

281
00:24:45,789 --> 00:24:56,548
Без кешеләрне бу космос төбәгенә
җибәргәнче, бу мәсьәләләрне хәл итәргә тиешбез.

282
00:24:56,548 --> 00:24:59,259
Корабта бернинди дә астронавтлар булмаячак.

283
00:24:59,259 --> 00:25:03,620
Шуннан соң бер генә фотосурәт белән айга
утышулар ялган булуын исбатлый алыр идегез.

284
00:25:03,620 --> 00:25:09,940
sibrel.com баш битендә без кояш нурын күрсәтәбез – моны сез
үзегез дә тикшерә аласыз: болытсыз көндә алгы

285
00:25:09,940 --> 00:25:16,520
бакчагыз каршысындагы машиналар тукталышына барып, ике
кешегә, ике агачка, ике телефон баганасына карагыз:

286
00:25:16,520 --> 00:25:18,660
Күләгәләр һәрвакыт бер-берсенә параллель йөгерәләр.

287
00:25:18,660 --> 00:25:21,840
Математик һәм фәнни яктан мөмкин түгел

288
00:25:21,840 --> 00:25:25,020
Кояш ташлаган күләгәләр кисешә.

289
00:25:25,020 --> 00:25:32,363
Веб-сайтка кергәч, сез ике объектны күрә аласыз:
күләгәсе 12 сәгатькә юнәлгән астронавтны һәм якынча

290
00:25:32,363 --> 00:25:36,192
метр ераклыктагы, күләгәсе 9 сәгатькә юнәлгән ташны.

291
00:25:36,192 --> 00:25:40,160
Бер метр арада торган объектларның 90 градус аермасы.

292
00:25:40,160 --> 00:25:43,156
Димәк, бик якында урнашкан электр яктылык чыганагы бар.

293
00:25:43,156 --> 00:25:47,380
Без бер генә рәсем белән айга
утышуларның ялган икәнен дәлилләдек.

294
00:25:47,380 --> 00:25:51,420
Аннары бездә кинокадрлар бар, анда
айга сәяхәтнең яртысы ялганланган.

295
00:25:51,420 --> 00:25:57,760
Моннан тыш, бездә шундый логика бар: 1969 елда
космик технология бүгенгедән мең тапкыр яхшырак булмаган.

296
00:25:57,760 --> 00:26:05,050
Һәм бездә шаһит бар — «Кэннон» һава көчләре базасының иминлек
бүлеге башлыгы Сайрус Юджин Эйкерс, ул үлеме алдыннан айга

297
00:26:05,050 --> 00:26:08,780
утышуга бәйле алдауны яшерү өчен хезмәттәшен үтерүен таныды.

298
00:26:08,780 --> 00:26:11,480
Менә шулай булды. Алар айга бармаганнар.

299
00:26:11,480 --> 00:26:15,771
Нәрсә эшләргә була? Әгәр хакыйкать
ачыкланмаса, мин нәрсә әйтергә дә белмим, ләкин әгәр

300
00:26:15,771 --> 00:26:18,360
кешелек аны ачыкламаса, ул һәлакәткә дучар булачак.

301
00:26:18,360 --> 00:26:20,980
Һәм президент бу ачыклауга җитди карамый.

302
00:26:20,980 --> 00:26:27,200
Чынлыкны әйтү хөкүмәткә ышанычны юкка чыгару урынына ныгытачак.

303
00:26:27,200 --> 00:26:31,400
Әйе. Һәм хәзер бу каршы теория, мин аны бик яхшы аңламадым.

304
00:26:31,400 --> 00:26:34,940
Мин бүген монда килгәндә аларны ишеттем.

305
00:26:34,940 --> 00:26:46,976
Фон Браун гипотезасына, ягъни Эмпайр Стейт Билдингтан да биек
булган бу зур ракеталар кирәк дигән фикергә җавап – ай модуле.

306
00:26:46,976 --> 00:26:53,518
Анда болай диелә: фон Браун белдерүе ракетаны
очыру, аны Айга утырту, кире кайтару, ягъни

307
00:26:53,518 --> 00:26:57,040
Айдан очыру өчен кирәк булган күләмгә кагыла.

308
00:26:57,040 --> 00:27:01,680
Ләкин безгә айга төшәргә кирәк булмас иде,
чөнки ай модуле белән очу күпкә җиңелрәк булыр иде.

309
00:27:01,680 --> 00:27:03,160
Син моны элек ишеткән идеңме?

310
00:27:03,160 --> 00:27:05,460
Юк, ул ракета конструкторы.

311
00:27:05,460 --> 00:27:09,444
Ул әйтте, бу математик саннар бәхәссез һәм үзгәртелмәс.

312
00:27:09,444 --> 00:27:12,380
Ул шулай диде; алар бәхәссез һәм үзгәртелмәс.

313
00:27:12,380 --> 00:27:17,004
Маск әйтүенчә, зуррак ракета белән
башта сигез танк рейсы башкарырга кирәк.

314
00:27:17,004 --> 00:27:22,580
TED чыгышында әйтелгәнчә, паром өчен
хәтта 24 ягулык сәфәре кирәк булырга мөмкин.

315
00:27:22,580 --> 00:27:28,573
Фон Браун камера каршында әйтте: кеше кора алган
иң зур ракета бары тик Җир орбитасына гына чыга

316
00:27:28,573 --> 00:27:31,720
ала, һәм ягулыкны космик станциягә ташырга кирәк.

317
00:27:31,720 --> 00:27:34,651
Вернер фон Браун: «Ай тирәли
сәяхәт ике этапта башкарылырга тиеш.»

318
00:27:34,651 --> 00:27:41,922
Җир өстеннән очыш ясаган космик аппарат үз
ягулыгының диярлек бөтенесен тик тартылу көчен

319
00:27:41,922 --> 00:27:46,560
җиңә алырлык тизлеккә җитү өчен генә тотачак.

320
00:27:46,560 --> 00:27:52,640
Төртелү булмаса, ул аннары атмосферадан тыш
орбитада Җир тирәли әйләнүен дәвам итәчәк.

321
00:27:52,640 --> 00:27:54,304
Бу беренче этап.

322
00:27:54,304 --> 00:28:01,419
Ләкин әгәр без бу орбитада йөк космик корабльләре
китергән ягулык белән космик корабльне тутыра алсак, ул

323
00:28:01,419 --> 00:28:06,920
икенче этапка – ай тирәли әйләнеп кайту сәфәренә кузгала ала.

324
00:28:06,920 --> 00:28:14,554
Бу ягулык тутыру процессын җиңеләйтү өчен без Җирдән
1000 миль биеклектә орбитада алдынгы база булдырачакбыз.

325
00:28:14,554 --> 00:28:21,557
Бу алгарышлы база яки космик станция
айга соңгы күтәрелешнең штабы булачак.

326
00:28:21,557 --> 00:28:24,640
Илон Маск та нәкъ шул ук әйберне әйтә, шулай бит?

327
00:28:24,640 --> 00:28:27,380
Сез 8 ягулык ташуны үтәргә тиешсез.

328
00:28:27,380 --> 00:28:32,812
Ләкин чынлык шунда ки, бу әйберләр вакыт
узган саен нәтиҗәлерәк була, кимрәк түгел.

329
00:28:32,812 --> 00:28:40,044
Әйе, ярар, менә бу сорау: Американың айга
төшүне алга этәрүнең бер сәбәбе — безнең

330
00:28:40,044 --> 00:28:44,756
Советлар Союзы белән космик ярышта булуыбыз иде.

331
00:28:44,756 --> 00:28:51,980
Нигә бөтен кеше арасыннан нәкъ совет геройлары булган хәлләрне
шикләнмәгәннәр һәм ни өчен алар «Фоул!» дип кычкырмаганнар?

332
00:28:51,980 --> 00:28:55,120
Әйе, болар аларның чын булулары
кирәклеген дәлилләүче ике аргумент:

333
00:28:55,120 --> 00:29:02,580
Анда бик күп кеше катнашты. Һәм мин сезгә әйттем:
минем сөйләшкән очыш директоры әйтүенчә, хәтта идарә

334
00:29:02,580 --> 00:29:07,130
үзәгендә утыручы да симуляция белән чын очышны аера алмый.

335
00:29:07,130 --> 00:29:11,300
Икенче аргумент болай: кытайлар яки руслар аларны сатмаслармы?

336
00:29:11,300 --> 00:29:12,440
Бу бөтенләй дөрес түгел.

337
00:29:12,440 --> 00:29:16,927
Әйтик, мәсәлән, миндә дәүләт
башлыгының проститутка белән сурәте бар иде.

338
00:29:16,927 --> 00:29:22,755
Мин аны интернетка йөкләп, аның карьерасын җимерергә
мөмкин булыр идем, һәм аннары фото бернигә дә тормас иде.

339
00:29:22,755 --> 00:29:25,024
Яисә мин аларны елдан-ел шантаж итә алыр идем.

340
00:29:25,024 --> 00:29:30,205
Мин Кытай космик агентлыгының идарә
үзәгендә шәхсән эшләүче бер кешене беләм.

341
00:29:30,205 --> 00:29:34,517
Һәм ул миңа әйтте, анда һәркем моның ялган икәнен белә.

342
00:29:34,517 --> 00:29:43,092
Космоска сәяхәт белән бәйле серле NASA технологияләрен
тапшыру өчен алар моны җәмәгатьчелеккә ачыкламыйлар.

343
00:29:43,092 --> 00:29:48,000
АКШ Конгрессы әйтүенчә, Кытайга
космик технологияләрне сату канунсыз.

344
00:29:48,000 --> 00:29:57,344
Кытай АКШны шантажлый, ә ЦРУ айга утыру алдавын
ачыкламау өчен аларга бу технологияне законсыз рәвештә бирә.

345
00:29:57,344 --> 00:29:58,940
Һәм шул ук Россиягә дә кагыла.

346
00:29:58,940 --> 00:30:04,780
sibrel.com баш битендәге иң яңа
басылмаларның берсе якынча бер ел элек чыккан.

347
00:30:04,780 --> 00:30:11,086
дөньядагы иң акыллы ясалма интеллект, ул җәмәгатьчелеккә ачык
түгел, бер-берсе белән тоташкан берничә ясалма

348
00:30:11,086 --> 00:30:16,100
интеллект, Google-ның нейрон челтәре, аны
Мәскәүдәге конференциядә өч көн дәвамында күрсәттеләр.

349
00:30:16,100 --> 00:30:21,826
Бер команда аны куллана башлады: алар ике секунд эчендә симфония
яздылар, ике секунд эчендә роман яздылар –

350
00:30:21,826 --> 00:30:26,560
һәм ялганнарны (дип-фэйкларны) ачыклаучы
программасы бар, ул беркайчан да хата ясамады.

351
00:30:26,560 --> 00:30:32,400
Син аңа Байден яки Трамп турында видео күрсәтсәң,
ул бер секунд эчендә аның ялганмы-юкмы икәнен әйтер.

352
00:30:32,400 --> 00:30:35,540
Ул барлык пиксельләрне һәм рәсемнең геометриясен анализлый.

353
00:30:35,540 --> 00:30:42,200
Бер команда аңа кешесез кытай зондларыннан алынган ай
өслеге сурәтләрен җибәрде һәм аларның чын булуын әйтте.

354
00:30:42,200 --> 00:30:48,000
Программага тәкъдим ителгән һәрбер Аполлон
сурәте өчен ул аны ялган дип әйтте – ялган фон.

355
00:30:48,000 --> 00:30:51,249
Бу телевидение студиясендә яздырылганын аңлата.

356
00:30:51,249 --> 00:30:53,840
Бу акыллы ясалма интеллект гади генә әйтте.

357
00:30:53,840 --> 00:30:58,720
Безнең веб-сайтта видео бар, анда Путин
нәтиҗәләрне реаль вакыт режимында карый.

358
00:30:58,720 --> 00:31:01,940
Ул бөтенләй аптырап тормый, киресенчә, куркуы күбрәк.

359
00:31:01,940 --> 00:31:06,730
Ләкин хакыйкать ачыклангач, бәлки аның турында
да чынбарлыкка туры килгән нәрсә ачыкланыр, яисә

360
00:31:06,730 --> 00:31:09,040
ул Америка Кушма Штатларын шантаж итә алмаячак.

361
00:31:09,040 --> 00:31:15,140
Шулай итеп, пенсиягә чыккан көнне элеккеге Русия
космик директоры әйтте: «Эй, мин вазифада

362
00:31:15,140 --> 00:31:18,800
булганда әйтә алмаган бер нәрсәне әйтергә теләгән идем».

363
00:31:18,800 --> 00:31:20,460
Айга очышлар ялган.

364
00:31:20,460 --> 00:31:22,380
Ул кайчан басылып чыкты?

365
00:31:22,380 --> 00:31:24,058
Бу якынча өч ел элек булды.

366
00:31:24,058 --> 00:31:27,820
Шуңа күрә RT телевизион каналы коррупциягә каршы булырга тиеш.

367
00:31:27,820 --> 00:31:33,907
Ну, алар беркайчан да хәбәр итмәделәр, Путинга
ничек күрсәттеләр, дөньядагы иң акыллы ясалма

368
00:31:33,907 --> 00:31:36,120
интеллект айга очышлар ялган булуын әйткәнен.

369
00:31:36,120 --> 00:31:37,780
Алар моны беркайчан да хәбәр итмәделәр.

370
00:31:37,780 --> 00:31:43,635
Һәм мин ясалма интеллект турында башка бер мәкаләгә
«Путнга айга очышлар ялган дип әйткән ясалма интеллект

371
00:31:43,635 --> 00:31:47,140
турында ни дисез?» дигән комментарий калдыргач, аны бетерәләр.

372
00:31:47,140 --> 00:31:54,260
Элеккеге рус космик директоры айга очышлар ялган дип
әйткәннән соң, икенче көнне миңа Fox Newsтан шалтыраттылар.

373
00:31:54,260 --> 00:32:00,600
Алар безнең айда булганбызмы-юкмы дигән темага бер сәгатьлек
махсус тапшыру ясарга һәм миңа интервью алырга телиләр.

374
00:32:00,600 --> 00:32:07,555
Һәм алар болай диләр: «Тыңлагыз, Сибрел әфәнде, без сезнең
китапны укымадык, фильмнарны да карамадык, һәм хәтта айга

375
00:32:07,555 --> 00:32:14,070
очышлар ялган булуына төгәл дәлилләр тапсак та, программа
халыкны тынычландыру өчен аларның чын булуын раслаячак».

376
00:32:14,070 --> 00:32:17,273
Шулай итеп, сине интервьюга чакырганчы алар
сиңа шуны әйткәннәрме? Дөрес. Һәм бу — Fox News:

377
00:32:17,273 --> 00:32:18,640
алар синең дустың түгел, Russia Today кебек үк.

378
00:32:18,640 --> 00:32:25,940
Югыйсә, алар һәр тапшыруында 100 миллион
тамашачы булган Такер Карлсонны эштән чыгармаслар иде.

379
00:32:25,940 --> 00:32:30,660
Дөресме? Бу кешеләр тиешлечә акча эшләү
өчен эшмәкәрлек белән шөгыльләнмиләр.

380
00:32:30,660 --> 00:32:33,440
Алар мәгълүматны контрольдә тоту белән шөгыльләнәләр.

381
00:32:33,440 --> 00:32:35,200
Шулай итеп, мин аның тапшыруын карадым.

382
00:32:35,200 --> 00:32:40,192
Алар 1969 елдан бер рус галимен таптылар, ул аларны котлады.

383
00:32:40,192 --> 00:32:44,480
Сөйләүче әйтте: «Күрәсеңме, руслар безнең айда булуыбызга ышана!»

384
00:32:44,480 --> 00:32:52,980
Ләкин Fox News элеккеге рус космик директоры алты атна
элек айга очышлар ялган булуын әйткәнен хәбәр итмәде.

385
00:32:52,980 --> 00:32:56,064
Fox News ялган сөйли, шул ук вакытта RT дә ялган сөйли.

386
00:32:56,064 --> 00:33:04,736
Икесе дә күзәтелә һәм алардан кешеләргә айга очышларның
чын булуын раслый торган программалар эшләү таләп ителә.

387
00:33:04,736 --> 00:33:06,640
Минем аргументларымны кире кагучыларга кире кайтам.

388
00:33:06,640 --> 00:33:14,300
Әгәр чынлап та алар айда булган булсалар, Дан,
киресен дәлилләүче һәркем гади генә ахмак булыр иде.

389
00:33:14,300 --> 00:33:20,284
Нигә айга утыруларның чын булуына бер төркем
ахмакларны ышандыру өчен уннарча мең сәгать вакыт

390
00:33:20,284 --> 00:33:23,635
сарыф итеп эшләнгән меңләгән YouTube видеолары бар?

391
00:33:23,635 --> 00:33:30,228
Әгәр мин Микки Мауска беренче президент, Джордж Вашингтон
түгел дип әйтсәм, кешеләрне дөрес юлга юнәлтү өчен меңләгән

392
00:33:30,228 --> 00:33:33,747
видеолар булыр дип уйлыйм: «Юк, юк, юк, бу Микки Маус түгел».

393
00:33:33,747 --> 00:33:37,120
Менә ни өчен. Чыннан да бу Джордж Вашингтон.

394
00:33:37,120 --> 00:33:44,290
Ярар. Сез әйттегез ки... бу башка илләр —
мәсәлән, Кытай — белән бәйле видеоматериаллар чын.

395
00:33:44,290 --> 00:33:50,644
Чынлап та алар анда менделәр, һәм мин ишеткән шикләндерүче
кеше әйтте: «Әйе, башка илләр дә айга очып чыкты, бу факт».

396
00:33:50,644 --> 00:33:57,006
Шуннан бирле айга кешеле очыш
булмады – безнең соңгысы кайчан иде? 1971?

397
00:33:57,006 --> 00:34:05,240
1972. Әмма алар айга черепахаларны һәм
паукларны, һәм тагын ниләр генә җибәргәннәрдер.

398
00:34:05,240 --> 00:34:08,800
Бу дөресме, әллә буш сүзме?

399
00:34:08,800 --> 00:34:09,740
Мин моңа ышанмыйм.

400
00:34:09,740 --> 00:34:13,820
Мин дәгъва ителгәнчә, бернинди дә
хайван айга төшкән дип ышанмыйм.

401
00:34:13,820 --> 00:34:19,360
Алар радиация каешы аша хайваннарны җибәрделәр,
радиация йогынтысының никадәр югары булачагын карау өчен.

402
00:34:19,360 --> 00:34:24,380
Бу минем веб-сайттагы видеоклипта,
анда NASA инженеры шул белдерүне ясый.

403
00:34:24,380 --> 00:34:33,728
Кешеләр моны белми, ләкин Җирдән якынча мең миль югарырак
урнашкан һәм 30 000 миль калынлыктагы радиация кыры бар.

404
00:34:33,728 --> 00:34:36,920
Һәр пилотлы миссия моның бик ерак
астында булды, айга очышны исәпләмәгәндә.

405
00:34:36,920 --> 00:34:47,323
Ир-ат әйтте, анда радиация куркыныч, һәм бу радиация
кырын узып исән калу өчен технология әле уйлап табылмаган.

406
00:34:47,323 --> 00:34:53,947
Мин NASA клибын күрдем, анда режиссёр: «Без
әле бу мәсьәләне чишәргә тиешбез, без...» диде.

407
00:34:53,947 --> 00:35:04,420
"Айга бару өчен бу космос төбәгеннән үтәргә кирәк, ләкин кешеләрне
җибәрер алдыннан радиация проблемасын хәл итәргә тиешбез."

408
00:35:04,420 --> 00:35:09,817
Күрәсеңме: «Без бу космик төбәк аша кешеләрне җибәргәнче бу
проблемаларны хәл итәргә тиешбез», дигән сүз —

409
00:35:09,817 --> 00:35:15,340
проблемалар әле хәл ителмәгән дигәнне аңлата, һәм әгәр
алар кемнедер җибәргән булсалар, ул һәлак булыр иде.

410
00:35:15,340 --> 00:35:17,796
Ә алар ничек итеп төгәл айга барып җиттеләр соң?

411
00:35:17,796 --> 00:35:18,624
Әйе.

412
00:35:18,624 --> 00:35:22,790
Шулай итеп, алар ике Гейгер счетчигы
урнаштырылган кешесез зондларны радиацияле зонага җибәрделәр.

413
00:35:22,790 --> 00:35:28,108
Син инде белергә тиешсең: алар үтергеч түгел, әгәр
алар ай тирәли алты тапкыр әйләнеп йөргән һәм

414
00:35:28,108 --> 00:35:31,180
тагын ике тапкыр аның тирәли орбитага чыккан булсалар.

415
00:35:31,180 --> 00:35:33,400
Шулай итеп, алар Гейгер счетчикләрен кире алып кайттылар.

416
00:35:33,400 --> 00:35:38,655
Шулай итеп мин сорадым: «Сез беләсездер, бу – салым түләүчеләр
акчасына финансланган гражданлык миссиясе иде.

417
00:35:38,655 --> 00:35:43,540
Мин журналист һәм Америка ватандашы. Миңа бу
Гейгер счетчикләренең күрсәткечләрен бирә аласызмы?»

418
00:35:43,540 --> 00:35:46,160
Алар әйттеләр: Бу хәрби сер.

419
00:35:46,160 --> 00:35:52,206
Мин әйттем: «Ярар, мин моны дөрес аңлаганмынмы икәнен тикшерергә
телим: кояшның температурасын үлчәү өчен кояшка

420
00:35:52,206 --> 00:35:57,900
зондлар җибәргәндә үлчәнгән кояш температурасы хәрби
сер түгел, ә табигатьнең бер өлеше булып саналамы?»

421
00:35:57,900 --> 00:35:58,548
Әлбәттә.

422
00:35:58,548 --> 00:36:04,647
Юпитерның атмосферасында күпме гелий барлыгын
ачыклау өчен Юпитерга зондлар җибәргәндә

423
00:36:04,647 --> 00:36:08,928
үлчәнгән күләм сер түгел, ә табигатьнең бер өлеше.

424
00:36:08,928 --> 00:36:14,810
Ни өчен табигатьнең бер өлеше, ягъни
астронавтка айга барып җитү өчен үтәргә туры килә торган

425
00:36:14,810 --> 00:36:18,117
радиация күләме, ни өчен ул сер булырга тиеш?

426
00:36:18,117 --> 00:36:24,420
Чөнки Ван-Аллен радиация билбавын беренче тапкыр ачып
тапкан галим дозаның 100 тапкыр күбрәк үтергеч булуын әйткән.

427
00:36:24,420 --> 00:36:30,400
Шуңа күрә ай тирәли әйләнеп йөрүче
манекеннар гына, ә кешеләр түгел.

428
00:36:30,400 --> 00:36:39,380
Ярар. Бу хакта Википедия мәкаләсендә Ван Аллен болай
дигән: «Ох юк, минемчә, кешеләр аның аша үтә ала».

429
00:36:39,380 --> 00:36:41,924
Ышансаң да, ышанмасаң да, мин аны тикшереп карый алам.

430
00:36:41,924 --> 00:36:45,735
Әйе. Әлбәттә, Википедия һәр башка биттә ялган тарата.

431
00:36:45,735 --> 00:36:46,460
Чыннан да!

432
00:36:46,460 --> 00:36:49,600
Шулай итеп, башта ул әйтте: «Бу 100 тапкыр үтергеч доза».

433
00:36:49,600 --> 00:36:54,369
Әгәр ул соңрак «Бу үтерми» дисә, димәк,
ул нәрсә турында сөйләвен белмәгән идиот.

434
00:36:54,369 --> 00:36:55,809
Нигә ул тапшыру рычагы янында?

435
00:36:55,809 --> 00:36:57,600
Шул ук нәрсә фон Браунга да кагыла.

436
00:36:57,600 --> 00:37:02,989
Башта ул: «Айга очу өчен сезгә өчәр 800 000 тонналык
ракета кирәк булачак», ди, ә аннары: «О, сезгә

437
00:37:02,989 --> 00:37:06,240
ракета көче бары тик 30 000 тапкыр гына кимрәк кирәк», ди.

438
00:37:06,240 --> 00:37:09,960
Шушы рәвешле исәпләүләрен
манипуляцияләүче һәркем шуңа күрә сәләтсез.

439
00:37:09,960 --> 00:37:11,240
Ә ни өчен ул җитәкче?

440
00:37:11,240 --> 00:37:13,760
Яисә ул хаклы, яисә ул сәләтсез, дөресме?

441
00:37:13,760 --> 00:37:14,020
Әйе.

442
00:37:14,020 --> 00:37:18,944
Әгәр ул сәләтсез булса, син айга очып бара алмыйсың, һәм
шулай ук, әгәр ул хаклы булса, син айга очып бара алмыйсың.

443
00:37:18,944 --> 00:37:22,016
Сез уйлыйсызмы, ике малай чакыруны алдылармы?

444
00:37:22,016 --> 00:37:27,440
Ярар, бездә беренче айга утыру төшерелгәндә Кэннон
һава көчләре базасында булган кешеләрнең исемлеге бар.

445
00:37:27,440 --> 00:37:29,780
Бу турыдан-туры Президент Джонсон үзеннән килә.

446
00:37:29,780 --> 00:37:32,335
Яңа Мексиканың көнчыгышындагы Кэннон һава көчләре базасы?

447
00:37:32,335 --> 00:37:34,000
Әйе, Кловис, Нью-Мексико.

448
00:37:34,000 --> 00:37:42,780
Безнең чыганак, ялган айга утышу төшерүенә шаһит булган,
иң ышанычлы Һава көчләре базасының иминлек башлыгы иде.

449
00:37:42,780 --> 00:37:48,520
Президент Джонсон шәхсән аңа күзәтүче шаһитләр
итеп кабул ителгән 15 кешенең исемлеген тапшырды.

450
00:37:48,520 --> 00:37:55,320
Ул бу исемлекне истәлек итеп саклады, һәм без аны
китапның Америка һәм Германия басмаларында бастырдык.

451
00:37:55,320 --> 00:37:57,888
Һәм Ван Аллен шул исемлектә иде.

452
00:37:57,888 --> 00:38:03,817
Ярар, димәк, сез сөйләгән бу төп дәлил һәм сезнең
фикердәге нәтиҗә айга утышуны кире кагу өчен җитәрлекме?

453
00:38:03,817 --> 00:38:07,062
Сезгә фотолардагы диңгез, таш һәм прицел
сызыклары кебек әйберләр турында борчылырга кирәкми.

454
00:38:07,062 --> 00:38:08,312
Әйе, бу төп мәсьәләдән читтә.

455
00:38:08,312 --> 00:38:11,880
Ярар, аңладым, ләкин рампа яктысы белән прожекторлар...

456
00:38:11,880 --> 00:38:18,209
Ягъни, фотоларны төшерү өчен кулланылган
Hasselblad фотоаппаратын ясаган кеше болай диде: «Бу

457
00:38:18,209 --> 00:38:21,460
фотолар электр яктыртуы каршында төшерелгән».

458
00:38:21,460 --> 00:38:21,866
Ул шулай эшләдеме?

459
00:38:21,866 --> 00:38:22,760
Әйе, ул чыннан да шулай диде.

460
00:38:22,760 --> 00:38:26,602
Ярар.

461
00:38:26,602 --> 00:38:32,000
Әйе, мин консультант булып катнашкан Fox каналының «Конспирация
теориясе – без Айга төшкәнбезме?» дип аталган махсус тапшыруында.

462
00:38:32,000 --> 00:38:38,455
Әйе, камералар турында сүз чыккач: мине һаман да аптырашта
калдырган ике камера кадрлары бар: беренчесе –

463
00:38:38,455 --> 00:38:47,716
Армстронгның ай модуленнән чыгу кадрлары, икенчесе – камил
вакытлаштырылган һәм панлау аша төшерелгән бу фильм.

464
00:38:47,716 --> 00:38:53,184
Мин әйтәм, кинорежиссер һәм фотограф буларак,
алар ай модуленең кире космоска очырылуының

465
00:38:53,184 --> 00:38:57,500
шундый камил кадрын ничек төшереп алырга өлгерделәр?

466
00:38:57,500 --> 00:38:59,040
Син кайсылары икәнен беләсең.

467
00:38:59,040 --> 00:39:07,740
Ярар, дистанцион идарә белән кеше арасында шактый зур радио
тоткарлану булырга тиеш иде, һәм ул дөрес фаразлавы бераз абсурд.

468
00:39:07,740 --> 00:39:12,773
Минем «Космонавтлар акылдан язганда» фильмымның кызыклы ягы
шунда: без Алан Бингә (Алан Бин — АКШ космонавты, айга

469
00:39:12,773 --> 00:39:18,340
төшкән дүртенче кеше дип санала) интервью алабыз, ул камерага:
«Без радиация каешыннан очып узмадык», — ди, һәм бу дөрес.

470
00:39:18,340 --> 00:39:22,120
Алар җиде орбитасында сигез көн тордылар,
шаһитләр каршында күтәрелеп-килеп, суга

471
00:39:22,120 --> 00:39:24,220
төшүне һәм башка шундый эшләрне башкардылар.

472
00:39:24,220 --> 00:39:29,667
Аннары астронавт төшү турында болай ди:
«Беләсеңме, бик тыныч иде», — дип без тасмада

473
00:39:29,667 --> 00:39:33,640
ишетәбез, чынлыкта исә ул тавышлы булырга тиеш иде.

474
00:39:33,640 --> 00:39:38,360
Аннары бездә Юджин Сернан бар, ул болай диде: «Ох,
бик көчле тавыш иде, үзеңне дә диярлек ишетә алмыйсың!»

475
00:39:38,360 --> 00:39:40,000
Димәк, ул нәрсә иде?

476
00:39:40,000 --> 00:39:41,800
Бу бераз каршылыклы һәм тотрыксыз түгелме?

477
00:39:41,800 --> 00:39:47,040
Стэнли Кубрик ялган айга утышу студиядә
төшерелүендә хезмәттәшлек иткән дигән дәлилләр бармы?

478
00:39:47,040 --> 00:39:52,492
Ярар, логик нәтиҗә бар, һәм аның моны
эшләвен күрсәтә торган кайбер дәлилләр бар.

479
00:39:52,492 --> 00:39:55,960
Минемчә, аны кем ялганлавы әһәмиятсез.

480
00:39:55,960 --> 00:40:04,477
Чынлыкта, 1968 елда аны Кэннон һава көчләре базасында
төшергәндә ялганлап эшләгәннәр, шул ук вакытта ул айга

481
00:40:04,477 --> 00:40:08,940
очыш турында «2001: Космик одиссея» фильмын төшергән.

482
00:40:08,940 --> 00:40:09,888
О, әйе!

483
00:40:09,888 --> 00:40:12,280
Чынлык шунда ки, алар айга утыруны ялганлаганнар.

484
00:40:12,280 --> 00:40:15,200
Бу ялган сурәтләр өчен кемдер җаваплы булырга тиеш иде.

485
00:40:15,200 --> 00:40:20,938
Алар Пентагонның матбугат бүлеге генералын
яллый алалар һәм яхшы иминлек чаралары күрә

486
00:40:20,938 --> 00:40:24,220
алалар, ләкин һөнәрсез нәтиҗәләргә ирешәләр.

487
00:40:24,220 --> 00:40:29,217
Яисә алар дөньяның иң яхшы кинорежиссеры Стэнли
Кубрикны яллыйлар, кыска вакыт эчендә яхшы нәтиҗәләргә

488
00:40:29,217 --> 00:40:32,460
ирешәләр һәм куркынычсызлык турында соңрак кайгырталар.

489
00:40:32,460 --> 00:40:33,720
Мин икенче эшне эшләр идем.

490
00:40:33,720 --> 00:40:39,260
Һәм аның «The Shining» фильмында бер актер — кечкенә
малай — кулдан бәйләнгән Apollo 11 свитеринге кия.

491
00:40:39,260 --> 00:40:44,400
Аннан соң Кубрикның соңгы фильмы – «Күзләрне киң йомгаклап».

492
00:40:44,400 --> 00:40:51,540
50 ел буена кешеләр Бүз Олдринның бөкләнгән кулы булган сурәтенә
карап, аның басым костюмындагы күпсанлы сызыкларны күрмәгәннәр.

493
00:40:51,540 --> 00:40:53,719
Шарда ничә кат бар?

494
00:40:53,719 --> 00:40:56,544
Һәрхәлдә, кешеләрнең күзләре нык ябылган.

495
00:40:56,544 --> 00:40:57,520
Мин аңлыйм, әйе.

496
00:40:57,520 --> 00:41:05,040
Стэнли үзенең контрактында бу фильмны (Eyes Wide
Shut) айга төшүнең 30 еллыгында күрсәтергә таләп итте.

497
00:41:05,040 --> 00:41:06,460
Һәм ул шул булдымы?

498
00:41:06,460 --> 00:41:09,920
Әйе, 1999 елның 16 июлендә.

499
00:41:09,920 --> 00:41:15,122
Минемчә, Стэнли Кубрик кешеләр аны чын дип
уйларлык дәрәҗәдә бик яхшы фильм төшерергә

500
00:41:15,122 --> 00:41:18,299
интеллектуаль мактау буларак бик кызыклы дип табыр иде.

501
00:41:18,299 --> 00:41:21,540
Ул моңа кагылышлы булгандыр яки моны белә иде.

502
00:41:21,540 --> 00:41:22,840
Һәм тагын, бу мөһим түгел.

503
00:41:22,840 --> 00:41:25,980
Мин китабымда да, фильмымда да ул моны эшләде дип әйтмим.

504
00:41:25,980 --> 00:41:27,540
Бу кызыклы теория.

505
00:41:27,540 --> 00:41:34,740
Кайбер күрсәткечләр бар, алар аның моңа
кагылышы булуын яки моны белүен күрсәтә.

506
00:41:34,740 --> 00:41:37,312
Дөрес, дөрес.

507
00:41:37,312 --> 00:41:43,500
Ахыр чиктә хөкүмәткә «Әйе, кайбер кадрлар студиядә төшерелде,
чөнки без аларны температура шартлары аркасында

508
00:41:43,500 --> 00:41:49,472
яңадан тергезә алмадык» дип танырга туры
килдеме, яки фильмга кагылышлы башка нәрсә булдымы?

509
00:41:49,472 --> 00:41:53,800
Шулай итеп: «Әйе, бу сурәтләр халыкка нәрсә
булганын белсен өчен сәхнәләштерелгән иде.»

510
00:41:53,800 --> 00:41:57,740
Бу төр видеоматериал да җәмәгатьчелеккә чыгарылдымы?

511
00:41:57,740 --> 00:42:00,780
Ярар, шул сорауга җавап итеп бер кечкенә өстәмә искәрмә.

512
00:42:00,780 --> 00:42:06,260
Соңгы тапкыр кунакханәдә булганда, мин HBO
программасын битләп караганымны хәтерлим.

513
00:42:06,260 --> 00:42:09,500
Ун фильмның өчтән бере чит галәм җан ияләре турында хәбәр итте.

514
00:42:09,500 --> 00:42:15,149
Әгәр ун фильмның өчесе Трампның нинди ахмак икәнен яки киресенчә
Трампның нинди каһарман икәнен күрсәтсә, бу

515
00:42:15,149 --> 00:42:19,700
һичшиксез җәмәгать фикерен үзгәртергә
юнәлтелгән координацияләнгән тырышлык булыр иде.

516
00:42:19,700 --> 00:42:22,880
Билгесез сәбәпләр аркасында хөкүмәт безне НЛОларга ышанырга тели.

517
00:42:22,880 --> 00:42:30,920
Һәм алар моның турында АКШ Конгрессында тыңлаулар уздыралар.
Нигә Конгресста JFK яки айга утыру алдавы турында тыңлаулар юк?

518
00:42:30,920 --> 00:42:33,760
Алар безне моңа ышандырырга тели, шуңа күрә бу ялган.

519
00:42:33,760 --> 00:42:38,280
Айга очыш һәм ялган сурәтләр турында фильм якында гына чыкты.

520
00:42:38,280 --> 00:42:43,600
Алар безгә фотолар ялган дип ышандырырга
теләделәр, ләкин алар чыннан да айда булганнар.

521
00:42:43,600 --> 00:42:44,880
Ләкин ул да ялган.

522
00:42:44,880 --> 00:42:49,920
Алар моны эшләргә мәҗбүр булдылар, чөнки
ясалма интеллект рәсемнәрне ялган дип әйтте.

523
00:42:49,920 --> 00:42:57,289
Алар уйланалар, ничек эш итәргә икәнен аңларга тырышып:
«Ярар, рәсемнәр ялган, ләкин үзебезне кыен хәлгә калдырмыйча

524
00:42:57,289 --> 00:43:00,740
кешеләрне бу хикәянең чын булуына ничек ышандырырга?»

525
00:43:00,740 --> 00:43:07,640
Чынлык шунда: 1969 елда халыкның 10%ы айга
очыш башланыр алдыннан ук аны алдау дип санаган.

526
00:43:07,640 --> 00:43:12,250
Шуңа күрә алар моның берәр өлешен рәсми рәвештә
ялганлауны соңгы чиктә генә эшләр иде, чөнки

527
00:43:12,250 --> 00:43:14,880
аннары аларны барысын да ялганлауда гаепләрләр иде.

528
00:43:14,880 --> 00:43:19,220
Бу бик гади: әгәр дә син чынлап та айга очып
барсаң, берни дә ялганларга кирәк булмас иде.

529
00:43:19,220 --> 00:43:25,240
Әгәр алар айга ярты юл үткән кебек кылансалар, бу
аларның айга ярты юл очып бара алмаулары аркасында.

530
00:43:25,240 --> 00:43:26,360
Аларга барыбер иде.

531
00:43:26,360 --> 00:43:33,240
Шикләнелгән турыдан-туры төшү вакытында Ай
өслегендә кечкенә бәрелешне күрсәткән Атари графикасы иде.

532
00:43:33,240 --> 00:43:34,800
Туры эфир сурәтләре булмады.

533
00:43:34,800 --> 00:43:41,651
Ярар, мин NASA башлыгы булсам, ракетаның ягына камера урнаштырып,
аны саклагыч пыяла эченә куяр идем һәм старт

534
00:43:41,651 --> 00:43:47,780
мәйданчыгыннан айга кадәр тәүлек буе фотога
төшереп, без чынлап та анда булуыбызны исбатлар идем.

535
00:43:47,780 --> 00:43:50,340
Айдан фейерверк атып кара, яки шундый берәр нәрсә.

536
00:43:50,340 --> 00:43:52,520
Ләкин алар моның белән берни дә эшләмәделәр.

537
00:43:52,520 --> 00:43:57,640
Алар мөмкин кадәр аз гына күрсәттеләр, аннары
дүртенче буыннан бары тик бер генә сурәтне генә күрсәттеләр.

538
00:43:57,640 --> 00:44:00,780
Эфир алып баручылар әйттеләр:
«Безгә туры эфир күрсәтүне бирегез.»

539
00:44:00,780 --> 00:44:09,485
Алар әйттеләр: «Юк, без сурәтне алабыз, аны 1969 елгы проекция
сыйфаты белән зур экранга проекциялибез, телевизион камера белән

540
00:44:09,485 --> 00:44:14,080
төшерәбез, телевизор мониторына күчерәбез һәм шуннан төшерәбез.»

541
00:44:14,080 --> 00:44:16,900
Алар туры эфир үткәрә алырлар иде.

542
00:44:16,900 --> 00:44:22,440
Һәм аннары мин шулай ук әйтә алам: Рон Ховард
бабасы тарафыннан кисәтте: айга очышлар ялган.

543
00:44:22,440 --> 00:44:25,300
Ул тыңламады. Ул бу махсус программаны эшләргә теләде.

544
00:44:25,300 --> 00:44:30,927
Шулай итеп, ул NASAга барды да: «Без барлык
оригиналь материалны HD-телевидениегә күчерәчәкбез

545
00:44:30,927 --> 00:44:34,240
һәм аны 100 фут киңлектә проекцияләячәкбез», диде.

546
00:44:34,240 --> 00:44:42,380
NASA «Безгә берничә көн бирегез», диде, һәм ике көннән соң
бөтен материал югалды, шуңа күрә аны HD-га күчереп булмады.

547
00:44:42,380 --> 00:44:46,018
Вау. Син Рон Ховардның бабасының аңа шуны әйткәнен ничек белдең?

548
00:44:46,018 --> 00:44:46,880
Ул моны таныды.

549
00:44:46,880 --> 00:44:53,919
Ул шулай диде. Әйе, шуңа күрә алар барлык оригиналь
видеокассеталарны махсус рәвештә юк иттеләр генә түгел, ә аларны

550
00:44:53,919 --> 00:44:59,138
уйнап була торган бердәнбер җайланманың барлык
өлешләрен дә сүткәннәр һәм ташлаганнар,

551
00:44:59,138 --> 00:45:02,940
оригинальләр табылса да, аларны яңадан уйнап булмасын өчен.

552
00:45:02,940 --> 00:45:08,280
Алар ракетаның чыннан да кайда булуын күрсәткән
барлык оригиналь телеметрия мәгълүматларын юк иттеләр.

553
00:45:08,280 --> 00:45:16,234
Һәм алар барлык схема диаграммаларын, чертежларны һәм оригиналь
җиһазның схемаларын юк иттеләр, анда ай модулен машина

554
00:45:16,234 --> 00:45:21,425
аккумуляторы, ягулык һәм башка шундый
әйберләр ярдәмендә өч көн буе 72 градус

555
00:45:21,425 --> 00:45:25,472
Фаренгейтка кадәр суытырга мөмкин дип күрсәтелгән иде.

556
00:45:25,472 --> 00:45:28,380
Әгәр алар чынлап та очып караган
булсалар, моны беркайчан да эшләмәсләр иде.

557
00:45:28,380 --> 00:45:32,820
Ләкин алдау кылган очракта нәкъ
менә шуны эшләрләр иде, күрәсеңме?

558
00:45:32,820 --> 00:45:38,280
Син айга очу өчен 250 миллиард
долларга тиң чыгым сарыф иттең, шулай бит?

559
00:45:38,280 --> 00:45:44,368
Билл Гейтс беренче компьютерны төзү өчен 250 миллиард фунт
стерлинг сарыф итүен күз алдына китерегез, ул искиткеч

560
00:45:44,368 --> 00:45:47,680
эшли, ул аны барлык чертежлары белән бергә мичкә ташлап куя.

561
00:45:47,680 --> 00:45:52,100
Бәлки, алар атом бомбасы белән дә шуны ук
эшләргә тиеш булганнардыр, ләкин эшләмәделәр бит?

562
00:45:52,100 --> 00:45:57,020
Юк, B-52 70 яшьлек, һәм аларның әле дә хезмәттә 200е бар.

563
00:45:57,020 --> 00:46:03,620
Әгәр алар чынлап та айга очып чыккан булсалар, бернәрсәне дә
җимермәсләр иде, ләкин алдау кылганда нәкъ менә шуны эшләр идең.

564
00:46:03,620 --> 00:46:07,360
Һәм шуның үзе үк алдауның дәлиле: алар барысын да юк иттеләр.

565
00:46:07,360 --> 00:46:13,820
Һәм чынлап та бездә NASA хезмәткәрләре, хөкүмәт кешеләре бармы,
алар рәсми рәвештә «Без технологияне югалттык» дип әйткән?

566
00:46:13,820 --> 00:46:18,460
Юк, алар аны югалттык дип әйтмәделәр,
алар аны махсус юк иттек дип әйттеләр.

567
00:46:18,460 --> 00:46:22,680
Бу sibrel.com сайтындагы видеоклипларның
берсе, минем «Moon Man» китабым, ул интерактив.

568
00:46:22,680 --> 00:46:27,900
Сылтамаларның берсе — аларның үз NASA астронавтларыннан,
алар болай ди: «Без бу технологияне юк иттек.»

569
00:46:27,900 --> 00:46:31,776
Астронавт Дон Петтит: «Мин айга
наносекунд эчендә кире кайтыр идем.»

570
00:46:31,776 --> 00:46:35,840
Проблема шунда ки, бездә моны эшләү өчен технология юк.

571
00:46:35,840 --> 00:46:42,304
Бездә ул бер тапкыр булды, ләкин без аны
җимердек, һәм аны яңадан торгызу авыр процесс.

572
00:46:42,304 --> 00:46:47,249
Әгәр алар хәтта атом бомбасының технологиясен
юк итәргә дә теләмиләр икән, ни өчен алар

573
00:46:47,249 --> 00:46:50,100
250 миллиард доллар торган әйберне юк итәрләр?

574
00:46:50,100 --> 00:46:53,056
Күрәсеңме, алар моны алдауны яшерү өчен эшләделәр.

575
00:46:53,056 --> 00:46:56,720
Вау, ярар. Яхшы, минемчә, без монда тәмамлыйбыз.

576
00:46:56,720 --> 00:46:59,560
Барт Сибрел, сезнең соңгы фикерләрегез бармы?

577
00:46:59,560 --> 00:47:04,515
Аннары сез безгә тагын бер кат үз китапларыгыз һәм
сезне һәркем кайда таба алачагы турында искә төшерә аласыз.

578
00:47:04,515 --> 00:47:06,948
Ярый, ул немец телендә тапшырыла икән...

579
00:47:06,948 --> 00:47:07,524
Әлбәттә.

580
00:47:07,524 --> 00:47:11,720
Менә ул — «Moon Man»ның немецча
версиясе, Kopp Verlag нәшриятында басылган.

581
00:47:11,720 --> 00:47:16,420
Бу — ЦРУның үтерү исемлегендә торган кинорежиссерның чын тарихы.

582
00:47:16,420 --> 00:47:21,726
Хәзер ул немец телендә каты тышлы китап
рәвешендә басылып чыкты. Һәм сез sibrel.com сайтына

583
00:47:21,726 --> 00:47:24,811
кереп, үлем алдындагы иман белдерүен карый аласыз.

584
00:47:24,811 --> 00:47:28,360
Сез моның барысын да sibrel.com баш битендә таба аласыз.

585
00:47:28,360 --> 00:47:32,840
Ярар. Вакыт бүлгәнегез өчен бик зур рәхмәт.
Бу чын күңелдән зур шатлык һәм хөрмәт булды.

586
00:47:32,840 --> 00:47:33,660
Рәхим итегез.