Banda mobu 2005, Suisse ezali na moratoire likolo ya kolona biloko oyo babongoli ba gènes na yango.
Mokakatano yango ekosila na suka ya mobu 2025, mpe na likita na bango ya eleko ya milona, Conseil National
eponaki ete bábakisa yango mpo na mibu mitano, kino na 2030.
Sikawa, esengeli Conseil ya ba Etats endima moratoire yango mpo ete ekoba.
Kasi, soki boyokani ya kotɛlɛmisa mibeko yango ebakisami te, bato ya mayele babimisaki initiative populaire
fédérale "Mpo na bilei bizanga ba OGM" soki sanza motoba eleki.
Bato oyo babandisi likambo balobi ete bakompanyi ya biotechnologie bazali kotia pression makasi na Parlement
mpe na Conseil Fédéral mpe bazali kosala pression mpo mibeko ya makasi oyo etali kosalela biotechnologie elembisama.
Mwango na bango ezali mpo na kopekisa yango.
Lokola Nations Unies alingi kokende liboso na Programme 2030 mpe Mikano na yango 17 ya Bokoli ya Kowelana, mwango oyo emonani
lokola ezali kotia nsuka na mwa mikano wana, ata mpo na sikoyo.
Documentaire ya Kla.TV "Agenda 2030 – Mikano 17 mpo na Libebi ya Kolongobana" etaleli mikano oyo na mozindo.
Sikawa, botala biteni mosusu ya documentaire oyo, oyo ezali kolakisa ntina ya kobatela bilanga
mpe environnement na likama ya génie génétique:
Esengeli kotika kosalela génie génétique mpo na kopekisa ete bakompanyi ya minene ya mokili mobimba mpe bato ya mosolo
bákamata mpe bákamba mosala mobimba ya bilanga ya mboka moko.
Mokano ezali ya kopesa nzela na ba kompani minene ya mikili misusu mpe ba investisseurs
bákamata secteur mobimba ya bilanga ya mboka moko.
Bakoki kosalela biotechnologie génétique mpe banzela mosusu ya mabe, to mpe kobimisa kaka bilei ya qualité ya mabe,
to kaka kotika mabele mpamba mpo na kokela bozangi ya bilei.
Nani akonzi ya bilei, azali mpe akonzi ya bato.
Kosalela ingénierie génétique esengeli etɛlɛma mpo ete mobeko ya kotya étiquette na bilei oyo
ebongolami na nzela ya génétique etikala kaka.
Mpo na kobebisa mobimba misala ya bomoto ya mokili, bazali kobebisa mopɛpɛ na nko na biloko ya chimie ya ngɛngɛ.
Na nse ya ntina ya bozangi bilei, basalelaka mingi koleka nkisi ya koboma banyama-nkɛi, nkisi
ya koboma matiti mpe nkisi ya koboma champignon.
Mpo na yango, bazali kokomisa bilei ya naturel ndenge moko na bilei ya artificiel, mpe mobeko ya kotia étiquette
mpo na bilei oyo ebongolami na génétique ezali kolongolama.
Yango esalemaka na nse ya nkómbó ya Codex Alimentarius, Organisation Mondiale de la Santé mpe Organisation
des Nations Unies pour l'Alimentation et l'Agriculture.
Ndakisa oyo ya sikoyo elakisi ete bokoli ya boye ezali likambo ya mosika te:
Migros – moko ya ba chaînes mibale ya minene ya ba supermarché na Suisse – ezali kosala kampanye mpo na kobebisa moratoire na
likambo ya génie génétique mpe kosala ete bilei oyo ebongolami na nzela ya génétique ekoma na basani ya ba Suisses na mikolo ekoya
– kozanga mibeko ya makasi ya botalisi mpe ya kotya bilembo!
Likambo ya kotya étiquette ya lokuta ebongisami:
Esengeli kokitisa "ingénierie génétique" na "lolenge ya sika ya kobɔkɔla".
Mpo na emballage ya bilei, yango elingi koloba ete na mikolo ezali koya, biloko oyo ezali na biloko ya
génétiquement modifié bakokoma lisusu te ete ezali bongo!
Lisanga mpo na Bilei bizangi ba OGM ezali kobunda mpe ekomeli Mokonzi Monene ya Migros mokanda ya botɛmɛli.
Oyo mpe ekoki kosignama; okokuta lien na nse ya programme na kati ya boite ya bule.
Esengeli kotika kosalela génie génétique mpo na kobatela bokatikati ya biloko ya mokili.
Mpo na koloba ete kopekisa kokauka ya mabele mpe kopanzana ya bisika ya kokauka, bazali kosalela biloko ya
chimie mpe mayele ya tekiniki mpo na kobebisa bileko mpe misala ya bomoi ya mokili na biso.
Yango ekobebisa lisusu biosphère, oyo ezali moko ya mikano ya ba technocrates.
Kolongola na nko banzete mosusu na kosaleláká bankisi ya chimie mpe kokitisa yango na esika na banzete oyo babongoli ba gènes
na yango mpe oyo ebotaka te, oyo ezali kaka te na litomba moko ya kobakisa kasi ekobebisa mpe équilibre ya biloko ya mokili.
Biteni misato oyo ewuti na mibeko ya Programme 2030 ya ONU emonisi ete ingénierie génétique, na
makama na yango nyonso, ekosalisama na mokili mobimba.
Initiative populaire fédérale "Pona bilei bizanga ba OGM" epesi baponisi ya Suisse libaku malamu ya kopekisa mibeko wana.
Collection ya signature ekokoba kino na ebandeli ya sanza ya misato 2026 – kasi yango
ezali ntina te ya kofanda mpamba mpe kopema.
Soki noki bakokisi motango esengeli ya ba signatures 100 000, wana mpe baponi ya Suisse bakozala na likoki ya kopona soki
balingi bobongoli ya ba gènes na bilei mpe na banyama to te.