WEBVTT

00:00.000 --> 00:06.480
Kla.TV: Доктор Хауг, бүген безнең белән
сөйләшү өчен вакыт тапканыгыз өчен бик зур рәхмәт.

00:06.480 --> 00:11.580
Сез «Das Deutsche Reich 1871 bis heute»
(«Германия империясе 1871 елдан бүгенге көнгә

00:11.580 --> 00:15.673
кадәр») китабының авторы. Бүгенге көнгә кадәр?

00:15.673 --> 00:26.019
Доктор Хауг, Германия Федератив Республикасы дәүләт түгел, аның
нигез законы гына бар, конституциясе юк, ул тынычлык

00:26.019 --> 00:38.406
килешүенә ия түгел, анык билгеләнгән милли чикләре юк һәм ул
суверен түгел дигән дәгъвалар тирәсендә шактый бәхәсләр бар.

00:38.406 --> 00:42.720
Германиялеләр дә дәүләтсез.

00:42.720 --> 00:52.931
Гамәлдәге төп карашка каршы чыгучы фикер буларак, зинһар,
тамашачыларга кыска һәм ачык итеп аңлатыгыз: Германия рейхының

00:52.931 --> 01:01.610
дәвам итүе сезнең өчен нәрсә аңлата, һәм сезнең
аңлавыгызча, бу бәхәсле, күп сөйләшенгән мәсьәләләрнең

01:01.610 --> 01:07.936
Германия рейхының дәвам итүе белән нинди бәйләнеше бар.

01:07.936 --> 01:10.800
Маттес Хауг: Беренчедән, чакыруыгыз
өчен бик зур рәхмәт, Маттен әфәнде.

01:10.800 --> 01:20.689
Әйе, мин «1871 елдан бүгенге көнгә кадәр» дигән китапны яздым,
чөнки Германия империясе 1871 елда Версальдәге Айналар залында

01:20.689 --> 01:25.540
Бисмарк һәм император Вильгельм I җитәкчелегендә нигезләнде.

01:25.540 --> 01:33.833
Аңа аккредитация бирелде, 46 дәүләтнең вәкилләре анда катнашты
һәм аны таныдылар, шулай ук Германия Империясе дә аны таныды.

01:33.833 --> 01:39.273
Һәм бу Германия империясе беркайчан да таркалмады.

01:39.273 --> 01:50.948
Аны бөтенләй таркатырга мөмкин түгел иде, чөнки моның өчен 1871
елгы конституциядә дә теркәлгән законнар, мәсәлән, конституцияне

01:50.948 --> 01:56.993
ничек таркатырга икәнлеген билгеләүче кагыйдәләр кирәк булыр иде.

01:56.993 --> 02:00.340
Бу конституция беркайчан да таркатылмады.

02:00.340 --> 02:07.500
Аннан соң Беренче бөтендөнья сугышы булды, һәм аннан
соң чынлап та бары тик атышуларны туктату гына булды.

02:07.500 --> 02:13.186
Чын тынычлык килешүе беркайчан да булмады.
Версаль килешүе тынычлык килешүе түгел иде.

02:13.186 --> 02:19.891
Шулай итеп, бу бары тик атышуны туктату килешүе генә иде.
Һәм шуңа күрә Германия империясе бүгенге көнгә кадәр яши бирә.

02:19.891 --> 02:25.917
Өченче рейх белән бутарга ярамый. Аларны еш кына
бутыйлар. Өченче рейх белән 1871 елгы Германия

02:25.917 --> 02:29.685
империясе бер-берсе белән бернинди дә бәйләнешкә ия түгел.

02:29.685 --> 02:40.959
Чынлыкта моны бары тик шушы империягә генә барып тоташтырырга
мөмкин, ул бүгенге көнгә кадәр оялмыйча яшәвен дәвам итә.

02:40.959 --> 02:48.480
Kla.TV: Сезнеңчә, Германия Империясенең бүгенге көнгә
кадәр дәвам итүе нинди мөмкинлекләр һәм нәтиҗәләр тудыра?

02:48.480 --> 02:53.740
Гражданнар өчен киләчәкне
формалаштыруда махсус мөмкинлекләр бармы?

02:53.740 --> 03:01.952
MH: Бик яхшы мөмкинлекләр бар. Һәм чиста юридик
яктан караганда, бу минем фикер түгел, ә юридик факт.

03:01.952 --> 03:08.799
Шулай итеп, чиста юридик яктан
караганда, 1871 елгы конституция дә гамәлдә кала.

03:08.799 --> 03:18.906
Чөнки бу Германия империясе әле дә, принципиаль яктан, бүген дә
сугыш хәлендә. Ул бары тик атышуны туктату килешүе хәлендә генә.

03:18.906 --> 03:22.940
Һәм бары тик бу Германия империясе генә
яңадан тынычлык килешүен имзалый ала.

03:22.940 --> 03:25.833
Ул вакытта Федератив Республика бөтенләй дә булмаган.

03:25.833 --> 03:34.680
Дөресрәге, ул 1950 елның 3 гыйнварында гына нигез
салынган, британнарга соңгы раслау хаты җибәрелгәннән соң.

03:34.680 --> 03:36.820
Шулай итеп, аны 1949 елда нигезләнгән дип уйлар иде.

03:36.820 --> 03:41.373
Мин боларның барысын да бик җентекләп
өйрәндем һәм бик төгәл итеп тәкъдим иттем.

03:41.373 --> 03:46.880
Мин бары тик фактларга гына кызыксынам, бүтән
бернигә дә түгел. Бу яктан мин җитәрлек дәрәҗәдә галим.

03:46.880 --> 03:53.539
Шулай итеп, Федератив Республика 1950
елның 3 гыйнварына кадәр нигез салынмады.

03:53.539 --> 04:00.226
Шуңа күрә тынычлык килешүен имзалау мөмкин түгел, чөнки Германия
Федератив Республикасы сугышта беркайчан да дошман булмаган.

04:00.226 --> 04:06.060
Һәм сугыштан соң килешү килешүе мәҗбүри рәвештә булырга тиеш.

04:06.060 --> 04:12.273
Һәм бу Германия империясенең законлы вәкилләрен таләп итә.

04:12.273 --> 04:20.626
Kla.TV: Һәм бу законлы вәкилләр бу
тынычлык сөйләшүләрендә хәтта катнашмадылар.

04:20.626 --> 04:27.080
2 плюс 4 килешү дигән төшенчә бар.
Барысы да юкка чыктымы, диләр бит?

04:27.080 --> 04:31.060
MH: Немец телендә «für den Katz» «мәче өчен» дигәнне аңлатмый.

04:31.060 --> 04:34.306
Ярар, бу аерым мәсьәлә.

04:34.306 --> 04:39.486
Тынычлык килешүе вәкилләре беркайчан да катнашмады.

04:39.486 --> 04:43.473
Бу император Вильгельм I яки II булыр иде.

04:43.473 --> 04:48.100
Аннан соң беренче урынына Вильям II килде.

04:48.100 --> 04:51.980
Шулай итеп, ул законлы вәкил була ала иде.

04:51.980 --> 04:56.766
Ләкин соңыннан ул сөргенгә китте, шуңа
күрә ул монда булмады һәм аңа ирешеп булмады.

04:56.766 --> 05:04.592
Веймар Республикасы 1871 елгы гамәлдәге
конституцияне бозып гади генә игълан ителде. Бу халыкара

05:04.592 --> 05:08.693
хокук һәм конституцион хокук буенча мөмкин түгел.

05:08.693 --> 05:14.980
Бу 1871 елгы Германия империясенең
законлы вәкиле булмаган дигәнне аңлата.

05:14.980 --> 05:25.893
Бу 1871 елда Германия империясе өчен тынычлык килешүен имзаларга
бернинди вәкаләте булмаган сәясәтчеләр һәм кешеләр иде.

05:25.893 --> 05:32.053
Аннары алар сөйләштеләр, ә хәзер без
кыскача сикереп ике плюс дүрт килешүенә күчәбез.

05:32.053 --> 05:35.480
Дөресрәге, аны «Дүрт плюс ике» килешүе
дип атыйлар. Бу исемне союздашлар куйган.

05:35.480 --> 05:40.968
Шулай итеп, дүрт союздаш ил – Совет Союзы,
Англия, Франция һәм АКШ, шулай ук Германия Федератив

05:40.968 --> 05:44.919
Республикасы һәм Герман Демократик Республикасы.

05:44.919 --> 05:52.012
Бу килешү нигезендә бердәм Германияне булдыру
каралган иде. Аны ратификацияләргә мөмкин булыр иде.

05:52.012 --> 05:55.239
Бу мәгънәдә берләшкән Германия беркайчан да булдырылмады.

05:55.239 --> 06:00.340
Берләшкән Германия дигәндә 1871
елдагы бөтен Германия күздә тотыла.

06:00.340 --> 06:02.100
Бу тулы берлек.

06:02.100 --> 06:06.900
Икенче бөтендөнья сугышыннан соң Германия өч өлешкә бүленде.

06:06.900 --> 06:12.225
Германия Федератив Республикасы, аннары Германия
Демократик Республикасы, төгәлрәге Урта Германия. Һәм

06:12.225 --> 06:15.040
Польша аша Көнчыгыш Германия идарәсендәге территорияләр.

06:15.040 --> 06:17.900
Һәм бу яктан бүгенгәчә берни дә үзгәрмәде.

06:17.900 --> 06:28.846
Шуңа күрә берләшкән Германияне ФРГ бу өч өлешнең
берсе генә яки хәтта берничәсе белән генә булдыра алмады.

06:28.846 --> 06:34.853
Шулай итеп, алар һәрвакыт әйтәләр: бу «Дүрт плюс ике»
килешүе, «Ике плюс дүрт» килешүе квази-тынычлык килешүе булачак.

06:34.853 --> 06:40.416
Ярым тынычлык килешүе дигән төшенчә юк. Аны
ачык рәвештә тынычлык килешүе дип атыйлар.

06:40.416 --> 06:46.380
Һәм ниһаять, бу килешүне барлык
килешүдә катнашучылар да ратификацияләмәде.

06:46.380 --> 06:49.620
Бары тик Россия аша гына. Бу бик кызыклы.

06:49.620 --> 06:52.893
Бу килешүне бары тик Россия генә ратификацияләде.

06:52.893 --> 07:00.773
Һәм Германия Федератив Республикасының ул вакыттагы тышкы эшләр
министры Геншер аны кагыйдәләргә туры китереп ратификацияләмәде.

07:00.773 --> 07:06.313
Сез монда тулы имзагызны куярга
тиешсез, ул төп килешүдә дә шулай эшләде.

07:06.313 --> 07:11.873
Ратификациягә килгәндә, ул бары тик инициалы
гына куйды. Исеме дә юк, бүтән берни дә юк.

07:11.873 --> 07:15.680
Һәм катгый әйткәндә, бу кагыйдәләргә каршы килә.

07:15.680 --> 07:23.200
Шулай итеп, бу килешү беркайчан да законлы
рәвештә ратификацияләнмәде. Менә шул мөһим.

07:23.200 --> 07:33.460
Kla.TV: Доктор Хауг, әгәр мин сезне дөрес аңлаган
булсам, 1871 елгы конституция бүгенге көндә дә гамәлдә.

07:33.460 --> 07:37.632
Ә ниһаять, Төп канун нәрсә ул? Аның нинди әһәмияте бар?

07:37.632 --> 07:47.880
MH: Төп канун Гаага конвенциясенә нигезләнгән. Бу – халыкара
хокук. Ул сугыш хәлен һәм сугыштан соңгы шартларны көйли.

07:47.880 --> 07:53.353
Kla.TV: HLKO нәрсә аңлата? MH: Һагадәге җир сугышы конвенциясе.

07:53.353 --> 07:59.786
Яшәүче кеше яшәү урынына конституция бирергә тиешме?

07:59.786 --> 08:05.420
Тәртипне, дисциплинаны һәм
тынычлыкны саклау. Шулай итеп билгеләнә.

08:05.420 --> 08:09.905
Шуңа күрә аны «Германия Федератив
Республикасының Төп законы» дип атыйлар, ә «Германия

08:09.905 --> 08:12.793
Федератив Республикасының Төп законы» дип түгел.

08:12.793 --> 08:17.966
Димәк, бу аренда алучының хокукы. Кыска гына анекдот.

08:17.966 --> 08:23.820
Әтием Германия конституциясенең бергә
нигез салучысы Карло Шмидтны белгән.

08:23.820 --> 08:27.813
Ул минем әтиемнең братлыгында карт әфәнде иде.

08:27.813 --> 08:31.579
Һәм бәйрәмнән әле дә бераз
дәртләнеп, ул кайбер серләрне ачып җибәрде.

08:31.579 --> 08:35.186
Һәм ул әйтте: «Беләсеңме, безгә нокталарны
һәм өтерләрне өстәргә рөхсәт ителде.

08:35.186 --> 08:38.020
Калганнары исә чынлап та алдан ук билгеләнгән иде.»

08:38.020 --> 08:44.400
Союздашлар, әлбәттә, бу конституцияне үз
мәнфәгатьләренә туры китереп формалаштырырга телиләр. Бу ачык.

08:44.400 --> 08:51.320
Шулай итеп, бу — Карло Шмидтның шаһит
буларак әтием турында турыдан-туры белдерүе.

08:51.320 --> 09:00.208
Һәм бүгенге көндә дә Төп канунның 120-нче
маддәсендә федераль хөкүмәт оккупация чыгымнарын түли

09:00.208 --> 09:05.273
дип әйтелә. Ягъни, бу 2025 елгы хәзерге версиядә.

09:05.273 --> 09:11.420
Бу шуны аңлата: әгәр сезгә яшәү чыгымнарын
түләргә туры килсә, без дә әлбәттә мәшгуль булабыз.

09:11.420 --> 09:13.984
Бездә конституция юк.

09:13.984 --> 09:27.136
Чөнки халыкара хокук критерийлары буенча дөрес дәүләттә
халык, дәүләт чикләре, дәүләт институтлары һәм конституция була.

09:27.136 --> 09:33.162
Каты мәгънәдә алганда, Федератив Республика бу өч
элементның берсен дә үтәмәгән. Ул милләт түгел, чөнки

09:33.162 --> 09:36.520
аның барлык гражданнары да Германия Реихи гражданнары.

09:36.520 --> 09:39.780
Буны үзләренең ата-бабалары нәселе аша исбатлый алучылар.

09:39.780 --> 09:45.977
Шулай итеп, Федератив Республиканың
үзенең гамәли гражданлык законы юк.

09:45.977 --> 09:55.813
Һәм милли чикләр дә юк. Чөнки чын милли
чикләрне 1871 елда Германия империясе билгеләгән.

09:55.813 --> 10:04.240
Шулай итеп, Федератив Республика идарәчелек төзелеше һәм
икътисади зона буларак оккупация көче тарафыннан булдырылды.

10:04.240 --> 10:09.540
Һәм басып алучы көчкә аңа яңа дәүләтне мәҗбүрләп кертү хокукы юк.

10:09.540 --> 10:15.328
Шулай итеп, халыкара хокук күзлегеннән
караганда, 1871 елгы Германия империясе үзгәрешсез кала.

10:15.328 --> 10:24.162
Kla.TV: Шулай итеп, әгәр мин сезне дөрес аңласам, Германия
Федератив Республикасы — җәмәгать тәртибен саклау өчен җиңүче

10:24.162 --> 10:29.260
көчләр тарафыннан оештырылган гади административ төзелеш кенә.

10:29.260 --> 10:31.499
Бу мине киләсе сорауыма китерә.

10:31.499 --> 10:35.952
Чөнки «фактларны тикшерүчеләр» дип
аталганнар еш кына дәүләт һәм аның хакимият

10:35.952 --> 10:39.080
органнары компанияләр булырга тиеш, дип дәлиллиләр.

10:39.080 --> 10:43.834
Күп очракта Германия Федератив Республикасы
чикләнгән җаваплылыклы ширкәт яки шундый ук

10:43.834 --> 10:46.048
корпорация дип әйтелә. Хәрәкәт итә алу өчен.

10:46.048 --> 10:55.270
Шуның белән ирек яки дәүләт
суверенитеты югалмасын. Югалтулар булмасын.

10:55.270 --> 11:05.603
Әмма син моны ничек карыйсың? Хәзерге вакытта без,
әйтик, гади генә бер компания булсак та, шәхес

11:05.603 --> 11:12.125
таныклыгына ия булу – бу административ төзелешнең билгесеме?

11:12.125 --> 11:17.330
Һәм без чыннан да чын дәүләт түгелбез, Германия
Федератив Республикасы бөтенләй дә чын дәүләт

11:17.330 --> 11:20.100
түгел, ә бары тик административ берәмлек кенә?

11:20.100 --> 11:21.920
Бу моның күрсәткечеме?

11:21.920 --> 11:26.000
MH: Бу, әлбәттә, моның шулай икәнен күрсәтә.

11:26.000 --> 11:35.043
Ул вакытта, 1990 елда, «берләшү» дип аталган, ләкин чынлыкта
булмаган вакытта, Американың һәм Германиянең, ягъни Совет

11:35.043 --> 11:43.549
Союзының тышкы эшләр министрлары союздаш хокукларыннан
файдаланып, төп канунны алыштырмыйча бетерделәр һәм аның

11:43.549 --> 11:48.460
куллану даирәсен билгеләгән 23-нче маддәсен юкка чыгардылар.

11:48.460 --> 11:52.620
Һәр канунга гамәл кылу даирәсе билгеләнгән булырга тиеш.

11:52.620 --> 11:59.400
ГДРның конституциясе бар иде. Һәм аны бер почмагыннан
кисеп ташлаганнар, паспортны гамәлдән чыгарган кебек.

11:59.400 --> 12:07.691
Бу шул мәлдән, ягъни бу вакыйга булган 1990 елның 18 июленнән,
төгәлрәге 1990 елның 17 июлендә, 18 июль төн

12:07.691 --> 12:15.080
уртасында, Германия Федератив Республикасы
белән ГДР гамәлдән чыгарылган дип игълан ителде.

12:15.080 --> 12:17.606
Беркемдә дә суверен вәкаләтләр калмады.

12:17.606 --> 12:27.800
Һәр партиянең казначееннән башлап беркемнең дә суверен
вәкаләте, ФРГ яки ГДР исеменнән сөйләү вәкаләте булмады.

12:27.800 --> 12:33.700
Һәм бу немец халкына яшерелде.

12:33.700 --> 12:38.113
Һәм шуның белән ул нигездә вакуумда иде.

12:38.113 --> 12:44.585
Германия Федератив Республикасы кадрлар ягыннан инде
оккупацияләнгән саналмады, чөнки союздаш көчләр, әлбәттә, төп

12:44.585 --> 12:49.695
җиңүче көнбатыш союздаш көч булган АКШ аның
суверен вәкаләтләрен кире алган иде. Шуңа күрә

12:49.695 --> 12:52.600
ул бу мәгънәдә инде оккупацияләнгән саналмады.

12:52.600 --> 12:59.652
Аннары Геншер белән Коль Германия Федератив
Республикасын Делавэрда компания буларак теркәделәр.

12:59.652 --> 13:06.612
Һәм Геншер БМО Уставыннан BRD сүзен
сызып ташлады һәм Германия дип язды.

13:06.612 --> 13:11.980
Шулай ук компания буларак. Делавэрда компания буларак теркәлгән.

13:11.980 --> 13:16.657
Сез моны халыкара компанияләр турында
мәгълүмат системасында тикшерә аласыз. Аның

13:16.657 --> 13:19.453
исеме UPIC. Шулай итеп, сез аны тикшерә аласыз.

13:19.453 --> 13:27.523
Һәм анда болай дип язылган: Федератив Республика Президенты
Штайнмайер, компания номеры, компания адресы; шулай итеп, алар

13:27.523 --> 13:35.840
барысы да төрле компанияләр, чөнки ул Кольны компания буларак
теркәргә мәҗбүр булды, чөнки конституцион нигез алынган иде.

13:35.840 --> 13:41.713
Kla.TV: Доктор Хауг, бу шәхес таныклыгына кире кайтып.

13:41.713 --> 13:57.952
Әгәр бу шәхес таныклыгы Германиядәге Germany Company
ширкәтенең ID-картасына охшаган булса, моның сәбәбе нәрсәдә?

13:57.952 --> 14:06.489
MH: Халыкара кагыйдәләр бар, алар әйтә: тоткын статусында,
принципиаль яктан без тоткыннар; хәзергәчә без чыннан да

14:06.489 --> 14:15.125
тоткын статусында идек, бәлки хәзерге төрмәдәгедән бераз
күбрәк иреккә ия булганбыздыр, ләкин бездә шул статус бар.

14:15.125 --> 14:23.866
Һәм бу кешеләргә сәяхәт документы бирелергә тиешлеген билгеләүче
кагыйдәләр бар. Шәхесне раслаучы карта яки сәяхәт документы.

14:23.866 --> 14:28.185
Шәхесне раслаучы таныклык безнең персонал икәнлегебезне күрсәтә.
Мин ялларда һәрвакыт кайдадыр эшли идем, мәсәлән, Daimlerда.

14:28.185 --> 14:35.584
Мин бәйрәмнәр вакытында һәрвакыт кайдадыр эшли идем,
Daimlerда да, башка җирдә дә, һәм шул вакыт

14:35.584 --> 14:40.232
дәвамында анда эшләвең өчен Daimler сиңа таныклык бирә иде.

14:40.232 --> 14:48.661
Һәм бу нәкъ менә Германия Федератив
Республикасы дип аталган коммерция оешмасы кебек үк,

14:48.661 --> 14:52.899
ул соңыннан кешеләргә шәхес таныклыгы бирә.

14:52.899 --> 14:56.320
Һәм бу ачык күрсәтә ки, без бары тик персонал гына.

14:56.320 --> 14:57.780
Kla.TV: Һәм шуңа күрә дә дәүләтсез.

14:57.780 --> 14:59.296
MH: Һәм дәүләтсез дә.

14:59.296 --> 15:09.724
Kla.TV: Шулай итеп, хәзерге вакытта безнең Германия Федератив
Республикасында нигездә бер генә компания бар һәм чын конституция

15:09.724 --> 15:19.660
юк, ә бары тик тынычлык һәм җәмәгать тәртибен саклау өчен
административ боерык кына бар, димәк, болай әйтим: чын Германия

15:19.660 --> 15:27.625
рейхына, бүгенге көндә дә гамәлдә булган чын
конституциягә мөрәҗәгать итү немец халкына яки немец

15:27.625 --> 15:32.680
гражданнарына нинди мөмкинлекләр бирә? Бу хәтта мөһимме?

15:32.680 --> 15:39.000
Бу бары тик иске, тузанлы кәгазь генәме,
әллә бүген безгә әйтергә мөһим нәрсә бармы?

15:39.000 --> 15:40.520
MH: Бу бик мөһим.

15:40.520 --> 15:50.140
Әлбәттә, тынычлык килешүе аша тынычлык хәленә
дә, сугыш хәленә дә ирешү бик мөһим. Бу төп шарт.

15:50.140 --> 15:57.335
Аннары, халыкара хокук күзлегеннән караганда, без янә бер дәүләт,
танылган дәүләт булыр идек. Һәм бездә дәүләт

15:57.335 --> 16:04.720
хокуклары да янә барлыкка килер иде, ә хәзерге вакытта
Германия Федератив Республикасы очрагында бездә алар юк.

16:04.720 --> 16:07.840
Чыннан да без, барлык немецлар, дәүләтсез.

16:07.840 --> 16:10.560
Ышанмаслык тоелса да, бу чын.

16:10.560 --> 16:16.980
Аннары бездә халыкара хокук нигезендә тагын бер
кат конституцион хокуклар һәм суверенитет булачак.

16:16.980 --> 16:26.425
Һәм бу конституция 1871 елдан булуы белән иске һәм бәлки
бераз искергән кебек тоелырга мөмкин, ләкин ул болай түгел.

16:26.425 --> 16:28.960
Зур казанышлар булды.

16:28.960 --> 16:35.226
Һәм анда, мәсәлән, алар Германия
империясендәге салым торышы турында да сөйләштеләр.

16:35.226 --> 16:39.365
Сату салыгы бары тик 4% гына иде.

16:39.365 --> 16:47.300
Керем салымы бөтенләй булмады, билгеле бер чикне
узганнан соң гына керем салымының аз гына ставкасы кулланылды.

16:47.300 --> 16:53.900
Бу димәк, мисал китерәм: әгәр өстәмә кыйммәт
салыгы бары тик 4% гына булса, ягулык бәяләрен алыйк.

16:53.900 --> 17:00.676
Әгәр бүгенге турыда сөйләсәк, минем дизель бар, якынча
1,70, ә сез үзе исәпләп карагыз: әгәр сездә ПДВ бары тик 4%

17:00.676 --> 17:05.160
гына булса, ягулык бәяләре, әлбәттә, бөтенләй башкача булачак.

17:05.160 --> 17:13.335
Бүгенге көндә ягулыкка якынча 80 центлык салым өлеше
бар, һәм минем ул биш тапкыр кимрәк яки күпкә кимрәк, шуңа

17:13.335 --> 17:17.580
күрә ягулык бәясе минем өчен якынча 70 цент тәшкил итә.

17:17.580 --> 17:28.133
Шулай итеп, минемчә, бу бары тик бер генә мисал, ул
чыннан да немец халкына зур өстенлекләр бирүен күрсәтә.

17:28.133 --> 17:33.360
Һәм әлбәттә, бу финанс яклары турында да, бу ачык.

17:33.360 --> 17:43.060
Шулай итеп, шул вакытта пенсия алучының айлык уртача
кереме, мәсәлән, еврога әйләндергәндә, 3000 евро тәшкил итте.

17:43.060 --> 17:51.000
Минемчә, уртача пенсия алучы моңа каршы түгел;
кайберәүләр чыннан да күбрәк ала, ләкин алар сирәк очрый.

17:51.000 --> 17:58.559
Әгәр монда зур күләмдә салым түләмичә лаеклы
пенсия эшли алсагыз, безнең өчен дә зур проблема,

17:58.559 --> 18:02.100
әйтик, күпсанлы шешә җыючыларны гына карасаң да.

18:02.100 --> 18:04.920
Шулай итеп, аның күп өстенлекләре бар.

18:04.920 --> 18:09.793
Без моның турында тагын ярты сәгать сөйләшә алабыз,
өстенлекләре турында — чынлыкта бары тик өстенлекләр генә.

18:09.793 --> 18:14.900
Ләкин мин шушы бер мөһим ягын гына әйтергә телим.

18:14.900 --> 18:20.084
Kla.TV: Хәзер тагын бер сорау. Әгәр Германия Федератив
Республикасы нигездә гади генә бер компания

18:20.084 --> 18:24.835
икән, ул компания буларак теркәлгәнме,
җаваплылыгы чикләнгән җәмгыятьме, әллә нинди?

18:24.835 --> 18:29.120
MH: Ул җаваплылыгы чикләнгән җәмгыять буларак теркәлмәгән,
ә гади фирма гына. Kla.TV: Ул фирма буларак теркәлгән.

18:29.120 --> 18:44.546
Һәм бездә бары тик өй кагыйдәләре генә бар, ул безнең уртак
яшәүне оештыра торган бер корылма гына, ләкин конституция юк.

18:44.546 --> 18:49.240
Ә без каршында торган куркыныч милли бурыч турында ни дияргә?

18:49.240 --> 18:51.680
Алар чынлап та безгә мөһимме?

18:51.680 --> 19:01.133
Бу Германиянең чын яшәүчеләре, ягъни
гражданнары түгел, ә компания эше түгелме?

19:01.133 --> 19:04.146
Бу нәрсә турында? Аның моңа бернинди кагылышы бармы?

19:04.146 --> 19:09.653
MH: Бу бик яхшы сорау. Финанс секторына кире кайтыйк.

19:09.653 --> 19:16.220
Милли бурыч яки бу сәүдә ширкәтенең
бурычлары Германия империясенең эше түгел.

19:16.220 --> 19:20.420
Алар гади генә юк. Принципиаль яктан, алар инде юк.

19:20.420 --> 19:27.158
Германия салым түләүчеләре ел саен бары тик бу
куркыныч процент ставкасы өчен генә процент

19:27.158 --> 19:31.560
рәвешендә 10 000–15 000 евро арасында түләргә мәҗбүр.

19:31.560 --> 19:34.600
Минемчә, бу һәр гаилә өчен бик файдалы булыр.

19:34.600 --> 19:40.635
Һәм бу бурычлар, әлбәттә, Германия
империясенең борчуы түгел, чөнки ул бай иде һәм әгәр дә

19:40.635 --> 19:45.280
эшләр дөрес көйләнсә, яңадан да бай була ала.

19:45.280 --> 19:53.676
Kla.TV: Бик әйбәт. Хәзер шулай. АКШ Президенты
Дональд Трамп һәм аның идарәсе Европа гражданнарының

19:53.676 --> 19:58.705
ирегенә һәм үз-үзен билгеләү хокукына бик ихтирамлы карый.

19:58.705 --> 20:01.993
Соңгы тапкыр Мюнхен иминлек конференциясендә.

20:01.993 --> 20:09.460
Вэнс шулай ук матбугат иреге, бу барлык әйберләр,
демократияләштерү һ.б. яклы булып бик каты чыгыш ясады.

20:09.460 --> 20:18.365
Сезнеңчә, Германия һәм немец халкы охшаш тынычлыкка һәм тынычлык
килешүенә ирешү, үз ирекләрен һәм

20:18.365 --> 20:27.446
суверенитетларын кире кайтарып, яңадан дәүләт булу
өчен Трамп идарәсе нинди адымнар ясарга тиеш?

20:27.446 --> 20:35.580
Шулай итеп, сез тарих барышында,
әйткәнегезчә, ачык рәвештә югалткан бу барлык кыйммәтләр.

20:35.580 --> 20:38.140
Трампка ни эшләргә туры килер иде?

20:38.140 --> 20:47.600
MH: Шулай итеп, конкрет рәвештә, 1871 елгы Германия Империясенең
легитим вәкилләре, аларны халык демократик сайлауларда билгели.

20:47.600 --> 20:50.797
Шәхсән мин партия яклы кеше түгел.

20:50.797 --> 20:57.540
Сез шулай ук шәхси сайлаулар уздыра аласыз, шуның
белән анда теләгән кеше өчен тавыш бирә аласыз.

20:57.540 --> 21:02.860
Һәм, әлбәттә, союздашлар һәрхәлдә сөйләшү өстәленә утырырга тиеш.

21:02.860 --> 21:08.033
Шулай итеп, барлык дүрт союздаш. Франция зур роль уйнамый.

21:08.033 --> 21:11.673
Россия һәм Америка табигый рәвештә иң мөһим роль уйныйлар.

21:11.673 --> 21:22.980
Һәм монда, әлбәттә, 1871 елгы демократик Германия империясенә
адым-адым кире кайту турында конкрет сөйләшүләр дә булырга тиеш.

21:22.980 --> 21:32.067
Бу 1871 елгы конституция, ул 1871 елның апрелендә кабул
ителгән, төрле партияләр арасында демократик рәвештә сайланган:

21:32.067 --> 21:36.919
Үзәк партия (CDUның алдагы партиясе) һәм SPD инде бар иде.

21:36.919 --> 21:39.005
Аннары аларга Көнчыгыш Германиядә
дә тавыш бирергә рөхсәт иттеләр.

21:39.005 --> 21:43.700
Һәм бу конституция зур күпчелек тавыш белән кабул ителде.

21:43.700 --> 21:48.600
Император нигездә тышкы дөнья алдында
вәкил генә иде. Чит ил эшләре министры кебек.

21:48.600 --> 21:51.080
Аның зур хокуклары да, башка шундый әйберләре дә юк иде.

21:51.080 --> 21:55.240
Кемдер уйлый: монархия килеп чыгачак, һәм
аннары ул императордан аерылып калачак.

21:55.240 --> 21:58.360
Бу конституцион монархия.

21:58.360 --> 22:03.166
Ләкин император, мин әйткәнчә, чит дөньяга вәкил булып тора.

22:03.166 --> 22:06.726
Һәм калганнары да шулай ук демократик рәвештә билгеләнә.

22:06.726 --> 22:09.680
Рейхстагта, әйткәндәй, ул бездә бүген дә саклана.

22:09.680 --> 22:13.346
Рейхстаг, аны Берлинда юкка гына Рейхстаг дип атамыйлар.

22:13.346 --> 22:20.168
Рейхстагның законлы вәкилләре аннары
демократик процессларда кабат законга үзгәрешләр

22:20.168 --> 22:23.940
проектлаячаклар, юнәлешләр билгеләячәкләр һ.б.

22:23.940 --> 22:28.860
Шуңа күрә сезне Караңгы гасырларга
кире кайтарырлар дип борчылырга кирәкми.

22:28.860 --> 22:32.100
Хәтта шул вакытта да ул бик демократик рәвештә көйләнгән иде.

22:32.100 --> 22:41.242
Kla.TV: Әйе, һәм шулай итеп, әгәр мин дөрес аңлаган булсам,
Президент Дональд Трампка, әгәр ул европалыларның иреген

22:41.242 --> 22:51.286
кайгыртса, мәсәлән, Германия рейхы вәкилләре өстәл артына
килеп, тынычлык килешүе төзелүен тәэмин итәргә кирәк булачак.

22:51.286 --> 22:53.240
Һәм аңа тагын нәрсә эшләргә туры килер иде?

22:53.240 --> 23:02.800
MH: Әйе, әлбәттә, Германиядәге әһәмиятле хәл шунда
ки, без нигездә АКШ тарафыннан оккупацияләнгәнбез.

23:02.800 --> 23:08.646
Биредә 30дан артык зур хәрби база бар.

23:08.646 --> 23:12.600
Солдатлар саны тиздән
Бөекбритания армиясе саныннан артып китәчәк.

23:12.600 --> 23:16.286
Шулай итеп, безнең эшсез дип әйтә алмыйсың.

23:16.286 --> 23:21.879
Без фактик яктан басып алынганбыз. Моны күпсанлы
хәрби базалардан күрергә була. Берни дә үзгәрмәде.

23:21.879 --> 23:26.300
Бу «Милитари акт» дип атала, ул бүгенге көндә дә
гамәлдә. Ул шулай ук Федераль Законнар газетасына да кертелгән.

23:26.300 --> 23:32.340
Мин боларның барысын да җентекләп
өйрәндем. Шуңа күрә мин суслик кебек.

23:32.340 --> 23:37.253
Мин берничә көн хокук китапханәләрендә
үткәрдем һәм бу чыганакларны таптым.

23:37.253 --> 23:44.520
1994 елгы Федераль Закон газетасында шулай ук барысы да үзгәрешсез
калачак дип әйтелә. Без яулап алынган булып калачакбыз.

23:44.520 --> 23:52.700
Шулай итеп без фактик һәм юридик яктан басып алынган.

23:52.700 --> 23:57.700
Һәм бездә тынычлык килешүе булмаса,
Трамп моннан үз гаскәрләрен чыгармый.

23:57.700 --> 24:00.708
Бу хәлне хәл итәргә кирәк. Шул вакытка кадәр берни дә булмаячак.

24:00.708 --> 24:05.959
Күпләр әйтә: «Әйе, американнар, сезгә өйгә кайту вакыты җитте».

24:05.959 --> 24:11.106
Бу эшләми, чөнки без хәрби яулап алынган территориядә.

24:11.106 --> 24:17.200
Һәм без моны тынычлык килешүендә
сөйләшеп бетергәнче берни дә булмаячак.

24:17.200 --> 24:22.886
Аннары без фактик суверенитетыбызны кире кайтара алабыз.

24:22.886 --> 24:30.017
Kla.TV: Шулай итеп, мин дөрес аңлаган булсам, Дональд Трамп
һәм аның администрациясе беренче чиратта хокукый вәкилләрнең

24:30.017 --> 24:34.120
тынычлык килешүен сөйләшеп төзүләрен тәэмин итәргә тиеш булачак.

24:34.120 --> 24:40.226
Аннары ул нинди дә булса юл белән оккупация хәлен кире
алырга тиеш булыр иде. MH: Төгәлләү. Kla.TV: Төгәлләү.

24:40.226 --> 24:49.924
Һәм гади генә туктап, гамәли яктан Германиягә 1871
елгы конституциясе һәм шул вакытта оештырылган дәүләт

24:49.924 --> 24:55.280
институтлары нигезендә яңадан эшләргә мөмкинлек бирегез.

24:55.280 --> 24:58.286
Мин дөрес аңлаганмынмы? MH: Син дөрес аңлагансың.

24:58.286 --> 25:02.060
Трампның төп карашы. Мин инде бер
тапкыр аның белән элемтәгә кердем.

25:02.060 --> 25:05.180
Ул миңа шунда ук җавап бирде. Мин шаккаттым.

25:05.180 --> 25:09.952
Берничә көннән соң ул миңа җавап
бирде. Бу электрон почта аша булды.

25:09.952 --> 25:16.680
Сызыклар арасында ачык күренеп торды: ул гади генә
әйтә иде – ярар, сез, немецлар, бу сезнең дә эшегез.

25:16.680 --> 25:20.813
Мин артык тыкшынырга яки боерык бирергә теләмим.

25:20.813 --> 25:25.926
Аның Америкада, АКШта эшләргә җитәрлек эше бар.

25:25.926 --> 25:36.960
Шулай итеп, асылда моның өчен немецларга кире кайтып, үз
суверенитетларын яңадан кайтарулары кирәклеге аңлашылды.

25:36.960 --> 25:42.655
Ләкин әлбәттә, бу хәзерге вакытта бары тик Путин
белән сөйләшүләрдә генә мөмкин. Һәм Трамп белән

25:42.655 --> 25:45.856
дә. Чөнки алар әле дә законлы кануннар булып кала.

25:45.856 --> 25:52.480
Kla.TV: Ярар. Димәк, Трампка да Германия
мәсьәләсендә Путин белән килешү кирәк булачак.

25:52.480 --> 25:56.126
Шулай ук фикер алышу булырга
тиеш. Ул сөйләшү темасы булырга тиеш.

25:56.126 --> 26:05.404
Һәм алар икесе, мөгаен, Бөекбритания һәм Франция белән бергә,
аннары бергәләп карар кабул итәргә тиеш булачак: «Ярар,

26:05.404 --> 26:15.040
сез иске, әле дә гамәлдә булган конституциягә туры килеп,
элек булган хәлегезгә кире кайтып, яңадан эшләргә мөмкинсез».

26:15.040 --> 26:20.545
Ләкин мин дөрес аңлаган булсам,
инициатива шуннан соң оккупацияләүче көчтән

26:20.545 --> 26:24.288
килергә тиеш булачак, һәм бу аны мөмкин итәр.

26:24.288 --> 26:28.320
MH: Икесе дә. Бу – фикерләр очрашуы.

26:28.320 --> 26:32.200
Һәм, әлбәттә, беренче адымны кемдер ясарга тиеш.

26:32.200 --> 26:38.080
Минем өчен аның белән бөтенләй элемтәгә
керү – шундый кечкенә, вак адым гына.

26:38.080 --> 26:39.640
Һәм ул нәрсә булганын төгәл белә.

26:39.640 --> 26:49.240
Чөнки соңгы закон чыгару чорында ул чынлап та
Германиягә тынычлык килешүен бирергә теләвен әйтте.

26:49.240 --> 26:52.673
Хәзер бу аның өстендә булуы күптән
үк эшләнергә мөмкин булган нәрсә.

26:52.673 --> 26:57.079
Ләкин ул моны сүзләр белән әйтте, һәм
мин ышанам, күп кешеләр дә моны белә.

26:57.079 --> 27:01.690
Һәм күпләр, мөгаен, берни дә эшләмәгән, чөнки алар
бездә ниндидер тынычлык килешүе бар дип уйлаганнар.

27:01.690 --> 27:05.593
Ул моны бушка гына әйтми. Алар
Германиядә нәрсә барганын төгәл беләләр.

27:05.593 --> 27:11.680
Һәм бу контекстта Путин Германия белән дә
тынычлык килешүен имзаларга теләвен әйтте.

27:11.680 --> 27:17.546
Ул аны кем белән имзаларга икәнен генә
белми. Шул вакытта чират Меркельдә иде.

27:17.546 --> 27:20.680
Һәм ул Германия рейхының законлы вәкиле түгел.

27:20.680 --> 27:26.926
Шуңа күрә ул моны әйләнеп, бик төгәл
итеп әйтте. Син моңа игътибар итәргә тиеш.

27:26.926 --> 27:35.388
Kla.TV: Әмма АКШ идарәсе һәм шулай ук Россия
Федерациясе моны ничек хуплый ала, бары тик

27:35.388 --> 27:41.319
тиешле вәкилләр дә сөйләшү өстәленә килсен өчен?

27:41.319 --> 27:45.210
MH: Мин әйткәнчә, бу әлбәттә, немец халкы өчен дә мәсьәлә.

27:45.210 --> 27:50.686
Минем анда дусларым бар, аларның
Русиядәге илчелектә яхшы элемтәләре бар.

27:50.686 --> 27:56.726
Һәм алар әйттеләр: без Путин белән
тигез шартларда сөйләшә алабыз. Ул ачык.

27:56.726 --> 28:03.670
Әгәр без вәкилләр җибәрсәк, хәтта
вакытлыча гына булса да, ул ишекне япмаячак.

28:03.670 --> 28:12.190
Без моны, әйтергә кирәк, илчелек хезмәткәрләренә
дә, үзебезгә дә ачык итеп җиткердек. Ишекләр ачык.

28:12.190 --> 28:20.790
Безнең бурыч – безне тигез итеп кабул итүләрен тәэмин итү,
без дә шушы адымнарны ясау һәм бер-беребезгә мөрәҗәгать итү.

28:20.790 --> 28:24.230
Германия өчен бу әкренләп килеп җитә.

28:24.230 --> 28:27.230
Kla.TV: Кызыклы фикер, доктор Хауг.

28:27.230 --> 28:31.930
Бик әйбәт. Һәм син бу әйберләрнең
күпчелеге турында, мөгаен, китабыңда укый аласың.

28:31.930 --> 28:38.950
MH: Анда барысы да бар: барлык хокукый текстлар,
тарих; мин барысын да җентекләп, ныклап өйрәндем.

28:38.950 --> 28:45.070
Мин хатасыз түгел. Һәрвакыт кемдер
кайбер әйберләрне миннән күбрәк белә.

28:45.070 --> 28:48.910
Бик әйбәт, мин моңа бик шатмын.
Мин һәрвакыт яңа басмалар чыгарам.

28:48.910 --> 28:58.193
Бу икенче басма, анда мин бөтен эчтәлекне
өстәмә фикерләр белән киңәйттем һәм баеттым.

28:58.193 --> 29:01.376
Ләкин анда булган һәрнәрсә җентекләп өйрәнелгән.

29:01.376 --> 29:10.630
Kla.TV: Бик әйбәт. Доктор Хауг, безгә Германия рейхының серләренә
бераз күз салырга мөмкинлек биргәнегез өчен зур рәхмәт.

29:10.630 --> 29:16.440
Әлбәттә, без бары тик өслегенә генә
кагылдык, әмма моны ишетү кызык булды.

29:16.440 --> 29:24.766
Бу хәзер җаваплылык немецларның үз өстендә булуын аңлата.

29:24.766 --> 29:31.250
Һәм оккупацияләүче көчләр моны тыңларга һәм якларга әзер.

29:31.250 --> 29:33.430
MH: Һәрхәлдә. Бу минем тәҗрибәм.

29:33.430 --> 29:40.419
Югыйсә, мәсәлән, Трамп һәм Россия
вәкилләре белән җавап шундый тиз килмәс иде.

29:40.419 --> 29:45.950
Kla.TV: Бик әйбәт. MH: Зур рәхмәт. Kla.TV: Әйе, рәхим итегез.
MH: Мин хәзер шуны әйтергә телим: мин нәрсәдер җиткерә алдым.

29:45.950 --> 29:54.770
Һаман өслектә генә. Бәлки, соңрак өстәмә әңгәмәләр
үткәрелер, анда кайбер урыннарда бераз тирәнрәк керербез.

29:54.770 --> 29:58.048
Бу хәлгә бәйле. Бу файдалы булыр иде. Зур рәхмәт.

29:58.048 --> 30:00.070
Kla.TV: Бик әйбәт. Ярдәм итәргә
теләгегез өчен рәхмәт. MH: Рәхмәт.