Kla.TV: Dr. Haug, gaur gurekin hitz egiteko denbora hartzeagatik, eskerrik asko.
Zuk Das Deutsche Reich 1871 bis heute (Alemaniako Inperioa 1871tik gaur egunera arte) liburuaren egilea zara. Gaur egunera arte?
Dr. Haug, Alemaniako Errepublika Federalak ez dela estatu bat, oinarrizko lege bat besterik ez duela baina konstituziorik ez
duela, bake-itunik ez duela, nazio-muga zehatzik ez duela eta ez dela burujabe dela esaten duen
aldarrikapenaren inguruan eztabaida handia dago.
Alemaniarrek ere estaturik gabeak dira.
Narratiba nagusiari kontrako ahots gisa, azaldu ikusleei labur eta argi zer esan nahi duen zure ustez Alemaniako Reich-aren
biziraupen jarraituak, eta zer lotura duten, zure ulermenaren arabera, eztabaidatu eta asko aipatu diren gai
polemiko hauek Alemaniako Reich-aren biziraupenarekin.
Matthes Haug: Lehenik eta behin, eskerrik asko gonbidapena emateagatik, Matten jauna.
Bai, 1871tik gaur egunera arteko liburua idatzi nuen, Alemaniako Inperioa 1871n sortu zelako Versailesko Ispiluen
Aretoan, Bismarck eta I. Wilhelm enperadorearen agindupean.
Akreditatua izan zen, han bertan zeuden 46 estaturen ordezkariek onartu eta aitortu zuten, baita Alemaniako Reich-a ere.
Eta Alemaniako Inperio hau inoiz ez zen desegin.
Ez zen batere desegin zitekeen, izan ere horretarako 1871ko konstituzioan jasotako legeak beharko
liratekeelako, adibidez konstituzio bat nola desegin daitekeen arautzen duten erregelamenduak.
Konstituzio hau inoiz ez zen desegin.
Ondoren Lehen Mundu Gerra izan zen, eta haren ondoren, egiazki, su-etena besterik ez zen.
Ez zen inoiz egon benetako bake-hitzarmenik. Versaillesko Ituna ez zen bake-hitzarmena.
Beraz, su-etena besterik ez zen. Eta, beraz, Alemaniako Inperioa gaur egunera arte existitzen jarraitzen du.
Ez nahastu Hirugarren Reichekin. Biak sarritan nahasten dira. Hirugarren Reichak eta 1871eko
Alemaniako Inperioak elkarrekin zerikusirik ez dute.
Aitzitik, guztiz inperio honetara atzeman daiteke, eta hark lotsarik gabe gaur egunera arte iraun du.
Kla.TV: Zure ustez, zein aukera eta ondorio sortzen dira Alemaniako Reich-a gaur egun arte existitzen jarraitzeak?
Herritarrek etorkizuna moldatzeko aukera berezirik al dago?
MH: Aukera oso onak daude. Eta ikuspegi huts-legez, hau ez da nire iritzia, baizik eta lege-faktu bat.
Beraz, ikuspegi huts-legez, 1871eko konstituzioa ere aplikagarria da.
Alemaniako Inperio hau, printzipioz, gaur egun ere oraindik gerra egoeran baitago. Armistizio egoeran soilik.
Eta soilik Alemaniako Inperio honek sinatu dezake berriro bake-hitzarmen bat.
Orduan Errepublika Federala ez zen existitzen ere.
Zuzenean esanda, 1950eko urtarrilaren 3an bakarrik sortu zen, britainiarrei onarpenaren azken gutuna bidali ondoren.
Beraz, pentsatzen da 1949an sortu zela.
Hau guztia oso sakon ikertu nuen eta oso zehatz aurkeztu nuen.
Ni beti faktuetan bakarrik interesatzen naiz, beste ezer ez. Alde horretatik, nahikoa zientzialaria naiz.
Eta, beraz, Errepublika Federala ez zen 1950eko urtarrilaren 3ra arte sortu.
Beraz, ezinezkoa da bake-itun bat sinatzea, Alemaniako Errepublika Federala inoiz ez baitzen gerran etsai izan.
Eta gerra baten ondoren ezinbestekoa da bake-hitzarmen bat etortzea.
Eta honek Alemaniako Reich-eko ordezkari legitimoak eskatzen ditu.
Kla.TV: Eta ordezkari legezko horiek ere ez zeuden present bake-negoziazio hauetan.
2+4 itun bat badago. Denak alferrikakoa izan al da, esaten duten bezala?
MH: Alemanez, "Für den Katz" ez da "katuarentzat" esan nahi.
Ba, hori beste kontu bat da.
Bakearen ituneko ordezkariak inoiz ez zeuden bertan.
Hori I. edo II. Wilhelm enperadorea izango zen.
Lehenengoa ondoren II. Williamek ordezkatu zuen.
Horrela, ordezkari legezko bat izan zitekeen.
Hala ere, gero erbesteratu egin zen, beraz, ez zegoen hemen eta ezin zen berarekin harremanetan jarri.
Eta Weimar Errepublika 1871ko indarreko konstituzioa urratuta soilik aldarrikatu zuten. Hori ezinezkoa da
nazioarteko zuzenbidean eta konstituzio-zuzenbidean.
Honek esan nahi du 1871ko Alemaniako Inperioaren ordezkari legezkoik ez zegoela.
Hauek 1871ean Alemaniako Inperioarentzako bake-ituna sinatzeko inolako agintasunik ez zuten
politikari arbitrarioak eta pertsonak ziren.
Ondoren eztabaidatu zuten, eta orain tarte labur bat egingo dugu Bi Plus Lau Ituna.
Zuzenez esanda, Lau Plus Bi Akordioa deitzen zaio. Hori da Aliatuek ematen dioten izena.
Beraz, lau Aliatuak, Sobietar Batasuna, Ingalaterra, Frantzia eta AEBak, eta Alemaniako Errepublika
Federala eta Alemaniako Errepublika Demokratikoa.
Hauek itun honen arabera Alemaniako batasun bat ezartzekoak ziren. Hori ratifikagarria izango zen.
Zentzu horretan, inoiz ez zen Alemaniako batasunik ezarri.
Alemania batua esan nahi du 1871n zegoen Alemaniako lurralde osoa.
Hori batasun osoa da.
Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Alemania hiru zatitan banatu zen.
Alemaniako Errepublika Federala, orduan Alemaniako Errepublika Demokratikoa, edo, zehatzago esateko, Erdialdeko Alemania. Eta
Poloniatik zehar Ekialdeko Alemaniak administratutako lurraldeak.
Eta alor horretan gaur arte ezer ez da aldatu.
Beraz, Alemaniako batasunaren sorrera ezin zitekeen Alemaniako Errepublika Federalak hiru zatietako
bakar batekin, edo are zenbaitekin ere, gauzatu.
Eta, beraz, jendeak beti esaten du Lau Plus Bi Akordioa eta Bi Plus Lau Akordioa nolabaiteko bake-itun bat izango liratekeela.
Ez dago kuasi-bake-itun bezalakorik. Argi eta garbi bake-itun gisa aipatzen da.
Eta azken finean, itun hau ez zen inoiz kontratuzko alderdi guztiek ratifikatu.
Errusiatik bakarrik. Oso interesgarria da.
Errusiak bakarrik ratifikatu zuen hitzarmen hau.
Eta Genscher, Alemaniako Errepublika Federaleko orduko Kanpo Harremanetarako
idazkariak, ez zuen araudiaren arabera ratifikatu.
Hemen osorik sinatu behar duzu, eta hori egin zuen kontratu nagusian.
Ratifikazioari dagokionez, soilik sinatu zituen hasierako letrak. Ez zuen izenik jarri, ezer gehiago.
Eta zorrotz esanda, hori araudien aurkakoa da.
Eta, beraz, itun hau ez zen inoiz legez ratifikatu. Hori da garrantzitsua.
Kla.TV: Dr. Haug, ondo ulertu badizut, 1871eko konstituzioa gaur egun ere indarrean dago.
Baina, orduan, zer da Lege Oinarrizkoa? Zein garrantzia du?
MH: Lege Oinarria Haguako Hitzarmenaren gainean oinarrituta dago. Hori nazioarteko zuzenbidea da.
Gerraren egoera eta gerraosteko baldintzak arautzen ditu.
Kla.TV: Zer esan nahi du HLKO-k? MH: Lurrerako Gerraren Haguako Hitzarmena.
Etxebizitza-okupatzaileak okupatuei konstituzioa eman behar al die?
Ordena, diziplina eta bakea mantentzeko. Horrela definitzen da.
Hori dela eta, Alemaniako Errepublika Federalerako Lege Oinarria deitzen zaio, eta ez
Alemaniako Errepublika Federalaren Lege Oinarria.
Beraz, okupatzailearen eskubidea da. Anektoda labur bat.
Nire aita Carlo Schmidt ezagutzen zuen, Alemaniako konstituzioaren sortzaileetako bat.
Nire aitaren anaikidetzako zahar jauna zen.
Eta, oraindik jai giroaren ondorioz pixka bat alaituta, sekretu batzuk ihes egin zizkion.
Eta hark esan zuen, badakizu, azken ukituak emateko baimena genuelako. Gainerakoa, egia esan, aurrez zehaztuta zegoen.
Aliatuek, jakina, konstituzio hau beren interes propioen arabera moldatu nahi dute. Noski, hori bakarrik espero daiteke.
Hori da Carlo Schmidten nire aitaren lekuko gisa egindako adierazpen zuzena.
Eta gaur egun ere Lege Oinarrizkoaren 120. artikuluan jasota dago oraindik gobernu federalak okupazio-kostuak
ordaintzen dituela. Hau da, 2025eko bertsio egungoan.
Honek esan nahi du okupazio-kostuak ordaindu behar badira, guk ere naturalki okupatuta gaudela.
Ez dugu konstituziorik.
Zeren, nazioarteko zuzenbidearen irizpideen arabera, estatu egoki batek biztanleria,
estatu-mugak, estatu-instituzioak eta konstituzioa ditu.
Zuzenez esanda, Errepublika Federalak ez ditu bete elementu hauek hiruak. Ez da nazio bat, bere
herritar guztiak Alemaniako Reich-eko nazionalak direlako.
Hauek beren arbasoen ondorengotzaren bidez hori frogatu dezaketenak.
Beraz, Errepublika Federalak berak ez du nazionalitateari buruzko lege baliodunik.
Eta nazio-mugarik ere ez dago. Izan ere, benetako nazio-mugak 1871n Alemaniako Inperioak ezarri zituen.
Eta horrela, Errepublika Federala egitura administratibo gisa, eremu ekonomiko gisa ezarri zen okupazio-boterearen eskutik.
Eta okupazio-botereak ez du eskubiderik bertan estatu berri bat ezartzeko.
Eta, beraz, nazioarteko zuzenbidearen ikuspegitik, 1871eko Alemaniako Inperioa aldatu gabe jarraitzen du.
Kla.TV: Beraz, ondo ulertzen badut, Alemaniako Errepublika Federala soilik administrazio-egitura bat da,
garaileek, esaterako, ordena publikoa mantentzeko ezarritakoa.
Horrek hurrengo galdera egitera eramaten nau.
Izan ere, deituriko egia-egiaztatzaileek askotan diote estatua eta haren agintariak enpresak izan behar direla.
Maiz esaten da Alemaniako Errepublika Federala enpresa mugatu bat edo antzeko zerbait dela,
korporazio bat. Ekintzak burutzeko gai izateko.
Horrela, horrekin lotutako askatasunaren edo estatuaren burujabetzaren galerarik ez
egon dadin. Horrela, galerarik ez egon dadin.
Baina zuk nola ikusten duzu? Orain hau al da, oinarrizkoan guk—esan dezagun enpresa bat garela—identitate-txartel
bat izateak administrazio-egitura honen adierazlea den?
Eta benetan ez garela estatu erreal bat, eta Alemaniako Errepublika Federala ere ez dela estatu
erreal bat, baizik eta administrazio-unitate huts bat?
Hori honen adierazle al da?
MH: Hori, zalantzarik gabe, horren adierazle da.
Orduan, 1990ean, deituriko berrabiaraztea gertatu ez zen garaian, Amerikako eta Alemaniako Atzerri ministroek, hau da, Sobietar
Batasunekoek, beren aliatuen erreserba-eskubidea baliatu eta Oinarrizko Legea ordezkatzerik gabe ezabatu
zuten, aplikazio-eremua definitzen zuen 23. artikulua barne.
Lege bakoitzak aplikazio-eremu zehaztua behar du.
Alemaniako Errepublika Demokratikoak konstituzioa zuen. Eta hau izkin batean moztuta
zegoen, pasaporte bat baliogabetu balitz bezala.
Honek esan nahi du une horretatik aurrera, hau da, 1990eko uztailaren 18an gertatu zenetik, edo zehatzago esanda, 1990eko
uztailaren 17an, gauerdian, 1990eko uztailaren 18an, Alemaniako Errepublika Federala eta
Alemaniako Errepublika Demokratikoa baliogabetu zirela.
Inork ez zuen gehiago botere soberanik.
Alderdi bakoitzeko diruzainetik aurrera, inork ez zuen inolako aginte burujaberik, ez Alemaniako Errepublika
Federalaren edo Alemaniako Errepublika Demokratikoaren izenean hitz egiteko aginte burujaberik.
Eta hau alemaniar populazioari ezkutatu zioten.
Eta horrela, funtsean hutsunean zegoen.
Alemaniako Errepublika Federalak ez zuen pertsonalari dagokionez okupatuta egon, izan ere, Aliatuek, naturalki mendebaldeko
aliatuen artean garaile nagusia zen Estatu Batuak, bere burujabetza-eskumenak indargabetu
zituztelako. Beraz, zentzu horretan ez zen okupatuta egon.
Eta Genscherrek eta Kohlek gero Alemaniako Errepublika Federala Delaware-n enpresa gisa erregistratu zuten.
Eta Genscherrek BRD ezabatu zuen NBEko Gutunetik eta Alemanian idatzi zuen.
Era berean, enpresa gisa. Delawareko enpresa gisa erregistratuta daude.
Enpresen nazioarteko fitxategi-informazio sisteman kontsulta dezakezu. UPIC deitzen zaio. Beraz, kontsulta dezakezu.
Eta han ageri da: Alemaniako Errepublika Federaleko presidente Steinmeier, enpresaren zenbakia, enpresaren helbidea; beraz,
denak enpresak dira, izan ere, Kohl enpresa gisa erregistratu behar izan zuen, oinarria konstituzionala kendu ziotelako.
Kla.TV: Dr Haug, nortasun-txartel honetara itzultzeko.
Beraz, identifikazio-txartel hau Alemaniako Germany Company enpresaren enpresa-identifikazio-txartel
baten antzekoa bada, zergatik da hori?
MH: Nazioarteko arauek diote presoen egoeran gaudela; printzipioz presoak gara, eta orain arte egiazki presoen egoeran
egon gara, agian espetxe bateko egoera baino pixka bat askatasun gehiagorekin, baina egoera hori dugu.
Eta araudi batzuek xedatzen dute pertsona horiei bidai-agiria eman behar zaiela. Identitate-txartela edo bidai-agiria.
Identitate-txartel batek langileak garela adierazten du. Oporretan beti lan egiten nuen nonbait, esaterako Daimler-en.
Betidanik oporretan lan egiten nuen, Daimler-en edo beste leku batean, eta aldi hartarako Daimler-eko nortasun-txartel
bat ematen zizuten, bertan enplegatuta zinen-eta.
Eta hau zehazki BRD merkataritza-enpresaren berdina da, eta hark ondoren pertsonei dagokion nortasun-txartela ematen die.
Eta horrek argi uzten du guk soilik langileak garela.
Kla.TV: Eta, beraz, estaturik gabe.
MH: Eta estaturik gabe ere.
Kla.TV: Beraz, orain Alemaniako Errepublika Federalean oinarrizko mailan enpresa bakarra besterik ez badugu eta benetako
konstituziorik ere ez, baizik eta bakea eta ordena publikoa mantentzeko administrazio-agindu bat, hona hemen nire galdera:
zein aukera eskaintzen dizkie Alemaniako herriari edo herritarrei egungo Alemaniako Reich-era eta oraindik indarrean
dagoen benetako konstituziora jotzeak? Hau garrantzitsua al da?
Papera zahar eta hautsa besterik ez al da, ala gaur egun kontatzeko zerbait garrantzitsua du?
MH: Hori oso garrantzitsua da.
Jakina, bake-itun baten bidez bake-egoera bat, baita gerra-egoera bat ere, lortzea oso
garrantzitsua da. Hori aurre-baldintza bat da.
Orduan, nazioarteko zuzenbidearen ikuspegitik, berriro estatu bat izango ginateke, estatu aitortua. Eta berriro ere
estatu-eskubideak izango genituzke, Alemaniako Errepublika Federalaren kasuan gaur egun ez ditugunak.
Benetan estaturik gabeak gara, aleman guztiak.
Sinestezina dirudien arren, egia da.
Orduan berriro izango ditugu nazioarteko legearen arabera eskubide konstituzionalak eta burujabetza.
Eta konstituzio hau zaharra dirudien arren, 1871koa baita eta agian pixka bat zaharkituta, ez da hala.
Lorpen handiak izan ziren.
Eta han, adibidez, Alemaniako Inperioaren zerga-egoeraz ere hitz egin zuten.
Salmenta-zergak %4 besterik ez zuen.
Ez zen inolako errenta-zergarik egon, soilik muga jakin bat gainditzen zuten
diru-sarrerentzako errenta-zergen tasa txiki bat.
Horrek esan nahi du, adibide bat jartzen dizut: BEZa %4 besterik ez badago, hart dezagun erregaien prezioak.
Gaurkoari buruz hitz egiten badugu, diesel bat daukat, 1,70 inguru; beraz, zuk zeuk kalkula dezakezu: BEZa
%4 besterik ez baduzu, erregaien prezioak, noski, berriro ere guztiz bestelakoak izango dira.
Gaur egun, zerga-osagai bat dago, 80 zentimo ingurukoa, zehazki erregaian. Nik bost aldiz gutxiago edo askoz
gutxiago dut, beraz, erregaien prezioa 70 zentimo ingurukoa dut.
Beraz, uste dut hau dela adibide bat, eta horrek erakusten du egiazki alemaniar
populazioarentzat abantaila handiak eskaintzen dituela.
Eta, noski, finantza alderdiei buruz ere bada, hori argi dago.
Eta, beraz, garai hartan, pentsiodun batek hilero, adibidez, 3.000 euroko batez bestekoa zuen, eurotan bihurtuta.
Uste dut batez besteko pentsiodunak ez duela horren aurka ezer; batzuek, egia esan, gehiago dute, baina salbuespenak dira.
Hemen zerga kopuru handirik ordaindu gabe pentsio duin bat lor dezakezu, eta hori ere arazo handia da
guretzat, botila-biltzaile asko eta abar ikusita.
Horrek abantaila asko ditu.
Hori beste erdi orduz eztabaidatu genezake, abantailen inguruan—egia esan, abantailak besterik ez daude.
Baina alderdi garrantzitsu hau bakarrik aipatu nahi nuke.
Kla.TV: Orain beste galdera bat. Beraz, Alemaniako Errepublika Federala oinarrizkoan enpresa bat besterik
ez bada, enpresa gisa erregistratuta dago, erantzukizun mugatuko sozietate gisa ala zer?
MH: Ez dago sozietate mugatu gisa erregistratuta, enpresa gisa bakarrik. Kla.TV: Enpresa gisa erregistratuta dago.
Eta guk etxeko arau mota bat besterik ez dugu, gure elkarbizitza antolatzen duen
egitura bat besterik ez, baina konstituziorik ez.
Eta zer gertatzen da aurrean dugun izugarrizko zor nazionalarekin?
Beraz, benetan garrantzitsuak al zaizkigu?
Ez al da hori enpresaren kontua, eta ez Alemaniako benetako herritarren, alegia, biztanleen kontua?
Zeri buruzkoa da hori? Horren zerikusirik al du?
MH: Hori galdera oso ona da. Itzuli finantza sektoreara.
Estatuaren zorra edo merkataritza-enpresa honen zor guztiak ez dira Alemaniar Inperioaren kontua.
Sinpleki ez daude. Printzipioz, jada ez daude.
Alemaniako zergadunek urtean 10.000 eta 15.000 euro bitartean ordaindu behar dituzte interesetan
bakarrik, hain izugarri den interes-tasa honengatik.
Uste dut hori etxe guztientzat oso onuragarria izango litzatekeela.
Eta zor hauek, noski, Alemaniako Inperioaren ardura ez dira, Alemaniako Inperioa aberatsa baitzen eta berriro
aberats bihur daiteke gauzak behar bezala araututa badaude.
Kla.TV: Bikaina. Orain horrela da. AEBetako presidente Donald Trump eta bere administrazioak oso enpatikoak dira Europako
herritarren askatasunarekiko eta autodeterminazioarekiko.
Azkenik, Municheko Segurtasun Konferentzian.
Vancek ere oso indartsu mintzatu zen hedabideen askatasunaren eta gauza horien guztien,
demokrazia-eraikuntzaren eta abarren alde.
Zure ustez, zein urrats egin beharko lituzke Trumpen administrazioak Alemaniarri eta aleman herriari antzeko
bakea eta bake-ituna lortzeko, beren askatasuna eta subiranotasuna berreskuratu eta berriro estatu bihurtu daitezen?
Beraz, balio hauek guztiak, historiaren zehar argi eta garbi galdu dituzunak, oraintxe azaldu duzun bezala.
Zer egin beharko luke Trumpek?
MH: Zehazki, honek 1871ko Alemaniako Inperioaren ordezkari legitimoak esan nahi du, herritarrek
hauteskunde demokratikoetan hautatuak izango direnak.
Pertsonalki, ez naiz alderdi baten zale handia.
Gainera, hauteskunde pertsonalak ere egin ditzakezu, nahi duzun pertsona bertan egoteko bozka egin dezazun.
Eta, noski, Aliatuek edozein modutan ere mahaiaren inguruan eseri behar dute.
Beraz, lau aliatuek guztiak. Frantziak ez du paper nagusirik jokatzen.
Errusia eta Amerikak naturalki garrantzitsuena den papera jokatzen dute.
Eta hemen, noski, 1871ko Alemaniako Inperio Demokratikora pausoz pauso nola itzuli
aztertzeko negoziazio zehatzak ere egin behar dira.
1871ko konstituzio hau, 1871ko apirilean onartu zena, alderdi ezberdinen artean demokratikoki hautatua izan zen:
Zentro Alderdia, CDUren aurrekoa, eta SPD jada existitzen ziren.
Ondoren, Ekialdeko Alemanian ere bozkatzeko baimena izan zuten.
Eta oso gehiengo zabalez onartu zen konstituzio hau.
Enperadorea, funtsean, kanpoko munduari begira ordezkari hutsa besterik ez zen. Kanpo gaietako ministro baten antzera.
Ez zuen eskubide nagusirik edo halakorik.
Pentsatzen da monarki bat etorriko dela eta gero norbait enperadore batetik bereiziko dela.
Monarkia konstituzionala da.
Baina enperadorea, esan dudan bezala, kanpoko munduari ahotsa ematen diona da.
Eta gainerakoa modu berean demokratikoki zehazten da.
Reichstag-ean, gaur egun ere oraindik duguna, bidenabar.
Reichstag, Berlinen ez dute alferrik Reichstag deitzen.
Reichstag-eko ordezkari legitimoek berriro ere lege-zuzenketak prestatuko dituzte, jarraibideak
ezarriko dituzte, eta abar, prozesu demokratikoetan.
Beraz, ez dago ilun aroetara itzultzeko edo antzeko ezerengatik kezkatu beharrik.
Garai hartan ere, oso modu demokratikoan araututa zegoen.
Kla.TV: Bai, eta beraz, ondo ulertzen badut, Donald Trump presidenteak, europarren askatasunaz kezkatuta badago,
ziurtatu beharko luke, adibidez, Alemaniako Reich-eko ordezkari hauek mahaira etorri eta bake-itun bat negoziatu dadin.
Eta zer gehiago egin beharko luke?
MH: Bai, noski, Alemanian egoera esanguratsu bat da nagusiki AEBek okupatuta gaudela.
Hemen 30tik gora oinarriz militar handi daude.
Soldaduen kopuruak laster Britainiar Armadaren kopurua gaindituko du.
Beraz, ezin duzu esan ez gaudela lanpetuta.
Eraginkortasunez okupatuta gaude. Hori hainbat base militarretatik ikus daiteke. Alde horretatik ezer ez da aldatu.
Hau 'Military Act' izenez ezagutzen da, eta gaur egun ere indarrean dago. Halaber, Federal Law Gazetten ere jasota dago.
Hau guztia sakonki ikertu dut. Beraz, molaren antzekoa naiz.
Egunak eman nituen zuzenbide liburutegietan eta iturri hauek aurkitu nituen.
1994ko Federal Lege Aldizkarian ere adierazi da dena bere horretan geratuko dela. Okupatuta jarraituko dugu.
Beraz, de facto eta de jure okupatuta gaude.
Eta Trump-ek ez ditu bere tropak hemendik aterako bake-hitzarmen bat izan arte.
Hori konpondu behar da. Ordu arte ezer ez da gertatuko.
Ahots asko diote: bai, amerikarrak, etxera joateko garaia da.
Hori ez da funtzionatuko, militaroki okupatutako eremu batean gaudelako.
Eta ezer ez da gertatuko bake-itun batean hau negoziatu arte.
Eta ondoren gure de facto burujabetza berreskuratu dezakegu.
Kla.TV: Beraz, ondo ulertzen badut, Donald Trumpek eta bere administrazioak lehenik eta behin ziurtatu beharko
lukete legezko ordezkariek bake-itun bat negoziatuko dutela.
Orduan nolabait okupazio-egoera baliogabetu beharko luke. MH: Amaitu. Kla.TV: Amaitu.
Eta gelditu besterik gabe eta, praktikan, Alemaniaren berriro funtzionatzea ahalbidetu, 1871ko konstituzioaren
eta garai hartan ezarritako estatu-instituzioen arabera.
Oker ulertu al dut? MH: Ondo ulertu duzu.
Trumpen jarrera oinarrizkoa. Dagoeneko behin harremanetan jarri naiz berarekin.
Berehala erantzun zidan. Harrituta geratu nintzen.
Egun batzuen ondoren, erantzun zidan. Posta elektroniko bidez izan zen.
Lerroen artean argi zegoen, besterik gabe honakoa esaten ari zela: "Ados, alemaniarrak, hau ere zuen kontua da."
Ez dut gehiegi esku hartu nahi, ezta agindu ere.
Amerikan, AEBetan, nahikoa lan du.
Beraz, esan nahi zen funtsean alemaniarren esku zegoela bertara itzuli eta beren burujabetza berreskuratzea.
Baina, noski, hori une honetan soilik posible da Putinekin negoziatzean. Eta Trumpekin ere.
Izan ere, horiek oraindik lege legitimoak dira.
Kla.TV: Ados. Beraz, Trump-ek ere Alemaniako gaian Putinekin ados egon beharko luke.
Eztabaida bat ere egon beharko litzateke. Solasgai bat izan beharko litzateke.
Eta biak, ziurrenik Britainia Handia eta Frantziarekin batera, elkarrekin erabaki beharko lukete: ondo dago, itzuli
zaitezke lehen zenuen egoerara, oraindik indarrean dagoen konstituzio zaharraren arabera, eta berriro funtzionatu.
Baina ondo ulertzen badut, ekimena okupazio-boterearen eskutik etorri beharko litzateke, eta horrek posible egingo luke.
MH: Biak. Elkarrekin etortzeko prozesu bat da.
Eta, noski, norbaitek lehen urratsa eman behar du.
Niretzat, harekin harremanetan jartzea pauso txiki-txiki bat besterik ez zen.
Eta zehazki daki zer gertatzen ari den.
Azken legegintzaldian, esan zuen egiazki Alemaniari bake-itun bat eman nahi ziola.
Orain berari dagokio, eta hori aspaldi egin zitekeen zerbait da.
Baina hitzetan jarri zuen, eta ziur nago jende askok ere ezagutzen duela.
Eta askok ziurrenik ezer ez zuten egin, bake-itun bat genuela pentsatzen zutelako.
Ez du hori alferrik esaten. Alemanian zehazki zer gertatzen den dakite.
Eta Putin-ek testuinguru honetan esan du Alemaniarekin ere bake-itun bat sinatu nahiko lukeela.
Ez daki norekin sinatu behar duen. Orduan, Merkel-en txanda zen.
Eta ez da Alemaniako Inperioaren ordezkari legitimoa.
Horregatik, bira bat eginez oso zehatz adierazi zuen. Horri arreta jarri behar diozu.
Kla.TV: Baina nola liteke AEBetako administrazio batek eta baita Errusiako Federazioak ere, nire
mesedetan, ordezkari egokiak mahaira etortzea babestea?
MH: Esan dudan bezala, hau, noski, alemaniar herriarentzat ere gai bat da.
Han dauzkat lagunak, Errusian dagoen enbaxadan kontaktu onak dituztenak.
Eta esan zuten Putinekin berdintasunean hitz egin dezakegula. Irekita dago.
Ordezkariak bidaltzen baditugu, nahiz eta aldi baterako soilik izan, ez du atea itxiko.
Esan nahi bada, hori argi utzi diegu enbaxadako jendeari eta geuri ere. Ateak zabalik daude.
Guri dagokigu bermatzea berdintzat hartuko gaituztela, pauso hauek ere ematea eta elkarri eskua luzatzea.
Hori pixkanaka Alemaniarako agertzen ari da.
Kla.TV: Puntu interesgarria, Dr. Haug.
Oso ondo. Eta, ziurrenik, zure liburuan gauza horietako askori buruz irakur dezakezu.
MH: Dena hor dago, testu juridiko guztiak, historia; dena neurriz eta sakonki ikertu dut.
Ez naiz hutsik gabekoa. Beti daude beste norbaitek hobeto dakizkion gauzak.
Oso ondo, hori entzuteaz pozten naiz. Beti edizio berriak egiten ari naiz.
Hau da bigarren edizioa, non guztia zabaldu eta aberastu dudan ikuspegi osagarriekin.
Baina bertan dagoen guztia sakonki ikertu da.
Kla.TV: Bikaina. Dr. Haug, eskerrik asko Alemaniako Reicharen sekretuen inguruan ikuspegi txiki bat emateagatik.
Noski, gainazalekoa baino ez dugu ukitu, baina hori entzutea interesgarria izan zen.
Honek esan nahi du orain erantzukizuna alemaniarren esku dagoela.
Eta okupazio-botereek prest daude gauza hauek entzuteko eta babesteko.
MH: Edozein modutan. Nire esperientzian, behintzat.
Bestela, erantzuna ez zen hain azkar iritsiko, adibidez Trumpekin eta Errusiako ordezkariekin.
Kla.TV: Bikaina. MH: Eskerrik asko. Kla.TV: Bai, mesedez. MH: Orain esan nahi nuke zerbait transmititu ahal izan dudala.
Oraindik gainazalean. Agian jarraipen elkarrizketak egingo dira, non hemen eta han pixka bat sakonago joango garen.
Horren araberakoa da. Hori lagungarria litzateke. Eskerrik asko.
Kla.TV: Bikaina. Eskerrik asko laguntzeko prestutasunagatik. MH: Eskerrik asko.