WEBVTT 00:00.580 --> 00:07.421 Yon moratwa sou kiltivasyon òganis modifye jenetikman an plas nan Swis depi 2005. 00:07.421 --> 00:15.541 Moratwa a ap ekspire nan fen ane 2025, e pandan sesyon prentan li a, Konsèy Nasyonal la te 00:15.541 --> 00:20.720 vote pou pwolonje li pou senk ane, jiska 2030. 00:20.720 --> 00:26.273 Kounye a, moratwa a bezwen apwouve pa Konsèy Eta yo pou yo ka pwolonje li. 00:26.273 --> 00:34.949 Sepandan, si yo pa pwolonje moratwa a, kèk moun ki saj te lanse inisyativ popilè 00:34.949 --> 00:41.074 federal "Pou manje san OGM" anviwon sis mwa de sa. 00:41.074 --> 00:50.238 Inisyatè yo fè konnen ke konpayi jeni jenetik yo ap mete gwo presyon sou Palman an ak Konsèy Federal la epi y ap fè lobi 00:50.238 --> 00:55.419 pou fè règ strik sou itilizasyon jeni jenetik yo vin pi lach. 00:55.419 --> 01:00.220 Inisyativ yo vize anpeche sa. 01:00.220 --> 01:09.695 Lè nou konsidere ke Nasyonzini vle pouswiv Ajanda 2030 ak 17 Objektif Devlopman Dirab li yo, inisyativ sa a sanble ap 01:09.695 --> 01:15.878 mete yon fren sou kèk nan objektif sa yo, omwen pou kounye a. 01:15.878 --> 01:26.162 Dokimantè Kla.TV "Agenda 2030 – 17 Objektif pou Detwi Dirabman" egzamine objektif sa yo pi pre. 01:26.162 --> 01:33.340 Kounye a, gade kèk ekstrè nan dokimantè sa a, ki montre poukisa li enpòtan pou pwoteje 01:33.340 --> 01:38.360 agrikilti ak anviwònman an kont risk jeni jenetik: 01:38.360 --> 01:46.874 Itilizasyon jeni jenetik dwe sispann pou anpeche tout sektè agrikòl yon peyi tonbe anba 01:46.874 --> 01:52.978 kontwòl gwo kòporasyon entènasyonal ak envestisè. 01:52.978 --> 02:01.540 Objektif la se pèmèt gwo kòporasyon entènasyonal ak envestisè pran kontwòl tout sektè agrikòl yon peyi. 02:01.540 --> 02:09.454 Yo ta ka itilize jeni jenetik ak lòt metòd ki danjere, oswa sèlman pwodui manje ki pi ba kalite, oswa tou 02:09.454 --> 02:14.160 senpleman kite tè a san plante pou kreye yon mank manje. 02:14.160 --> 02:20.136 Kèlkeswa moun ki kontwole manje, kontwole limanite. 02:20.136 --> 02:28.427 Itilizasyon jeni jenetik dwe sispann pou egzijans etikèt pou manje modifye jenetikman rete an plas. 02:28.427 --> 02:37.255 Pou konplètman deranje pwosesis natirèl lanati, atmosfè a kontamine entansyonèlman ak pwodwi chimik toksik. 02:37.255 --> 02:44.482 Sou pretèks mank manje, yo ap itilize pi plis ak pi plis pestisid, èbisid ak fungisid. 02:44.482 --> 02:53.660 Pou sa, yo ap mete manje natirèl egal ak manje atifisyèl, epi yo ap elimine obligasyon pou make manje ki modifye jenetikman. 02:53.660 --> 03:03.603 Sa fèt anba pretèks Codex Alimentarius, Òganizasyon Mondyal Lasante ak Òganizasyon Manje ak Agrikilti. 03:03.603 --> 03:08.945 Egzanp aktyèl sa a montre ke devlopman konsa pa yon bagay ki lwen nan lavni: 03:08.945 --> 03:16.487 Migros – youn nan de pi gwo chèn makèt nan Swis – ap fè kanpay pou mine moratwa sou jeni jenetik epi asire ke 03:16.487 --> 03:24.794 manje modifye jenetikman fini sou asyèt Swis yo nan lavni – san kontwòl strik ak egzijans pou etikèt! 03:24.794 --> 03:27.500 Yon ka etikèt fo planifye: 03:27.500 --> 03:32.392 "Jeni jenetik" ta dwe ranplase pa "nouvo metòd elvaj". 03:32.392 --> 03:40.888 Pou anbalaj manje, sa vle di ke nan lavni, pwodwi ki gen engredyan modifye jenetikman p ap make konsa ankò! 03:40.888 --> 03:48.339 Asosyasyon pou Manje San OGM ap kontrekare epi li ekri yon lèt pwotestasyon bay PDG Migros la. 03:48.339 --> 03:55.605 Sa a ka tou ko-siyen; w ap jwenn lyen an anba pwogram nan nan bwat ble a. 03:55.605 --> 04:02.080 Itilizasyon jeni jenetik dwe sispann pou prezève ekilib lanati. 04:02.080 --> 04:09.457 Pou swadizan anpeche sechrès ak pwopagasyon rejyon arid yo, yo ap itilize mwayen chimik ak teknik pou 04:09.457 --> 04:13.111 entèfere ak sik natirèl ak pwosesis planèt nou an. 04:13.111 --> 04:18.970 Sa ap detwi biosfè a plis toujou, ki se youn nan objektif teknokrat yo. 04:18.970 --> 04:26.460 Eliminasyon selektif espès plant yo ak pwodui chimik epi ranplasman yo ak plant modifye jenetikman ki 04:26.460 --> 04:33.970 pa repwodui, ki non sèlman pa gen okenn valè anplis men ki pral detwi ekilib lanati a tou. 04:33.970 --> 04:44.605 Twa ekstrè sa yo nan plan Ajanda 2030 Nasyonzini an montre ke jeni jenetik, ak tout risk li yo, pral ankouraje atravè lemond. 04:44.605 --> 04:56.568 Inisyativ popilè federal "Pou manje san OGM" ofri elektè Swis yo yon bon opòtinite pou anpeche plan sa yo. 04:56.568 --> 05:03.863 Koleksyon siyati a ap kontinye jiska kòmansman mas 2026 – men sa pa yon rezon pou chita tounen epi detann ou. 05:03.863 --> 05:12.720 Pi vit yo rive jwenn kantite siyati 100,000 ki nesesè a, se pi vit elektora Swis la ap kapab deside si yo 05:12.720 --> 05:17.360 vle oswa pa vle manipilasyon jenetik sou manje ak bèt.