1
00:00:00,000 --> 00:00:00,580


2
00:00:00,580 --> 00:00:07,421
Yon moratwa sou kiltivasyon òganis
modifye jenetikman an plas nan Swis depi 2005.

3
00:00:07,421 --> 00:00:15,541
Moratwa a ap ekspire nan fen ane 2025, e
pandan sesyon prentan li a, Konsèy Nasyonal la te

4
00:00:15,541 --> 00:00:20,720
vote pou pwolonje li pou senk ane, jiska 2030.

5
00:00:20,720 --> 00:00:26,273
Kounye a, moratwa a bezwen apwouve pa
Konsèy Eta yo pou yo ka pwolonje li.

6
00:00:26,273 --> 00:00:34,949
Sepandan, si yo pa pwolonje moratwa a, kèk
moun ki saj te lanse inisyativ popilè

7
00:00:34,949 --> 00:00:41,074
federal "Pou manje san OGM" anviwon sis mwa de sa.

8
00:00:41,074 --> 00:00:50,238
Inisyatè yo fè konnen ke konpayi jeni jenetik yo ap mete gwo
presyon sou Palman an ak Konsèy Federal la epi y ap fè lobi

9
00:00:50,238 --> 00:00:55,419
pou fè règ strik sou itilizasyon jeni jenetik yo vin pi lach.

10
00:00:55,419 --> 00:01:00,220
Inisyativ yo vize anpeche sa.

11
00:01:00,220 --> 00:01:09,695
Lè nou konsidere ke Nasyonzini vle pouswiv Ajanda 2030 ak 17
Objektif Devlopman Dirab li yo, inisyativ sa a sanble ap

12
00:01:09,695 --> 00:01:15,878
mete yon fren sou kèk nan objektif sa yo, omwen pou kounye a.

13
00:01:15,878 --> 00:01:26,162
Dokimantè Kla.TV "Agenda 2030 – 17 Objektif pou
Detwi Dirabman" egzamine objektif sa yo pi pre.

14
00:01:26,162 --> 00:01:33,340
Kounye a, gade kèk ekstrè nan dokimantè sa a,
ki montre poukisa li enpòtan pou pwoteje

15
00:01:33,340 --> 00:01:38,360
agrikilti ak anviwònman an kont risk jeni jenetik:

16
00:01:38,360 --> 00:01:46,874
Itilizasyon jeni jenetik dwe sispann pou
anpeche tout sektè agrikòl yon peyi tonbe anba

17
00:01:46,874 --> 00:01:52,978
kontwòl gwo kòporasyon entènasyonal ak envestisè.

18
00:01:52,978 --> 00:02:01,540
Objektif la se pèmèt gwo kòporasyon entènasyonal ak
envestisè pran kontwòl tout sektè agrikòl yon peyi.

19
00:02:01,540 --> 00:02:09,454
Yo ta ka itilize jeni jenetik ak lòt metòd ki danjere,
oswa sèlman pwodui manje ki pi ba kalite, oswa tou

20
00:02:09,454 --> 00:02:14,160
senpleman kite tè a san plante pou kreye yon mank manje.

21
00:02:14,160 --> 00:02:20,136
Kèlkeswa moun ki kontwole manje, kontwole limanite.

22
00:02:20,136 --> 00:02:28,427
Itilizasyon jeni jenetik dwe sispann pou egzijans
etikèt pou manje modifye jenetikman rete an plas.

23
00:02:28,427 --> 00:02:37,255
Pou konplètman deranje pwosesis natirèl lanati,
atmosfè a kontamine entansyonèlman ak pwodwi chimik toksik.

24
00:02:37,255 --> 00:02:44,482
Sou pretèks mank manje, yo ap itilize pi
plis ak pi plis pestisid, èbisid ak fungisid.

25
00:02:44,482 --> 00:02:53,660
Pou sa, yo ap mete manje natirèl egal ak manje atifisyèl, epi
yo ap elimine obligasyon pou make manje ki modifye jenetikman.

26
00:02:53,660 --> 00:03:03,603
Sa fèt anba pretèks Codex Alimentarius, Òganizasyon
Mondyal Lasante ak Òganizasyon Manje ak Agrikilti.

27
00:03:03,603 --> 00:03:08,945
Egzanp aktyèl sa a montre ke devlopman
konsa pa yon bagay ki lwen nan lavni:

28
00:03:08,945 --> 00:03:16,487
Migros – youn nan de pi gwo chèn makèt nan Swis – ap fè kanpay
pou mine moratwa sou jeni jenetik epi asire ke

29
00:03:16,487 --> 00:03:24,794
manje modifye jenetikman fini sou asyèt Swis yo nan
lavni – san kontwòl strik ak egzijans pou etikèt!

30
00:03:24,794 --> 00:03:27,500
Yon ka etikèt fo planifye:

31
00:03:27,500 --> 00:03:32,392
"Jeni jenetik" ta dwe ranplase pa "nouvo metòd elvaj".

32
00:03:32,392 --> 00:03:40,888
Pou anbalaj manje, sa vle di ke nan lavni, pwodwi ki
gen engredyan modifye jenetikman p ap make konsa ankò!

33
00:03:40,888 --> 00:03:48,339
Asosyasyon pou Manje San OGM ap kontrekare epi
li ekri yon lèt pwotestasyon bay PDG Migros la.

34
00:03:48,339 --> 00:03:55,605
Sa a ka tou ko-siyen; w ap jwenn lyen
an anba pwogram nan nan bwat ble a.

35
00:03:55,605 --> 00:04:02,080
Itilizasyon jeni jenetik dwe sispann pou prezève ekilib lanati.

36
00:04:02,080 --> 00:04:09,457
Pou swadizan anpeche sechrès ak pwopagasyon rejyon
arid yo, yo ap itilize mwayen chimik ak teknik pou

37
00:04:09,457 --> 00:04:13,111
entèfere ak sik natirèl ak pwosesis planèt nou an.

38
00:04:13,111 --> 00:04:18,970
Sa ap detwi biosfè a plis toujou, ki
se youn nan objektif teknokrat yo.

39
00:04:18,970 --> 00:04:26,460
Eliminasyon selektif espès plant yo ak pwodui chimik epi
ranplasman yo ak plant modifye jenetikman ki

40
00:04:26,460 --> 00:04:33,970
pa repwodui, ki non sèlman pa gen okenn valè
anplis men ki pral detwi ekilib lanati a tou.

41
00:04:33,970 --> 00:04:44,605
Twa ekstrè sa yo nan plan Ajanda 2030 Nasyonzini an montre ke
jeni jenetik, ak tout risk li yo, pral ankouraje atravè lemond.

42
00:04:44,605 --> 00:04:56,568
Inisyativ popilè federal "Pou manje san OGM" ofri
elektè Swis yo yon bon opòtinite pou anpeche plan sa yo.

43
00:04:56,568 --> 00:05:03,863
Koleksyon siyati a ap kontinye jiska kòmansman mas 2026
– men sa pa yon rezon pou chita tounen epi detann ou.

44
00:05:03,863 --> 00:05:12,720
Pi vit yo rive jwenn kantite siyati 100,000 ki nesesè
a, se pi vit elektora Swis la ap kapab deside si yo

45
00:05:12,720 --> 00:05:17,360
vle oswa pa vle manipilasyon jenetik sou manje ak bèt.