WEBVTT 00:00.580 --> 00:04.739 Швейцариядә 2005 елдан бирле генетик яктан үзгәртелгән организмнарны үстерүгә мораторий 00:04.739 --> 00:07.421 (канун нигезендә мәҗбүри кичектерү) гамәлдә. 00:07.421 --> 00:20.720 Мараторий 2025 ел ахырында тәмамлана, һәм язгы утырышында Милли шура аны биш елга, 2030 елга кадәр озайтуны яклады. 00:20.720 --> 00:26.273 Хәзер мораторийны озайту өчен аны Дәүләтләр Шурасы расларга тиеш. 00:26.273 --> 00:35.644 Ләкин әгәр мораторий озайтылмаса, акыллы кешеләр якынча алты ай элек «ГМОсыз азык-төлек өчен» 00:35.644 --> 00:41.074 федераль халык инициативасын башлап җибәрделәр. 00:41.074 --> 00:48.317 Башлап йөрүчеләр әйтүенчә, генетик инженерия компанияләре Парламентка һәм Федераль Шурага зур басым 00:48.317 --> 00:55.419 ясый һәм генетик инженерияне куллануга кагылышлы кырыс кагыйдәләрне йомшарту өчен лоббинг итә. 00:55.419 --> 01:00.220 Аларның инициативасы моны булдырмаска юнәлдерелгән. 01:00.220 --> 01:10.037 БМО 2030 елгы көн тәртибен һәм аның 17 тотрыклы үсеш максатын алга этәрәргә теләгәнен исәпкә алганда, бу инициатива, ким дигәндә 01:10.037 --> 01:15.878 хәзерге вакытта, шул максатларның кайберләрен туктата кебек. 01:15.878 --> 01:26.162 Kla.TV документаль фильмы «Agenda 2030 – тотрыклы юк итү өчен 17 максат» бу максатларга якыннанрак карый. 01:26.162 --> 01:33.654 Хәзер бу документаль фильмнан кайбер өзекләрне карагыз, алар генетик инженерия куркынычларыннан авыл хуҗалыгын һәм 01:33.654 --> 01:38.360 әйләнә-тирә мохитне саклауның ни өчен мөһим булуын күрсәтә: 01:38.360 --> 01:47.346 Генетик инженерияне куллануны туктатырга кирәк, илнең бөтен авыл хуҗалыгы секторы зур халыкара корпорацияләр һәм инвесторлар 01:47.346 --> 01:52.978 тарафыннан басып алынып, контрольдә тотылуын булдырмас өчен. 01:52.978 --> 01:58.015 Максат – зур халыкара корпорацияләргә һәм инвесторларга илнең бөтен авыл хуҗалыгы 01:58.015 --> 02:01.540 секторына контроль урнаштырырга мөмкинлек бирү. 02:01.540 --> 02:09.914 Алар азык-төлек кытлыгы тудыру өчен генетик инженериягә һәм башка зыянлы ысулларга мөрәҗәгать итәргә, яисә сыйфаты түбән азык-төлек 02:09.914 --> 02:14.160 кенә җитештерергә, яисә җирне эшкәртмичә калдырырга мөмкин. 02:14.160 --> 02:20.136 Кем азык-төлекне контрольдә тота, шул кешелекне контрольдә тота. 02:20.136 --> 02:24.967 Генетик инженерияне куллануны туктатырга кирәк, шул рәвешле генетик яктан үзгәртелгән 02:24.967 --> 02:28.427 азык-төлеккә маркировка таләбе сакланып калсын. 02:28.427 --> 02:37.255 Табигатьнең табигый процессларын тулысынча бозу өчен атмосфера махсус рәвештә агулы химикатлар белән пычратыла. 02:37.255 --> 02:44.482 Азык-төлек кытлыгы дигән сылтау белән пестицидлар, гербицидлар һәм фунгицидларны көннән-көн күбрәк кулланалар. 02:44.482 --> 02:49.964 Шуның өчен табигый азык-төлекне ясалма азык белән тигезлиләр, һәм генетик яктан 02:49.964 --> 02:53.660 үзгәртелгән азык-төлекне маркировкалау таләбе бетерелә. 02:53.660 --> 03:03.603 Бу Кодекс Алиментариус, Дөнья сәламәтлек саклау оешмасы һәм Азык-төлек һәм авыл хуҗалыгы оешмасы исеме астында эшләнә. 03:03.603 --> 03:08.945 Түбәндәге хәзерге мисал күрсәтә ки, мондый үсешләр ерак киләчәкнең эше түгел: 03:08.945 --> 03:15.433 Migros – Швейцариядәге иң зур ике супермаркет челтәренең берсе – генетик инженериягә кертелгән мораторийны какшату һәм киләчәктә 03:15.433 --> 03:20.503 генетик яктан үзгәртелгән ризыкларның Швейцария табыннарына катгый контроль һәм маркировка таләпләре 03:20.503 --> 03:24.794 булмаган килеш эләгүен тәэмин итү өчен кампания алып бара! 03:24.794 --> 03:27.500 Ялган маркировка очрагы планлаштырыла: 03:27.500 --> 03:32.392 «Генетик инженерия»не «яңа үрчетү ысуллары» белән алыштырырга кирәк. 03:32.392 --> 03:37.047 Азык-төлек төрүе өчен бу киләчәктә генетик яктан үзгәртелгән ингредиентларны үз эченә алган 03:37.047 --> 03:40.888 продуктларны шундый дип билгеләмәячәкләр дигән сүз! 03:40.888 --> 03:48.339 «ГМОсыз азык-төлек ассоциациясе» каршы тора һәм Мигрос генераль директорына протест хаты язды. 03:48.339 --> 03:55.605 Бу шулай ук бергә имзалана ала; программа астындагы зәңгәр тартмада сылтаманы таба аласыз. 03:55.605 --> 04:02.080 Табигать тигезлеген саклау өчен генетик инженерияне куллануны туктатырга кирәк. 04:02.080 --> 04:08.922 Корылыкны һәм коры климатлы төбәкләрнең киңәюен булдырмау максатыннан Җирнең табигый циклларына һәм 04:08.922 --> 04:13.111 процессларына тыкшыну өчен химик һәм техник чаралар кулланыла. 04:13.111 --> 04:18.970 Бу биосфераны тагын да җимерәчәк, ә бу — технократларның максатларының берсе. 04:18.970 --> 04:26.123 Химик матдәләр ярдәмендә үсемлек төрләрен максатчан рәвештә юк итү һәм аларны генетик яктан үзгәртелгән, 04:26.123 --> 04:33.970 үрчемәүче үсемлекләр белән алыштыру, алар өстәмә кыйммәт кенә түгел, табигать тигезлеген дә җимерәчәк. 04:33.970 --> 04:39.415 БМОның «Көн тәртибе 2030» планнарыннан алынган бу өч өзек геник инженерияне, барлык 04:39.415 --> 04:44.605 куркынычларына карамастан, бөтен дөньяда алга сөрүне күрсәтә. 04:44.605 --> 04:56.568 «ГМОсыз азык-төлек өчен» федераль халык инициативасы Швейцария сайлаучыларына бу планнарны кире кагу өчен яхшы мөмкинлек бирә. 04:56.568 --> 05:03.863 Автографлар җыелмасы 2026 елның март башына кадәр эшләячәк – ләкин бу ял итеп утырырга сәбәп түгел. 05:03.863 --> 05:12.308 Таләп ителгән 100 000 имза тизрәк җыелган саен, Швейцария сайлаучылары азык-төлеккә һәм хайваннарга генетик 05:12.308 --> 05:17.360 манипуляция ясауны телиләрме-юкмы икәнен тизрәк хәл итә алачак.