Kla.TV: Doktor Haug, bugun biz bilan suhbatlashishga vaqt ajratganingiz uchun katta rahmat.
Siz Das Deutsche Reich 1871 bis heute (1871 yildan hozirgi kungacha Germaniya imperiyasi)
kitobining muallifi ekansiz. Hozirgi kungacha?
Dr Haug, Germaniya Federal Respublikasi davlat emas, u faqat Asosiy qonunga ega, konstitutsiyasiz, tinchlik
shartnomasiga ega emas, aniqlangan milliy chegaralari yo'q va suveren emas, degan da'voga oid jiddiy bahs-munozaralar mavjud.
Nemislar ham davlatsiz.
Hozirgi hukmron narrativaga qarshi fikr sifatida, tomoshabinlarga qisqa va ravshan tushuntirib bering: sizningcha, Germaniya Reyxi
davom etib kelishi nimani anglatadi va bu bahsli, ko'p muhokama qilinayotgan masalalar
Germaniya Reyxi davom etishi bilan qanday bog'liq?
Matthes Haug: Avvalo, taklif uchun katta rahmat, janob Matten.
Ha, men "1871 yildan hozirgacha" nomli kitobni yozdim, chunki Germaniya imperiyasi 1871 yilda Versalning Oynalar zalida
Bismark va imperator Vilgelm I nazorati ostida tashkil etilgan.
U akkreditatsiya qilingan edi, Germaniya imperiyasini 46 ta davlatning vakillari u yerga kelib tan olishdi.
Va bu Germaniya imperiyasi hech qachon tarqatilmagan.
Uni umuman tarqatib bo'lmas edi, chunki buning uchun 1871-yilgi konstitutsiyaga kiritilgan qonunlar, masalan, konstitutsiyani
qanday tarqatish bo'yicha qoidalar zarur bo'lardi.
Ushbu konstitutsiya hech qachon bekor qilinmagan.
Keyin Birinchi Jahon urushi bo'ldi, va undan keyin, aslida, faqat o't ochilmaslik holati edi.
Hech qachon haqiqiy tinchlik shartnomasi bo'lmagan. Versal shartnomasi tinchlik shartnomasi emas edi.
Shunday qilib, bu faqat sulh edi. Shuning uchun Germaniya imperiyasi bugungi kungacha mavjud bo'lib kelmoqda.
Uchinchi Reyx bilan adashtirmaslik kerak. Ko'pincha ularni adashtirishadi. Uchinchi Reyx va 1871-yilgi
Nemis imperiyasi bir-biri bilan hech qanday aloqasi yo'q.
Aksincha, bu bevosita shu imperiyaga borib taqaladi, u esa bugungi kungacha uyat bilmay davom etib kelmoqda.
Kla.TV: Sizningcha, Germaniya Reyxi bugungi kungacha mavjud bo'lib qolayotgani qanday imkoniyatlar va oqibatlarga olib keladi?
Fuqarolar uchun kelajakni shakllantirishda maxsus imkoniyatlar bormi?
MH: Juda yaxshi imkoniyatlar mavjud. Va faqat huquqiy nuqtai nazardan qaraganda, bu mening
fikrim emas, balki huquqiy fakt masalasidir.
Shunday qilib, faqat huquqiy nuqtai nazardan qaraganda, 1871-yilgi konstitutsiya ham amal qiladi.
Chunki bu Germaniya imperiyasi aslida bugungi kungacha urush holatida qolmoqda. Faqat qurollar to'xtatilgan holatda, ya'ni.
Va faqat shu Nemis imperiyasi yana tinchlik shartnomasini imzolashi mumkin.
O'sha paytda Federal Respublikaning o'zi ham mavjud emas edi.
Qat'iy aytganda, u faqat 1950-yil 3-yanvarda, britaniyaliklarga oxirgi tasdiq xati yuborilgach tashkil etilgan.
Demak, kimdir uning 1949 yilda tashkil etilgan deb o'ylashi mumkin.
Men bularning barchasini juda puxta o'rganib chiqdim va juda aniq taqdim etdim.
Men faqat faktlarga qiziqaman, boshqa hech narsaga emas. Bu borada men yetarlicha olimman.
Shunday qilib, Federal Respublikasi 1950-yil 3-yanvargacha tashkil etilmadi.
Shuning uchun tinchlik shartnomasini imzolash imkonsiz, chunki Germaniya Federativ
Respublikasi urushda hech qachon dushman bo'lmagan.
Va urushdan so'ng tinchlik shartnomasi albatta tuzilishi kerak.
Va bu nemis Reyxi qonuniy vakillarini talab qiladi.
Kla.TV: Va bu qonuniy vakillar bu tinchlik muzokaralarida hatto qatnashmagan ham.
2+4 shartnomasi degan narsa ham mavjud. Hammasi bekorga bo'ldimi, deyishadiku?
MH: Nemischa "Für den Katz" "mushuk uchun" degani emas.
Xo'p, bu alohida masala.
Tinchlik shartnomasi vakillari hech qachon hozir bo'lmagan.
Bu I yoki II-chi imperator Vilgelm bo'lardi.
Birinchidan keyin William II keldi.
Shunday qilib, bu haqiqiy vakil bo'lishi mumkin edi.
Biroq, u keyin surgunga chiqdi, shuning uchun u bu yerda bo'lmay qoldi va unga erishib bo'lmas edi.
Vaymar Respublikasi 1871-yilgi amaldagi konstitutsiyaga zid ravishda oddiygina e'lon qilindi. Bu xalqaro
huquq va konstitutsiyaviy huquqqa ko'ra mumkin emas.
Bu 1871-yilgi Germaniya imperiyasining qonuniy vakili bo'lmaganini anglatadi.
Bu 1871 yilda Germaniya imperiyasi uchun tinchlik shartnomasini imzolashga umuman vakolati
bo'lmagan tasodifiy siyosatchilar va odamlar edi.
Keyin ular Ikki Plus To'rt kelishuvini muhokama qilishdi, va hozir biz qisqa burilish qilamiz.
Qat'iy aytganda, uni "To'rt Plus Ikki" kelishuvi deb atashadi. Bu ittifoqchilarning atamasi.
Demak, to'rt ittifoqchi davlat – Sovet Ittifoqi, Angliya, Frantsiya va AQSh, shuningdek Germaniyaning Federal Respublikasi
(FRG) va Germaniyaning Demokratik Respublikasi (GDR).
Ushbu shartnoma asosida birlashgan Germaniyani barpo etish mo'ljallangan edi. Bu ratifikatsiya qilinishi mumkin bo'lardi.
Bu ma'noda birlashgan Germaniya hech qachon amalga oshmadi.
Birlashgan Germaniya degani 1871-yildagi butun Germaniyani anglatadi.
Bu to'liq birlikdir.
Ikkinchi jahon urushidan so'ng Germaniya uch qismga bo'lingan edi.
G'arbiy Germaniyaning Federal Respublikasi, keyin Germaniya Demokratik Respublikasi, aniqrog'i Markaziy
Germaniya. Shuningdek, Sharqiy Germaniya tomonidan Polsha orqali boshqarilgan hududlar.
Va bu borada bugungi kungacha hech narsa o'zgarmadi.
Shu sababli birlashtirilgan Germaniyani FRG faqat shu uch qismdan biri yoki hatto bir nechtasi orqali yaratolmagan.
Shuning uchun odamlar har doim aytadiki, bu To'rt Plus Ikki kelishuvi hamda Ikki Plus To'rt
kelishuvi yarim tinchlik shartnomasi bo'ladi.
Yarim tinchlik shartnomasi degan tushuncha yo'q. U aniq ravishda tinchlik shartnomasi deb ataladi.
Va oxir-oqibat, bu shartnoma barcha tomonlar tomonidan hech qachon ratifikatsiya qilinmadi.
Faqat Rossiya orqali. Bu juda qiziqarli.
Faqat Rossiya bu shartnomani ratifikatsiya qildi.
Va o'sha paytda Germaniya Federativ Respublikasi tashqi ishlar vaziri bo'lgan Genscher
uni qoidalarga muvofiq ratifikatsiya qilmadi.
Bu yerga to'liq imzo qo'yishingiz kerak, u ham asosiy shartnomada xuddi shunday qilgan.
Tasdiqlashga kelganda, u shunchaki imzo qo'ydi. Faqat imzo, boshqa hech narsa.
Va qat'iy aytganda, bu qoidalarga ziddir.
Shunday qilib, bu shartnoma hech qachon qonuniy ravishda ratifikatsiya qilinmagan. Muhimi shu.
Kla.TV: Dr Haug, agar men sizni to'g'ri tushungan bo'lsam, unda 1871-yilgi konstitutsiya hanuzgacha kuchda.
Lekin unda Asosiy qonun nima? Uning qanday ahamiyati bor?
MH: Asosiy qonun Gagya konventsiyasiga asoslangan. Bu xalqaro huquqdir. U urush holatini va
urushdan keyingi sharoitlarni tartibga soladi.
Kla.TV: HLKO nimani anglatadi? MH: Gagau konventsiyasi quruqlik urushi haqida.
Foydalanuvchi foydalanilayotganlarga konstitutsiya taqdim etishi shartmi?
Tartib, intizom va tinchlikni saqlash. Shunday ta'riflanadi.
Shuning uchun u Germaniya Federativ Respublikasining Asosiy Qonuni deb ataladi, Germaniya
Federativ Respublikasining Asosiy Qonuni emas.
Demak, bu ijarachining huquqi. Qisqa voqea.
Otam nemis konstitutsiyasining hammuallifi Karl Shmidtni bilardi.
U otamning birodarlik jamiyatidagi keksa janob edi.
Va bayramona kayfiyatdan hali ham biroz shodlanib, u ba'zi sirlarni oshkor qildi.
Va u dedi: "Bilasanmi, bizga nuqtalar va vergullarni qo'shishga ruxsat berilgan edi.
Qolganlari esa aslida oldindan belgilab qo'yilgan edi."
Ittifoqchilar tabiiyki, bu konstitutsiyani o'z manfaatlariga muvofiq shakllantirmoqchi. Bu kutilgan hol.
Demak, bu Carlo Schmidtning otamni guvoh sifatida to'g'ridan-to'g'ri bayonotidir.
Va bugungi kunda ham Asosiy qonunning 120-moddasida federal hukumat okkupatsiya xarajatlarini to'laydi, deb
ko'rsatilgan. Ya'ni, bu 2025-yilgi amaldagi versiyasida.
Bu shuni anglatadiki, agar kimdir egallash xarajatlarini to'lashi kerak bo'lsa, biz ham albatta band bo'lamiz.
Bizda konstitutsiya yo'q.
Chunki xalqaro huquq me'yorlariga ko'ra, to'liq davlatda aholi, davlat chegaralari, davlat organlari va konstitutsiya bo'ladi.
Qat'iy aytganda, Federal Respublikasi bu uchta unsurdan hech birini bajarmagan. U millat emas, chunki
uning barcha fuqarolari Germaniya Reyxi fuqarolaridir.
Buni o'zlarining ajdodlar nasl-nasabini isbotlash orqali tasdiqlay oladiganlar.
Shunday qilib, Federal Respublikaning o'zi haqiqiy fuqarolik qonuni yo'q.
Va milliy chegaralar ham mavjud emas. Chunki haqiqiy milliy chegaralar 1871 yilda
Nemis imperiyasi tomonidan shakllantirilgan.
Shunday qilib, Federal Respublikasi ma'muriy tuzilma, iqtisodiy hudud sifatida egallovchi kuch tomonidan tashkil etildi.
Va bosib oluvchi kuch unga yangi davlatni majburan joriy etish huquqiga ega emas.
Shunday qilib, xalqaro huquq nuqtai nazaridan 1871-yilgi Germaniya imperiyasi o'zgarmagan holda qoladi.
Kla.TV: Demak, agar men sizni to'g'ri tushungan bo'lsam, Germaniya Federal Respublikasi jamoat tartibini
saqlash maqsadida, aytaylik, g'alaba qozongan davlatlar tomonidan tuzilgan ma'muriy tuzilmadir.
Bu meni keyingi savolimga olib keladi.
Chunki shunday deb ataladigan fakt tekshiruvchilar ko'pincha davlat va uning hokimiyat organlari
kompaniyalar bo'lishi kerak, deb bahslashadilar.
Ko'pincha aytiladiki, Germaniya Federativ Respublikasi cheklangan jamiyat yoki shunga o'xshash
korporatsiya ekan. Harakat qilish imkoniga ega bo'lish uchun.
Shunda unga bog'liq ravishda erkinlik yoki davlat suvereniteti yo'qolishi bo'lmaydi. Shunda hech qanday yo'qotishlar bo'lmaydi.
Lekin siz bunga qanday qaraysiz? Bu hozir shundaymi: asosan biz, aytaylik, bir kompaniya bo'lib, shaxsiy
guvohnomamiz ham bor – bu ma'muriy tuzilmaning belgisi emasmi?
Va biz aslida haqiqiy davlat emasmiz, Germaniya Federativ Respublikasi umuman haqiqiy
davlat emas, balki faqat ma'muriy birlik?
Bu buning belgisi emasmi?
MH: Bu albatta shuning belgisi.
O'sha paytda, 1990 yilda, amalga oshmagan deb atalgan birlashuv davrida Amerika Qo'shma Shtatlari va Sovet Ittifoqi Tashqi ishlar
vazirlari ittifoqchilarning cheklov huquqini qo'llab, Asosiy qonunni almashtirmasdan bekor qilishdi va uni
qo'llash doirasini belgilovchi 23-moddani o'chirib tashlashdi.
Har bir qonunda qo'llanilish doirasi aniq belgilangan bo'lishi kerak.
GDRda konstitutsiya bor edi. Va u bir burchagidan kesib tashlangan edi, xuddi pasportni bekor qilgandek.
Bu shuni anglatadiki, ushbu voqea sodir bo'lgan 1990-yil 18-iyuldan, aniqrog'i 1990-yil 17-iyulda,
1990-yil 18-iyulga oid Germaniya Federativ Respublikasi va GDR haqiqiy emas deb e'lon qilindi.
Endi hech kimda hukmronlik vakolatlari qolmadi.
Har bir partiyaning xazina mudiridan boshlab hech kimda FRG yoki GDR nomidan gapirish huquqi yoki suveren vakolati bo'lmagan.
Va bu nemis aholisidan yashirildi.
Va shu bilan u asosan vakuumda edi.
G'arbiy Germaniya Federal Respublikasi kadrlar nuqtai nazaridan endi okkupatsiya ostida emas edi, chunki ittifoqchi kuchlar,
xususan, g'arbiy ittifoqchi kuchlar orasida asosiy g'olib bo'lgan Qo'shma Shtatlar uning suveren huquqlarini bekor qilgandi.
Shuning uchun u bu ma'noda okkupatsiya ostida emas edi.
Va Genscher hamda Kohl keyin Germaniyaning Federal Respublikasini Delaver shtatida kompaniya sifatida ro'yxatdan o'tkazdilar.
Va Genscher BMT Nizomidan BRDni o'chirib tashladi va Germaniyaga yozdi.
Shuningdek, kompaniya sifatida. Delaware shtatida kompaniya sifatida ro'yxatdan o'tgan.
Siz kompaniyalar uchun xalqaro fayl ma'lumotlari tizimida buni tekshirishingiz mumkin. Uni UPIC deb
atashadi. Shunday qilib, siz uni tekshirishingiz mumkin.
Va u yerda yozilgan: Federal Respublikaning Prezidenti Steinmeier, kompaniya raqami, kompaniya manzili; ya'ni ularning
barchasi turli sohalardagi kompaniyalar, chunki u Kohlni kompaniya sifatida ro'yxatdan o'tkazishi kerak edi,
chunki uning konstitutsiyaviy asosi bekor qilingan edi.
Kla.TV: Dr Haug, shu shaxsiy guvohnomaga qaytib kelayotganimizda.
Demak, agar bu identifikatsiya kartasi Germaniyadagi Germaniya Kompaniyasining korporativ
ID-kartasi kabi bo'lsa, buning sababi nima?
MH: Aslida biz qamoqdormiz, degan xalqaro qoidalar mavjud. Hozirgacha biz haqiqatan ham mahbus bo'lib kelganmiz,
ehtimol hozir qamoqdagi mahbuslarga qaraganda biroz ko'proq erkinlikka ega bo'lganmiz, lekin bizda shu maqom bor.
Va bu odamlarga sayohat hujjati taqdim etilishi shartligini belgilovchi qoidalar mavjud.
Shaxsni tasdiqlovchi guvohnoma yoki sayohat hujjati.
Shaxsiy guvohnoma biz xodimlar ekanligimizni anglatadi. Men bayram kunlarida har doim biror joyda, masalan, Daimler'da ishlardim.
Men bayram paytlarida har doim qayerda ishlardim, Daimlerda yoki boshqa joyda, va o'sha davr mobaynida ishga qabul qilinganingiz
uchun Daimler sizga identifikatsiya kartasini berardi.
Va bu BRD savdo kompaniyasi uchun ham aynan shunday bo'lib, u keyin odamlarga mos shaxsiy guvohnoma taqdim etadi.
Va bu aniq shuni anglatadiki, biz faqat xodimmiz.
Kla.TV: Shuning uchun ham davletsiz.
MH: Va fuqarossiz ham.
Kla.TV: Demak, agar hozirda Germaniya Federativ Respublikasida asosan faqat bitta kompaniya mavjud bo'lsa va haqiqiy
konstitutsiya yo'q, balki tinchlik va jamoat tartibini saqlash uchun ma'muriy buyruq bo'lsa, men buni shunday aytaman: haqiqiy
Germaniya Reyxi, hozirgacha amalda bo'lgan haqiqiy konstitutsiyaga murojaat qilish nemis xalqiga yoki nemis fuqarolariga
qanday imkoniyatlar beradi? Bu umuman ahamiyatga ega-mi?
Bu faqat eski, chang bosgan qog'ozmi, yoki bugun bizga aytadigan muhim narsasi bormi?
MH: Bu juda muhim.
Albatta, tinchlik shartnomasi orqali tinchlik holatini ham, urush holatini ham erishish juda muhim. Bu zarur shartdir.
Keyin, xalqaro huquq nuqtai nazaridan, biz yana davlat, tan olingan davlat bo'lamiz. Va biz yana davlat
huquqlariga ega bo'lamiz, bu huquqlarga hozirda Germaniya Federativ Respublikasi misolida ega emasmiz.
Biz aslida davlatsizmiz, barchamiz nemislarmiz.
Bu ishonib bo'lmasdek tuyulishi mumkin, lekin bu rost.
Keyin biz xalqaro huquq doirasida yana konstitutsiyaviy huquqlarimiz va suverenitetimizga ega bo'lamiz.
Va bu konstitutsiya 1871-yildan ekanligi bois eski va biroz eskirgan ko'rinishi mumkin, lekin u shunday emas.
Buyuk yutuqlar bo'ldi.
Va masalan, u yerda ular Germaniya imperiyasidagi soliq vaziyati qanday bo'lgani haqida ham gaplashishdi.
Faqat 4% savdo solig'i bor edi.
Umuman daromad solig'i bo'lmagan, faqat ma'lum bir chegaradan oshgan daromadga kichik stavkada daromad solig'i solingan.
Bu shuni anglatadiki, misol keltiraman: agar QQS atigi 4% bo'lsa, keling, yoqilg'i narxlarini olaylik.
Agar bugungi kunda gapiradigan bo'lsak, mening dizelim taxminan 1,70, keyin o'zingiz hisoblab ko'rishingiz mumkin: agar faqat 4%
QQS bo'lsa, yonilg'i narxlari albatta butunlay boshqacha bo'ladi.
Bugun yoqilg'iga taxminan 80 pens soliq bo'limi bor, va men besh baravar kamroq to'layman,
shuning uchun yoqilg'i narxi taxminan 70 pens atrofida.
Shunday qilib, menimcha, bu nemis aholisi uchun haqiqatan ham katta afzalliklar taqdim
etilishini ko'rsatadigan bitta misol, xolos.
Va albatta, bu moliyaviy jihatlar haqida ham, bu aniq.
Shunday qilib, o'sha paytda pensiyaçining oylik o'rtacha daromadi, masalan, yevroga konvertatsiya qilganda, 3 000 yevro edi.
Menimcha, o'rtacha nafaqaxo'r bunga qarshi emas; ba'zilari aslida ko'proq oladi, lekin ular istisno.
Agar bu yerda katta soliq to'lamasdan munosib pensiya olish imkoni bo'lsa, bu ham biz uchun katta muammo, shunchaki ko'plab
shisha yig'uvchilarni va hokazolarni ko'zdan kechirsa bo'ladi.
Shunday qilib, buning ko'plab afzalliklari bor.
Biz afzalliklar haqida yana yarim soat gaplashishimiz mumkin, lekin aslida faqat afzalliklar bor.
Ammo men shunchaki bu bitta muhim jihatni ta'kidlab o'tmoqchiman.
Kla.TV: Endi yana bir savol. Agar Germaniya Federal Respublikasi asosan oddiy kompaniya bo'lsa, u kompaniya sifatida, mas'uliyati
cheklangan jamiyat sifatida ro'yxatdan o'tkazilganmi yoki nima?
MH: U cheklangan mas'uliyatli jamiyat sifatida emas, balki oddiy kompaniya sifatida ro'yxatdan o'tkazilgan.
Kla.TV: U kompaniya sifatida ro'yxatdan o'tkazilgan.
Va bizda faqat uy qoidalari turidagi tuzilma bor, u shunchaki bizning birga
yashashimizni tartibga soladi, lekin konstitutsiya yo'q.
Demak, biz duch kelayotgan dahshatli milliy qarz haqida nima deyish mumkin?
Ular haqiqatan ham bizga tegishlimi?
Bu masala kompaniya uchun emasmi, Germaniyaning haqiqiy fuqarolari, ya'ni aholisi uchun emasmi?
Bu nima haqida? Buning bilan bog'liqmi?
MH: Bu juda yaxshi savol. Moliyaviy sektorgacha qaytamiz.
Milliy qarz yoki bu savdo kompaniyasining qarzlari Germaniya Imperiyasi uchun hech qanday aloqasi yo'q.
Ular shunchaki mavjud emas. Prinsip jihatdan, ular endi mavjud emas.
Nemis soliq to'lovchilari faqatgina ushbu dahshatli foiz stavkasi uchun yillik 10 000
dan 15 000 yevrogacha foiz to'lashga majbur.
Menimcha, bu har bir xonadon uchun juda foydali bo'ladi.
Va bu qarzlar, albatta, Germaniya Imperiyasi uchun hech qanday ahamiyatga ega emas, chunki Germaniya Imperiyasi boy edi va
agar ishlar to'g'ri tartibga solinsa, yana boy bo'lishi mumkin.
Kla.TV: Ajoyib. Endi shunday bo'ldi. AQSh Prezidenti Donald Tramp va uning ma'muriyati Yevropa fuqarolarining
erkinligi va o'z-o'zini belgilash huquqlariga juda hamdarddir.
Eng so'nggi marta Myunxen Xavfsizlik Konferensiyasida.
Vens ham ommaviy axborot vositalari erkinligi, demokratizatsiya va shunga o'xshash barcha
masalalarni qat'iy qo'llab-quvvatlagan edi.
Sizningcha, Germaniya va nemis xalqiga o'xshash tinchlik va tinchlik shartnomasiga erishish, o'z erkinligi va suverenitetini
qaytarib olish hamda yana davlatga aylanish imkonini berish uchun Tramp ma'muriyati qanday choralar ko'rishi kerak bo'lardi?
Demak, tarix davomida, aytganingizdek, siz aniq yo'qotgan barcha bu qadriyatlar.
Trampga nima qilish kerak bo'lardi?
MH: Demak, aniqrog'i, 1871-yilgi Germaniya Imperiyasi qonuniy vakillari, ular
demokratik saylovlarda xalq tomonidan belgilanadi.
Shaxsan men partiyani unchalik qo'llab-quvvatlamayman.
Shuningdek, shaxsiy saylovlar o'tkazishingiz mumkin, shunda istagan odamingizga ovoz bera olasiz.
Va, albatta, ittifoqchilar har holda muzokara stoliga o'tirishlari kerak.
Demak, to'rtta ittifoqchi hammasi. Fransiya muhim rol o'ynamaydi.
Rossiya va Amerika tabiiy ravishda eng muhim rolni o'ynaydi.
Va bu yerda, albatta, 1871-yildagi demokratik Germaniya imperiyasiga bosqichma-bosqich qaytish
bo'yicha aniq muzokaralar ham o'tkazilishi kerak.
1871-yilgi ushbu konstitutsiya, 1871-yil aprelida e'lon qilingan bo'lib, turli partiyalar orasida demokratik
ravishda qabul qilingan edi: Markaziy partiya, CDUning avvalgi partiyasi, va SPD allaqachon mavjud edi.
Keyin ularga sharqiy Germaniyada ham ovoz berishga ruxsat berildi.
Va bu konstitutsiya ulkan ko'pchilik bilan qabul qilindi.
Imperator aslida faqat tashqi dunyo oldidagi vakil edi. Xuddi tashqi ishlar kotibi kabi.
Uning hech qanday katta huquqlari yoki shunga o'xshash narsalari yo'q edi.
Kimdir o'ylaydi, monarxiya keladi va keyin u imperatordan ajratiladi.
Bu konstitutsiyaviy monarxiya.
Ammo imperator, aytganimdek, tashqi dunyoga og'iz bo'lib xizmat qiladi.
Va qolganlari ham xuddi shunday demokratik tarzda aniqlanadi.
Reichstagda, aytgancha, bizda u hanuzgacha saqlanib qolgan.
Reichstag, Berlin shahrida uni bejizga Reichstag deb atashmaydi.
Reichstagning qonuniy vakillari keyin yana bir bor qonun loyihalarini ishlab chiqadilar, yo'l-yo'riqnomalarni
belgilaydilar va hokazo demokratik jarayonlarda.
Shuning uchun sizni qorong'u asrlarga qaytarib yuborishadi yoki shunga o'xshash narsalardan xavotirlanishingiz shart emas.
Hatto o'sha paytda ham u juda demokratik tarzda tartibga solingan edi.
Kla.TV: Ha, va shunday qilib, agar men to'g'ri tushungan bo'lsam, prezident Donald Tramp, agar u yevropaliklarning erkinligidan
xavotirlansa, masalan, Germaniya Reyxi vakillari muzokara stoliga kelib, tinchlik
shartnomasi tuzilishini ta'minlashi kerak bo'ladi.
Va u yana nima qilishi kerak bo'lardi?
MH: Ha, albatta, Germaniyada muhim vaziyat shundaki, biz asosan AQSh tomonidan bosib olinganmiz.
Bu yerda 30 dan ortiq yirik harbiy bazalar mavjud.
Askarlar soni tez orada Britaniya armiyasining sonidan oshib ketadi.
Shunday qilib, biz band emasmiz, deb ayta olmaysiz.
Biz amalda bosib olinganmiz. Buni ko'plab harbiy bazalardan ko'rishingiz mumkin. Hech narsa o'zgarmadi.
Bu Harbiy akt deb ataladi va u bugungi kungacha kuchda qolmoqda. Shuningdek, u Federal huquq gazetasiga kiritilgan.
Men bularning barchasini puxta o'rganib chiqdim. Shuning uchun men sichqoncha kabi bo'lib qoldim.
Men huquq kutubxonalarida kunlar davomida qidirib, ushbu manbalarni topdim.
1994-yilgi Federal Qonun Gazetasida ham hammasi o'zgarmasligi qayd etilgan. Biz bosib olingan holda qolamiz.
Shunday qilib, biz de-fakto hamda qonuniy ravishda bosib olinganmiz.
Va Tramp bizda tinchlik shartnomasi bo'lmaguncha bu yerdan o'z qo'shinlarini olib ketmaydi.
Bu hal qilinishi kerak. Shunga qadar hech narsa bo'lmaydi.
Ko'plab ovozlar shunday deyaapti: ha, amerikaliklar, uyga qaytish vaqti keldi.
Bu ishlamaydi, chunki biz harbiy bosib olingan hududdamiz.
Va biz buni tinchlik shartnomasida kelishib olmagunimizcha hech narsa bo'lmaydi.
Va keyin biz de-fakto suverenitetimizni qayta tiklashimiz mumkin.
Kla.TV: Demak, agar men to'g'ri tushungan bo'lsam, Donald Tramp va uning ma'muriyati avvalo huquqiy vakillar tinchlik
shartnomasini muzokara qilishlarini ta'minlashi kerak bo'ladi.
Keyin u qandaydir qilib bosqin holatini bekor qilishi kerak bo'lardi. MH: Uni tugat. Kla.TV: Uni tugat.
Va shunchaki to'xtab, amalda Germaniyaga 1871-yildagi konstitutsiyasi va o'sha paytda tashkil etilgan davlat
muassasalari asosida yana faoliyat yuritish imkonini bering.
Men to'g'ri tushundimmi? MH: Ha, to'g'ri tushundingiz.
Trampning asosiy munosabati. Men allaqachon bir marta unga murojaat qilganman.
U menga darhol javob berdi. Men hayratlandim.
Bir necha kundan so'ng u menga javob berdi. Bu elektron pochta orqali bo'ldi.
O'qlar orasidan aniq ediki, u shunchaki shunday deyayotgan edi: "Xo'p, nemislar, bu ham sizning ishingiz."
Men ortiqcha aralashishni yoki buyurishni xohlamayman.
Uning Amerikada, Qo'shma Shtatlarda qilishi kerak bo'lgan ishlari yetarli.
Shunday qilib, asosan nemislarning o'sha joyga qaytib borib, suverenitetlarini qaytarib olishlari kerakligi anglatildi.
Ammo albatta, hozircha bu faqat Putin bilan muzokaralarda mumkin. Va Tramp bilan ham. Chunki
ular hanuzgacha qonuniy qonunlar hisoblanadi.
Kla.TV: Xo'p. Demak, Tramp Germaniya masalasida ham Putin bilan rozilik bildirishi kerak bo'ladi.
Shuningdek, muhokama bo'lishi kerak. Bu suhbat mavzusi bo'lishi kerak.
Va ular ikkovlari, ehtimol Buyuk Britaniya va Fransiya bilan birga, keyin birgalikda qaror qilishlari kerak bo'lardi: "Xo'p,
siz eski, hanuz amalda bo'lgan konstitutsiyaga muvofiq avvalgi holatingizga qaytib, yana faoliyat yuritishingiz mumkin."
Agar men to'g'ri tushungan bo'lsam, tashabbus bosib oluvchi kuchdan kelishi kerak bo'ladi, shunda bu imkoniyat paydo bo'ladi.
MH: Ikkalasi ham. Bu fikrlar uchrashuvi.
Va, albatta, kimdir birinchi qadamni tashlashi kerak.
Men uchun unga umuman murojaat qilganim shunchalik kichik, mayda qadam edi.
Va u nima bo'layotganini aniq biladi.
Chunki oxirgi qonunchilik davrida u aslida Germaniyaga tinchlik shartnomasini bermoqchi ekanini aytgan edi.
Endi bu uning zimmasida ekanligi — bu uzoq vaqt oldin ham amalga oshirilishi mumkin bo'lgan narsa.
Ammo u buni so'z bilan ifoda etdi, va men ishonamanki, ko'pchilik ham buning bilan tanish.
Va ko'pchilik ehtimol hech narsa qilmagan, chunki ular bizda tinchlik shartnomasi kabi narsa bor deb o'ylashgan.
U buni bejizga aytmayapti. Ular Germaniyada nima bo'layotganini aniq bilishadi.
Va Putin bu kontekstda Germaniya bilan ham tinchlik shartnomasini tuzishni xohlashini aytgan.
U shunchaki kim bilan imzolashni bilmayapti. O'sha paytda navbat Merkelga kelgandi.
Va u Germaniya imperiyasining qonuniy vakili emas.
Shuning uchun u buni aylanib o'tib, juda aniq ifodaladi. Bunga e'tibor berishingiz kerak.
Kla.TV: Ammo AQSh ma'muriyati va Rossiya Federatsiyasi faqat mening manfaatim uchun qanday qilib to'g'ri vakillar
ham muzokara stoliga kelishini qo'llab-quvvatlashi mumkin?
MH: Aytganimdek, bu, albatta, nemis xalqi uchun ham masala.
U yerda mening do'stlarim bor, ularning Rossiyadagi elchixonada yaxshi aloqalari bor.
Va ular aytishdiki, biz Putin bilan teng maqomda gaplashishimiz mumkin. U ochiq.
Agar biz vakillarni yuborsak, hatto vaqtincha bo'lsa ham, u eshikni yopmaydi.
Biz buni, deyish mumkinki, elchixonadagi odamlarga ham, o'zimizga ham aniq qilib bildirdik. Eshiklar ochiq.
Biz teng sifatida qabul qilinishimizni, bu qadamlarni ham tashlashimizni va bir-birimizga murojaat
qilishimizni ta'minlash mas'uliyati bizning bo'ynimizda.
Bu Germaniya uchun asta-sekin yuzaga kelmoqda.
Kla.TV: Qiziqarli nuqta, doktor Haug.
Zo'r. Va siz bu narsalarning ko'pchiligi haqida, ehtimol, kitobingizda o'qishingiz mumkin.
MH: Hammasi o'sha yerda: barcha huquqiy matnlar, tarix; men hammasini sinchkovlik bilan puxta o'rganib chiqdim.
Men xatolar qilmaydigan emasman. Har doim kimdir boshqasidan ko'proq biladigan narsalar bo'ladi.
Zo'r, buni eshitib xursandman. Men doimo yangi nashrlar yarataman.
Bu ikkinchi nashr bo'lib, unda men butun asarni qo'shimcha tushuncha va mulohazalar bilan kengaytirib, boyitdim.
Ammo undagi hamma narsa puxta o'rganilgan.
Kla.TV: Ajoyib. Dr Haug, bizga Germaniya Reyxi sirlariga ozgina nazar tashlash imkonini berganingiz uchun katta rahmat.
Albatta, biz faqat sirtini qirib chiqdik, lekin bu haqda eshitish qiziqarli bo'ldi.
Bu shuni anglatadiki, endi mas'uliyat nemislarning o'z zimmasida.
Va bosib oluvchi kuchlar bu narsalarni tinglashga va qo'llab-quvvatlashga tayyor.
MH: Har holda. Mening tajribamga ko'ra, baribir.
Aks holda, masalan, Tramp va Rossiya vakillari bilan javob shunchalik tez kelmas edi.
Kla.TV: Zo'r. MH: Juda katta rahmat. Kla.TV: Ha, marhamat. MH: Hozirgi paytda men nimadir
yetkazishga muvaffaq bo'lganimni aytmoqchiman.
Hali ham yuzaki darajada. Ehtimol, keyingi intervyular bo'ladi, unda biz ba'zi joylarda biroz chuqurroq tahlil qilamiz.
Bu holatga bog'liq. Bu foydali bo'lardi. Juda katta rahmat.
Kla.TV: Ajoyib. Yordam berishga tayyorligingiz uchun rahmat. MH: Rahmat.