Kla.TV: Доктор Хауг, бүгүн биз менен сүйлөшүүгө убакыт бөлгөнүңүз үчүн чоң рахмат.
Сиз «Das Deutsche Reich 1871 bis heute» (1871-жылдан бүгүнкү күнгө чейин Герман империясы)
аттуу китептин авторусуз. Бүгүнкү күнгө чейин?
Доктор Хауг, Германия Федеративдик Республикасы мамлекет эмес, ал жөн гана Негизги мыйзамга ээ, конституциясы жок, тынчтык келишими
жок, аныкталган улуттук чек аралары жок жана ал суверендүү эмес деген дооматтар боюнча олуттуу талаш-тартыштар бар.
Германдар да жарандыгы жок.
Басымдуу баяндамага каршы пикир катары, көрүүчүлөргө кыскача жана так түшүндүрүп бериңиз: сиздин оюңузча Германия рейхинин
улантылып келе жатышы эмнени билдирет жана талаштуу, көп талкууланган бул маселелер Германия
рейхинин улантылып келе жатышына кандай тиешеси бар?
Маттес Хауг: Биринчи кезекте, Маттен мырза, чакырганыңыз үчүн чоң рахмат.
Ооба, мен «1871-жылдан бүгүнкү күнгө чейин» деген китепти жаздым, анткени Герман империясы 1871-жылы
Версальдагы Айналар залында Бисмарк менен император Вильгельм Iдин жетекчилиги астында негизделген.
Ал аккредитацияланган, 46 мамлекеттин өкүлдөрү ал жерде болуп, аны таанышты жана Немис Империясы да аны тааныды.
Ал эми бул Германия империясы эч качан жоюлган эмес.
Аны эч качан таратуу мүмкүн болбойт, анткени бул 1871-жылдагы конституцияга да киргизилген мыйзамдарды, мисалы, конституцияны
кантип таратуу керектиги тууралуу эрежелерди талап кылат.
Бул конституция эч качан жоюлган эмес.
Андан кийин Биринчи дүйнөлүк согуш болду, андан кийин чындыгында болгону атышууну токтотуу келишими болду.
Чыныгы тынчтык келишими эч качан болгон эмес. Версаль келишими тынчтык келишими болгон эмес.
Бул болгону тынчтык келишими эле. Ошентип, Германия империясы бүгүнкү күнгө чейин бар бойдон калууда.
Үчүнчү рейх менен чаташтырбоо керек. Аларды көп учурда чаташтырышат. Үчүнчү рейх менен 1871-жылдагы
Германия империясы бири-бирине эч кандай тиешеси жок.
Чындыгында, баары ушул империяга барып такалат, ал бүгүнкү күнгө чейин уялбай эле жашап келет.
Kla.TV: Сиздин оюңузча, Германия империясы бүгүнкү күнгө чейин бар болуп келе жатканы
кандай мүмкүнчүлүктөрдү жана кесепеттерди жаратат?
Жарандар үчүн келечекти калыптандырууда кандайдыр бир өзгөчө мүмкүнчүлүктөр барбы?
MH: Абдан жакшы мүмкүнчүлүктөр бар. Ал эми таза юридикалык жактан алганда, бул менин жеке пикирим эмес, бул укуктук факт.
Ошентип, таза юридикалык жактан алганда, 1871-жылдагы конституция да колдонулат.
Анткени бул Германия империясы принципиалдуу жактан бүгүнкү күнгө чейин согуш абалында турат.
Ал болгону атышууну токтотуу абалында гана турат.
Жана болгону ушул Германия империясы гана кайрадан тынчтык келишимин кол коё алат.
Ошол кезде Федеративдик Республика деле болгон эмес.
Так айтканда, ал 1950-жылдын 3-январында гана негизделген, британдыктарга акыркы бекитүү кат жөнөтүлгөндөн кийин.
Ошентип, бирөө анын 1949-жылы негизделгенин ойлойт.
Мен булардын баарын абдан кылдат изилдеп, абдан так баяндадым.
Мен ар дайым болгону фактыларга гана кызыгам, башка эч нерсеге эмес. Бул жагынан мен жетиштүү илимпозмун.
Ошентип, Федеративдик Республика 1950-жылдын 3-январына чейин негизделген эмес.
Ошондуктан тынчтык келишимине кол коюу мүмкүн эмес, анткени Германия Федеративдик
Республикасы согушта эч качан согуштуу тарап болгон эмес.
Жана согуштан кийин сөзсүз түрдө тынчтык келишими түзүлүшү керек.
Жана бул немис Рейхинин мыйзамдуу өкүлдөрүн талап кылат.
Kla.TV: Ал эми бул мыйзамдуу өкүлдөр бул тынчтык сүйлөшүүлөрүнө деле катышкан эмес.
2+4 келишими деген нерсе бар. Баары бекерге кеттиби, дешет го?
MH: Немис тилинде «Für den Katz» «мышык үчүн» дегенди билдирбейт.
Жарайт, бул башка маселе.
Тынчтык келишиминин өкүлдөрү эч качан катышкан эмес.
Ал император Вильгельм I же II болмок.
Биринчи орунду андан кийин Вильям II ээледи.
Ошондуктан ал легитимдүү өкүл болушу мүмкүн эле.
Бирок андан кийин ал сүргүнгө кетти, ошондуктан ал бул жерде болбой калды жана жеткиликтүү болбой калды.
Веймар Республикасы 1871-жылдагы күчүндө турган конституцияга каршы келип жөн гана жарыяланган. Бул эл
аралык укук жана конституциялык укук боюнча мүмкүн эмес.
Бул 1871-жылдагы Германия империясынын мыйзамдуу өкүлү болбогонун билдирет.
Булар 1871-жылы Германия империясы үчүн тынчтык келишимин кол коюуга эч кандай ыйгарым
укугу жок болгон саясатчылар жана адамдар эле.
Андан соң алар талкуулашты, эми биз кыскача башка жакка бурулабыз, «Эки плюс төрт» келишими.
Так айтканда, аны «Төрт плюс эки» келишими деп атайт. Бул союздаштардын аталышы.
Ошентип, төрт союздаш өлкө — Совет Союзу, Англия, Франция жана АКШ, ошондой эле Германия Федеративдик Республикасы
(ФРГ) жана Германия Демократиялык Республикасы (ГДР).
Бул келишим боюнча бириктирилген Германияны түзүү каралган эле. Ал ратификацияланууга жарактуу болмок.
Бул мааниде бириккен Германия эч качан түзүлгөн эмес.
Бирдиктүү Германия деген 1871-жылдагыдай бүт Германия дегенди билдирет.
Бул толук биримдик.
Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин Германия үч бөлүккө бөлүнгөн.
Германия Федеративдик Республикасы, андан кийин Германия Демократиялык Республикасы, тактап айтканда Борбордук Германия.
Ошондой эле Польша аркылуу чыгыш немистер башкарган аймактар.
Жана бул жагынан бүгүнкү күнгө чейин эч нерсе өзгөргөн жок.
Ошондуктан бириктирилген Германия ФРГ тарабынан ушул үч бөлүктүн бири же бир нечеси аркылуу гана түзүлө алган эмес.
Ошондуктан алар дайыма бул «Төрт плюс эки» жана «Эки плюс төрт» келишимдери квази-тынычтык келишими болорун айтышат.
Жарым-жартылай тынчтык келишими деген түшүнүк жок. Ал ачык эле тынчтык келишими деп аталат.
Жана акыры, бул келишим бардык келишимге кол койгон тараптар тарабынан эч качан ратификацияланган эмес.
Жалгыз Россия аркылуу. Бул абдан кызыктуу.
Бул келишимди болгону Россия ратификациялады.
Ал эми Германия Федеративдик Республикасынын ошол кездеги тышкы иштер министри Геншер аны жоболорго ылайык ратификациялаган эмес.
Бул жерге толук кол коюшуң керек, ал негизги келишимде да ошондой кылган.
Ратификацияга келгенде, ал жөн гана кол тамгасын койду. Аты-жөнү жок, башка эч нерсе.
Так айтканда, бул эрежелерге каршы келет.
Ошентип, бул келишим эч качан мыйзамдуу түрдө ратификацияланган эмес. Маанилүүсү дал ушунда.
Kla.TV: Доктор Хауг, эгер мен сизди туура түшүнгөн болсом, 1871-жылдагы конституция бүгүнкү күндө да күчүндө.
Бирок анда Негизги мыйзам деген эмне? Анын кандай мааниси бар?
MH: Негизги мыйзам Гаага конвенциясына негизделген. Бул эл аралык укук. Ал согуш абалын
жана согуштан кийинки шарттарды жөнгө салат.
Kla.TV: HLKO деген эмне? MH: Гааганын жер согушу боюнча конвенциясы.
Ижарачы ижарага алынган мүлктө жашагандарга конституцияны камсыз кылышы керекпи?
Тартипти, тартиптүүлүктү жана тынчтыкты сактоо. Мына ушинтип аныкталат.
Ошондуктан аны «Германия Федеративдик Республикасынын Негизги мыйзамы» деп атайт, «Германия
Федеративдик Республикасынын Негизги мыйзамы» деп эмес.
Бул ээлегендин укугу. Кыскача анекдот.
Менин атам Германиянын конституциясын түзгөндөрдүн бири Карло Шмидтти таанычу.
Ал менин атамдын братствосунун улуу мүчөсү болгон.
Жана майрамдык салтанаттардан кийин дагы бир аз толкунданып, ал бир нече сырларды ачып жиберди.
Ал мындай деди: «Бизге тыныш белгилерин – нүктөлөрдү жана үтүрлөрдү – кошууга гана уруксат берилген.
Калганы чындап эле алдын ала белгиленип коюлган эле.»
Союздуктар, албетте, бул конституцияны өз кызыкчылыктарына ылайык түзгүси келет. Албетте, муну күтүүгө болот.
Бул — Карло Шмидттин менин атам жөнүндө күбө катары берген түз билдирүүсү.
Жана бүгүнкү күндө да Негизги мыйзамдын 120-беренесинде федералдык өкмөт оккупация чыгымдарын төлөйт
деп жазылган. Бул 2025-жылдагы учурдагы нускасында.
Бул эгер кимдир бирөө ээлек чыгымдарын төлөшү керек болсо, биз да табигый түрдө ээлеп калган болобуз дегенди билдирет.
Бизде конституция жок.
Анткени эл аралык укук критерийлери боюнча толук кандуу мамлекетте калк, мамлекеттик чек аралар,
мамлекеттик органдар жана конституция болушу керек.
Так айтканда, Федеративдик Республика бул үч элементтин бирин да аткарган жок. Ал улут эмес, анткени
анын бардык жарандары Германиялык Рейхтин жарандары.
Бул нерсени ата-бабаларынын мураскери аркылуу далилдей алгандар.
Ошентип, Федеративдик Республиканын өзүндө жарактуу жарандык мыйзамы жок.
Улуттук чек аралар да жок. Анткени чыныгы улуттук чек аралар 1871-жылы Германия империясы тарабынан түзүлгөн.
Ошентип, Федеративдик Республика административдик түзүлүш, экономикалык аймак катары оккупациялык күч тарабынан түзүлгөн.
Жана ээлик кылуучу ага жаңы мамлекетти киргизүүгө укугу жок.
Ошентип, эл аралык укуктун көз карашынан 1871-жылдагы Германия империясы өзгөрүүсүз бойдон калууда.
Kla.TV: Ошондо, эгер мен сизди туура түшүнгөн болсом, Германия Федеративдик Республикасы — коомдук тартипти
сактоо максатында, айталы, жеңүүчү державалар тарабынан түзүлгөн жөн гана административдик түзүм.
Бул менин кийинки суроомона алып келет.
Анткени «факт текшерүүчүлөр» деп аталгандар көп учурда мамлекет жана анын бийлик органдары
компаниялар болушу керек деп жүйө келтиришет.
Көп учурда Германия Федеративдик Республикасы чектелген жоопкерчиликтеги компания же ошого окшогон
корпорация деп айтылат. Иш-аракет жүргүзө алуу үчүн.
Ага байланыштуу эркиндик же мамлекеттик суверенитет жоголбошу үчүн. Жоготуулар болбошу үчүн.
Бирок сен муну кантип көрөсүң? Бул эми, биз негизинен жөн гана, айталы, компания болуп, жеке күбөлүккө
ээ болуу – бул административдик түзүмдүн белгисиби?
Жана биз чындап эле чыныгы мамлекет эмеспиз, Германия Федеративдик Республикасы да чыныгы
мамлекет эмес, ал болгону административдик бирдикпи?
Бул мунун белгисиби?
MH: Бул, албетте, мунун белгиси.
1990-жылы, болбогон «кайра биригүү» деп аталган учурда, Американын жана Германиянын (башкача айтканда Совет Союзунун)
тышкы иштер министрлери союздаш укуктарын колдонуп, Негизги мыйзамды алмаштырбай жокко чыгарып, аны
колдонуу чөйрөсүн аныктаган 23-беренени өчүрүп салышты.
Ар бир мыйзамдын колдонуу чөйрөсү так аныкталууга тийиш.
ГДРде конституция болгон. Ал бир бурчунан кесилген, паспортун жараксыз деп тапкандай.
Бул деген, ушул учурдан тартып, 1990-жылдын 18-июлунда (же тактап айтканда 1990-жылдын 17-июлунда, 1990-жылдын
18-июлунда) Германия Федеративдик Республикасы менен Герман Демократиялык Республикасы жараксыз деп жарыяланды.
Эч кимде эми суверендүү бийлик болбоду.
Ар бир партиянын казначейинен баштап эч кимде ФРГ же ГДР атынан сүйлөөгө эч кандай ыйгарым
укук, эч кандай суверендүү бийлик болгон эмес.
Жана бул немис калкынан жашырылган.
Ошентип, ал негизинен вакуумда эле болду.
Германия Федеративдик Республикасы кадрдык жактан ээленип калган эмес, анткени союздаш күчтөр, айрыкча жеңишке жеткен
Батыш союздаштары, анын суверендүүлүк укуктарын жокко чыгарган. Ошондуктан ал бул жагынан ээленип калган эмес.
Андан соң Геншер менен Коль Германия Федеративдик Республикасын Делавэрде компания катары катташты.
Жана Геншер БУУнун Уставынан BRD сөзин алып салып, анын ордуна Германия деп жазды.
Ошондой эле компания катары. Делавэрде компания катары катталган.
Компаниялар үчүн эл аралык файл маалымат системасынан текшере аласыз. Анын аты UPIC. Ошондуктан аны текшере аласыз.
Ал жерде Федералдык Республиканын президенти Штайнмайер, компаниянын номери, компаниянын дареги көрсөтүлгөн, демек,
алар баары компаниялар, анткени конституциялык негизи алынгандыктан ал Кольди компания катары каттоого мажбур болгон.
Kla.TV: Доктор Хауг, бул жеке күбөлүккө кайтып келсек.
Эгер бул жеке күбөлүк Германия компаниясынын, Germany Company компаниясынын кызматтык
ID картасына окшош болсо, анын себеби эмнеде?
MH: Принципиалдуу түрдө биз туткун экенибизди аныктай турган эл аралык эрежелер бар. Азыркыга чейин биз чындыгында
туткун болуп келгенбиз, балким азыркы абактагыдан бир аз көбүрөөк эркиндикке ээ болсок да, бизде ошол статус бар.
Жана бул адамдарга саякат документин берүү милдеттүү экенин белгилеген эрежелер бар. Жеке күбөлүк же саякат документи.
Идентификациялык карта биз кызматкерлер экенибизди билдирет. Мен майрамдарда ар дайым
кайсы бир жерде иштейт элем, мисалы, Daimlerде.
Мен майрамдар учурунда ар дайым кайсы бир жерде, мисалы Daimlerде же башка жерде иштечүмүн, жана ошол мезгилге Daimlerден
жумушка кабыл алынганың үчүн сага жеке күбөлүк берилчү.
Жана бул так ошол Германия Федеративдик Республикасы деп аталган коммерциялык ишканага так дал
келет, ал андан соң адамдарга жеке күбөлүк берет.
Жана бул ачык эле биз жөн гана персонал экенибизди билдирет.
Kla.TV: Ошондуктан жарандыгы жок.
MH: Жана жарандыгы жок да.
Kla.TV: Ошентип, эгерде азыркы учурда Германия Федеративдик Республикасында негизинен бир гана компания бар жана чыныгы
конституция жок, болгону тынчтыкты жана коомдук тартипти сактоо үчүн административдик буйрук гана бар болсо, анда мындайча
айтайын: бүгүнкү күндө дагы күчүндө турган чыныгы Германия рейхине, чыныгы конституцияга кайрылуу немис элине же немис
жарандарына кандай мүмкүнчүлүктөрдү сунуштайт? Бул маанилүүбү?
Бул жөн эле эски, чаң баскан кагазбы, же бүгүн бизге айтып бере турган маанилүү нерсеси барбы?
MH: Бул абдан маанилүү.
Албетте, тынчтык келишими аркылуу тынчтык абалын да, согуш абалын да камсыз кылуу абдан маанилүү. Бул алгачкы шарт.
Андан кийин эл аралык укуктун көз карашынан алганда, биз кайрадан мамлекет, таанылган мамлекет болобуз. Ошондой эле бизде
мамлекеттик укуктар кайрадан болот, ал эми азыркы учурда Германия Федеративдик Республикасынын мисалында бизде алар жок.
Чындыгында, биз баарыбыз германдар, мамлекети жокпуз.
Бул ишенгисиз угулушу мүмкүн, бирок бул чын.
Андан кийин бизде кайрадан конституциялык укуктар жана эл аралык укукка ылайык суверенитет болот.
Бул конституция 1871-жылкы болуп, эски жана бир аз эскиргендей көрүнүшү мүмкүн, бирок ал андай эмес.
Чоң жетишкендиктер болду.
Ал жерде, мисалы, алар Германия империясындагы салык абалы кандай болгонун да талкуулашкан.
Сатуу салыгы болгону 4% гана болчу.
Киреше салыгы таптакыр болгон жок, белгилүү бир чектен ашкан кирешеге гана аз өлчөмдөгү киреше салыгы салынган.
Бул деген, мисал келтирейин: эгер кошумча нарк салыгы болгону 4% гана болсо, күйүүчү майдын бааларын алалы.
Эгер бүгүнкү күндү эске алсак, менин дизель күйүүчү майым бар, болжол менен 1,70, андан кийин сиз өзүңүз эсептеп
көрө аласыз: эгерде сизде ККС 4% гана болсо, анда күйүүчү майдын баалары, албетте, толугу менен башкача болот.
Бүгүн күйүүчү майга болжол менен 80 пенс салык кошулат, ал эми менде беш эсе азыраак же бир топ азыраак
болгондуктан, күйүүчү майдын баасы болжол менен 70 пенске түшөт.
Менимче, бул жөн гана бир мисал, ал чындап эле немис калкына чоң артыкчылыктарды сунуштай турганын көрсөтөт.
Албетте, бул каржылык аспектилер жөнүндө да, бул ачык эле.
Ошентип, ошол учурда пенсия алуучунун орточо айлык кирешеси, мисалы, еврого конвертацияланганда, айына 3 000 евро болгон.
Менимче, орточо пенсия алуучулар муну менен эч каршы эмес; кээ бирлери чындап эле көбүрөөк алышат, бирок алар сейрек кездешет.
Эгер бул жерде көп салык төлөбөстөн жакшы пенсия ала алсаңыз, анда, мисалы, көптөгөн бөтөлкө
чогултуучуларды карасаңыз, бул да биз үчүн чоң көйгөй.
Ошондуктан анын көптөгөн артыкчылыктары бар.
Биз бул тууралуу дагы жарым сааттай, анын артыкчылыктары жөнүндө сүйлөшө берсек болот,
бирок чындыгында анын гана артыкчылыктары бар.
Бирок мен жөн гана бул бир маанилүү жагдайды белгилеп кетким келет.
Kla.TV: Эми башка суроо. Эгер Германия Федеративдик Республикасы негизинен жөн гана компания болсо, ал компания катары
катталганбы, жоопкерчилиги чектелген коомбу же башка кандай?
MH: Ал жоопкерчилиги чектелген коом катары катталган эмес, жөн гана фирма катары катталган. Kla.TV: Ал фирма катары катталган.
Бизде болгону бир түрдүү үй эрежелери бар, башкача айтканда, биздин бирге жашообузду
уюштурган бир түзүм гана бар, бирок конституция жок.
Анда биз каршы турган коркунучтуу улуттук карыз жөнүндө эмне дейбиз?
Анда алар чындыгында бизге тиешелүүбү?
Бул компаниянын маселеси эмеспи, Германиянын чыныгы жарандары – тургундары эмес?
Бул эмне жөнүндө? Бул ага кандайдыр бир тиешеси барбы?
MH: Бул абдан жакшы суроо. Каржы секторуна кайра келели.
Бул соода компаниясынын улуттук карызы же карыздары Германия Империясынын ишине эч тиешеси жок.
Алар жөн гана жок. Принципиалдуу жактан алганда, алар эми жок.
Германиялык салык төлөөчүлөр жыл сайын пайыз гана үчүн 10 000 евродон 15 000 еврого чейин
төлөшү керек, бул коркунучтуу пайыздык чен үчүн.
Менимче, бул ар бир үйдө абдан пайдалуу болмок.
Албетте, бул карыздар Германия империясынын эч кандай көйгөйү эмес, анткени Германия империясы бай болчу жана
эгер иштер туура жөнгө салынса, кайрадан бай боло алат.
Kla.TV: Жакшы. Азыр абал ушундай. АКШ президенти Дональд Трамп жана анын администрациясы Европа жарандарынын
эркиндигине жана өз алдынча аныкталышына абдан боорукер.
Акыркы жолу Мюнхендеги Коопсуздук конференциясында.
Вэнс ошондой эле медиа эркиндигин жана ушул сыяктуу баардык нерселерди, демократиялаштырууну ж.б. абдан катуу колдоп чыккан.
Сиздин оюңузча, Германия менен немис элине окшош тынчтыкка жана тынчтык келишимине жетишип, эркиндигин жана суверендүүлүгүн
кайра калыбына келтирип, кайрадан мамлекет болуп калышы үчүн Трамп администрациясы кандай кадамдарды жасоого тийиш?
Ошентип, тарыхтын жүрүшүндө сиз айтып өткөндөй, ачык эле жоготуп койгон бул бардык баалуулуктар.
Трамп эмне кылышы керек болмок?
MH: Тактап айтканда, бул 1871-жылдагы Германия империясынын эл тарабынан демократиялык шайлоолор
аркылуу тандалган мыйзамдуу өкүлдөрүн билдирет.
Мен жеке өзүм партияны көп колдобойм.
Сиз ошондой эле жеке шайлоолорду өткөрө аласыз, ошондо сиз ошол кызматта көргүңүз келген адамга добуш бере аласыз.
Албетте, союздаштар кайсы гана учурда болбосун сүйлөшүү үстөлүнө отурушу керек.
Ошентип, төрт союздаштын баары. Франция чоң роль ойнобойт.
Россия менен Америка табигый түрдө эң маанилүү ролду ойношот.
Албетте, бул жерде 1871-жылдагы демократиялык Германия империясына кадам-кадам менен кантип
кайтуу боюнча так сүйлөшүүлөр да өтүшү керек.
Бул 1871-жылдагы конституция, 1871-жылдын апрелинде кабыл алынган, ар кандай партиялардын арасында демократиялык
жол менен шайланган: Ошол кезде Борбордук партия (CDUнун алгачкы партиясы) жана SPD буга чейин эле бар эле.
Андан кийин аларга чыгыш Германияда да добуш берүүгө уруксат берилди.
Ал өтө чоң көпчүлүк менен кабыл алынды, бул конституция кабыл алынды.
Император негизинен тышкы дүйнөгө гана өкүл болчу. Тышкы иштер министри сыяктуу.
Анын эч кандай олуттуу укуктары же ошого окшогон нерселери болгон эмес.
Бирөө ойлойт, монархия келет, андан кийин бирөө императордон ажыратылат.
Бул конституциялык монархия.
Бирок, мен айткандай, император тышкы дүйнөгө үн таякчасы болуп саналат.
Калганы да ошол эле демократиялык ыкма менен аныкталат.
Айтор, бүгүнкү күнгө чейин сакталып келген Рейхстагта.
Рейхстаг, Берлинде бекер Рейхстаг деп аташпайт.
Рейхстагдын мыйзамдуу өкүлдөрү андан кийин кайрадан мыйзам долбоорлорун даярдап, нускамаларды
аныктап ж.б. демократиялык процесстерде жүргүзүшөт.
Ошондуктан караңгы доорго кайтарылып кетебиз деп тынчсыздануунун кереги жок.
Ошол кезде деле ал абдан демократиялык ыкма менен жөнгө салынган.
Kla.TV: Ооба, эгер мен туура түшүнсөм, эгер ал европалыктардын эркиндигине тынчсызданса, мисалы, Германия
империясынын бул өкүлдөрү келишим үстөлүнө отуруп, тынчтык келишимин талкуулашын камсыз кылышы керек.
Ал дагы эмне кылышы керек эле?
MH: Ооба, албетте, Германиядагы маанилүү абал – биз негизинен АКШ тарабынан оккупацияланганбыз.
Бул жерде 30дан ашык ири аскердик базалар бар.
Жоокерлердин саны жакын арада Британ армиясынын санынан ашып кетет.
Ошондуктан биздин бош эмес экенибизди айта албайсың.
Биз натыйжалуу оккупациядабыз. Бул көптөгөн аскердик базалардан көрүнүп турат. Эч нерсе өзгөргөн жок.
Бул «Аскердик акт» деп аталат жана бүгүнкү күнгө чейин күчүндө. Ал ошондой эле Федералдык мыйзамдар гезитинде камтылган.
Мен булардын баарын кылдат иликтедим. Ошондуктан мен тышкын сыяктуумун.
Мен бир нече күн укук китепканаларында өткөрүп, ушул булактарды таптым.
1994-жылкы Федералдык мыйзам гезитинде да баары өзгөрбөй калаары айтылган. Биз оккупацияда кала беребиз.
Ошентип, биз де-факто жана мыйзамдуу түрдө басып алынганбыз.
Жана биз тынчтык келишимине кол коюлгуча Трамп бул жактан аскерлерин чыгарбайт.
Бул маселени чечүү керек. Андан чейин эч нерсе болбойт.
Көптөгөн үндөр: «Ооба, америкалыктар, үйүңөргө кетүүнүн убактысы келди» дешет.
Бул иштебейт, анткени биз аскердик оккупацияланган аймакта турабыз.
Биз бул маселени тынчтык келишиминде талкуулап бүткүчө эч нерсе болбойт.
Андан кийин биз де-факто суверендүүлүгүбүздү кайра калыбына келтире алабыз.
Kla.TV: Ошондо, эгер мен туура түшүнсөм, Дональд Трамп жана анын администрациясы биринчи кезекте мыйзамдуу өкүлдөрдүн
тынчтык келишимин сүйлөшүп түзүшүн камсыз кылышы керек.
Андан кийин ал кандайдыр бир жол менен оккупацияны тескерисинче кырууга туура келет. MH: Аны токтот. Kla.TV: Аны токтот.
Жөн гана токтоп, практикалык жактан Германияга 1871-жылдагы конституциясына жана ошол кезде түзүлгөн мамлекеттик
мекемелерге ылайык кайрадан иштөөгө мүмкүнчүлүк түзүп бер.
Мен туура түшүндүмбү? MH: Сиз туура түшүндүңүз.
Трамптын негизги мамилеси. Мен буга чейин бир жолу ага кайрылганмын.
Ал мага дароо жооп берди. Мен таң калдым.
Бир нече күндөн кийин ал мага жооп берди. Бул электрондук почта аркылуу болду.
Сызыктардын ортосундагы мааниден анын жөн гана: «Жарайт, сиздер, немистер, бул да сиздердин
ишиңиздер» деп айтканы ачык эле көрүнүп турду.
Мен ашыкча кийлигишким келбейт же буйрук бергим келбейт.
Анын Америкада, АКШда жетиштүү иштери бар.
Ошентип, негизинен бул жерде кайра барып, өзүнүн суверендүүлүгүн калыбына келтирүү милдети немис элине жүктөлгөнү түшүндүрүлдү.
Бирок албетте, бул учурда бул Путин менен сүйлөшүүлөрдө гана мүмкүн. Жана Трамп менен.
Анткени алар азыркыга чейин мыйзамдуу бойдон калууда.
Kla.TV: Ооба. Демек, Трамп Германия маселеси боюнча да Путин менен макул болушу керек.
Ошондой эле талкуу болушу керек. Бул сүйлөшүүнүн темасы болушу керек.
Жана экөө, балким Улуу Британия менен Франция менен бирге, андан кийин биргеликте чечим кабыл алышы керек болот: «Ооба,
сиздер эски, азыр да күчүндө турган конституцияга ылайык мурдагыдай болуп кайра кайтып, кайрадан иштеп баштай аласыздар».
Бирок эгер мен туура түшүнсөм, демилге андан кийин оккупациялык күчтөн келиши керек, ошондо ал мүмкүн болот.
MH: Экөө тең. Бул биригүү процесси.
Албетте, кимдир бирөө биринчи кадамды ташташы керек.
Мен үчүн ага байланышка чыккан — өтө эле кичинекей, майда кадам эле.
Ал так эмне болуп жатканын билет.
Анткени акыркы мыйзам чыгаруу мөөнөтүндө ал чындап эле Германияга тынчтык келишимин бергиси келгенин айткан.
Азыр бул анын колунда экени көптөн бери эле жасалышы мүмкүн болчу.
Бирок ал аны сөз менен айтып берди, жана мен көптөгөн адамдар да муну билет деп ишенем.
Жана көпчүлүк, балким, эч нерсе кылган жок, анткени алар бизде тынчтык келишими сыяктуу бир нерсе бар деп ойлошкон.
Ал муну бекерге айткан жок. Алар Германияда эмне болуп жатканын так билишет.
Путин бул контекстте Германия менен да тынчтык келишимин кол коюуну кааларын айтты.
Ал жөн гана кимге кол коюу керектигин билбейт. Ошол учурда Меркелдин кезеги эле.
Ал Германия рейхинин мыйзамдуу өкүлү эмес.
Ошондуктан ал аны өтө так, айланма жол менен айтты. Муну көңүл буруп карашың керек.
Kla.TV: Бирок АКШнын администрациясы жана Орусия Федерациясы муну кантип колдой алышат,
туура өкүлдөр дагы сүйлөшүү столуна келишсин деп?
MH: Мен айткандай, бул, албетте, немис эли үчүн да маселе.
Менде ал жакта Россиядагы элчиликте жакшы байланыштары бар досторум бар.
Жана алар биз Путин менен тең укуктуу сүйлөшө алабыз дешти. Ал ачык.
Эгерде биз өкүлдөрдү жөнөтсөк, ал тургай убактылуу гана болсо да, ал эшикти жаппайт.
Биз бул нерсени элчиликтегилерге да, өзүбүзгө да, айтор, ачык кылып билдирдик. Эшиктер ачык.
Биз тең катары кабыл алынышыбызды камсыз кылуу, бул кадамдарды да жасап, бири-бирибизге кол сунуу – баары биздин мойнубузда.
Германия үчүн бул акырындап пайда болууда.
Kla.TV: Кызыктуу ой, доктор Хауг.
Жакшы. Жана бул нерселердин көпчүлүгү жөнүндө, балким, сенин китебиңде окуй аласың.
MH: Баары ошол жерде: бардык мыйзамдык тексттер, тарых; мен баарын кылдаттык менен жана толук изилдедим.
Мен кемчиликсиз эмесмин. Ар дайым башка бирөө жакшыраак билген нерселер болот.
Жакшы, муну угуп кубанычтамын. Мен дайыма жаңы басылмаларды чыгарып турам.
Бул экинчи басылыш, анда мен бүтүндөй мазмунду кошумча түшүнүктөр менен кеңейттим жана байыттым.
Бирок анын ичиндеги баары кылдат иликтенди.
Kla.TV: Өтө жакшы. Доктор Хауг, бизге Германия рейхинин сырларына бир аз түшүнүк бергендигиңиз үчүн чоң рахмат.
Албетте, биз болгону бетине гана тийдик, бирок бул тууралуу угуу кызыктуу болду.
Бул эми жоопкерчилик өзү немистердин колунда экенин билдирет.
Ал эми оккупациялык күчтөр бул нерселерди угууга жана колдоого даяр.
MH: Кандай болгон күндө да. Менин тажрыйбама караганда.
Андай болбосо, мисалы, Трамп жана Орусиянын өкүлдөрү менен жооп ушунчалык тез келмек эмес.
Kla.TV: Жакшы. MH: Чоң рахмат. Kla.TV: Ооба, сураныч. MH: Азыркы учурда мен бир нерсени жеткире алганымды айткым келет.
Азырынча беттик деңгээлде. Балким, кийинки маектерде айрым жерлерди бир аз тереңирээк карап чыгабыз.
Бул көз каранды. Бул пайдалуу болмок. Чоң рахмат.
Kla.TV: Абдан жакшы. Иштеги даярдыгыңыз үчүн рахмат. MH: Рахмат.