1
00:00:00,001 --> 00:00:01,894


2
00:00:01,894 --> 00:00:05,852
1969–1972: kuphela kwaxa kuthiwa abantu babekhona enyangeni.

3
00:00:05,852 --> 00:00:08,351
Kwenzeke ntoni kanye kanye?

4
00:00:08,351 --> 00:00:10,103
Neil Armstrong: "Andikhumbuli."

5
00:00:10,103 --> 00:00:11,755
Kutheni singabuyanga kule minyaka ingama-50 idlulileyo?

6
00:00:11,755 --> 00:00:13,820
UBart Sibrel ebesenza uphando ngesi sihloko amashumi eminyaka.

7
00:00:13,820 --> 00:00:17,493
Bart Sibrel: "Ngoku beka isandla sakho
kwiBhayibhile uze ufunge kuThixo ukuba ukhe waya enyangeni."

8
00:00:17,493 --> 00:00:20,710
Namhlanje useKla.TV ukuze asenze udliwano-ndlebe.

9
00:00:20,710 --> 00:00:27,189
Neil Armstrong: "...ukususa iileya zokukhusela kwinyani..."

10
00:00:27,189 --> 00:00:30,814
Silapha noBart Sibrel, intatheli yophando nombhali.

11
00:00:30,814 --> 00:00:34,582
Bart, enkosi kakhulu ngokuvuma olu dliwano-ndlebe.

12
00:00:34,582 --> 00:00:36,545
Ewe kona. Ndiyavuya kakhulu ukuba lapha, Dan.

13
00:00:36,545 --> 00:00:44,637
Kulungile. Ndicinga ukuba abanye babaphulaphuli bethu
mhlawumbi bayayazi into yokuba wabethwa ngumkhweli-nkwenkwezi.

14
00:00:44,637 --> 00:00:48,288
Yeyiphi kanye?

15
00:00:48,288 --> 00:00:50,296
U-Edwin Aldrin Jr.

16
00:00:50,296 --> 00:00:53,335
Zeziphi ezinye izinto eziphambeneyo ezikwenzekeleyo?

17
00:00:53,335 --> 00:00:56,958
Yintoni kanye kanye emiselwe engqondweni yakho ngomsebenzi wakho?

18
00:00:56,958 --> 00:00:58,568
Ewe, baninzi kubo.

19
00:00:58,568 --> 00:01:06,357
Into elandelayo efika engqondweni kukuba savelisa ifilimu
yokuqala, "A Funny Thing Happened on the Way to the Moon".

20
00:01:06,357 --> 00:01:11,512
Kwaye yaxhaswa ngemali ngusozigidi owakha iirokethi zeNASA.

21
00:01:11,512 --> 00:01:14,452
Uyazi ukuba iimishini zenyanga zibubuxoki.

22
00:01:14,452 --> 00:01:18,360
Wakuthatha njengobophelelo lwakhe lwezwe ukuyityhila le nto.

23
00:01:18,360 --> 00:01:23,077
Ndenze le filimu ndicinga ukuba
kusenokwenzeka ukuba yinyani into yokuba zingeyonyani.

24
00:01:23,077 --> 00:01:25,640
Ifilimu ibize phantse isigidi seeedola.

25
00:01:25,640 --> 00:01:28,881
Inokubonwa kwiphepha lasekhaya le-sibrel.com.

26
00:01:28,881 --> 00:01:31,620
Ibizwa ngokuba: "Kwenzeke Into
Ehlekisayo Endleleni Eya Enyangeni".

27
00:01:31,620 --> 00:01:37,745
Emva kweminyaka emalunga nemithathu enesiqingatha kwiprojekthi
yeminyaka esixhenxe, safumana ingxelo eshumiweyo—imathiriyeli

28
00:01:37,745 --> 00:01:43,326
eyimfihlo evela kumxhasi weNASA—evela kwiqela leApollo
11, elithiwa yayiyohambo lokuqala lwenyanga, abenza ngathi

29
00:01:43,326 --> 00:01:46,265
kwenzeka inxalenye yohambo lwenyanga phambi kwamehlo abo.

30
00:01:46,265 --> 00:01:52,440
Inkqubo yokurekhoda ibinomsila wesithathu wokufakelwa apho i-CIA
ibabalisela khona indlela yokwenza. Loo nto yandenza ndakholwa.

31
00:01:52,440 --> 00:01:58,165
Iye yakhwankqisa abaphathi ababini beendaba ze-NBC
ukuba i-NASA ngokwenene yenza ubuxoki ngokufika kwenyanga.

32
00:01:58,165 --> 00:02:00,060
Kwaye lawo yayingamava atshintsha ubomi.

33
00:02:00,060 --> 00:02:07,327
Emva kokuba le filimu iphumile, savelisa
ifilimu enesihloko esithi "Astronauts Gone Wild".

34
00:02:07,327 --> 00:02:12,180
Noko ke, esi sihloko safunyanwa kuphela xa kwakujongwe emva, emva
kokuba ndabethwa ngumkhweli-nkwenkwezi omnye,

35
00:02:12,180 --> 00:02:17,015
ndasongelwa ngokubethwa ngomnye, ndakhahlelwa ngomnye
kwakhona, kwaye ekugqibeleni ndasongelwa ngokudutyulwa.

36
00:02:17,015 --> 00:02:21,695
Kwisihlandlo esinye, sashiya ngempazamo
imakrofoni ivuliwe kwinjingalwazi yasemajukujukwini,

37
00:02:21,695 --> 00:02:24,289
kwaye umfoti wekhamera walibala ukuyeka ukurekhoda.

38
00:02:24,289 --> 00:02:30,023
Ngoko ke, ngelixa ikhamera ibikwisihlalo esingasemva semoto
eqeshweyo kwindlela engena kwindlu yomkhweli-nxweme –

39
00:02:30,023 --> 00:02:35,402
besimbonisile imifanekiso efihlakeleyo ngaphambili,
nto leyo eyamcaphukisa kakhulu – incoko yakhe yabucala

40
00:02:35,402 --> 00:02:38,370
nonyana wakhe yarekhodwa endlwini yakhe ucango luvaliwe.

41
00:02:38,370 --> 00:02:42,617
Kwaye baxoxa ngokuba mabatsalele i-CIA ukuze bendibulale.

42
00:02:42,617 --> 00:02:45,757
Into leyo ebingayi kuba yimfuneko
ukuba bebekhe baye enyangeni ngokwenene.

43
00:02:45,757 --> 00:02:50,180
Ukuxoka ukuthi umntu uye waya enyangeni
bubuxoki bobusathana obukhulu kakhulu.

44
00:02:50,180 --> 00:02:54,074
Mitchell: Andibashayi abantu, kodwa ndiza
kukugqobhoza phantsi ukuba awuphumi endlwini yam.

45
00:02:54,074 --> 00:02:56,674
Ndiyagoduka.

46
00:02:59,616 --> 00:03:02,900
Mitchell: Ngaba simfumane umpu
sikudubule phambi kokuba uqhube umke?

47
00:03:02,900 --> 00:03:08,880
Kulungile, ikhamera yethu yevidiyo iyarekhoda ukuba
ufuna ukwenza oko. Oko kungaba yividiyo entle kakhulu kuthi.

48
00:03:11,820 --> 00:03:16,928
Sobonana kamva, ngethemba enkundleni.

49
00:03:16,928 --> 00:03:21,140
Unyana kaMitchell: Ufuna ukufonela i-CIA ukuze babulaweni?

50
00:03:24,390 --> 00:03:32,334
Ngoko ke la ngawona maxesha mabini agqamileyo, kwaye ukuba ujonga
incwadi esandul' ukupapashwa ngesiJamani yiKopp Verlag (...),

51
00:03:32,334 --> 00:03:37,902
ndathinjwa ngokwenene yi-CIA ndaza ndabuzwa
imibuzo ngesiyelo senyaniso kuba ndandifumene

52
00:03:37,902 --> 00:03:41,080
iifilimu ezingqina ukuba babengakhoenywenyweni.

53
00:03:41,080 --> 00:03:47,960
Iinkokheli ezimbini zeendaba ze-NBC nazo zavumelana ukuba
oku kungangqina ukuba amaMelika akazange aye enyangeni.

54
00:03:47,960 --> 00:03:53,520
Noko ke, i-NBC yayisongelwa ngokurhoxiswa
kwelayisensi yayo ukuba ingakhetha ukusasaza le nkqubo.

55
00:03:53,520 --> 00:03:56,000
Ngoko ke bayaba.

56
00:03:56,000 --> 00:04:02,877
Kulungile, Bart, ukuba—kwaye ndingatsho ukuba abaphulaphuli bethu
banengqondo evulekileyo kakhulu kwiithiyori ezintsha,

57
00:04:02,877 --> 00:04:09,176
kwanakwizithethe zoyelo—ngoko ukuba bekufuneka unike
isishwankathelo esikhawulezayo, ingaba ibiya kuba yibali

58
00:04:09,176 --> 00:04:16,480
apho benze ngokungathi yividiyo yoMhlaba ngokuyijonga
ngefestile eyona ngxoxo yakho ingcono yemizuzwana engama-30?

59
00:04:16,480 --> 00:04:22,528
Ungamqinisekisa njani umntu owakhaliphayo kuyo
yonke into enokubonisa ukuba kukho ingqeqesho?

60
00:04:22,528 --> 00:04:24,000
Kufuneka khethwe yeyiphi indlela?

61
00:04:24,000 --> 00:04:26,840
Kulungile, kufuneka ube nentliziyo
evulekileyo ukuze ubone inyaniso.

62
00:04:26,840 --> 00:04:33,014
Ndithethe neeprofesa zaseyunivesithi ezithe nokuba
umkhweli-nxweme we-Apollo angavuma ukuba yayiyinkohliso,

63
00:04:33,014 --> 00:04:36,222
babezakusithi qhubeka bekholelwa ukuba wahamba enyangeni.

64
00:04:36,222 --> 00:04:42,749
Kwimizuzwana engama-30 ulifti, ungasebenzisa
ingqiqo ukungqina ukuba ukufika enyangeni yayiyinkohliso.

65
00:04:42,749 --> 00:04:48,634
Namhlanje, emva kweminyaka engama-55 kunye neerokethi
neekhompyutha ezingcono, iNASA inokuthumela umkhweli-ndiza

66
00:04:48,634 --> 00:04:51,998
wasemkhathini kumgama ongange-1/1000 womgama oya enyangeni.

67
00:04:51,998 --> 00:04:59,515
Ngoko ke, le nto bayibanga ngokwenene yeyokuba i-NASA, ngexesha
apho zonke iikhompyutha zayo zidityanisiwe zazine-1/1000 kuphela

68
00:04:59,515 --> 00:05:04,741
yamandla ekhompyutha eselula, yathumela
abasemajukujukwini kumgama ophindwe ka-1000 ukuya

69
00:05:04,741 --> 00:05:08,754
esibhakabhakeni kumzamo wayo wokuqala kunokuba inako namhlanje.

70
00:05:08,754 --> 00:05:15,231
Ngoko ke kuyathiwa, okokuqala kwimbali yehlabathi, itekhnoloji
yexesha elidlulileyo ibingcono kunaleyo

71
00:05:15,231 --> 00:05:22,976
yexesha elizayo. Oku akunakwenzeka kwaye kuthetha
nje ukuba abazange babhabhe baye enyangeni.

72
00:05:22,976 --> 00:05:30,164
Kulungile, ndingathanda ukubuyela kwakhona
kamva kwitekhnoloji endala ngoku esele inyamalele.

73
00:05:30,164 --> 00:05:35,639
Phambi kokuba singene kwiinkcukacha, ndinombuzo
olandelayo: Sixelele ukuba kutheni kubaluleke kangaka

74
00:05:35,639 --> 00:05:39,360
ukufunda inyaniso malunga nokufika kwabantu enyangeni.

75
00:05:39,360 --> 00:05:47,392
Ndithethe nabantu abathi, khawujonge, andifuni kuthetha
nge-11 kaSeptemba, kwakungeminyaka engama-24 eyadlulayo.

76
00:05:47,392 --> 00:05:52,300
Masigqithele kwiintsuku zethu zangoku.
Ukufika kwenyanga kwenzeka ngo-1969.

77
00:05:52,300 --> 00:05:58,767
Ngayo yonke into eyenzekayo e-Ukraine naseGaza Strip, ngemibuzo
yetyala lesizwe nemicimbi yokufudukela kwamanye

78
00:05:58,767 --> 00:06:05,376
amazwe, nazo zonke izinto esifanele sigxile
kuzo, kutheni ukufika kwenyanga kubaluleke kangaka?

79
00:06:05,376 --> 00:06:09,830
Kulungile, masithi, Dan, wena nam ndihlala
kwindawo yokuhlala kwaye kanye ngenyanga kule

80
00:06:09,830 --> 00:06:12,875
minyaka ingama-50 idlulileyo, kubandezeleka umntwana.

81
00:06:12,875 --> 00:06:17,660
Emva koko sithi, "Kulungile ke, ezi
zinto ziyenzeka." Okanye nantoni na.

82
00:06:17,660 --> 00:06:26,465
Hayi. Aba bantu basaphunywe. Kwaye abazange benze ngobuqhetseba
nje ukufika enyangeni, babulale abantu ukuze bakhusele le nyewe.

83
00:06:26,465 --> 00:06:32,022
Loo nto ayilopelo yam, yipelo yamahlakani kunye
nezihlobo zeenkwenkwezi ezifileyo ezindixelele lonto.

84
00:06:32,022 --> 00:06:37,504
Ukuba indoda eyayifanele ibe ngumntu wokuqala
ukubeka unyawo lwayo enyangeni yabulawa yi-CIA

85
00:06:37,504 --> 00:06:40,286
kuba yalile ukusebenzisana nobuqhetseba beNASA.

86
00:06:40,286 --> 00:06:43,729
Ngoko ke aba bantu abenzi bobuxoki nje kuphela malunga
nokufika kwenkwenkwezi esibhakabhakeni esihlawulela kona.

87
00:06:43,729 --> 00:06:46,580
Sikwabhatalela ukukhohliswa.

88
00:06:46,580 --> 00:06:52,084
Sikwabhatala imivuzo yee-arhente ze-CIA
ezabulala abazalwana bethu ngenxa yokuba bazama

89
00:06:52,084 --> 00:06:55,812
ukutyhila ulwaphulo-mthetho lukarhulumente onakeleyo.

90
00:06:55,812 --> 00:07:01,593
Ilizwe lethu lasekwa ngenxa yokuba uKumkani uGeorge waba
ngumlawuli ongxolayo, kwaye kuthiwa abantu banelungelo

91
00:07:01,593 --> 00:07:08,363
lokutshintsha okanye lokuphelisa urhulumente xa wonakalisa
ubomi babo, inkululeko yabo, kunye nokuphuncuka kwabo ulonwabo.

92
00:07:08,363 --> 00:07:09,780
Kulungile, eyokuqala bubomi.

93
00:07:09,780 --> 00:07:15,560
Babulala abantu babo ukuze baqhube ezi nkohliso zithile.

94
00:07:15,560 --> 00:07:19,880
Kwaye isizathu sokwenene sokuba kubaluleke –
yinto enye kuphela kwezi zimbini eyinyani:

95
00:07:19,880 --> 00:07:26,203
Nokuba bakwazile ukubhabhela enyangeni,
bafaka iflegi kwilitye elikufutshane, babuya

96
00:07:26,203 --> 00:07:30,143
bengafi, ngokwesaci esithi "Yho mfo, bendisondele!"

97
00:07:30,143 --> 00:07:34,100
Nokuba, kwiminyaka engama-50 kamva, bakwazi
ukugubungela kuphela isigunqulwana sesithu-lu-n-ye sembali.

98
00:07:34,100 --> 00:07:40,478
Okanye isizwe esinamandla kunawo onke ehlabathini senze ubuxoki
ngempumelelo enkulu yoluntu, saza sabulala

99
00:07:40,478 --> 00:07:46,348
abantu balo ukuze kufihlwe, ngelixa
ngobuhanahanisi besithi simele inyaniso nobulungisa.

100
00:07:46,348 --> 00:07:53,787
Ukuba eyesibini iyinyani, kwaye ndiyakuqinisekisa ukuba
iyinyani, ungazijonga zonke izibonelelo simahla kwi-sibrel.com.

101
00:07:53,787 --> 00:07:58,066
Ukuba oko kuyinyani, ke ubuqhophololo
bokufika enyangeni bunzulu kakhulu kunokuba

102
00:07:58,066 --> 00:08:00,780
bekuya kuba njalo ukuba bekusenzekile ngokwenene.

103
00:08:00,780 --> 00:08:01,892
Uyaqonda oko?

104
00:08:01,892 --> 00:08:07,637
Kubaluleke kakhulu, kwaye ukuba uluntu aluyifumani
inyaniso yokuba la magqwirha-mbumbulu axoka

105
00:08:07,637 --> 00:08:12,704
kwinqanaba elingaka, ngoko iya kuba yintshabalalo yethu.

106
00:08:12,704 --> 00:08:20,343
Ucinga ukuba kungathini ukuba inyaniso malunga nokufika
kwenyangeni yayaziwa ngabantu abaninzi, yaye uninzi lwamaMelika,

107
00:08:20,343 --> 00:08:25,280
uninzi olukhulu lwamaMelika, lwazi into eyayisenzeka?

108
00:08:27,800 --> 00:08:33,400
Ewe, ndandikhe ndaya eBerlin kabini ngexesha
iNdonga yayisema, kwaye yayilamava eyoyikisa ngokwenene.

109
00:08:33,400 --> 00:08:38,614
Ndakade ndancedisa umntu ovela
kwi-KGB ukuba angcatshe aye eNtshona.

110
00:08:38,614 --> 00:08:44,240
Kwaye xa udonga lwaquleka, yayilelinye lawona
maxesha amahle kakhulu enkulungwane yama-20.

111
00:08:44,240 --> 00:08:51,690
Ungazicingela nje iifowuni zethu zisenza isandi kwaye
umvelisi esithi, "Yekani yonke into, vula umabonakude,

112
00:08:51,690 --> 00:08:56,400
omnye wabaphononongi base-Apollo uyavuma ngoku kanye!"

113
00:08:56,400 --> 00:09:02,588
Ihlabathi beliya kuthula ngokoyikekayo, besiya
kuthula sithi, "Thixo wam, ingaba imeko imbi

114
00:09:02,588 --> 00:09:07,296
kangako ngokwenene? Siye sawohloka kangakanani?"

115
00:09:07,296 --> 00:09:13,268
Abazange bayifake nje kuphela into yokufika
enyangeni, babulale nabantu abaninzi ukuze bayifihle.

116
00:09:13,268 --> 00:09:20,246
Sikwanayo nomntu obone ngamehlo owababona befilma kwisikhululo
somkhosi womoya ngo-1968, waza wavuma

117
00:09:20,246 --> 00:09:27,920
ukuba wabulala omnye umsebenzi eCannon Air
Force Base ukuze agcine yonke into iyimfihlo.

118
00:09:27,920 --> 00:09:32,860
Oko kunzulu kakhulu kunokuba
ngathi ngenene babhabhe baye enyangeni.

119
00:09:32,860 --> 00:09:38,940
Uyahluka ke lowo, kuba nokuba ngubani na owayibulala
uJFK, kuya kuhlala kukho umntu onokutyholwa, umntu

120
00:09:38,940 --> 00:09:42,120
owayenentshukumo yokwenza loo nto – iseyintlekele ke loo nto.

121
00:09:42,120 --> 00:09:48,540
Kunjalo ke nakwi-11 kaSeptemba; ungatshintsha
umenzi wobubi nezizathu ezibangelayo. Iselusizi.

122
00:09:48,540 --> 00:09:51,959
Xa kuthelekiswa naloo nto, obu bubuxoki obuhle! Uyabona?

123
00:09:51,959 --> 00:09:58,624
Ndaye mna ndiza, ndifuna ukubathabula esi
sitshoyo simnandi, ndibaxelele inyaniso ebabayo.

124
00:09:58,624 --> 00:10:08,020
Ngoku uluntu nkqu nabavelisi beepodcast abathi
bayayichasa inkohlakalo bayakhusela abenzi bobu bugebengu bonke.

125
00:10:08,020 --> 00:10:16,109
UTrump angayithetha inyaniso ngoJFK, RFK kunye noMLK (Martin
Luther King), kodwa ukuba akayivumi inyaniso ngobuxoki bokufika

126
00:10:16,109 --> 00:10:20,611
enyangeni, ngoko iDeep State iphumelele kwaye naye unetyala.

127
00:10:20,611 --> 00:10:28,828
Ngoko ke, ukuba ufuna ukufumana inkxaso yoluntu ekulungiseni
urhulumente, ukuba ufuna ukucoca izinto, ngokutsho kwentloko

128
00:10:28,828 --> 00:10:34,532
yeendaba ye-NBC, akukho ndlela ingcono
yokubonisa uluntu indlela izinto ezimbi ngayo

129
00:10:34,532 --> 00:10:38,368
kunokutyhila ubuqhophololo bokufika enyangeni.

130
00:10:38,368 --> 00:10:43,404
Emva koko, amaRiphablikhani namaDemokhrasi
ayeza kuthi, "Besingazi ukuba imbi kangako."

131
00:10:43,404 --> 00:10:52,666
Inyaniso yeyokuba uRobert Kennedy Jr., onokufikelela kwiifayile
zika-JFK ngaphezu ko-Oliver Stone , uthethe ngokuqiniseka

132
00:10:52,666 --> 00:10:59,096
okupheleleyo ukuba i-CIA yabulala umalume
wakhe, uMongameli wase-United States, kuba

133
00:10:59,096 --> 00:11:02,540
wayefuna ukususa abantu ababi kurhulumente.

134
00:11:02,540 --> 00:11:10,745
Emva koko sinaye uRobert McNamara, uMphathiswa wezoKhuselo, othe
phambi kokusweleka kwakhe iMfazwe yaseVietnam,

135
00:11:10,745 --> 00:11:17,858
eyayichasiwa luluntu, yaqalwa kuphela kuba
iNkongolo yamkele umthetho owawusekelwe kubuxoki.

136
00:11:17,858 --> 00:11:22,080
Uthe uhlaselo kwiGulf of Tonkin aluzange lwenzeke.

137
00:11:22,080 --> 00:11:29,158
Into endiyithethayo, Dan, yeyokuba ukuba i-CIA ikulungele
ukubulala umongameli wayo, ikulungele ukubulala

138
00:11:29,158 --> 00:11:36,148
abantu bayo abangama-58,220 ngaphandle kwesizathu, ngoko
ke ayizukuba nangxaki yokuqhatha umfanekiso wevidiyo.

139
00:11:36,148 --> 00:11:40,146
Kwaye kubonakala ubungqina obuphindwe kane
kunobo bufunekayo enkundleni bokungqina

140
00:11:40,146 --> 00:11:42,777
ukuba baye bayiqhatha indaba yokufika enyangeni!

141
00:11:42,777 --> 00:11:48,089
Kodwa yinyani leyo abantu abangafuni
kuyiva; bakhetha ukukholelwa kubuxoki.

142
00:11:48,089 --> 00:11:52,739
Ngokwenene kufana noSanta Claus wabantu abadala!

143
00:11:52,739 --> 00:11:57,641
Ukuthetha inyaniso kungadehlise i-United States okwethutyana.

144
00:11:57,641 --> 00:12:02,474
Kodwa ukuba oku akwenziwanga, kuba kubi kakhulu xa
abafundi, abafundi bezikolo zamabanga aphantsi, kunye

145
00:12:02,474 --> 00:12:05,575
neencwadi zembali besenza ubuxoki bube yinto eqhelekileyo.

146
00:12:05,575 --> 00:12:06,950
Kufuneka sazi oko.

147
00:12:06,950 --> 00:12:14,670
Umboni wethu uqinisekisile ukuba uMongameli uJohnson wayekhona
ngokwakhe eCannon Air Force Base ngomhla woku-1 kuJuni

148
00:12:14,670 --> 00:12:22,362
1968 ukuze abone ukufotwa kwevidiyo yokufika kwenkweli
enyangeni, kwaye uNixon wayivuma malunga nonyaka kamva.

149
00:12:22,362 --> 00:12:31,401
Ngoko ke, kukho oomongameli beRiphabliki
nabeDemokhrasi abaxhasa obu buxoki buyisithukuthezi nobuganga.

150
00:12:31,401 --> 00:12:33,162
Ngokwenene bubuxoki bokuthuka uThixo.

151
00:12:33,162 --> 00:12:38,420
Uyayazi iNqaba yaseBhabheli, engazange
igqitywe; yayifanele ukufikelela ezulwini.

152
00:12:38,420 --> 00:12:41,303
Kuthetha ntoni ukubeka umntu enyangeni?

153
00:12:41,303 --> 00:12:42,580
Ufikelela ezulwini?

154
00:12:42,580 --> 00:12:50,020
Umbhali odumileyo wathi ngeNqaba yaseBhabheli:
"Isikhumbuzo sokuzingca kwabo saba sisikhumbuzo sobudenge babo."

155
00:12:50,020 --> 00:12:51,468
Bekungagqitywanga.

156
00:12:51,468 --> 00:12:57,340
UMesiya wathi, "Ukwakha itawuli ungayigqibi kukuzenza isidenge."

157
00:12:57,340 --> 00:13:00,762
Kwaye ke ifilimu yam, ikwakhona kwiphepha lasekhaya sibrel.com.

158
00:13:00,762 --> 00:13:07,808
Sibonisa iTitanic noDan apho; babhala bathi, "inqanawa
ekungekho namnye unokuyitshonisa, nkqu noThixo ngokwakhe."

159
00:13:07,808 --> 00:13:15,680
Kwaye ke uRichard Nixon, nangona wayesazi ukuba abakho enyangeni,
usathethe wathi, "Ukubeka umntu enyangeni yeyona

160
00:13:15,680 --> 00:13:22,240
mpumelelo inkulu yesibini emva kokudala
kukaThixo kwindalo yonke. Le yinyaniso ebalulekileyo."

161
00:13:22,240 --> 00:13:27,220
Yinto enzulu ngokwenene ukuba
uluntu lwenze ngathi luye enyangeni.

162
00:13:27,220 --> 00:13:32,140
Ukuba asithethi inyaniso, soze siphile kulo mhlaza.

163
00:13:32,140 --> 00:13:37,344
Sisuka kuTrump siye kuNixon: ngaba
ukholelwa ukuba uNixon wayesazi ngokuqinisekileyo?

164
00:13:37,344 --> 00:13:41,115
Kakade wayesazi! Wayengekho xa
kwakusungulwa iphulo lokuqala lokuya enyangeni!

165
00:13:41,115 --> 00:13:48,352
Sinomongameli waseJapan apho, sinethalente yaseJamani apho,
sinazo zonke iintloko zamazwe ehlabathini apho, ngaphandle

166
00:13:48,352 --> 00:13:55,159
komongameli waseUnited States, owayesoyika ukuvela — aze
emva koko afotwe ephosa izandla noNeil Armstrong, kuba

167
00:13:55,159 --> 00:13:58,760
babenokubanjwa kwaye bekuya kubonakala kubi nangakumbi.

168
00:13:58,760 --> 00:14:04,533
Emva kokuba bephumelele, wavela kwiinyanga
ezintandathu kamva kusungulo lwesibini, xa abantu babesele

169
00:14:04,533 --> 00:14:07,660
bekholelwe ukuba singakwazi ukubeka indoda enyangeni.

170
00:14:07,660 --> 00:14:11,700
Ubenesizathu esisemthethweni
sokungabikho kwakhe ekuqaleni kokuqala?

171
00:14:11,700 --> 00:14:15,160
Ndicinga ukuba uthe kufuneka ahambise inja yakhe.

172
00:14:15,160 --> 00:14:17,120
Owu, yeka ke!

173
00:14:17,120 --> 00:14:22,820
Yayiyintlekisa nje. Kodwa akukho
sizathu sokuba umongameli angabikho apho.

174
00:14:22,820 --> 00:14:25,560
Babeya kulibazisa idinga ukuze akwazi ukubakho.

175
00:14:25,560 --> 00:14:26,720
Babeya kwenza oko.

176
00:14:26,720 --> 00:14:28,960
Ewe, kunjalo.

177
00:14:31,113 --> 00:14:34,800
Usandul' ukuba kwinkqubo kaJoe
Rogan iiyure ezintathu. Nesiqingatha.

178
00:14:34,800 --> 00:14:36,940
Ucinga ukuba udliwano-ndlebe lwakhe belulungile?

179
00:14:36,940 --> 00:14:37,580
Kufanelekile?

180
00:14:37,580 --> 00:14:42,953
Kaloku, into engokwenzi ukunyaniseka kukuba
abantu bacinga ukuba kufuneka siwuve icala

181
00:14:42,953 --> 00:14:46,784
elisemthethweni lebali ukuze senze ngokunyaniseka.

182
00:14:46,784 --> 00:14:50,017
Loo nto ichasene nenyaniso.

183
00:14:50,017 --> 00:14:53,980
Besiliva ibali elisemthethweni iminyaka engama-55.

184
00:14:53,980 --> 00:14:59,500
Ukuba ngoku singaxela icala lethu lebali iminyaka
engama-55, ngoko besiya kuba semgangathweni omnye.

185
00:14:59,500 --> 00:15:04,320
Sele sisazi into oyicingayo, sele sisazi into oza kuyithetha.

186
00:15:04,320 --> 00:15:12,534
UJoe Rogan undixelele ngasese ukuba uvakalelwa kukuba
kufuneka enze oku kuba abantu abatsha bakubona oku okokuqala.

187
00:15:12,534 --> 00:15:20,059
Bendingavumelani naloo nto, kodwa mhlawumbi wayenyanisile
ke, kuba kwiphepha lasekhaya le-Sibrel.com kukho esi

188
00:15:20,059 --> 00:15:24,495
sicatshulwa esivela kumntu ohlolisise incwadi yam kwi-Amazon.

189
00:15:24,495 --> 00:15:32,681
Uthe, ngokwesiseko, wayekholelwa ukuba iimishini zenyanga
zazinyaniseka kwaye akazange azithandabuze de wambona uBart Sibrel

190
00:15:32,681 --> 00:15:37,040
kwinkqubo kaJoe Rogan, kwaye kwacaca gca ukuba zaziyinkohliso.

191
00:15:37,040 --> 00:15:39,860
Wayefundile incwadi kwaye ngoku kwakucace nangakumbi.

192
00:15:39,860 --> 00:15:46,852
Akunangqondo ukukholelwa ukuba bazama okokuqala benamandla
okucwangcisa angumzuzu kwisigidi anokuba naso

193
00:15:46,852 --> 00:15:53,865
iselfowuni, ngoxa, kwiminyaka engama-50 kamva,
bengakwazi nokugubungela isigamu sekhulu selo mzila.

194
00:15:53,865 --> 00:16:00,081
Uyaqonda oko? Kufana nokuthi uLindbergh wabhabha iikhilomitha
ezingamawaka amahlanu phezu kweAtlantiki

195
00:16:00,081 --> 00:16:06,660
ngo-1927, kodwa kwiminyaka engama-50 kamva, ngo-1977,
inqwelomoya inokubhabha iikhilomitha ezi-5 kuphela.

196
00:16:06,660 --> 00:16:12,750
Ubusazi na ukuba, emva kokuqhushumba kwebhombu
yokuqala ye-athom ngo-1945, iibhombu ze-athom zaziphindwe

197
00:16:12,750 --> 00:16:15,820
ka-1,000 ngamandla kwiminyaka eli-10 nje emva koko?

198
00:16:15,820 --> 00:16:21,400
Ngoko ke, ukuba besikwazile ukubhabhela enyangeni kumzamo wethu
wokuqala sinamandla ekhompyutha alingene nesigxathu sesigidi

199
00:16:21,400 --> 00:16:26,665
esinye sefonini ephathwayo, besiya kube sesiseMars kwiminyaka
eli-10 kamva, ngoku besiya kube sikwelinye intsingiselo

200
00:16:26,665 --> 00:16:29,899
yelanga, kwaye bekuya kube zikho iziseko kuyo yonke inyanga.

201
00:16:29,899 --> 00:16:36,649
Oomongameli abasibhozo bathe siza kubuyela enyangeni kwisithuba
seminyaka emihlanu, kuqalela ngoReagan,

202
00:16:36,649 --> 00:16:43,160
kulandele uBush Omkhulu, uClinton, uGeorge Bush
Omncinci wathetha kabini, u-Obama, waze wathi noTrump.

203
00:16:43,160 --> 00:16:47,781
Bonke bathe siza kubhabhela enyangeni
kwiminyaka emi-5 kwaye abakwazanga ukukwenza.

204
00:16:47,781 --> 00:16:52,977
Ngo-2014, bathi, "Ngo-2018, siza kube sinabantu abakwijikelezo
lenyanga," kwaye babesele besemva

205
00:16:52,977 --> 00:16:58,360
kwishedyuli ngeminyaka emibini baza bafaka kuphela
oomatshini bokuvavanya abakwijikelezo lenyanga.

206
00:16:58,360 --> 00:17:03,830
Kwiminyaka yoo-1960, babekwazi ukuqhuba iimoto nokudlala
igalufa enyangeni, kodwa namhlanje eyona nto ibalaseleyo

207
00:17:03,830 --> 00:17:06,953
abanokuyenza kukuthumela izidumbu zovavanyo kumjikelo wenyanga.

208
00:17:06,953 --> 00:17:08,580
Inyaniso iphambi kwamehlo akho!

209
00:17:08,580 --> 00:17:11,580
Andazi ukuba kutheni abantu bengakuboni oko?

210
00:17:11,580 --> 00:17:15,760
Ewe, yeyona nto enye echukumisayo endiyiqapheleyo.

211
00:17:15,760 --> 00:17:23,291
Sithetha ngeteknoloji yowama-1969, kwaye
asikaphuculi ngokwaneleyo ukuze sikwazi ukuyenza kwakhona?

212
00:17:23,291 --> 00:17:27,441
Kwaye asibonke thina kuphela; kukho namanye amazwe
ngoku atyebileyo kakhulu, anjengeTshayina,

213
00:17:27,441 --> 00:17:30,260
iRashiya, iJapan, iIndiya kunye noManyano lwaseYurophu.

214
00:17:30,260 --> 00:17:34,976
Ngokuqinisekileyo banayo imali nobuchwepheshe bokwenza oko.

215
00:17:34,976 --> 00:17:41,490
URogan uqaphele le ngongoma kwasekuqaleni, esithi, "Ewe, kodwa
ubukhulu balo msebenzi, obubandakanya abantu

216
00:17:41,490 --> 00:17:48,480
abangama-400,000, kunye nokuzimisela ukwenza umzamo
omkhulu kangako ukuze kuphinde kwenziwe, akukho."

217
00:17:48,480 --> 00:17:49,980
Kaloku, ayiyonyani loo nto.

218
00:17:49,980 --> 00:17:54,331
Urhulumente wenza oko akufunayo, nokuba
abantu bayakuxhasa okanye bayakuchasa.

219
00:17:54,331 --> 00:18:01,400
Jonga nje kuwo onke amadabi esiye sabandakanyeka
kuwo abantu besachasa, kodwa baye bayenza kunjalo.

220
00:18:01,400 --> 00:18:07,900
Kwaye sesinye sezizathu zokuba abantu bathi kufuneka ibe yinyani,
kuba awunakufihla imfihlo kubantu abangamakhulu amawaka.

221
00:18:07,900 --> 00:18:09,800
Ewe, noko ke loo nto ayiyonyani.

222
00:18:09,800 --> 00:18:12,700
Ibhomu ye-athom yayiyeyona mfihlelo
inkulu yeMfazwe yesiBini yeHlabathi.

223
00:18:12,700 --> 00:18:18,660
Abantu abali-129,500 babandakanyekile kulwakhiwo lwayo,
kwaye babesibhozo kuphela ababesazi ukuba bakha ntoni.

224
00:18:18,660 --> 00:18:23,400
Kufana nokuthi iBank of America
inabasebenzi abangama-500,000 kwizikhululo zayo.

225
00:18:23,400 --> 00:18:28,025
Kodwa ngaba ukholelwa ngenene ukuba oko
abakwaziyo aba basebenzi malunga norhwaphilizo

226
00:18:28,025 --> 00:18:30,631
ebhankini yabo kufana noko ukwaziyo i-CEO yabo?

227
00:18:30,631 --> 00:18:35,150
Ngaba ngenene ukholelwa ukuba i-CIA iyisidenge kangangokuba
ingatsho kumntu owenza iiglavu, okanye

228
00:18:35,150 --> 00:18:39,925
isiphatho somnyango, okanye ibhutsi, isithi, "Heyi,
asibhabheli nyani enyangeni, musa ukuxelela mntu"?

229
00:18:39,925 --> 00:18:46,135
Inyaniso yeyokuba uEugene Krantz, , umlawuli weenqwelomoya
endathetha naye buqu, uthe akukho mntu kwigumbi lolawulo

230
00:18:46,135 --> 00:18:51,157
lomsebenzi owayenokwazi umahluko phakathi
kohambo olulinganisiweyo kunye – kwaye ndicaphula –

231
00:18:51,157 --> 00:18:53,720
"nohambo lokwenene" ngexesha lokuphehlelelwa.

232
00:18:53,720 --> 00:18:57,000
Zinombolo nje ezidanyazayo kwiscreen.

233
00:18:57,000 --> 00:19:01,345
Ngoko ke, singakubona njani oku, nokuba
sineminyaka emine ubudala kwigumbi lethu lokuhlala okanye

234
00:19:01,345 --> 00:19:04,256
xa sikubona kwividiyo emva kweminyaka engama-20?

235
00:19:04,256 --> 00:19:07,552
Kulungile, maninzi kakhulu amacala ale ngongoma.

236
00:19:07,552 --> 00:19:15,805
Xa ndijonga iingxoxo ezibekwa ngabantu kwiYouTube okanye kwiphepha
leWikipedia abazama ukuphikisa yonke into eniyifumanisileyo

237
00:19:15,805 --> 00:19:20,880
nina nabanye abaphikisi bokufika enyangeni, zininzi kakhulu.

238
00:19:20,880 --> 00:19:29,863
Kodwa ngaphezu kwako konke: zikhona na iingxoxo eziphikisa ukufika
enyangeni, ezingazanywa nokuziphikisa yiWikipedia neNASA?

239
00:19:29,863 --> 00:19:34,130
Zingenakuphikiswa kangangokuba abazikhathazi nokuziphendula.

240
00:19:34,130 --> 00:19:40,100
Kulungile, iividiyo zam endizifumeneyo, ezibabonisa
besenza ngathi basendleleni eya enyangeni phambi kwamehlo ethu.

241
00:19:40,100 --> 00:19:43,460
Kuyakholisa ngokumangalisayo.

242
00:19:43,460 --> 00:19:50,054
Kweli candelo, elathi kamva lihlelwe laza lasasazwa kumabonakude
kwihlabathi jikelele, uNeil Armstrong

243
00:19:50,054 --> 00:19:58,600
uyaziphikisa xa esithi ukude ngeemayile eziyi-130,000, oko
kukuthi, ukwisiqingatha sendlela esiya enyangeni.

244
00:20:00,189 --> 00:20:03,840
Njengoko kwakhona kubhaliwe kwilog yohambo lwe-NASA yaloo mini.

245
00:20:03,840 --> 00:20:10,496
Enyanisweni, ikwi-orbit ephantsi
yoMhlaba, kumgama wamakhulu ambalwa eemayile.

246
00:20:10,496 --> 00:20:16,000
Armstrong: "Roger, Houston. I-Apollo 11
iyatsalela isuka kumgama ongangeemayile ezili-130,000."

247
00:20:16,000 --> 00:20:23,210
Kwenye inkalo, eyayicwangciselwe ukusasazwa emva kohlaziyo, uNeil
Armstrong uchazela ababukeli ngokungachanekanga indlela

248
00:20:23,210 --> 00:20:29,705
ekwathathwe ngayo umfanekiso ngokubamba ilensi yekhamera
phezulu kwiglasi yefestile, njengoko bekuya kufuneka

249
00:20:29,705 --> 00:20:34,070
kube njalo ukuba babe kumgama obhaliweyo ukusuka eMhlabeni.

250
00:20:34,070 --> 00:20:37,220
Armstrong: "Kwaye sinofestile enye
kuphela esinika umbono woMhlaba."

251
00:20:37,220 --> 00:20:40,700
Kwaye izele yikhamera kamabonakude.

252
00:20:40,700 --> 00:20:45,882
Ukuba, njengoko etshilo, ifestile ibizaliswe ngokupheleleyo
yikhamera kamabonakude, ingalo

253
00:20:45,882 --> 00:20:54,620
yomkhweli-nkwenkwezi ibingayi kungena phakathi
kwekhamera nefestile, njengoko kucacile kule kliphu.

254
00:20:54,620 --> 00:21:01,063
Armstrong: "Isiqingatha saseMelika siba yinto engabonakaliyo
size sanyamalale ngaphaya kwe-terminator, singene ezithunzini."

255
00:21:01,063 --> 00:21:04,886
Ungabona kwakhona indlela umkhweli-nqwelomoya
wasemajukujukwini osebenzisa ikhamera asabela ngayo

256
00:21:04,886 --> 00:21:08,366
kwimpazamo ngokuzama ukujikisa ikhamera iye kwenye indawo.

257
00:21:16,020 --> 00:21:20,480
Le yinxalenye abakholelwa ukuba ibingekashiyongazwana.

258
00:21:20,480 --> 00:21:26,376
Ibisingenakufaneleka kangako ukusasazwa, njengoko ilensi
isondeza ngaphandle kwaye umboniso utshintshela ngaphakathi

259
00:21:26,376 --> 00:21:29,984
kwesiphekepheke, apho oosomajukujuku basebenza khona.

260
00:21:29,984 --> 00:21:35,232
Kwaye kuyabonakala ukuba iqhosha lokumisa kwisixhobo sokurekhoda
ividiyo livele lavela ngesiquphe ngaphandle kwesilumkiso.

261
00:21:35,232 --> 00:21:40,176
Nali ukukhanya okusasazekileyo
okusebenzayo ababekusebenzisa ukubona izilawuli,

262
00:21:40,176 --> 00:21:43,460
ngaphandle kokukhanyisa udonga lwesiphekepheke.

263
00:21:43,460 --> 00:21:48,744
Apha, bakhuphe inxalenye yento efakweyo emile okwencasa yenyanga.

264
00:21:55,712 --> 00:22:00,402
Ekugqibeleni, ivulwa i-aperture kwaye
ungabona indawo yokwenene yekhamera kunye neMhlaba

265
00:22:00,402 --> 00:22:04,300
oqaqambileyo kakhulu nosondeleyo ngefestile.

266
00:22:06,752 --> 00:22:11,520
Abalawuli ababini beendaba ze-NBC bavumelene
ukuba oku kungqina ukuba babengakhoenywenyweni.

267
00:22:11,520 --> 00:22:16,629
Bandiphise ngeenqwelomoya baya eNew York, bandihlalisela eWaldorf
Astoria baza bandihlawula amawaka eedola

268
00:22:16,629 --> 00:22:21,140
ngelungelo elikhethekileyo lokusasaza eli bali
kwilizwe lonke: ukuba ukufika enyangeni kububuxoki.

269
00:22:21,140 --> 00:22:24,560
Bafumene umnxeba osongelayo ovela
kurhulumente baza bawurhoxisa umcimbi.

270
00:22:24,560 --> 00:22:30,900
Nabagxeki bam bavumile – ukuba la ngabadweleli be-Apollo
11 bezenza ngathi basemaphakathini endleleni eya enyangeni.

271
00:22:30,900 --> 00:22:36,457
Babeya kwenza ngathi baphakathi endleleni eya
enyangeni kutheni, xa bengenakukwazi nokugqitha isiqingatha

272
00:22:36,457 --> 00:22:39,440
somgama, bengenakukwazi nokuphuma kumjikelezo woMhlaba?

273
00:22:39,440 --> 00:22:44,562
Kwaye yeka ummangaliso: kwiminyaka engama-55
kamva, zisasakwazi ukuphuma kwi-orbit yoMhlaba, seso

274
00:22:44,562 --> 00:22:47,040
isizathu sokuba ziimaneqini ezijikeleza inyanga.

275
00:22:47,040 --> 00:22:48,585
Zininzi izizathu zoku.

276
00:22:48,585 --> 00:22:50,820
Irokhethi ibingenalo i-oyile eyaneleyo.

277
00:22:50,820 --> 00:22:57,494
Sinezipapasho zantlandlolo zikaWernher von Braun apho
athe akunakwenzeka ukubhabhela enyangeni ngerokethi.

278
00:22:57,494 --> 00:23:01,796
Ungadinga iirokethi ezintathu ubuncinane,
nganye kuzo inde kunesakhiwo i-Empire State

279
00:23:01,796 --> 00:23:04,580
Building kwaye inobunzima obuziitoni ezingama-800,000.

280
00:23:04,580 --> 00:23:09,843
ISaturn V yayinobunzima obuziitoni
eziyi-2,500 endaweni yeetoni eziyi-800,000 –

281
00:23:09,843 --> 00:23:15,092
umahluko ongama-30,000 eepesenti phindwe kathathu.

282
00:23:15,092 --> 00:23:22,011
U-Elon Musk unerokethi ephantse iphindwe
kathathu okanye kane ngobude kwiSaturn V, kwaye uthe le

283
00:23:22,011 --> 00:23:25,200
rokete inokufikelela kuphela kwi-orbit yoMhlaba.

284
00:23:25,200 --> 00:23:29,620
Kufuneka uzalise i-injini ubuncinane
izihlandlo ezisibhozo ukuze ubhabhele enyanyeni.

285
00:23:29,620 --> 00:23:33,840
Kodwa abazange benjenjalo.

286
00:23:33,840 --> 00:23:38,191
Kwaye ke incwadi yam ethi Moon Man
ineekliphu zevidiyo ezisebenzisanayo ezili-17,

287
00:23:38,191 --> 00:23:40,580
onokuze uzibukele ngoku kwi-sibrel.com.

288
00:23:40,580 --> 00:23:45,475
Kwenye, i-injiniyere ye-NASA ithi kukho
ibhanti ye-radiation phakathi koMhlaba neNyanga

289
00:23:45,475 --> 00:23:49,920
ekufuneka kudlule kuyo ukuze kufikelelwe eNyangeni.

290
00:23:49,920 --> 00:23:52,240
Zonke iinqwelomoya ezijikeleza
umhlaba zikude kakhulu ngaphantsi koku.

291
00:23:52,240 --> 00:23:58,929
Uthe bekuyingozi okanye kuyabulala, kwaye
itekhnoloji efunekayo ukuze kuqhutywe uhambo

292
00:23:58,929 --> 00:24:05,520
oluya enyangeni kuphile yayingekayilwa, uyabona?

293
00:24:05,520 --> 00:24:10,656
"Igama lam ndinguKelly Smith kwaye
ndisebenza kwinavigeshini nolawulo lwe-Orion."

294
00:24:10,656 --> 00:24:15,584
Injongo yethu kukufikelela kubude
obuzii-3,600 leemayile ngaphezu koMhlaba.

295
00:24:15,584 --> 00:24:21,351
Iphindwe ka-15 ngaphezulu kuneSikhululo seSithuba seHlabathi.

296
00:24:21,351 --> 00:24:29,166
Njengoko sisiya kude ngakumbi noMhlaba, siza kubhabha
siqubuke kwibhanti yaseVan Allen: indawo enomsulane oyingozi.

297
00:24:31,302 --> 00:24:36,972
Imitha yolu hlobo inokonakalisa iinkqubo zokukhokela
neekhompyutha ezikwi-Orion okanye ezinye izixhobo zombane.

298
00:24:36,972 --> 00:24:45,789
Kakade ke, kufuneka siwele esi sithuba siyingozi
kabini: kanye xa sisiya phaya, kanye xa sibuya.

299
00:24:45,789 --> 00:24:56,548
Kufuneka sizicombulule ezi ngxaki phambi
kokuba sithumele abantu kulo mmandla wesithuba.

300
00:24:56,548 --> 00:24:59,259
Asizukuba naziphi na iinastronoti ngaphakathi.

301
00:24:59,259 --> 00:25:03,620
Ngoko ubunokungqina ngesithombe esinye
ukuba ukufika enyangeni kwakukukhohliso.

302
00:25:03,620 --> 00:25:10,177
Kwiphepha lasekhaya le-sibrel.com, sibonisa ukukhanya kwelanga –
ungazijonga ngokwakho ngokuya kwindawo yokupaka iimoto engaphambi

303
00:25:10,177 --> 00:25:16,520
kwegadi yakho yangaphambili ngosuku olunzulu lwelanga uze
ujonge abantu ababini, imithi emibini, iipali zomnxeba ezimbini:

304
00:25:16,520 --> 00:25:18,660
Izithunzi zihlala zihamba ngokunxuseneyo.

305
00:25:18,660 --> 00:25:21,840
Akunakwenzeka ngokwezibalo nangokwenzululwazi ukuba

306
00:25:21,840 --> 00:25:25,020
Izithunzi ezibangelwa lilanga ziyadibana.

307
00:25:25,020 --> 00:25:30,511
Xa undwendwela iwebhusayithi, ungabona izinto ezimbini:
umkhweli-nkulunkulu onomthunzi okhomba

308
00:25:30,511 --> 00:25:36,192
kwintsimbi ye-12, kunye nelitye elikumgama
ongangeemitha enye elinomthunzi okhomba kwintsimbi ye-9.

309
00:25:36,192 --> 00:25:40,160
Ukwahluka kwezinto ezikumgama womnye umitha, okwama-90 eedigri.

310
00:25:40,160 --> 00:25:43,156
Ngoko ke kukho umthombo wokukhanya kagesi okufuphi kakhulu.

311
00:25:43,156 --> 00:25:47,380
Sisandul' ukungqina ngomfanekiso
omnye ukuba ukufika kwenyanga kububuxoki.

312
00:25:47,380 --> 00:25:51,420
Emva koko sinemifanekiso yefilimu apho
isiqingatha sohambo oluya enyangeni senziwe ngobuqhetseba.

313
00:25:51,420 --> 00:25:55,551
Ukongeza, sinengqiqo yokuba ngo-1969,
itekhnoloji yasemajukujukwini ibingenakuba ngcono

314
00:25:55,551 --> 00:25:57,760
ngokuphindwe ka-1000 kunale ikhoyo namhlanje.

315
00:25:57,760 --> 00:26:02,958
Kwaye sinomboni, uCyrus Eugene Akers, intloko yezokhuseleko
eCannon Air Force Base, owavuma kanye phambi

316
00:26:02,958 --> 00:26:08,780
kokusweleka kwakhe ukuba wabulala umntu awayesebenza naye
ukuze afihle ubuqhophololo obumalunga nokufika enyangeni.

317
00:26:08,780 --> 00:26:11,480
Ngoko ke, yile nto. Abakayiboni inyanga.

318
00:26:11,480 --> 00:26:15,796
Yintoni enokwenziwa? Kwaye ukuba inyaniso
ayivelanga, andazi ukuba mandithethe ntoni,

319
00:26:15,796 --> 00:26:18,360
kodwa uluntu luya kutshabalala ukuba aluyivelisi.

320
00:26:18,360 --> 00:26:20,980
Kwaye umongameli akazimisele ngokuchaza.

321
00:26:20,980 --> 00:26:27,200
Ukuthetha inyaniso kuya komeleza ukuthenjwa
kurhulumente endaweni yokuba kukutshabalalise.

322
00:26:27,200 --> 00:26:31,400
Ewe. Kwaye ngoku le ngqikelelo
ichasayo, endingayiqondanga kakuhle.

323
00:26:31,400 --> 00:26:34,940
Ndibavile ndisendleleni eya apha namhlanje.

324
00:26:34,940 --> 00:26:41,735
Impendulo kwingqikelelo kaVon Braun, okanye
kwingxelo ethi sidinga ezi rokethi zinkulu kakhulu ezide

325
00:26:41,735 --> 00:26:46,976
ngaphezu kwe-Empire State Building, yimodyuli yenyanga.

326
00:26:46,976 --> 00:26:53,379
Kuthiwa: ingxelo ka-von Braun ibhekisa kwinani elingakanani
elingafuneka ukuze kukhutshelwe irokhethi phezulu, iye yehle

327
00:26:53,379 --> 00:26:57,040
enyangeni, ize ibuye, oko kukuthi, ukuyikhuphela isuka enyangeni.

328
00:26:57,040 --> 00:27:01,680
Kodwa besingazukunyanzeleka ukuba sihlale enyangeni kuba
bekuzakuba lula kakhulu ukubhabha ngemodyuli yenyanga.

329
00:27:01,680 --> 00:27:03,160
Uke weva lonto ngaphambili?

330
00:27:03,160 --> 00:27:05,460
Hayi, nguye umyili werokethi.

331
00:27:05,460 --> 00:27:09,444
Uthe la manani ezibalo ayingenakuphikiswa kwaye akanakuguqulwa.

332
00:27:09,444 --> 00:27:12,380
Yiloo nto athe yona; azinakuphikiswa kwaye azinakuguqulwa.

333
00:27:12,380 --> 00:27:17,004
UMusk uthi ngerokethi enkulu, kufuneka
uqale wenze uhambo lweetanki ezisibhozo.

334
00:27:17,004 --> 00:27:22,580
Kwintetho ye-TED, kuthiwe usenokude ufune
uhambo lwezibaso olungama-24 ukuze ufike kwiferi.

335
00:27:22,580 --> 00:27:28,562
UVon Braun watsho kwikhamera ukuba erokhithi enkulu kunazo zonke
enokwakhiwa ngumntu inokufikelela kuphela kwi-orbit yoMhlaba,

336
00:27:28,562 --> 00:27:31,720
kwaye isibaso kufuneka sihanjiswe kwisikhululo sasemajukujukwini.

337
00:27:31,720 --> 00:27:34,651
Werner von Braun: "Uhambo lokujikeleza
inyanga kufuneka lwenziwe ngezigaba ezibini."

338
00:27:34,651 --> 00:27:41,518
Isiphekepheke esiqaliswa kumphezulu woMhlaba siza
kusebenzisa phantse yonke ipetroli yaso ukuze nje

339
00:27:41,518 --> 00:27:46,560
sifikelele kwisantya esaneleyo sokoyisa umtsalane woMhlaba.

340
00:27:46,560 --> 00:27:52,640
Ngaphandle kokutyhalwa, iya kuqhubeka ijikeleza
uMhlaba ikwisiphango esingaphandle komoya-mpilo.

341
00:27:52,640 --> 00:27:54,304
Eli lixesha lokuqala.

342
00:27:54,304 --> 00:27:59,915
Nangona kunjalo, ukuba singakwazi ukufaka isibaso kwisithuthi
sasemkhathini kule ndawo sijikelezayo sisebenzisa isibaso

343
00:27:59,915 --> 00:28:06,920
esiziswe sisithuthi sasemkhathini esithwala impahla, singaqalisa
isigaba sesibini: uhambo lokujikeleza inyanga nokubuya.

344
00:28:06,920 --> 00:28:11,519
Ukuququzelela le nkqubo yokutshaja, siza
kumisela isiseko esiphucukileyo kwi-orbit,

345
00:28:11,519 --> 00:28:14,554
kumgama oziimayile ezili-1,000 ngaphezulu koMhlaba.

346
00:28:14,554 --> 00:28:21,557
Le isiseko esiphucukileyo okanye isikhululo sasemajukujukwini
siza kuba yikomkhulu lokunyuka kokugqibela enyangeni.

347
00:28:21,557 --> 00:28:24,640
U-Elon Musk utsho kanye into enye, akunjalo?

348
00:28:24,640 --> 00:28:27,380
Kufuneka uthathe uhambo lwezibaso izihlandlo ezisibhozo.

349
00:28:27,380 --> 00:28:32,812
Kodwa inyani yeyokuba ezi zinto zisebenza
ngcono ngokuhamba kwexesha, hayi ngokuphantsi.

350
00:28:32,812 --> 00:28:39,019
Ewe, kulungile, kuthekani ngale: Inxalenye yesizathu sokuba
iMelika kuye kwanyanzeleka ukuba iqhubele

351
00:28:39,019 --> 00:28:44,756
phambili nokufika enyangeni yayikukuba
sasikulo mgqatswa wezithuba nabantu baseSoviet.

352
00:28:44,756 --> 00:28:49,245
Ngoko ke, kutheni kanye abalinganiswa abaphambili baseSoviet,
kunabo bonke abantu, bengazange bakrokrele into eyayisenzeka,

353
00:28:49,245 --> 00:28:51,980
kwaye kutheni bengazange bakhwaze bathi, "Kukho ubuqhophololo!"

354
00:28:51,980 --> 00:28:55,120
Ewe, ke la ngawona mbono mabini athetha
isizathu sokuba kufuneke zibe zeyinyani:

355
00:28:55,120 --> 00:29:00,795
Kwakubandakanyeke abantu abaninzi kakhulu. Kwaye ndakuxelela
ukuba nkqu nomntu okwiziko lolawulo akanakwazi

356
00:29:00,795 --> 00:29:07,130
ukwahlula phakathi komfanekiso wokulinganisa nokubhabha
kokwenene, ngokutsho komlawuli wokubhabha endathetha naye.

357
00:29:07,130 --> 00:29:11,300
Enye ingxoxo yile: Abangayi
kubangcatsha na amaTshayina okanye amaRashiya?

358
00:29:11,300 --> 00:29:12,440
Loo nto ayiyonyaniso kwaphela.

359
00:29:12,440 --> 00:29:16,927
Masithi, umzekelo, bendinomfanekiso
wenkokeli yelizwe kunye nesifebe.

360
00:29:16,927 --> 00:29:22,755
Ndingayifaka kwi-intanethi ndonakalise ikhondo
lakhe lomsebenzi, kwaye ke loo foto ingabi nasixabiso.

361
00:29:22,755 --> 00:29:25,024
Okanye ndingabenza i-blackmail, unyaka nonyaka.

362
00:29:25,024 --> 00:29:30,205
Ndiyamazi umntu osebenza ngokwakhe kwiziko
lemiyalelo le-arhente yasesibhakabhakeni yaseTshayina.

363
00:29:30,205 --> 00:29:34,517
Wandixelela ukuba wonke umntu apho uyazi ukuba yinto engeyonyani.

364
00:29:34,517 --> 00:29:39,520
Ngenxa yokutshintshiselana ngeeteknoloji
eziyimfihlo zeNASA ezinxulumene nokuhamba

365
00:29:39,520 --> 00:29:43,092
emajukujukwini, abayityhili le nto esidlangalaleni.

366
00:29:43,092 --> 00:29:48,000
INkongolo yaseMelika ithi akukho mthethweni
ukuthengisa iteknoloji yasemajukujukwini eTshayina.

367
00:29:48,000 --> 00:29:54,032
I-China ityhola i-United States, kwaye i-CIA
iyabanika obu buchwepheshe ngokungekho mthethweni

368
00:29:54,032 --> 00:29:57,344
ukuze bangayityhili inkohliso yokufika enyangeni.

369
00:29:57,344 --> 00:29:58,940
Kwaye kunjalo nakwiiRashiya.

370
00:29:58,940 --> 00:30:04,780
Enye yeepublikheshini zamva nje kwiphepha lasekhaya
le-sibrel.com sele ineminyaka ephantse ibe nyani ubudala.

371
00:30:04,780 --> 00:30:12,397
Eyona AI yobulumko ehlabathini, engafumanekiyo kuluntu,
ii-AI ezininzi ezidibeneyo, inethiwekhi ye-neural

372
00:30:12,397 --> 00:30:16,100
kaGoogle, abayibonise iintsuku ezintathu kwinkomfa eMoscow.

373
00:30:16,100 --> 00:30:22,583
Elinye iqela liyisebenzisile: babhale isimfoni
kwimizuzwana emibini, inoveli kwimizuzwana emibini – kwaye

374
00:30:22,583 --> 00:30:26,560
inenkqubo yokufumana iifeki (ii-deep fakes) engazange iphosake.

375
00:30:26,560 --> 00:30:32,400
Ungayibonisa ividiyo kaBiden okanye kaTrump,
kwaye iza kukuxelela kwangoko ukuba ingeyonyani na.

376
00:30:32,400 --> 00:30:35,540
Ihlalutya zonke iipikseli kunye nejometri yomfanekiso.

377
00:30:35,540 --> 00:30:42,200
Iqela liye layifaka imifanekiso yomphezulu wenyanga evela
kwiiprobe zaseTshayina ezingenabantu, yaza yathi yinyani.

378
00:30:42,200 --> 00:30:48,000
Kuyo yonke imifanekiso ye-Apollo eyayiboniswa kule
nkqubo, yayisithi yomgunyathi – umva womgunyathi.

379
00:30:48,000 --> 00:30:51,249
Oko kuthetha ukuba kurekhodwe kwisitudiyo sikamabonakude.

380
00:30:51,249 --> 00:30:53,840
Le AI ikrelekrele ithe nje.

381
00:30:53,840 --> 00:30:58,720
Sinevidiyo kwiwebhusayithi yam ebonisa
uPutin ejonga iziphumo ngexesha lokwenene.

382
00:30:58,720 --> 00:31:01,940
Akabonakali emangalisiwe kwaphela,
eneneni ubonakala esoyike kakhulu.

383
00:31:01,940 --> 00:31:06,618
Kodwa xa inyani iphuma elubala, mhlawumbi
nento enyanisekileyo ngaye iya kuvela nayo,

384
00:31:06,618 --> 00:31:09,040
okanye akayi kuphinda akwazi ukusongela i-US.

385
00:31:09,040 --> 00:31:15,586
Kwaye ke, ngemini yokuthatha umhlalaphantsi kwakhe, owayesakuba
ngumlawuli wezophulo-mkhosi lwaseRashiya wathi: "Heyi, bendifuna

386
00:31:15,586 --> 00:31:18,800
ukuthetha into ebendingenakuyithetha ngelixa ndisasesikhundleni."

387
00:31:18,800 --> 00:31:20,460
Imiqondiso yenyanga bubuxoki.

388
00:31:20,460 --> 00:31:22,380
Laphuma nini oko?

389
00:31:22,380 --> 00:31:24,058
Loo nto yayimalunga neminyaka emithathu eyadlulayo.

390
00:31:24,058 --> 00:31:27,820
Ijelo likamabonakude i-RT ke ngoko
kulindeleke ukuba ilwe ninkohlakalo.

391
00:31:27,820 --> 00:31:33,656
Kaloku, abazange banik' ingxelo ngendlela uPutin
awabonisa ngayo ukuba eyona AI yobulumko ehlabathini

392
00:31:33,656 --> 00:31:36,120
ibilitshilo nje ukuba iimishini zenyanga zaziyinkohliso.

393
00:31:36,120 --> 00:31:37,780
Abazange bayixele.

394
00:31:37,780 --> 00:31:43,655
Kwaye xa ndishiya uluvo kwelinye inqaku
elimalunga ne-AI: "Kuthekani nge-AI exelela uPutin

395
00:31:43,655 --> 00:31:47,140
ukuba iimishini zenyanga ziyinkohliso?", luyacinywa.

396
00:31:47,140 --> 00:31:51,563
Emva kokuba owayesakuba ngumlawuli wezomkhaya
waseRussia ethe iimishini zenyanga zaziyinkohliso,

397
00:31:51,563 --> 00:31:54,260
ndafumana umnxeba ovela kwiFox News ngosuku olulandelayo.

398
00:31:54,260 --> 00:32:00,600
Bafuna ukwenza inkqubo ekhethekileyo yeyure enye malunga
nokuba besikwenyanga na okanye hayi, kwaye bafuna ukundincokola.

399
00:32:00,600 --> 00:32:07,723
Bathi ke, "Mamela, Mnu. Sibrel, asikalifundanga incwadi yakho,
asizibonanga iifilimu zakho, kwaye nokuba singafumana ubungqina

400
00:32:07,723 --> 00:32:14,070
obucacileyo bokuba iihambo eziya enyangeni zibubuxoki, le
nkqubo iza kugqiba kwelokuba ziyinyani ukuze ithobe uluntu."

401
00:32:14,070 --> 00:32:17,319
Ngoko ke yile nto bakuxelele yona phambi kokuba
ufike kudliwanondlebe? Kunjalo. Kwaye iFox News

402
00:32:17,319 --> 00:32:18,640
— ayisosihlobo sakho ngaphezu kweRussia Today.

403
00:32:18,640 --> 00:32:25,940
Kungenjalo, bebengayi kumgxotha uTucker Carlson,
owayenababukeli abazizigidi ezili-100 kwinkqubo nganye yakhe.

404
00:32:25,940 --> 00:32:30,660
Akunjalo? Aba bantu abakho
kwishishini lokwenza imali njengoko bekufanele.

405
00:32:30,660 --> 00:32:33,440
Baxhalabile ngokulawula ulwazi.

406
00:32:33,440 --> 00:32:35,200
Ngoko ke ndayibukela inkqubo yakhe ekhethekileyo.

407
00:32:35,200 --> 00:32:40,192
Bafumene isazinzulu saseRashiya sika-1969 esibavuyisele.

408
00:32:40,192 --> 00:32:44,480
Isithethi sithe, "Uyabona,
amaRashiya akholelwa ukuba besikwenyanga!"

409
00:32:44,480 --> 00:32:49,875
Kodwa i-Fox News ayizange inike ingxelo yokuba owayesakuba
ngumlawuli wezomkhathi waseRashiya wayethe kwiiveki ezintandathu

410
00:32:49,875 --> 00:32:52,980
ngaphambili ukuba iimishini zenyanga zaziyinkohliso.

411
00:32:52,980 --> 00:32:56,064
I-Fox News iyaxoka kanye njengokuba i-RT iyaxoka.

412
00:32:56,064 --> 00:33:04,736
Zombini ziyabekwa esweni kwaye kulindeleke ukuba zivelise iinkqubo
eziqinisekisa abantu ukuba iimishini zenyanga ziyinyani.

413
00:33:04,736 --> 00:33:06,640
Siphinde siye kwabo baphikisa iingxoxo zam.

414
00:33:06,640 --> 00:33:14,300
Ukuba bebebenyani bekwinyanga, Dan,
nabani na othi akunjalo ibe sisidenge nje.

415
00:33:14,300 --> 00:33:20,375
Ngoko kutheni zikho iividiyo zikaYouTube ezingamawaka
ezithathe amashumi amawaka eeyure ukuzivelisa, ukuze nje kwezwe

416
00:33:20,375 --> 00:33:23,635
iqela labantu abazizidenge ukuba ukufika enyangeni kuyinyani?

417
00:33:23,635 --> 00:33:28,998
Ukuba bendinokuthi uMickey Mouse ngowayengumongameli wokuqala
endaweni kaGeorge Washington, ndikholelwa ukuba

418
00:33:28,998 --> 00:33:33,747
kungakho iividiyo ezingamakhulu eziza kulungisa
abantu: "Hayi, hayi, hayi, asinguMickey Mouse."

419
00:33:33,747 --> 00:33:37,120
Nazi izizathu. Ngokwenene nguGeorge Washington.

420
00:33:37,120 --> 00:33:41,336
Kulungile. Ukhankanyile ukuba... kwezinye ezi
lizwe—iTshayina, umzekelo—ukuba imifanekiso yovideo

421
00:33:41,336 --> 00:33:44,290
yesiphekepheke saseTshayina esiya enyangeni yinyani.

422
00:33:44,290 --> 00:33:48,460
Baye bayenyani baya apho phezulu, kwaye le
ndoda ibiphikisa endiyivileyo yathi, "Ewe,

423
00:33:48,460 --> 00:33:50,644
amanye amazwe aye enyanga, yinyaniso leyo."

424
00:33:50,644 --> 00:33:57,006
Akusekho ndiza enabantu eyiye enyanyeni
ukusukela ngoko – yaba yeyiphi yokugqibela yethu? 1971?

425
00:33:57,006 --> 00:34:05,240
1972. Kodwa bathumele iifudo neengcuka, kwaye
ngubani owaziyo ukuba yintoni enye, enyanyeni.

426
00:34:05,240 --> 00:34:08,800
Ingaba yinyani loo nto okanye bububhanxa?

427
00:34:08,800 --> 00:34:09,740
Andikholelwa lonto.

428
00:34:09,740 --> 00:34:13,820
Andikholelwa ukuba nasiphi na
isilwanyana safika enyangeni, njengoko kusithiwa.

429
00:34:13,820 --> 00:34:19,360
Bathumele izilwanyana kwibhanti ye-radiation ukuze babone
ukuba ukuchanabeka kwe-radiation kungaba phezulu kangakanani na.

430
00:34:19,360 --> 00:34:24,380
Loo nto ikwividiyo ekwiwebhusayithi yam apho
i-injiniyere yakwa-NASA isenza loo ngxelo.

431
00:34:24,380 --> 00:34:29,662
Abantu abayazi le nto, kodwa malunga neekhilomitha
ezilikhulu ngaphezulu koMhlaba, kuqala intsimi

432
00:34:29,662 --> 00:34:33,728
ye-radiation enobukhulu obuziikhilomitha ezingama-30,000.

433
00:34:33,728 --> 00:34:36,920
Yonke imishini ebinabantu yayikude kakhulu
ngaphantsi kwaloo nani, ngaphandle kweyaya enyangeni.

434
00:34:36,920 --> 00:34:47,323
Indoda yathi imitha yaseziko lelo yayiyingozi, kwaye itekhnoloji
yokuwela eli candelo lemitha umntu aphile yayingekayifunyanwa.

435
00:34:47,323 --> 00:34:53,947
Ndibone ividiyo yeNASA apho umlawuli wathi,
"Kusafuneka siyicombulule le ngxaki phambi kokuba si..."

436
00:34:53,947 --> 00:35:00,744
"Kufuneka sisombulule ingxaki ye-radiation phambi kokuba
sithumele abantu kule ngingqi yasesibhakabhakeni, kodwa kufuneka

437
00:35:00,744 --> 00:35:04,420
badlule kule ngingqi yasesibhakabhakeni ukuze bafike enyangeni."

438
00:35:04,420 --> 00:35:10,059
Uyabona, "Kufuneka sizicombulule ezi ngxaki phambi kokuba
sithumele abantu kulo mmandla wesithuba," nto

439
00:35:10,059 --> 00:35:15,340
leyo ethetha ukuba iingxaki bezingakasonjululwanga,
kwaye ukuba bebe thumele umntu, ebeya kufa.

440
00:35:15,340 --> 00:35:17,796
Bafike njani kanye enyangeni?

441
00:35:17,796 --> 00:35:18,624
Ewe.

442
00:35:18,624 --> 00:35:21,288
Ngoko ke, ngokusisiseko, bathumele
izixhobo zokuhlola ezingenabantu ezine-Geiger

443
00:35:21,288 --> 00:35:22,790
counters ezimbini kumitha ye-radiation.

444
00:35:22,790 --> 00:35:28,367
Kufuneka sele usazi ukuba azibulali ukuba ziye
kweyona inyanga izihlandlo ezithandathu zizijikeleze,

445
00:35:28,367 --> 00:35:31,180
nezinye izihlandlo ezibini zizijikeleze kwakhona.

446
00:35:31,180 --> 00:35:33,400
Ngoko ke bazibuyisa iiGeiger counters.

447
00:35:33,400 --> 00:35:40,105
Ngoko ndabuza, "Niyazi, lo ibingumsebenzi wabemi oxhaswe ngemali
ngabahlawuli berhafu. Ndinguntatheli kwaye ndingummi waseMelika.

448
00:35:40,105 --> 00:35:43,540
Ndicela ukufumana iziphumo zezi zixhobo zokulinganisa imitha?"

449
00:35:43,540 --> 00:35:46,160
Bathe: Lelo iyimfihlo yomkhosi.

450
00:35:46,160 --> 00:35:52,281
Ndaza ndathi, "Kulungile, mandiqinisekise ukuba ndiyakuqonda oku:
xa nithumela izixhobo zokulinganisa elangeni ukuya

451
00:35:52,281 --> 00:35:57,900
kulinganisa ubushushu balo, obo bushushu
bulinganisiweyo abuyomfihlo womkhosi, kodwa yinxalenye yendalo?"

452
00:35:57,900 --> 00:35:58,548
Ewe kunjalo.

453
00:35:58,548 --> 00:36:04,828
Xa uthumela izixhobo zokuphonononga eJupiter ukuze
ufumanise ukuba ingakanani iheliyam ekumoya-mpilo wayo,

454
00:36:04,828 --> 00:36:08,928
isixa esimelweyo asiyomfihlo, kodwa siyinxalenye yendalo.

455
00:36:08,928 --> 00:36:18,117
Ngoko ke, kutheni isixa somitha onomkhuk' ulwandle ekufuneka
adlule kuso ukuze afikelele enyangeni kufuneka sibe yimfihlo?

456
00:36:18,117 --> 00:36:24,420
Kuba umfumanisi wokuqala webhanti ye-radiation yaseVan
Allen wathi idosi yayo iyabulala ngokuphindwe ka-100.

457
00:36:24,420 --> 00:36:30,400
Yiyo loo nto kukho iimaneqini ezijikeleza inyanga, hayi abantu.

458
00:36:30,400 --> 00:36:36,370
Kulungile. Inqaku leWikipedia ngale nto lithi
uVan Allen wathi into efana nale, "Owu hayi,

459
00:36:36,370 --> 00:36:39,380
ndicinga ukuba abantu banako ukudlula kuyo."

460
00:36:39,380 --> 00:36:41,924
Nokuba uyakholwa nokuba awukholwa, ndingakhangela.

461
00:36:41,924 --> 00:36:45,735
Ewe. Kakade iWikipedia isasaza ubuxoki kwiphepha ngalinye.

462
00:36:45,735 --> 00:36:46,460
Ngokwenene!

463
00:36:46,460 --> 00:36:49,600
Ngoko ke ekuqaleni wathi, "Sisixa esiyingozi ngokuphindwe i-100."

464
00:36:49,600 --> 00:36:54,369
Kwaye ukuba kamva uthi, "Ayibulali," ke laa
mfo sisidenge ongaziyo ukuba uthetha ngantoni.

465
00:36:54,369 --> 00:36:55,809
Ngoko kutheni ekwilebhile yegiya?

466
00:36:55,809 --> 00:36:57,600
Kunjalo nakuVon Braun.

467
00:36:57,600 --> 00:37:01,790
Kuqala uthi, "Uzakufuna iirokethi ezintathu ezineetoni
ezizizigidi ezingama-800 ukuze ubhabhele

468
00:37:01,790 --> 00:37:06,240
enyangeni," aze emva koko athi, "Owu, ufuna amandla
erokethi amancinci nge-30,000 pesenti kuphela."

469
00:37:06,240 --> 00:37:09,960
Nangona kunjalo, nabani na oqhatha
iingqikelelo zakhe ngale ndlela, akufanelekanga.

470
00:37:09,960 --> 00:37:11,240
Kutheni ke elawula?

471
00:37:11,240 --> 00:37:13,760
Nokuba unyanisile okanye akakwazi ukwenza umsebenzi, akunjalo?

472
00:37:13,760 --> 00:37:14,020
Ewe.

473
00:37:14,020 --> 00:37:18,944
Ngoko ke ukuba akakwazi, awunakubhabhela enyangeni, kwaye
ngokunjalo, ukuba unyanisile, awunakubhabhela enyangeni.

474
00:37:18,944 --> 00:37:22,016
Ucinga ukuba la makhwenkwe mabini bayifumene na ifowuni?

475
00:37:22,016 --> 00:37:27,440
Kulungile, sinoluhlu lwabantu ababekwiCannon Air
Force Base xa kwakushicilelwa ukufika kokuqala enyangeni.

476
00:37:27,440 --> 00:37:29,780
Ivela kuMongameli Johnson ngokwakhe.

477
00:37:29,780 --> 00:37:32,335
Isiseko soMkhosi woMoya iCannon eMpuma New Mexico?

478
00:37:32,335 --> 00:37:34,000
Ewe, Clovis, eNew Mexico.

479
00:37:34,000 --> 00:37:39,643
Umthombo wethu, owabona ukushicilelwa kwevidiyo
yokubhiyozela ukufika enyangeni okungeyonyani, wayeyintloko

480
00:37:39,643 --> 00:37:42,780
yezokhuseleko kwisiseko se-Air Force esikhuseleke kakhulu.

481
00:37:42,780 --> 00:37:48,520
UMongameli uJohnson ngokwakhe wamnika uluhlu
lwabantu abali-15 abamkelweyo njengobungqina obubonileyo.

482
00:37:48,520 --> 00:37:55,320
Uyayigcina olu luhlu njengesikhumbuzo, kwaye siyipapashe
encwadini, kuzo zombini iinguqulelo zesiMelika nezesiJamani.

483
00:37:55,320 --> 00:37:57,888
Kwaye uVan Allen wayekuloo luhlu.

484
00:37:57,888 --> 00:38:01,787
Kulungile, ngoko ke obu bungqina bungundoqo
obuthetha ngabo, kunye nesigqibo esingqondweni

485
00:38:01,787 --> 00:38:03,817
yakho, biyanele ukuphikisa ukufika enyangeni.

486
00:38:03,817 --> 00:38:07,062
Akufuneki ukhathazeke ngolwandle, ilitye,
isiphambano, kunye nezo zinto zikwifoto nazo zonke ezo zinto.

487
00:38:07,062 --> 00:38:08,312
Ewe, ayingomxholo loo nto.

488
00:38:08,312 --> 00:38:11,880
Kulungile, ndiyakuqonda, kodwa izibane
ezikhanyisayo kunye nesibane esikhanyisayo...

489
00:38:11,880 --> 00:38:21,460
Ewe, ndithetha ukuthi, indoda eyakha ikhamera iHasselblad
eyayifota ithe, "Ezi foto zathathwa phambi kokukhanya kumbane."

490
00:38:21,460 --> 00:38:21,866
Ingaba wenjenjalo?

491
00:38:21,866 --> 00:38:22,760
Ewe, wayeyithetha lonto.

492
00:38:22,760 --> 00:38:26,602
Kulungile.

493
00:38:26,602 --> 00:38:28,937
Ewe, kwinkqubo ekhethekileyo yeFox enesihloko
esithi "Conspiracy Theory - Did We Land on

494
00:38:28,937 --> 00:38:32,000
the Moon?", endandisebenza kuyo njengomcebisi.

495
00:38:32,000 --> 00:38:38,670
Ewe, xa sithetha ngeekhamera: iifoto ezimbini zekhamera
ezisandiphazamisayo zezi, okokuqala, iifoto zika-Armstrong

496
00:38:38,670 --> 00:38:47,716
ephuma kwimodyuli yenyanga, kwaye, okwesibini, le filimu
ilungelelaniswe kakuhle kwaye ijoliswe ngokugqibeleleyo.

497
00:38:47,716 --> 00:38:53,387
Ndithetha ukuthi, njengomenzi wefilimu, njengomfoti –
bakwazi njani ukufumana eso sithombe sigqibeleleyo

498
00:38:53,387 --> 00:38:57,500
semodyuli yenyanga isudutyulwa ibuyela esibhakabhakeni?

499
00:38:57,500 --> 00:38:59,040
Uyazi ukuba zeziphi.

500
00:38:59,040 --> 00:39:04,793
Kulungile, bekufanele kubekho ukulibaziseka okukhulu
kunomathotholo phakathi kwesilawuli esikude nendoda,

501
00:39:04,793 --> 00:39:07,740
kwaye into yokuba aqashule ngokuchanekileyo ayinangqiqo.

502
00:39:07,740 --> 00:39:14,533
Into enomdla ngefilimu yam ethi "When Astronauts Go Crazy"
kukuba siye sadlana indlebe no-Alan Bean , othi kwikhamera:

503
00:39:14,533 --> 00:39:18,340
"Asizange sidudule kwibhanti ye-radiation," nto leyo eyinyani.

504
00:39:18,340 --> 00:39:24,220
Bahlala kwi-orbit yoMhlaba iintsuku ezisibhozo ukuze banyuke
baze behle phambi kwabafakazi, benze i-splashdown , njalo njalo.

505
00:39:24,220 --> 00:39:29,433
Kwaye ke umkhweli-nxweme uthi malunga nokuhla:
"Uyazi, kwakuzolile kakhulu," nto leyo esiyivayo

506
00:39:29,433 --> 00:39:33,640
kwitheyiphu, nangona ngokwenene bekufanele kube nengxolo enkulu.

507
00:39:33,640 --> 00:39:38,360
Emva koko sinaye u-Eugene Cernan , othe: "Owu,
kwakunengxolo kakhulu, ubungasakwazi nokuziva uthetha!"

508
00:39:38,360 --> 00:39:40,000
Yayiyintoni ke?

509
00:39:40,000 --> 00:39:41,800
Ingaba oko akuchasi kwaye akungangqinelani na?

510
00:39:41,800 --> 00:39:47,040
Ingaba bukhona ubungqina bokuba uStanley Kubrick wayenxaxheba
kwimveliso yase studio yokwenziwa kokufika enyangeni?

511
00:39:47,040 --> 00:39:52,492
Kulungile, kukho isiphelo esinengqiqo, kwaye
kukho nobungqina obubonisa ukuba wayenzile.

512
00:39:52,492 --> 00:39:55,960
Ngokoluvo lwam, akubalulekanga ukuba ngubani owayibhangqayo.

513
00:39:55,960 --> 00:40:04,503
Inyaniso yeyokuba bayayenza-zenza ngo-1968 xa
kwakufotwa kwiCannon Air Force Base ngelixa wayekwafota "2001 A

514
00:40:04,503 --> 00:40:08,940
Space Odyssey," ifilimu engokubhabha ukuya enyangeni.

515
00:40:08,940 --> 00:40:09,888
Owu ewe!

516
00:40:09,888 --> 00:40:12,280
Inyaniso yeyokuba bayakha-khange ukufika kwabo enyangeni.

517
00:40:12,280 --> 00:40:15,200
Kwakufuneka kubekho umntu onoxanduva ngala mifanekiso yobuxoki.

518
00:40:15,200 --> 00:40:21,077
Banganako nokuqesha umphathi-jikelele wesebe leendaba
lasePentagon baze bafake ezona ndlela zokhuseleko zibalaseleyo,

519
00:40:21,077 --> 00:40:24,220
kodwa bafumane iziphumo zobungcali obungekho ngqondweni.

520
00:40:24,220 --> 00:40:29,313
Okanye banganqesha owona mqambi weefilimu
ubalaseleyo ehlabathini, uStanley Kubrick, bafumane iziphumo

521
00:40:29,313 --> 00:40:32,460
ezihle okwethutyana baze bacinge ngokhuseleko kamva.

522
00:40:32,460 --> 00:40:33,720
Ndingayenzile into yesibini.

523
00:40:33,720 --> 00:40:37,124
Kwaye kwifilimu yakhe ethi "The Shining",
omnye wabadlali, inkwenkwana encinci,

524
00:40:37,124 --> 00:40:39,260
unxibe ijazi elulukiweyo ngesandla le-Apollo 11.

525
00:40:39,260 --> 00:40:44,400
Kwaye ke kukho ifilimu yokugqibela kaKubrick, i-Eyes Wide Shut.

526
00:40:44,400 --> 00:40:48,700
Kangangeminyaka engama-50, abantu bebesoloko bejonga
umfanekiso kaBuzz Aldrin ingalo yakhe igobile,

527
00:40:48,700 --> 00:40:51,540
bengaziboni izikhwengwe ezininzi ezikwisuti yakhe yokucinezela.

528
00:40:51,540 --> 00:40:53,719
Kukho iifolda ezingaphi kwibhaluni?

529
00:40:53,719 --> 00:40:56,544
Nokuba kunjani, abantu bavale amehlo ngokuqinileyo.

530
00:40:56,544 --> 00:40:57,520
Ndiyaqonda, ewe.

531
00:40:57,520 --> 00:41:01,807
UStanley wanyanzelisa kwikhontrakthi yakhe ukuba
le filimu (Eyes Wide Shut) iboniswe

532
00:41:01,807 --> 00:41:05,040
kwisikhumbuzo seminyaka engama-30 sokufika komntu enyangeni.

533
00:41:05,040 --> 00:41:06,460
Waba yiloo nto na?

534
00:41:06,460 --> 00:41:09,920
Ewe, ngomhla we-16 kaJulayi 1999.

535
00:41:09,920 --> 00:41:15,673
Ndicinga ukuba uStanley Kubrick wayenokufumana kunomdla
kakhulu ukwenza ifilimu elunge kangangokuba abantu bayicinge

536
00:41:15,673 --> 00:41:18,299
njengento yokwenene, njengohlobo lwembasa yobukrelekrele.

537
00:41:18,299 --> 00:41:21,540
Nokuba wayenxaxheba kuyo okanye wayesazi ngayo.

538
00:41:21,540 --> 00:41:22,840
Kwaye kwakhona, ayinamsebenzi.

539
00:41:22,840 --> 00:41:25,980
Anditsho kwincwadi yam okanye
kwifilimu yam ukuba nguye owenzileyo.

540
00:41:25,980 --> 00:41:27,540
Yithiyori enomdla.

541
00:41:27,540 --> 00:41:34,740
Kukho iimpawu ezibonisa ukuba mhlawumbi
wayenxulumene nalo mcimbi okanye wayesazi ngalo.

542
00:41:34,740 --> 00:41:37,312
Kulungile, kulungile.

543
00:41:37,312 --> 00:41:43,505
Ingaba urhulumente ekugqibeleni kwanyanzeleka ukuba avume ukuba,
"Ewe, ezinye iividiyo zishicilelwe estudiyo

544
00:41:43,505 --> 00:41:49,472
kuba besingenakuziphinda ngenxa yobushushu,"
okanye nantoni na enye enxulumene nale filimu?

545
00:41:49,472 --> 00:41:53,800
Ngoko ke: "Ewe, le mifanekiso yayicwangcisiwe
ukuze uluntu lwazi ukuba kwakusenzeka ntoni."

546
00:41:53,800 --> 00:41:57,740
Ingaba olu hlobo lwevidiyo nalo lwakhutshwa eluntwini?

547
00:41:57,740 --> 00:42:00,780
Kulungile, nantsi inqaku
elincinci ecaleni lokuphendula loo mbuzo.

548
00:42:00,780 --> 00:42:06,260
Okokugqibela ndisehotele,
ndikhumbula ndijikelezisa iinkqubo ze-HBO .

549
00:42:06,260 --> 00:42:09,500
Isinye kwisithathu seefilimu
ezilishumi sithethe ngabantu basemkhathini.

550
00:42:09,500 --> 00:42:14,868
Ukuba iifilimu ezintathu kwezilishumi bezingokuba nguTrump
isidenge, okanye ngokuchaseneyo, zingqina

551
00:42:14,868 --> 00:42:19,700
ukuba ligorha, ngokuqinisekileyo ibiya kuba
ngumzamo olawulwayo wokuguqula uluvo loluntu.

552
00:42:19,700 --> 00:42:22,880
Ngesizathu esithile, urhulumente ufuna sikholelwe kwii-UFO.

553
00:42:22,880 --> 00:42:27,995
Kwaye baya kwizithumbo malunga nako kwiNkongolo
yaseMelika. Kutheni kungekho zithumbo kwiNkongolo

554
00:42:27,995 --> 00:42:30,920
malunga noJFK okanye ubuqhophololo bokufika kwenyanga?

555
00:42:30,920 --> 00:42:33,760
Bafuna sikholwe, ngoko ke bubuxoki.

556
00:42:33,760 --> 00:42:38,280
Kusandul' ukukhutshwa ifilimu emalunga
nokubhabhela enyangeni nemifanekiso yobuxoki.

557
00:42:38,280 --> 00:42:43,600
Bebefuna sikholelwe ukuba imifanekiso
ibingeyonyani, kodwa bona babesenyangeni ngokwenene.

558
00:42:43,600 --> 00:42:44,880
Kodwa naloo nto bubuxoki.

559
00:42:44,880 --> 00:42:49,920
Isizathu sokuba kuye kwanyanzeleka ukuba
benjenjalo kukuba i-AI ithe imifanekiso yobuxoki.

560
00:42:49,920 --> 00:42:57,144
Bacingisisa, bezama ukuqonda: "Kulungile, iifoto
zibubuxoki, kodwa singenza njani abantu bakholelwe

561
00:42:57,144 --> 00:43:00,740
ukuba ibali liyinyani ngaphandle kokuzihlazisa?"

562
00:43:00,740 --> 00:43:07,640
Inyaniso yeyokuba: ngo-1969, i-10% yabemi yayicinga phambi
kokuqala komsebenzi wokuya enyangeni ukuba yayiza kuba bubuxoki.

563
00:43:07,640 --> 00:43:12,339
Ngoko ke, into yokugqibela abanokuyenza ibiya kuba
kukuxhaphaza ngokusesikweni nantoni na kule nto,

564
00:43:12,339 --> 00:43:14,880
kuba ke beya kutshutshiswa ngokuxhaphaza yonke into.

565
00:43:14,880 --> 00:43:19,220
Kulula kakhulu: ukuba ubunokwenene ubhabhela enyangeni,
bekungayi kufuneka wenze ubuxoki ngayo nayiphi na into.

566
00:43:19,220 --> 00:43:25,240
Ukuba bazenza ngathi basemaphakathi endleleni eya enyangeni,
kungenxa yokuba abakwazi ukubhabha ukuya kude kangako.

567
00:43:25,240 --> 00:43:26,360
Abazange bakhathale.

568
00:43:26,360 --> 00:43:33,240
Ngethuba lokufika okuthiwa kwenzeke ngqo, yayiyigrafiki
ye-Atari eyayibonisa ungquzulwano oluncinci kumphezulu wenyanga.

569
00:43:33,240 --> 00:43:34,800
Bekungekho mifanekiso ebukhoma.

570
00:43:34,800 --> 00:43:41,251
Kulungile, ukuba bendingumphathi weNASA, ngendingaqhobosha
ikhamera ecaleni kwerokethi, ndiyifake kwiglasi ekhuselayo kwaye

571
00:43:41,251 --> 00:43:47,780
ndithathe iifoto ngalo lonke ixesha ukusuka kwindawo yokuqalisela
ukuya enyangeni, ukuze ndingqine ukuba ngenene besilapho.

572
00:43:47,780 --> 00:43:50,340
Dubula ifleyiya enyanga okanye into enjalo.

573
00:43:50,340 --> 00:43:52,520
Kodwa abenzanga nto ngayo.

574
00:43:52,520 --> 00:43:57,640
Babonise okuncinci kangangoko kunokwenzeka, baza emva
koko babonise umfanekiso omnye kuphela wesizukulwana sesine.

575
00:43:57,640 --> 00:44:00,780
Abasa-mabonakude bathi, "Siphe umboniso obukhoma."

576
00:44:00,780 --> 00:44:07,621
Bathi, "Hayi, siza kuthatha umfanekiso, siwubonise kwiscreen
esikhulu ngomgangatho wokubonisa wango-1969,

577
00:44:07,621 --> 00:44:14,080
siwufilme ngekhamera kamabonakude, siwufake
kwimonitha kamabonakude size simfilme ukusuka apho."

578
00:44:14,080 --> 00:44:16,900
Bebesakwazi ukuba nonasasazo bukhoma.

579
00:44:16,900 --> 00:44:22,440
Kwaye ke ndingatsho nokuthi: uRon Howard
walunyukiswa ngumkhulu wakhe: iimishini zenyanga zibubuxoki.

580
00:44:22,440 --> 00:44:25,300
Akazange aphulaphule. Wayefuna ukwenza le nkqubo ikhethekileyo.

581
00:44:25,300 --> 00:44:30,927
Ngoko ke waya eNASA waza wathi, "Siza
kudlulisela yonke imathiriyeli yoqobo kumabonakude we-HD

582
00:44:30,927 --> 00:44:34,240
size siyibonise ngobubanzi obuziifithi ezili-100."

583
00:44:34,240 --> 00:44:38,863
INASA yathi, "Sipheni iintsuku ezimbalwa," kwaye
kwiintsuku ezimbini ezalandelayo, yonke

584
00:44:38,863 --> 00:44:42,380
imathiriyeli yalahleka, ngoko ke ayikwazanga ukufakwa kwi-HD.

585
00:44:42,380 --> 00:44:46,018
Wowu. Ubusazi njani ukuba
utatomkhulu kaRon Howard watsho loo nto kuye?

586
00:44:46,018 --> 00:44:46,880
Uye wavuma.

587
00:44:46,880 --> 00:44:53,614
Uthe watsho. Ewe, ngoko ke abazange nje kuphela batshabalalise
ngabom zonke iividiyo zantlandlolo, kodwa baphinde badiliza baza

588
00:44:53,614 --> 00:44:59,447
balahla onke amalungu esixhobo ekukuphela kwaso
esasinokuzidlala, hleze ezo zantlandlolo zifunyanwe nanini na,

589
00:44:59,447 --> 00:45:02,940
benze kwaba nto ngenakwenzeka ukuba ziphinde zidlale kwakhona.

590
00:45:02,940 --> 00:45:08,280
Batshabalalisa yonke idatha yokuqala ye-telemetry
ebonisa ukuba irokhethi ibikho naphi ngokwenene.

591
00:45:08,280 --> 00:45:15,888
Kwaye batshabalalisa zonke iidayagram zocingo, iiblouphrinti
needayagram zezixhobo zantlandlolo, ezazibonisa indlela ekuthiwa

592
00:45:15,888 --> 00:45:21,853
i-lunar module yayinokupholiswa ngayo ukuya kuma-72
eedigri (Fahrenheit) kangangeentsuku ezintathu

593
00:45:21,853 --> 00:45:25,472
ngebhetri yemoto, kunye nepetroli nayo yonke loo nto.

594
00:45:25,472 --> 00:45:28,380
Kaloku, abasoze benjenjalo ukuba bebebhabhile ngenene.

595
00:45:28,380 --> 00:45:32,820
Kodwa yile nto kanye ababeya kuyenza
ukuba bebengenza ubuqhophololo, uyabona?

596
00:45:32,820 --> 00:45:38,280
Uchithe imali elingana ne-250 yeebhiliyoni
zeedola ukuze undibhabhisele enyangeni, akunjalo?

597
00:45:38,280 --> 00:45:44,624
Khawufan' ucinge uBill Gates echitha i-£250 yeebhiliyoni
ukwakha ikhompyutha yokuqala, isebenza ngokumangalisayo,

598
00:45:44,624 --> 00:45:47,680
uze ayiphose e-oveni kunye nayo yonke imizobo yoyilo.

599
00:45:47,680 --> 00:45:52,100
Mhlawumbi bekufanele benze okufanayo
ngebhombu ye-athom, kodwa abazange, akunjalo?

600
00:45:52,100 --> 00:45:57,020
Hayi, i-B-52 sele ineminyaka engama-70
ubudala, kwaye kusekho i-200 kuzo zisasebenza.

601
00:45:57,020 --> 00:46:01,330
Ngoko ke ukuba bebebhabhe ngenene ukuya
enyangeni, bebengasoze batshabalalise nto, kodwa yile

602
00:46:01,330 --> 00:46:03,620
nto kanye onokuyenza ukuba ubusenza ubuqhophololo.

603
00:46:03,620 --> 00:46:07,360
Kwaye oko ngokwako bubungqina
bobuqhophololo, bokuba batshabalalise yonke into.

604
00:46:07,360 --> 00:46:13,820
Ingaba ngenene sinabantu beNASA, nabantu bakarhulumente,
abakhuphe isibhengezo esithi: Silahlekelwe yile teknoloji?

605
00:46:13,820 --> 00:46:18,460
Hayi, abazange bathi bayilahlekelwe
yiyo, bathi bayitshabalalise ngabom.

606
00:46:18,460 --> 00:46:22,680
Yenye yee-video ezikwi-sibrel.com, encwadini
yam ethi "Moon Man", kwaye iyasebenzisana.

607
00:46:22,680 --> 00:46:27,900
Olunye lwamakhonkco luvela kwi-astronauts zabo
zeNASA, ezithi, "Siyitshabalalise le teknoloji."

608
00:46:27,900 --> 00:46:31,776
Usomajukujuku uDon Pettit: "Ndingabuyela enyangeni kwangoko."

609
00:46:31,776 --> 00:46:35,840
Ingxaki yeyokuba asisenayo itekhnoloji yokwenza oko.

610
00:46:35,840 --> 00:46:42,304
Sasikhe sanayo, kodwa sayitshabalalisa,
kwaye ukuyakha ngokutsha yinkqubo ebuhlungu.

611
00:46:42,304 --> 00:46:46,648
Babe bazatshabalalisa ntoni into exabisa i-250
yeebhiliyoni zeedola ukuba abafuni

612
00:46:46,648 --> 00:46:50,100
nokuyitshabalalisa itekhnoloji esemva kwebhombu yomathontsi?

613
00:46:50,100 --> 00:46:53,056
Uyabona, bayenze loo nto ukuze bafihle ubuqhophololo.

614
00:46:53,056 --> 00:46:56,720
Wowu, kulungile. Ke, ndicinga ukuba siphelelise apha kanye.

615
00:46:56,720 --> 00:46:59,560
Bart Sibrel, unazo naziphi na iingcinga zokugqibela?

616
00:46:59,560 --> 00:47:04,515
Emva koko, ungaphinda usikhumbuze ngeencwadi
zakho nendawo apho wonke umntu anokukufumana khona.

617
00:47:04,515 --> 00:47:06,948
Kulungile, kuba isasazwa ngesiJamani...

618
00:47:06,948 --> 00:47:07,524
Ngokuqinisekileyo.

619
00:47:07,524 --> 00:47:11,720
Nantsi ke, inguqulelo yesiJamani
ye-"Moon Man", epapashwe yi-Kopp Verlag.

620
00:47:11,720 --> 00:47:16,420
Libali eliyinyani lomqambi weefilimu
okuluhlu lwabantu ababulawa yi-CIA.

621
00:47:16,420 --> 00:47:21,921
Ngoku ipapashwe ngesiJamani njengencwadi
enoqweqwe oluqinileyo. Kwaye ungaya kwi-sibrel.com uze

622
00:47:21,921 --> 00:47:24,811
ubukele ingxelo yokuvuma izono kwibhedi yokufa.

623
00:47:24,811 --> 00:47:28,360
Ungayifumana yonke le nto kwiphepha lasekhaya i-sibrel.com.

624
00:47:28,360 --> 00:47:32,840
Kulungile. Ewe ke, enkosi kakhulu ngexesha
lakho. Kube luvuyo lokwenene kwaye kube yimbeko.

625
00:47:32,840 --> 00:47:33,660
Akukho nto.

