La neŭtraleco de Svislando estas enskribita en Artikolo 185 de la Federacia Konstitucio:
La Federacia Konsilio prenos rimedojn por garantii la eksteran sekurecon, sendependecon kaj neŭtralecon de Svislando.
La Federacia Departemento pri Defendo, DDPS, klarigas kiel tion oni devus interpreti en
la kvara reviziita eldono de informbroŝuro:
"Neutral" devenas de la latina "ne uter" – nek unu nek la alia.
Potenco estas neŭtrala, se ĝi ne prenas flankon en milito.
Tamen la DDPS kontraŭdiras sin en la sama eldono kaj donas al si mem "konsiderindan liberecon".
Ekzemple, la adopto de ekonomiaj sankcioj truditaj de UN aŭ de aliaj internaciaj aktoroj – kiel la EU – kongruas kun neŭtraleco.
En ĉi tiu kazo, tamen, Svislando devos preni flankon, por pli bone aŭ pli malbone.
Ĝi faris tion la 28-an de februaro 2022, kiam ĝi adoptis la ekonomiajn sankciojn de EU kontraŭ Rusio.
La DDPS – aŭ ĉu estis la Departemento pri Eksterlandaj Aferoj (FDFA)? – certe rimarkis ĉi tiun kontraŭdiron.
La 3-an de marto 2022 – tuj post la adopto de ekonomiaj sankcioj kontraŭ Rusio – la FDFA publikigis
novan broŝuron titolitan 'La Neŭtraleco de Svislando'.
La antaŭa kvara reviziita eldono ne plu estas disponebla.
La nova broŝuro – kiu estis tute redizajnita – ne plu enhavas la frazon "Potenco estas
neŭtrala se ĝi ne prenas flankon en milito".
Krome, la FDFA pravigis en la nova broŝuro la adopton de EU-sankcioj kontraŭ Rusio fare de la Federacia Konsilio.
Rusio "amas-malobservis fundamentajn normojn de internacia juro".
La nova broŝuro datita la 3-an de marto 2022 ankaŭ levas la demandon pri tio, kiel Svislando povas "plej bone protekti
siajn interesojn, samtempe kontribuante al tutmonda sekureco".
Unu eblo estus, ke Svislando prenu klaran pozicion unu aŭ la alian flankon en militaj konfliktoj eksterlande.
La neŭtraleco de Svislando estas testata pli ol iam ajn antaŭe!
En sia unua gazetara konferenco, la nove elektita federacia konsilisto Martin Pfister klare montris,
ke li volas adopti flekseblan aliron al neŭtraleco.
En junio 2024, 87 sciencistoj, diplomatoj kaj politikistoj publikigis manifeston, alvokante la
Federacian Konsilion rekonsideri la svisan neŭtralecon.
Per ilia difino de "cel-orientita neŭtraleco" eblus trakti la agresanton malsame ol la viktimon en milito.
Sankcioj kontraŭ la agresanto estus permesataj, same kiel subteno por la atakita lando.
Kaj estus eble kunlabori kun militaj aliancoj kiel NATO.
Nuna ekzemplo:
En januaro de ĉi tiu jaro, la Eŭropa Unio aprobis la partoprenon de Svislando en la EU-Usona Programo pri Milita Movebleco.
En la estonteco, eksterlandaj militaj veturiloj, ekipaĵoj, municioj kaj armiloj, same kiel militpersonoj,
estos permesataj transiri svisan teritorion sen "ampleksaj aŭtorizaj proceduroj" – efektive sen limigoj.
Do jen kien direktiĝas la "fleksibileco" anoncita de la elektita federacia konsilisto Pfister.
En kazo de agresa milito, Svislando devus povi preni flankon kaj subteni la atakitan landon.
Sed en milito, ĉu la limoj inter agresanto kaj viktimo vere ĉiam klare estas nigraj kaj
blankaj, kaj kiu determinas kie tiuj limoj kuŝas?
Laŭ kies mezurilo oni mezuras?
Ĉu vere eblas preni flankon en milito sen akiri respondecon pri ĝi?
Ĉu subteni militon – sendepende de kiu flanko kaj sendepende de ĝia formo – vere povas mildigi la suferon kaŭzitan de milito?
Historio instruas nin pli bone.
Unue kaj ĉefe, oni devas noti, ke "la unua viktimo de ĉiu milito estas la vero." Tio ofte estas citata.
La germana historiisto Christian Hardinghaus resumas ĝin jene en sia libro Kriegspropaganda und Medienmanipulation
(Militpropagando kaj amaskomunikila manipulado):
Ne ekzistas lando en la historio, kiu ne uzis propagandon dum milito.
Kiam du landoj estas en milito, ambaŭ flankoj ĉiam okupiĝas pri propagando.
Jen kelkaj ekzemploj:
Kiel montris la dokumenta filmo "Kiam la usonaj prezidentoj mensogas", ekzemple, la militoj kondukitaj de Usono – kiel en
Vjetnamio, Kosovo, Afganio kaj Irako – estis ĉiam agresemaj militoj, kaj ĉi tiuj militoj ĉiam estis pravigitaj per mensogoj.
Kial ĝis nun tio ne rezultis en eĉ unu sankcio kontraŭ Usono?
La 20-an de marto 2003, uson-gvidata "koalicio de la volaj" atakis Irakon.
Ili pravigis tion kiel necesan preventan militon, ĉar Irako laŭdire posedis armilojn de amasa detruo.
Tamen oni ne trovis armilojn de amasa detruo, kaj la tiama ĝenerala sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj kondamnis
la Irakmiliton kiel kontraŭleĝan – kio rezultigis nek sankciojn kontraŭ Usono, nek subtenon por la viktimo.
Inter la 24-a de marto kaj la 10-a de junio 1999, ĉirkaŭ 200 NATO-ĉasaviadiloj ĵetis 28 018 eksplodaĵojn sur
la eks-Jugoslavion – inkluzive de klasterbomboj – kaj 10–15 tunojn da urani-kovritaj municioj.
NATO pravigis la aeratakojn pro supozata "humanitara katastrofo".
Tamen, laŭ pluraj raportoj – inkluzive de tiuj de la Organizo por Sekureco kaj Kunlaboro en Eŭropo (OSCE) – ne estis humanitara
katastrofo nek etna purigado antaŭ ol la milito komenciĝis.
Parolante pri "humanitara katastrofo", ni rigardu la rus-ukrainan militon.
La nuna debato pri svisa neŭtraleco ĉefe temas pri tio, ĉu Svislando devus partopreni la flankon
de kaj subteni la supozatan viktimon – Ukrainion.
Sed ĉu la situacio vere estas tiel klara – Ukrainio kiel viktimo kaj Rusio kiel agresanto – aŭ ĉu ĝi povus esti,
kiel en ĉiu milito, ankaŭ aŭ parte afero de propagando?
La svisa historiisto kaj pacesploristo Daniele Ganser rimarkigis, ke estus neeble kompreni la
militon en Ukrainio sen konsideri la puĉon de 2014.
Ganser rilatis al la kontraŭkonstitucia kontraŭleĝa puĉo de la registaro en Kievo la 22-an de februaro 2014.
La nombro da voĉoj bezonataj en la Parlamento por proceduroj de impiĉmento kontraŭ la oficanta
prezidanto Viktor Janukoviĉ ne estis atingita.
Antaŭe nekonataj snajperistoj pafis mortigajn pafojn al manifestaciantoj kaj policistoj.
Estis pli ol 40 mortintoj.
La provizora registaro de prezidanto Janukoviĉ kaj lia polica unuo "Berkut" estis tuj kulpigitaj pri la masakro.
Tio estas malgraŭ la fakto, ke la ukraina polico kaj specialaj fortoj – kiel Berkut – ne
uzis forton, kiel videoregistraĵoj montras.
Laŭ Ganser, ĉi tiu puĉo estis la radika kaŭzo de la milito en Ukrainio.
Tamen la orientaj, ĉefe ruslingvaj regionoj de Donetsk kaj Luhansk ne rekonis la sangan puĉon en Kievo
kaj deklaris sin sendependaj "popolaraj respublikoj".
Kiel respondo, la nova registaro en Kievo sendis trupojn kontraŭ la orientaj regionoj, kondukante al civita milito.
Atakoj de ukrainaj trupoj kontraŭ la loĝantaro en Donbaso draste pliiĝis ekde meze de februaro
2022 – t.e. eĉ antaŭ ol la rusaj trupoj enmarŝis.
Ekde la 17-a de februaro 2022, neŭtralaj observantoj de la OSKE nombris ĝis 1 400 eksplodojn tage.
Oni diras, ke 100 000 civiluloj estis evakuitaj al la interno aŭ al Rusio por protekto.
Loĝantoj de la Krimea duoninsulo, kiuj revenis al Krimeo post la puĉo, ankaŭ estis submetitaj al la plej kruelaj
ĉikanadoj kaj misuzoj fare de murdaj Maidan-subtenantoj.
Tion montris la dokumenta filmo "Krimeo – la Vojo Hejmen" surbaze de diversaj atestantaj deklaroj.
Laŭ la Ukraina Ministerio pri Internaj Aferoj, sep homoj el la ok revenintaj busoj estis mortigitaj.
La krimeaj loĝantoj tiam komencis formi defendajn unuojn kaj planis oficialan referendumon pri la estonta
statuso de Krimeo por la 16-a de marto 2014, laŭ la rajto al memdetermino enskribita en la internacia juro.
Tio estis la sola maniero por malhelpi pluan sangoverŝadon.
Laŭ la oficiala fina rezulto, 96,77 procentoj de tiuj, kiuj voĉdonis, estis por aliĝo al Rusio.
Komparo inter la secesio de Krimeo kaj la deklaro de sendependeco de Kosovo montras, ke militon
kaj aneksadon oni povas juĝi laŭ malsamaj normoj.
Post la milito en 1999, Kosovo estis metita sub la administran aŭtoritaton de la Unuiĝintaj Nacioj kaj
proklamis sian sendependecon la 27-an de februaro 2008.
Kiel rezulto de la milito, la dua plej granda usona militbazo en Eŭropo – Camp Bondsteel – estis establita en Kosovo,
kun miloj da soldatoj staciitaj sur areo de 386 hektaroj.
Per sia milita ĉeesto en strategie grava regiono, Usono certigis kontrolon super eblaj gasduktrajtoj
kaj la komercan ekspluatadon de mineralaj rimedoj.
Neniu parolis pri "aneksado" kaj neniu trudis sankciojn al Usono.
Tamen Rusio, kiu sendis trupojn al Krimeo la 21-an de februaro 2014 por protekti la loĝantojn kaj sekurigi sian
mararmean bazon en Sevastopol, estis trafita de sankcioj.
Unu afero estas klara: ĉiu militanta partio uzas propagandon kaj ekspluatas sian rakonton por sia avantaĝo.
Kiu povas ĵuri, ke unu el la militantaj partioj ne portas respondecon pri la milito?
Svislando tial estus saĝe teni siajn manojn for kaj ne preni flankon.
Kiel Kla.TV montris en pluraj programoj kaj kiel montras la historio, militoj kaj partizaneco apenaŭ estas pravigeblaj.
Supre de ĉio, la militoj gvidataj de Usono aŭ NATO kaŭzis neesprimeblan suferon kun centoj da miloj da
viktimoj kaj detruajn longdaŭrajn efikojn – de Irako ĝis Libio, de Jugoslavio ĝis Sirio.
Ankaŭ notindas, ke militoj ofte estas ekspluatataj de tria potenco por antaŭenigi siajn planojn pri mondregado.
Tiel la loĝantaro estas tenata en konstanta stato de "streĉo" kaj "neklareco" per militoj kaj/aŭ militretoriko.
Tio ludas en la manojn de registaroj kaj de la armindustrio, permesante al ili senigi homojn je iliaj civilaj
rajtoj kaj liberecoj aŭ alimaniere profiti el la situacio.
Vi povas trovi pli da informoj en la NATO-dokumenta filmo.
Ĉi-momente, oni devus mallonge noti, ke:
Liveroj de armiloj al unu flanko en milito – eĉ se ili estas destinitaj al la supozata viktimo, kiel Ukrainio – nur ludas
en la manojn de la militistoj kaj arkitektoj de mondregistaro.
Jen la homoj, kiuj sidas en la supraj eŝelonoj de la armilkompanioj.
Liveroj de armiloj nutras la militan ekonomion, plilongigas militojn kaj malhelpas pacajn intertraktadojn.
Ĉiam suferas la homoj, devigitaj sendi siajn filojn – kaj nun ankaŭ siajn filinojn – al la fronto.
Liveroj de armiloj kontribuas al elĉerpi la popolon ĝis la lasta viro.
svisaj civitanoj estas engaĝitaj konservi svisan neŭtralecon kaj malhelpi militan kulpon.
Kontraŭ ĉi tiu fono, ĉar militoj estas malfacile pravigeblaj kaj ekspluatataj por politikaj celoj, ĉiam pli da svisaj
civitanoj kampanjas por konservi la svisan neŭtralecon kaj malhelpi, ke la lando fariĝu komplico en milito.
Jen tri ekzemploj:
1. Frye Schwyzer – prononcata: Libera ŝvico de la kantono Schwyz – protestas kontraŭ halon por armilproduktado en Unteriberg
Eltiraĵoj el la gazetara komuniko publikigita de la Interesa Grupo Frye Schwyzer la 16-an de marto 2025:
"En militzonoj, armiloj kaŭzas enorman suferon kaj multajn senkulpajn mortojn."
Nur kelkaj profitas el la milito, ekzemple en la formo de armilaj liveroj.
La germana kompanio Rheinmetall provizas aktivajn militantajn partiojn.
Ĝi nun volas pligrandigi la produktadon de militmaterialo en Unteriberg kaj konstrui produkthalon. (...)
Svislando havis longan tradicion de neŭtraleco kaj ludis gravan perantan rolon.
Nun la milito estas pli proksima ol ĝi estis dum longa tempo.
La Leĝo pri militmaterialo estis origine enkondukita por protekti la svisan neŭtralecon kaj
malhelpi eksportadon de armiloj al militaj zonoj.
Estas skandale, ke eksportoj de armiloj nun ankaŭ estas aprobitaj por militaj zonoj.
Ilia parto en la fina produkto simple devas esti malpli ol 50%.
Tio signifas, ke ĝis 50% de la valoro de armilo povas esti eksportita el Svislando al landoj en milito.
– Ĉi tiun valoron oni povas facile regi per fiksado de taŭgaj transigaj prezoj ene de la grupo.
La Federacia Konsilio prioritatigas financajn interesojn super neŭtralecon rilate al armileksportado.
La pafil-lobiismo bone laboris ĉi tie.
Dum la homaro rigardas la ruinojn, Rheinmetall ĝojas pri rekordaj profitoj. (...)
La obĵeto celas certigi, ke la zorgoj kaj sekurecaj problemoj esprimitaj de la
maltrankvila loĝantaro estu traktataj serioze. (...)
La agadoj de la Grupo Rheinmetall estas etike neakcepteblaj, endanĝerigas la sekurecon de la
loĝantaro de Schwyz kaj malobservas la Svizan Konstitucion.
Milito ne estas sorto. Milito estas elekto. Estas tempo fari alian.
"La Frye-Schwyzer Interesgrupo"
2-a Federacia Popola Iniciato "Konservado de la svisa neŭtraleco (Neŭtraleca Iniciato)"
La 11-an de aprilo 2024, la iniciato pri neŭtraleco estis submetita kun iom malpli ol 130 000 validaj subskriboj.
La 27-an de novembro 2024, la Federacia Konsilio rekomendis, ke la Parlamento malakceptu la
iniciaton pri neŭtraleco sen kontraŭpropono.
La iniciato severe limigus kunlaboron kun militaj aliancoj kiel NATO.
Svislando ankaŭ ne plu devos adopti EU-sankciojn, kiel tiujn truditajn al Rusio.
Oni atendas, ke la iniciato pri neŭtraleco estos submetita al voĉdono la 30-an de novembro 2025 aŭ 2026, kaj ĝi tekstas jene:
"La Federacia Konstitucio estas amendita jene:
Art. 54a Svislanda neŭtraleco 1 Svislando estas neŭtrala. Ĝia neŭtraleco estas eterna kaj armita.
2 Svislando ne aliĝos al iu ajn militista aŭ defenda alianco.
Kunlaboro kun tiaj aliancoj estas rezervita por kazoj de rekta milita atako kontraŭ Svislando
aŭ por kazoj de agoj preparantaj tian atakon.
3 Svislando ne partoprenos en militaj konfliktoj inter triaj landoj, nek ĝi prenos
nemilitajn devigajn rimedojn kontraŭ militantaj ŝtatoj.
Ĉi tio ne aplikiĝas al devontigoj al la Unuiĝintaj Nacioj (UN) aŭ al rimedoj por malhelpi la ĉirkaŭiron
de nemilitaj koercaj rimedoj truditaj de aliaj ŝtatoj.
4 Svislando uzas sian eternan neŭtralecon por malhelpi kaj solvi konfliktojn kaj pretas agi kiel mediacianto.
3. Por Svislando de bonaj servoj – "Movado por Neŭtraleco" fondita
El gazetara komuniko datita la 14-an de marto 2025:
"Por Svislando de bonaj servoj – kun ĉi tiu celo en menso, 46 sindediĉitaj individuoj fondis dimanĉe la subtenan
asocion de la 'Movado por Neŭtraleco', mallongigitan al 'bene'."
La movado konsideras neŭtralecon kiel antaŭkondiĉon por paco kaj rekta demokratio.
Tiuj, kiuj sin 'aliĝas' al potencblokoj aŭ militaj aliancoj, iom post iom rezignas pri sia suvereneco.
Kaj precipe kiam temas pri la ekzistenciala demando pri milito kaj paco, ĉiu decido devas esti farita rekte demokratie. (...)
La movado ne konsideras neŭtralecon kiel pasivan staradon flanke kaj profitumadon, sed prefere kiel bazon por
subteni internacian juron, la malpermeson de perforto de UN, kaj mediacion inter konfliktantaj partioj.
Tial ĝi volas establi internacian reton kaj ankaŭ antaŭenigi neŭtralecon kiel principon de paco en aliaj landoj.
Estas ankaŭ planoj establi internacian konsilion pri neŭtraleco, kiu komentos aktualajn konfliktojn kaj
problemojn el sendependa perspektivo de internacia juro.
La ĉefa celo de la movado estas gajni la voĉdonon pri la iniciato pri neŭtraleco.
Neŭtraleco estas la plej efika protekto kontraŭ konflikto kaj milito; ĝi apartenas al la tuta
loĝantaro kaj tial ankaŭ devas esti en la konstitucio.
Pliaj informoj: bene-schweiz.info
Bonvolu kundividi ĉi tiun elsendon kaj helpi informi la svisajn homojn, por ke la voĉdono
pri la iniciato de neŭtraleco estu gajnita.
Tio estas la sola maniero konservi la svisan neŭtralecon kaj eviti militan kulpon!