WEBVTT

00:00.000 --> 00:06.480
Kla.TV: Gqirha Haug, enkosi kakhulu
ngokuthatha ixesha lokuthetha nathi namhlanje.

00:06.480 --> 00:11.479
Ungumbhali wencwadi ethi Das Deutsche Reich
1871 bis heute (Ubukhosi baseJamani ukusukela

00:11.479 --> 00:15.673
ngo-1871 kude kube namhlanje). Kude kube namhlanje?

00:15.673 --> 00:25.159
Gqirha Haug, kukho impikiswano enkulu ejikeleze ibango lokuba
iRiphabliki yeManyano yaseJamani ayililo ilizwe, ukuba inayo

00:25.159 --> 00:32.857
kuphela iMthetho oSisiseko kodwa ayinayo
imithetho-siseko, ukuba ayinaso isivumelwano sexolo, ukuba

00:32.857 --> 00:38.406
ayinazo imida yesizwe ecacisiweyo kwaye ayizimele.

00:38.406 --> 00:42.720
NamaJamani nabo abangenabuzwe.

00:42.720 --> 00:51.896
Njengelizwi eliphikisayo kwibali elixhaphakileyo, nceda ucacisele
ababukeli ngokufutshane nangokucacileyo uluvo lwakho malunga

00:51.896 --> 00:59.760
nokuba ukubakho okuqhubekayo kweGerman Reich kuthetha ntoni kuwe,
nokuba le micimbi iphikisanayo necatshulwa

00:59.760 --> 01:07.936
kakhulu inento yokwenza ntoni nokubakho
okuqhubekayo kweGerman Reich, ngokokuqonda kwakho.

01:07.936 --> 01:10.800
Matthes Haug: Okokuqala, enkosi kakhulu ngomemo, Mnu. Matten.

01:10.800 --> 01:20.638
Ewe, ndibhale incwadi ethi Ukususela ngo-1871 ukuza Kuthi
Ga, kuba iMbuso yamaJamani yasekwa ngo-1871 kwiHolo yeeZibuko

01:20.638 --> 01:25.540
eVersailles phantsi koBismarck noMlawuli-mbuso uWilhelm I.

01:25.540 --> 01:33.833
Yayivunyiwe, yamkelwa ngamazwe angama-46 abameli
bawo babekhona apho yaye bayamkela, iMbuso yaseJamani.

01:33.833 --> 01:39.273
Kwaye le Mbuso yaseJamani ayizange iyekiswe.

01:39.273 --> 01:50.372
Ayinakuncitshiswa kwaphela, kuba oku kungafuna imithetho
ekwabhalwe kumgaqo-siseko ka-1871, imigaqo-nkqubo

01:50.372 --> 01:56.993
malunga nokuba, umzekelo, umgaqo-siseko unokuncitshiswa njani.

01:56.993 --> 02:00.340
Lo mgaqo-siseko awuzange uchithwe.

02:00.340 --> 02:07.500
Kwaza kwalandela iMfazwe yokuQala yeHlabathi,
yaye emva kwayo, eneneni, kwaba sisiphumo nje somlo.

02:07.500 --> 02:13.186
Akuzange kubekho isivumelwano sokwenene soxolo.
Isivumelwano saseVersailles sasingesiso isivumelwano soxolo.

02:13.186 --> 02:19.891
Ngoko yayisisiphumo nje sokuphelisa umlilo. Kwaye
ke, iMbuso yaseJamani isaqhubeka ikho nanamhlanje.

02:19.891 --> 02:29.685
Maganekwa ukudideka neThird Reich. Ezi zimbini zihlala zidideka.
IThird Reich noBukhosi baseJamani buka-1871 azinanto yakwenza.

02:29.685 --> 02:40.959
Endaweni yoko, imvelaphi yayo ibalekela kulo mbuso kuphela,
oqhubekileyo ukubakho ngaphandle kwenkohliso kude kube namhlanje.

02:40.959 --> 02:45.719
Kla.TV: Ngokoluvo lwakho, zeziphi iindlela
ezinokwenzeka neziphumo ezivela kwinto yokuba

02:45.719 --> 02:48.480
uBukhosi baseJamani buqhubeka bukho nanamhlanje?

02:48.480 --> 02:53.740
Ngaba zikhona na amathuba akhethekileyo abemi okubumba ikamva?

02:53.740 --> 02:58.921
MH: Kukho amathuba amakhulu kakhulu. Kwaye
xa sijonga ngokobumthetho kuphela, eli

02:58.921 --> 03:01.952
asilolizwi lam, kodwa yinyaniso esemthethweni.

03:01.952 --> 03:08.799
Ngoko ke, xa sijonga ngokomthetho
kuphela, umgaqo-siseko ka-1871 nawo uyasebenza.

03:08.799 --> 03:18.906
Kuba eli Bhotwe laseJamani lisemfazweni, ngokomgaqo, nanamhlanje.
Likhona nje kwimeko yokunqumama kwemfazwe, oko kukuthi.

03:18.906 --> 03:22.940
Kwaye kuphela lo Mbuso waseJamani
onokuphinda usayine isivumelwano soyolo.

03:22.940 --> 03:25.833
IRiphabliki yeManyano yayingekabikho ngelo xesha.

03:25.833 --> 03:31.571
Ngokungqongqo, yasekwa kuphela ngomhla wesi-3
kuJanuwari 1950, emva kokuba konyulwe incwadi

03:31.571 --> 03:34.680
yokugqibela yokuvunywa eyayisenzelwe amaBritane.

03:34.680 --> 03:36.820
Ngoko ke umntu ucinga ukuba yasekwa ngo-1949.

03:36.820 --> 03:41.373
Ndiwuphande ngokucokisekileyo konke
oku, ndaza ndakubeka ngokuchaneke kakhulu.

03:41.373 --> 03:46.880
Ndinomdla kuphela kwiinyaniso, akukho nto
yimbi. Ndingusosayensi ngokwaneleyo ngaloo ndlela.

03:46.880 --> 03:53.539
Yiyo loo nto iRiphabliki yeFederali ingazange
isekwe de kwaba ngomhla wesi-3 kuJanuwari 1950.

03:53.539 --> 03:57.931
Kungoko ke akunakwenzeka ukutyikitya
isivumelwano soxolo, njengoko iRiphabliki yeFederali

03:57.931 --> 04:00.226
yaseJamani ingazange ibe ngutshaba emfazweni.

04:00.226 --> 04:06.060
Kwaye isivumelwano sexolo kumele silandele emva kwemfazwe.

04:06.060 --> 04:12.273
Kwaye oku kufuna abameli abasemthethweni beReich yaseJamani.

04:12.273 --> 04:20.626
Kla.TV: Kwaye aba bameli basemthethweni
babengekho nokubakho kwezi ngxoxo zoxolo.

04:20.626 --> 04:27.080
Kukho into ebizwa ngokuba sisivumelwano se-2 plus
4. Ingaba konke bekusizicelo, njengoko besithi?

04:27.080 --> 04:31.060
MH: NgesiJamani, "Für den Katz" ayithethi "yekatse".

04:31.060 --> 04:34.306
Ewe, lo ngumba owahlukileyo.

04:34.306 --> 04:39.486
Abameli besivumelwano soxolo babengaze babe khona.

04:39.486 --> 04:43.473
Loo nto ibiya kuba nguMlawuli uWilliam
Wokuqala okanye uMlawuli uWilliam Wesibini.

04:43.473 --> 04:48.100
Owokuqala walandelwa nguWilliam II.

04:48.100 --> 04:51.980
Ngoko ke, loo nto ibinokuba
ngummi omele abanye ngokusemthethweni.

04:51.980 --> 04:56.766
Noko ke, waya emvunulweni, ngoko ke
wayengasekho apha kwaye engasafikeleleki.

04:56.766 --> 05:04.678
Yaye iRiphabliki yaseWeimar yachazwa nje ngokuchasene
nomgaqo-siseko osemthethweni ka-1871. Oku akunakwenzeka phantsi

05:04.678 --> 05:08.693
komthetho wamazwe ngamazwe kunye nomthetho womgaqo-siseko.

05:08.693 --> 05:14.980
Oku kuthetha ukuba kwakungekho mmeli
usemthethweni woBukhosi baseJamani bango-1871.

05:14.980 --> 05:22.214
Aba babengamagosa ezopolitiko abangamakhwapha
nabantu ababengenalo naliphi na igunya lokutyikitya

05:22.214 --> 05:25.893
isivumelwano sexolo seMbuso yaseJamani ngo-1871.

05:25.893 --> 05:32.053
Emva koko baxoxa, kwaye ngoku siza kwenza
isitsiba esifutshane, iSivumelwano seMibini Plus Mne.

05:32.053 --> 05:35.480
Ngokungqongqo, ibizwa ngokuba yiSivumelwano seMine
kunye neMibini. Yiloo nto abayibiza ngayo amaLungu.

05:35.480 --> 05:40.819
Ngoko ke, amaNzala amane, iSoviet Union,
iNgilani, iFransi kunye ne-USA, kunye ne-FRG,

05:40.819 --> 05:44.919
iRiphabliki yeFederali yaseJamani kunye ne-GDR.

05:44.919 --> 05:52.012
Ezi zinto bezijolise ekusekeni iJamani emanyeneyo ngokungqinelana
nesi sivumelwano. Loo nto ibiya kuba yinto enokuvunywa.

05:52.012 --> 05:55.239
Ngale ndlela, iJamani emanyeneyo ayizange ifezekiswe.

05:55.239 --> 06:00.340
Kuba iJamani emanyeneyo ithetha
iJamani iphela njengoko yayinjalo ngo-1871.

06:00.340 --> 06:02.100
Oko kukunye ngokupheleleyo.

06:02.100 --> 06:06.900
IGermany yahlulwa yaba ngamacandelo
amathathu emva kweMfazwe yesibini yeHlabathi.

06:06.900 --> 06:12.361
IRiphabliki yeFederal yaseJamani, eyayifudula iyiRiphabliki
yeDemokhrasi yaseJamani, okanye iJamani ePhakathi ukuthetha ngqo.

06:12.361 --> 06:15.040
Kwaye imimandla eyayilawulwa yiJamani eMpuma ngaphaya kwePoland.

06:15.040 --> 06:17.900
Kwaye akukho nto itshintshileyo ngaloo mba kude kube namhlanje.

06:17.900 --> 06:28.846
Ngoko ke, iJamani emanyeneyo yayingenakudaliswa yiFRG ngesinye
nje salezi zicanda zithathu, okanye kwanangezininzi zazo.

06:28.846 --> 06:32.615
Kwaye ke bahlala besithi esi Sivumelwano
seMine Plus Mbini, neMbini Plus Mine, siza kuba

06:32.615 --> 06:34.853
sisivumelwano soxolo esifana nesivumelwano.

06:34.853 --> 06:40.416
Akukho nto injengisivumelwano soxolo esingaphelelanga.
Sibizwa ngokucacileyo njengesivumelwano soxolo.

06:40.416 --> 06:46.380
Kwaye ekugqibeleni, esi sivumelwano
asizange sivunywe ngabo bonke abathathi-nxaxheba.

06:46.380 --> 06:49.620
Kuphela ngeRashiya. Okunika umdla kakhulu.

06:49.620 --> 06:52.893
YiRashiya yodwa eyamkela esi sivumelwano.

06:52.893 --> 06:57.845
Kwaye uGenscher, owayenguNobhala
Wezangaphandle weRiphabliki yeFederal yaseJamani ngelo

06:57.845 --> 07:00.773
xesha, akazange ayiqinisekise ngokwemigaqo-nkqubo.

07:00.773 --> 07:06.313
Kufuneka usayine apha ngokupheleleyo, nto
leyo awenzileyo kwisivumelwano esiphambili.

07:06.313 --> 07:11.873
Xa kufikwa ekuqinisekiseni, wafaka iinitshisi zakhe
kuphela. Akukho gama lakhe lokuqala, akukho nto yimbi.

07:11.873 --> 07:15.680
Kwaye xa sithetha ngqo, oko kungaphikisana nemimiselo.

07:15.680 --> 07:23.200
Kwaye ke esi sivumelwano asizange sisungulwe
ngokusemthethweni. Yiloo nto ebalulekileyo.

07:23.200 --> 07:33.460
Kla.TV: Gqirha Haug, ukuba ndikuqondile
kakuhle, umgaqo-siseko ka-1871 usasebenza nanamhlanje.

07:33.460 --> 07:37.632
Kodwa ke, yintoni iMthetho oSisiseko? Inentsingiselo enjani?

07:37.632 --> 07:44.117
MH: UMthetho Osisiseko usekelwe kwiSivumelwano
saseHague. Oko ngumthetho wamazwe ngamazwe.

07:44.117 --> 07:47.880
Ulawula imeko yemfazwe neemeko zasemva kwemfazwe.

07:47.880 --> 07:53.353
Kla.TV: I-HLKO ithetha ntoni? MH:
ISivumelwano saseHague soMlo waseMhlabeni.

07:53.353 --> 07:59.786
Ingaba umhlali kufuneka anike abahlali umgaqo-siseko?

07:59.786 --> 08:05.420
Ukugcina ucwangco, ingqeqesho noxolo. Yindlela ekuchazwa ngayo.

08:05.420 --> 08:12.793
Yiyo loo nto ibizwa ngokuba yiBasic Law yeFederal Republic
yaseJamani, hayi iBasic Law yeFederal Republic yaseJamani.

08:12.793 --> 08:17.966
Ngoko ke, lilungelo lomhlali elo. Mbalelwano emfutshane.

08:17.966 --> 08:23.820
Utata wam wayemazi uCarlo Schmidt,
ekuthiwa ngomnye wabasunguli boMthetho oSiseko.

08:23.820 --> 08:27.813
Wayelilungu eliphezulu lombutho
wobudlelwane wobuzalwana bakayise.

08:27.813 --> 08:31.579
Kwaye, esenomdla kancinci ngenxa
yemibhiyozo, watyhila iimfihlo ezithile.

08:31.579 --> 08:38.020
Wathi ke, uyazi, sasivunyelwe ukongeza iimpawu zokuphela kwamazwi
neekhoma. Konke okunye kwakusele kugqitywe kwangaphambili.

08:38.020 --> 08:44.400
Abalingane ngokwendalo bafuna ukubumba lo
mgaqo-siseko ngokwezinto ezibaxhasayo. Oko kucacile, ewe.

08:44.400 --> 08:51.320
Ngoko ke, le yintetho ethe ngqo kaCarlo
Schmidt malunga notata wam njengomngqina.

08:51.320 --> 09:00.393
Kwaye kusatsho kwisiCandelo 120 soMthetho oSiseko
namhlanje ukuba urhulumente womanyano uhlawula iindleko

09:00.393 --> 09:05.273
zokuhlala. Oko kukuthi, kuhlelo lwangoku luka-2025.

09:05.273 --> 09:11.420
Oku kuthetha ukuba ukuba kufuneka uhlawule
iindleko zokuhlala, nathi ke siye sibe nomsebenzi.

09:11.420 --> 09:13.984
Asinayo imithetho-siseko.

09:13.984 --> 09:22.101
Kuba, ngokwemigqaliselo yomthetho wamazwe
ngamazwe, urhulumente ofanelekileyo unabemi,

09:22.101 --> 09:27.136
imida, amaziko karhulumente kunye nomgaqo-siseko.

09:27.136 --> 09:33.065
Ngokungqongqo, iRiphabliki yeFederali
ayikazalisekisi nanye kwezi zinto zintathu. Asisosizwe,

09:33.065 --> 09:36.520
kuba bonke abemi bayo bangabemi beReich yaseJamani.

09:36.520 --> 09:39.780
Abo banokungqina oku ngolwalathiso lwabo lwezizukulwana.

09:39.780 --> 09:45.977
Ngoko ke iRiphabliki yeFederal ngokwayo
ayinalo umthetho wobuzwe osemthethweni.

09:45.977 --> 09:55.813
Kwaye nemida yesizwe ayikho. Kuba imida yesizwe, imida
yesizwe yokwenene, yadalwa liBhotwe laseJamani ngo-1871.

09:55.813 --> 10:04.240
Kwaye ke iRiphabliki yeFederali yasekwa njengomqulu
wolawulo, njengommandla wezoqoqosho. Ngamandla abathimba ilizwe.

10:04.240 --> 10:09.540
Kwaye amandla anqunyulayo akanalo
ilungelo lokunyanzelisa ilizwe elitsha kulo.

10:09.540 --> 10:15.328
Ngoko ke, ngokwembono yomthetho wamazwe
ngamazwe, iMbuso yaseJamani ka-1871 ayitshintshanga.

10:15.328 --> 10:23.796
Kla.TV: Ngoko ke, ukuba ndikuqonda kakuhle, iRiphabliki
yeFederali yaseJamani yinto nje eyasekwa ngokwolawulo,

10:23.796 --> 10:29.260
masithi, ngamandla aphumeleleyo ukuze kugcinwe ucwangco loluntu.

10:29.260 --> 10:31.499
Oko kundisa kumbuzo wam olandelayo.

10:31.499 --> 10:39.080
Kuba abaqinisekisi beenyani abathi ngokwabo bahlala bexoxa
ngelithi urhulumente namagunya akhe kufuneka babe ziinkampani.

10:39.080 --> 10:43.625
Kusoloko kuthiwa iRiphabliki yeFederal
yaseJamani yinkampani enomda okanye into efana

10:43.625 --> 10:46.048
naleyo, ikorporasiyo. Ukuze ikwazi ukwenza izinto.

10:46.048 --> 10:55.270
Ukuze kungabikho kulahleka kwenkululeko okanye
ubuzwe-mbuso okunxulumene nayo. Ukuze kungabikho kulahleka.

10:55.270 --> 11:06.419
Kodwa wena uyibona njani? Ingaba oku ngoku, le nto
thina, masithi, siyinkampani nje kwaye sinayo nekhadi

11:06.419 --> 11:12.125
lokuzazisa, ingaba oko luphawu lwalo mqulu wolawulo?

11:12.125 --> 11:17.329
Kwaye ukuba thina asilulo ilizwe lokwenene,
nokuba iRiphabliki yeManyano yaseJamani ayililo

11:17.329 --> 11:20.100
ilizwe kwaphela, kodwa iyunithi nje yolawulo?

11:20.100 --> 11:21.920
Ingaba oko luphawu lwale nto?

11:21.920 --> 11:26.000
MH: Ngokuqinisekileyo oko luphawu lwaloo nto.

11:26.000 --> 11:32.751
Ngelo xesha, ngo-1990, ngexesha loku kuthiwa ngumanyano,
olungazange lwenzeke, uMphathiswa Wezangaphandle waseMelika kunye

11:32.751 --> 11:39.391
noMphathiswa Wezangaphandle waseJamani, oko kukuthi weSoviet
Union, basebenzisa ilungelo labo lokuba ngamaLungu oManyano

11:39.391 --> 11:44.703
lokubeka umqathango baza basusa uMthetho oSiseko
bengawufakanga omnye endaweni yawo, besusa umda

11:44.703 --> 11:48.460
wokusetyenziswa kwawo, iSigaba 23, apho kwakuchazwe khona oku.

11:48.460 --> 11:52.620
Umthetho ngamnye ufuna umda wokusetyenziswa ocacisiweyo.

11:52.620 --> 11:59.400
I-GDR yayinomgaqo-siseko. Kwaye lo yayisikwe
kwelinye iceba, ngokungathi kukhutshelwa isiphasiphothi.

11:59.400 --> 12:06.539
Oku kuthetha ukuba ukusukela ngalo mzuzu, ngomhla we-18 kaJulayi
1990, xa kwenzeka oku, okanye ngokuchanekileyo ngomhla we-17

12:06.539 --> 12:11.450
kaJulayi 1990, ezinzulwini zobusuku zomhla we-18
kaJulayi 1990, iRiphabliki yeFederali

12:11.450 --> 12:15.080
yaseJamani kunye ne-GDR zabhengezwa njengezingasebenziyo.

12:15.080 --> 12:17.606
Akukho mntu wayeseneegunya ezipheleleyo.

12:17.606 --> 12:24.363
Ukususela koMgcini-mali weqela ngalinye ukuqhubela
phambili, akukho mntu wayenagunya, naliphi na igunya

12:24.363 --> 12:27.800
eliphezulu lokuthetha egameni le-FRG okanye le-GDR.

12:27.800 --> 12:33.700
Kwaye oku kwafihlwa kubantu baseJamani.

12:33.700 --> 12:38.113
Kwaye ngaloo nto, kwakungathi kwenzeke kungekho mntu.

12:38.113 --> 12:44.616
IRiphabliki yeFederali yaseJamani yayingasaphantsi kolawulo
ngokwabasebenzi, kuba amandla amaLungu, ngokwendalo i-United

12:44.616 --> 12:49.656
States, elona mandla liphambili eloyisileyo
laseNtshona, ayesirhoxisile amagunya ayo olawulo.

12:49.656 --> 12:52.600
Ngoko ke yayingasaphantsi kolawulo ngaloo ndlela.

12:52.600 --> 12:59.652
Kwaye uGenscher noKohl baza kubhalisa
iRiphabliki yeFederal yaseJamani njengekhephu eDelaware.

12:59.652 --> 13:06.612
Kwaye uGenscher wasusa i-BRD
kwiSivumelwano se-UN waza wabhala iJamani.

13:06.612 --> 13:11.980
Kananjalo njengenkampani. Babhaliswe njengenkampani eDelaware.

13:11.980 --> 13:19.453
Ungakhangela kwi-UPIC, inkqubo yolwazi
lwamafayile amazwe ngamazwe eenkampani.

13:19.453 --> 13:27.590
Kwaye kuthiwa apho, uMongameli Steinmeier weRiphabliki yeManyano,
inombolo yenkampani, idilesi yenkampani, ngoko ke zonke

13:27.590 --> 13:35.840
ziinkampani kuyo yonke indawo, kuba kwafuneka abhalise uKohl
njengenkampani, kuba isiseko somgaqo-siseko sasirhoxisiwe.

13:35.840 --> 13:41.713
Kla.TV: Gqirha Haug, sibuyela kweli khadi lasemthethweni.

13:41.713 --> 13:51.853
Ngoko ke, ukuba le khadi lasemthethweni liye
lafana nelikhadi le-ID lenkampani yaseJamani,

13:51.853 --> 13:57.952
iNkampani yaseJamani, yintoni isizathu saloo nto?

13:57.952 --> 14:06.491
MH: Kukho imithetho yamazwe ngamazwe ethi kwimeko yokuba
ngamabanjwa, ngokomgaqo singamabanjwa, kude kube ngoku besikule

14:06.491 --> 14:15.125
meko yokuba ngamabanjwa, mhlawumbi sinenkululeko engaphezulwana
kunale sikuyo ngoku entolongweni, kodwa sinayo loo meko.

14:15.125 --> 14:23.866
Kwaye kukho imigaqo-nkqubo emiselweyo ethi aba bantu
kufuneka banikwe isazisi okanye uxwebhu lokuhamba.

14:23.866 --> 14:28.185
Ikhadi elingqina ubuni lityhila ukuba singabasebenzi. Bendisoloko
ndisebenza ndaweni ithile ngeeholide, kwaDaimler, umzekelo.

14:28.185 --> 14:35.532
Bendisoloko ndisebenza ndaweni ithile ngeeholide,
eDaimler okanye kwenye indawo, kwaye ubunikezelwa

14:35.532 --> 14:40.232
ngamakhadi esazisi yiDaimler kuba ubusebenza apho ngelo xesha.

14:40.232 --> 14:48.604
Kwaye oku kuyafana kanye neshishini elirhwebayo
elaziwa ngokuba yiRiphabliki yeFederal yaseJamani,

14:48.604 --> 14:52.899
elithi emva koko linike abantu ikhadi lokuzazisa.

14:52.899 --> 14:56.320
Kwaye oko kubonisa ngokucacileyo
ukuba singabasebenzi nje kuphela.

14:56.320 --> 14:57.780
Kla.TV: Kwaye ke ngoko ingabemi.

14:57.780 --> 14:59.296
MH: Kwaye bengenabumi.

14:59.296 --> 15:08.938
Kla.TV: Ngoko ke, ukuba ngoku sinenkampani enye kuphela
kwiRiphabliki yeFederal yaseJamani kwaye kungekho mgaqo-siseko

15:08.938 --> 15:18.334
wokwenene, kodwa kukho umyalelo wolawulo nje wokugcina uxolo
noxolo loluntu, mandibeke ngolu hlobo: ziziphi iithuba

15:18.334 --> 15:27.649
ezinokunikwa kukubuyela kwiReich yokwenene yaseJamani,
kumgaqo-siseko wokwenene, osasebenzayo nanamhlanje, kubantu

15:27.649 --> 15:32.680
baseJamani okanye kubemi baseJamani? Ingaba oku kwanele?

15:32.680 --> 15:39.000
Ngaba luphepha nje oludala nolunothuli, okanye
lunento ebalulekileyo olufuna ukusixelela namhlanje?

15:39.000 --> 15:40.520
MH: Oko kubaluleke kakhulu.

15:40.520 --> 15:46.199
Ewe kona, kubaluleke kakhulu ukufikelela kwimeko
yemfazwe, kwanakwimeko yoxolo, ngokusebenzisa

15:46.199 --> 15:50.140
isivumelwano soxolo. Loo nto yimfuneko yokuqala.

15:50.140 --> 15:57.707
Ke, ngokwembono yomthetho wamazwe ngamazwe, siza kuphinda sibe
lilizwe, ilizwe elamkelweyo. Kwaye siza kuphinda

15:57.707 --> 16:04.720
sibe namalungelo elizwe ahambelanayo esingenalo
okwangoku kwimeko yeRiphabliki yeFederali yaseJamani.

16:04.720 --> 16:07.840
Ngokwenene asinalo ilizwe, sonke thina amaJamani.

16:07.840 --> 16:10.560
Isenokungakholeleki, kodwa yinyani.

16:10.560 --> 16:16.980
Ngoko ke, siza kuphinda sibe namalungelo
omgaqo-siseko nokuzimela phantsi komthetho wamazwe ngamazwe.

16:16.980 --> 16:26.425
Kwaye lo mgaqo-siseko usenokubonakala umdala, wango-1871,
kwaye mhlawumbi uphelelwe lixesha kancinci, kodwa akunjalo.

16:26.425 --> 16:28.960
Kwakukho iimpumelelo ezinkulu.

16:28.960 --> 16:35.226
Kwaye apho, umzekelo, bathethe kwakhona
ngokuba imeko yerhafu yayinjani kwiMbuso yaseJamani.

16:35.226 --> 16:39.365
Bekukho irhafu yentengiso eyi-4% kuphela.

16:39.365 --> 16:47.300
Kwakungekho rhafu yengeniso kwaphela, kwakukho kuphela
ireyithi encinci yerhafu yengeniso engaphezulu komda othile.

16:47.300 --> 16:53.900
Oko kuthetha ukuthi, mandikunike umzekelo, ukuba
kukho i-4% kuphela ye-VAT, masithathe amaxabiso esibaso.

16:53.900 --> 17:00.893
Ukuba sithetha ngemali yanamhlanje, ndine-diesel, malunga
ne-1.70, ke ungazibalela ngokwakho: ukuba unayo i-4% ye-VAT

17:00.893 --> 17:05.160
kuphela, ke amaxabiso esibaso ngoku ngokuwahluke kwaphela.

17:05.160 --> 17:11.084
Namhlanje, kukho icandelo lerhafu elingama-80 eesenti okanye
ngaphezulu, ngokukodwa kwipetroli, kwaye mna

17:11.084 --> 17:17.580
ndinexabiso eliphantsi ngokuphindwe kahlanu, ngoko ke
ndikwama-70 eesenti okanye ngaphezulu kwixabiso lepetroli.

17:17.580 --> 17:28.133
Ngoko ke ndicinga ukuba lo ngumzekelo nje omnye obonisa
ukuba ngokwenene inika iingenelo ezinkulu kubemi baseJamani.

17:28.133 --> 17:33.360
Kwaye ke, ikwamalungu ezemali, oko kucacile.

17:33.360 --> 17:43.060
Ngoko ke, ngelo xesha, umhlalaphantsi wayefumana umyinge
wee-euro eziyi-3,000 ngenyanga, umzekelo, xa kwenziwa uguqulo.

17:43.060 --> 17:48.432
Ndicinga ukuba umthathi-mhlalaphantsi
oqhelekileyo akanankathalo ngayo; abanye eneneni bafumana

17:48.432 --> 17:51.000
ngaphezulu, kodwa bona babalwa ngeminwe yesandla.

17:51.000 --> 17:58.430
Ukuba ungafumana umhlalaphantsi olungileyo apha ungahlawulanga
irhafu eninzi, loo nto nayo ingumceli-mngeni omkhulu

17:58.430 --> 18:02.100
kuthi, xa ujonge abaqokeleli beebhotile abaninzi, njalo njalo.

18:02.100 --> 18:04.920
Ngoko ke oko kuneenzuzo ezininzi.

18:04.920 --> 18:09.793
Singathetha ngayo enye imizuzu engamashumi amathathu,
malunga neenzuzo—enyanisweni, zizinto eziluncedo kuphela.

18:09.793 --> 18:14.900
Kodwa ndingathanda nje ukukhankanya le nkalo ibalulekileyo.

18:14.900 --> 18:19.970
Kla.TV: Ngoku ke ngombuzo owahlukileyo. Ngoko ke, ukuba
iRiphabliki yeManyano yaseJamani ngokwenene

18:19.970 --> 18:24.835
yinkampani nje kuphela, ingaba ibhaliswe
njengenkampani, inkampani enomda okanye yintoni?

18:24.835 --> 18:29.120
MH: Ayibhaliswanga njenge-limited company, ibhaliswe
nje njengenkampani. Kla.TV: Ibhaliswe njengenkampani.

18:29.120 --> 18:38.818
Kwaye thina sinemigaqo yethu yasekhaya nje
kuphela, eyindlela yokulungelelanisa ubomi

18:38.818 --> 18:44.546
bethu, kodwa asinaso isigunyaziso esisisiseko.

18:44.546 --> 18:49.240
Ngoko ke, kuthekani ngetyala lesizwe eloyikekayo esijongene nalo?

18:49.240 --> 18:51.680
Ingaba zifanelekile kuthi ngokwenene?

18:51.680 --> 19:01.133
Asiyonto leyo yenkampani, hayi
yabahlali, abemi bokwenene baseJamani?

19:01.133 --> 19:04.146
Kuthekani ngaloo nto? Ingaba inento yokwenza nayo?

19:04.146 --> 19:09.653
MH: Lo ngumbuzo olungileyo
kakhulu. Masibuyele kwicandelo lezemali.

19:09.653 --> 19:16.220
Ityala lesizwe okanye amatyala ale nkampani
yorhwebo ayizinto ezimxhalabisayo uBukhosi baseJamani.

19:16.220 --> 19:20.420
Azikho nje. Ngokomgaqo, azisekho.

19:20.420 --> 19:27.607
Abahlawuli berhafu baseJamani kufuneka bahlawule
phakathi kwe-€10,000 ne-€15,000 ngonyaka ngenxa yenzala

19:27.607 --> 19:31.560
kuphela, ngenxa nje yolu zinga lwenzala luyoyikeka.

19:31.560 --> 19:34.600
Ndicinga ukuba oko kungaba luncedo kakhulu kuyo yonke indlu.

19:34.600 --> 19:40.641
Kwaye ezi zibambiso, kakade, azimxhalabisi uBukhosi
baseJamani, kuba uBukhosi baseJamani babutyebi kwaye

19:40.641 --> 19:45.280
bunokuphinda butyebe ukuba izinto zilawulwa kakuhle.

19:45.280 --> 19:54.521
Kla.TV: Kulungile. Yile ndlela izinto ezinjalo ngoku. UMongameli
wase-US uDonald Trump kunye nolawulo lwakhe banovelwano

19:54.521 --> 19:58.705
olukhulu kwinkululeko nokuzimela kwabemi baseYurophu.

19:58.705 --> 20:01.993
Kutshanje kakhulu kwiNkomfa yezoKhuseleko yaseMunich.

20:01.993 --> 20:06.216
UVance wayekhe wathetha ngamandla esixhasile
inkululeko yemidiya nazo zonke ezi zinto

20:06.216 --> 20:09.460
kunye nokwenziwa kwentando yesininzi njalo njalo.

20:09.460 --> 20:17.521
Ngokoluvo lwakho, ngawaphi amanyathelo olawulo lukaTrump
ekufuneka aluthathe ukuze lwenze iJamani nabantu baseJamani

20:17.521 --> 20:23.775
bakwazi ukufumana uxolo nesivumelwano soxolo
esifanayo, ukuze bakwazi ukubuyisa inkululeko

20:23.775 --> 20:27.446
yabo nobukhosi babo baze baphinde babe lilizwe?

20:27.446 --> 20:35.580
Ngoko ke yonke le migaqo, ekucacileyo ukuba niyilahlekelwe
yiyo ekuhambeni kwembali, njengoko nisandul' ukucacisa.

20:35.580 --> 20:38.140
Kungathini uTrump ekufuneka akwenze?

20:38.140 --> 20:47.600
MH: Ngoko ke, ngokukodwa, abameli abasemthethweni boBukhosi
baseJamani bango-1871, abakhethwa ngabantu kunyulo lwedemokhrasi.

20:47.600 --> 20:50.797
Mna ngokwam, andinguye umxhasi omkhulu wamaqela.

20:50.797 --> 20:57.540
Ungakwazi nokubamba unyulo lwakho, ukuze uvotele umntu omfunayo.

20:57.540 --> 21:02.860
Kwaye, ewe kona, amaLungu kufuneka
ahlale phantsi etafileni nangayiphi na imeko.

21:02.860 --> 21:08.033
Ngoko ke, onke amazwe amane
angamaNgesi. IFransi ayidlali ndima inkulu.

21:08.033 --> 21:11.673
IRashiya neMelika ngokwendalo zidlala indima ebaluleke kakhulu.

21:11.673 --> 21:18.879
Kwaye apha, ewe kona, kufuneka kubekho iingxoxo
eziphathekayo malunga nendlela yokubuyela inyathelo

21:18.879 --> 21:22.980
nenyathelo kwiMbuso yaseJamani yedemokhrasi yango-1871.

21:22.980 --> 21:31.771
Lo mgaqo-siseko ka-1871, owakhutshwa ngo-Epreli ka-1871,
wanyulwa ngendlela yedemokhrasi phakathi kweqela ezahlukeneyo:

21:31.771 --> 21:36.919
iCentre Party, eyayiyimbali ye-CDU, kunye ne-SPD zazisele zikho.

21:36.919 --> 21:39.005
Emva koko bavunyelwa nokuvota kwimpuma Jamani.

21:39.005 --> 21:43.700
Kwaye yamkelwa ngalinani elikhulu
kakhulu, lo mgaqo-siseko wamkelwa.

21:43.700 --> 21:48.600
Umbusi wayengummeleli nje kuphela kwihlabathi
langaphandle. Njengomphathiswa wezangaphandle.

21:48.600 --> 21:51.080
Wayengenalo naliphi na ilungelo
elikhulu okanye into efana naleyo.

21:51.080 --> 21:55.240
Umntu ucinga ukuba kuza kuvela
ubukumkani, aze ke umntu ahlulwe kuye ukumkani.

21:55.240 --> 21:58.360
Lilizwe elilawulwa ngukumkani ngokomgaqo-siseko.

21:58.360 --> 22:03.166
Kodwa apho umlawuli, njengoko
benditshilo, engumlomo wehlabathi langaphandle.

22:03.166 --> 22:06.726
Kwaye okunye kugqitywa ngendlela efanayo yokuvotelwa.

22:06.726 --> 22:09.680
E-Reichstag, esisenayo nanamhlanje, ngendlela.

22:09.680 --> 22:13.346
Reichstag, ayibizwa ngokuba yiReichstag eBerlin ngenxa nje.

22:13.346 --> 22:20.102
Abameli abasemthethweni beReichstag baya
kuphinda babhale izilungiso zomthetho, bamisele

22:20.102 --> 22:23.940
izikhokelo, njalo njalo, kwiinkqubo zedemokhrasi.

22:23.940 --> 22:28.860
Ngoko ke akukho mfuneko yokuba ukhathazeke
ngokubuyela kwimihla yobumnyama okanye nantoni na enjalo.

22:28.860 --> 22:32.100
Nangoko ke, yayilawulwa ngendlela yedemokhrasi kakhulu.

22:32.100 --> 22:41.438
Kla.TV: Ewe, ke, ukuba ndiqonda kakuhle, uMongameli uDonald Trump
kuya kufuneka aqinisekise, ukuba unenkxalabo ngenkululeko

22:41.438 --> 22:51.286
yamaYurophu, ukuba, umzekelo, aba bameli beReich yaseJamani
baphakamisa izihlalo kwaye kuxoxisanwe ngesivumelwano soxolo.

22:51.286 --> 22:53.240
Kwaye bekunokwenzeka enzeni elinye?

22:53.240 --> 23:02.800
MH: Ewe, kunjalo, imeko ebalulekileyo eJamani
kukuba thina siphantsi kolawulo olukhulu lwe-USA.

23:02.800 --> 23:08.646
Kukho iisikhululo zomkhosi ezingaphezu
kwamashumi amathathu, iisikhululo ezikhulu zomkhosi apha.

23:08.646 --> 23:12.600
Inani lamajoni liza kungekudala lidlule elo loMkhosi waseBritane.

23:12.600 --> 23:16.286
Ngoko ke, awunakuthi asixakekanga.

23:16.286 --> 23:21.879
Sithinjwe ngokwenene. Ungakubona oko kwiziseko
ezininzi zemikhosi. Akukho nto itshintshileyo.

23:21.879 --> 23:26.300
Oku kubhekiselwa kuyo njengoMthetho woMkhosi, osasebenzayo
nanamhlanje. Ikwabandakanyiwe kwiGazete yoMthetho kaRhulumente.

23:26.300 --> 23:32.340
Ndiwuphande wonke lo mba
ngokucokisekileyo. Ngoko ke ndifana nomhlwa.

23:32.340 --> 23:37.253
Ndichithe iintsuku kwiilayibrari
zomthetho ndaza ndazifumana ezi zixhobo.

23:37.253 --> 23:44.520
Kukwatshilo kwiGazete yoMthetho weFederal ka-1994 ukuba
yonke into iza kuhlala injalo. Siza kuhlala sinqanyaziwe.

23:44.520 --> 23:52.700
Ngoko ke, sihlangatshezwe ngokwenyani nangokusemthethweni.

23:52.700 --> 23:57.700
Kwaye uTrump akayi kuzirhoxisa iimikhosi
zakhe apha de sibe nesivumelwano sexolo.

23:57.700 --> 24:00.708
Kufuneka kulungiswe loo nto.
Akukho nto iza kwenzeka de kube njalo.

24:00.708 --> 24:05.959
Zininzi izizwi ezithi, ewe,
maMelika, lixesha lokuba nibuyele ekhaya.

24:05.959 --> 24:11.106
Loo nto ayizukusebenza kuba sikwindawo elawulwa ngumkhosi.

24:11.106 --> 24:17.200
Kwaye akukho nto iza kwenzeka side
siwuxoxe ngalo umcimbi kwisivumelwano soxolo.

24:17.200 --> 24:22.886
Emva koko singabuyisela ubuzwe bethu obusebenzayo.

24:22.886 --> 24:29.741
Kla.TV: Ngoko ke, ukuba ndiqonda kakuhle, uDonald Trump
nolawulo lwakhe kufuneka kuqala baqinisekise ukuba

24:29.741 --> 24:34.120
abameli abasemthethweni bathethathethana ngesivumelwano soyolo.

24:34.120 --> 24:40.226
Emva koko kuya kufuneka ngandlela ithile arhoxise
imeko yokuthathwa kweziko. MH: Phelisa. Kla.TV: Phelisa.

24:40.226 --> 24:50.148
Kwaye kuyeke nje, kwaye ngokwenziwa, kuvumele iJamani
ukuba isebenze kwakhona ngokungqinelana nomgaqo-siseko wayo

24:50.148 --> 24:55.280
ka-1871 kunye namaziko karhulumente awasekwa ngelo xesha.

24:55.280 --> 24:58.286
Ingaba ndiqondile kakuhle? MH: Uqondile kakuhle.

24:58.286 --> 25:02.060
Isimo sengqondo esisiseko sikaTrump.
Sendikhe ndaqhagamshelana naye kanye.

25:02.060 --> 25:05.180
Undiphendule kwangoko. Ndamangaliswa.

25:05.180 --> 25:09.952
Emva kweentsuku ezimbalwa, wandiphendula. Kwakung nge-imeyile.

25:09.952 --> 25:16.680
Kwakucacile phakathi kwemigca ukuba wayesithi
nje, kulungile, nina amaJamani, le yinto yenu nani.

25:16.680 --> 25:20.813
Andifuni kungena kakhulu okanye ukuyalela.

25:20.813 --> 25:25.926
Unomsebenzi owaneleyo eMelika, kwi-USA.

25:25.926 --> 25:36.960
Ngoko ke kwavela ukuba kuxhomekeke kakhulu kumaJamani
ukuba abuyele apho baze baphinde bazuze inkululeko yabo.

25:36.960 --> 25:45.856
Kodwa ke, oku kunokwenzeka kuphela kwiingxoxo
noPutin okwangoku. NoTrump. Kuba ezo zisekho ngokomthetho.

25:45.856 --> 25:52.480
Kla.TV: Kulungile. Ngoko ke uTrump naye
kufuneka avumelane noPutin ngomba waseJamani.

25:52.480 --> 25:56.126
Kufuneka kubekho nengxoxo. Kufuneka ibe ngumxholo wencoko.

25:56.126 --> 26:05.223
Kwaye bobabini, mhlawumbi kunye neBritani enkulu neFransi, kuya
kufuneka ke benza isigqibo kunye, besithi,

26:05.223 --> 26:15.040
kulungile, ningabuyela ekubeni yile nto ebeniyiyo,
ngokomgaqo-siseko omdala, osakhoyo, kwaye nisebenze kwakhona.

26:15.040 --> 26:24.288
Kodwa ukuba ndiqonda kakuhle, inyathelo lingaphuma kulawulo
olulawulayo, nto leyo eya kuthi ke yenze kube nokwenzeka.

26:24.288 --> 26:28.320
MH: Zombini. Yinkqubo yokudibana.

26:28.320 --> 26:32.200
Kwaye, ewe kona, kufuneka kubekho
umntu othatha inyathelo lokuqala.

26:32.200 --> 26:38.080
Linyathelo elincinci kakhulu kum ukuba
ndiye ndaqhagamshelana naye kwaphela.

26:38.080 --> 26:39.640
Kwaye uyazi kakuhle ukuba kwenzeka ntoni.

26:39.640 --> 26:49.240
Kuba ngexesha lediplomasi elidlulileyo, wathi
eneneni wayefuna ukunika iJamani isivumelwano sexesha.

26:49.240 --> 26:52.673
Into yokuba ngoku kuxhomekeke kuye ibinokwenziwa kudala.

26:52.673 --> 26:57.079
Kodwa wakwazi ukukubeka ngamazwi, kwaye
ndiqinisekile ukuba nabantu abaninzi bayakwazi kakuhle nako.

26:57.079 --> 27:01.690
Kwaye abaninzi mhlawumbi abenzanga nto ngayo kuba
becinga ukuba sinento efana nesivumelwano soxolo.

27:01.690 --> 27:05.593
Akayithethi loo nto ngaphandle kwesizathu.
Bayazi kakuhle ukuba kwenzeka ntoni eJamani.

27:05.593 --> 27:11.680
Kwaye uPutin uthe kulo mxholo naye angathanda
ukugqibezela isivumelwano sexolo. NesiSiJamani.

27:11.680 --> 27:17.546
Akazi nje ukuba angasayinela bani.
Ngelo xesha, yayikukuthatha kukaMerkel.

27:17.546 --> 27:20.680
Kwaye akayommeli osemthethweni we-German Reich.

27:20.680 --> 27:26.926
Yiyo loo nto eyibeke ngokucacileyo kodwa
ngendlela ejikayo. Kufuneka uqaphele loo nto.

27:26.926 --> 27:35.651
Kla.TV: Kodwa ingaba ulawulo lwase-US kunye
neRussian Federation zingakuxhasa njani, ngenxa yam nje,

27:35.651 --> 27:41.319
ukuba abameli abafanelekileyo nabo beze etafileni?

27:41.319 --> 27:45.210
MH: Njengoko benditshilo, le ngumba yabantu baseJamani nayo.

27:45.210 --> 27:50.686
Ndine abahlobo apho abanabantu
abanobudlelwane obuhle kwi-ofisi yozakuzo yaseRashiya.

27:50.686 --> 27:56.726
Kwaye bathi singathetha noPutin simi ngokulinganayo. Uvulelekile.

27:56.726 --> 28:03.670
Ukuba sithumela abameli, nokuba kuxa
kwexeshana nje, akayi kulivala ucango.

28:03.670 --> 28:12.190
Siyibeke elubala loo nto kubantu base-ofisini yozakuzo
nakuthi thina, ukuthetha ngokomfuziselo. Iingcango zivuliwe.

28:12.190 --> 28:17.428
Kuxhomekeke kuthi ukuba siqinisekise ukuba
samkelwa njengabalingana, ukuba nathi

28:17.428 --> 28:20.790
sithatha la manyathelo, nokuba siyancokolisana.

28:20.790 --> 28:24.230
Loo nto iya kancinci isiza eJamani.

28:24.230 --> 28:27.230
Kla.TV: Ingongoma enomdla, Gqirha Haug.

28:27.230 --> 28:31.930
Kuhle. Kwaye ungafunda ngezininzi
zezi zinto, mhlawumbi kwincwadi yakho.

28:31.930 --> 28:38.950
MH: Yonke into ikhona apho, zonke iingxelo zomthetho,
imbali, ndiyiphandile yonke into ngenyameko nangokucokisekileyo.

28:38.950 --> 28:45.070
Andikho ndingenaziphoso. Kuhlala kukho
izinto umntu othile akwazi ngakumbi ngazo.

28:45.070 --> 28:48.910
Kuhle kakhulu, ndivuyiswe kakhulu yiloo
nto. Ndihlala ndisenza iinguqulelo ezintsha.

28:48.910 --> 28:58.193
Olu luhlelo lwesibini, endilwandise ndaza
ndayityebisa yonke into ngemibono eyongezelelweyo.

28:58.193 --> 29:01.376
Kodwa yonke into ekuyo iphantsi kophando olunzulu.

29:01.376 --> 29:10.630
Kla.TV: Kuhle kakhulu. Gqirha Haug, enkosi kakhulu
ngokusinika ingqiqo encinci ngemfihlo yeReich yaseJamani.

29:10.630 --> 29:16.440
Sichukuze nje phezu, ewe, kodwa bekunika umdla ukuva ngayo.

29:16.440 --> 29:24.766
Oku kuthetha ukuba ngoku uxanduva luphezu kwamaJamani ngokwawo.

29:24.766 --> 29:31.250
Kwaye amagunya alawulayo azimisele ukuva nokuxhasa ezi zinto.

29:31.250 --> 29:33.430
MH: Nokuba kunjani. Lulwam amava.

29:33.430 --> 29:40.419
Kungenjalo, impendulo ngeingazukufika ngokukhawuleza
kangaka kuTrump, umzekelo, nakubameli baseRashiya.

29:40.419 --> 29:44.028
Kla.TV: Kulungile. MH: Enkosi kakhulu. Kla.TV:
Ewe, akukho nto. MH: Ndingathanda ukuthi ngalo

29:44.028 --> 29:45.950
mzuzu ukuba ndikwazile ukudlulisela into ethile.

29:45.950 --> 29:54.770
Kusekumphandleni. Kusenokwenzeka ukuba kubekho udliwano-ndlebe
olulandelayo apho siya kungena nzulu kancinci apha naphaya.

29:54.770 --> 29:58.048
Kuxhomekeke. Oko kunganceda. Enkosi kakhulu.

29:58.048 --> 30:00.070
Kla.TV: Kulungile. Enkosi ngokuzimisela kwakho. MH: Enkosi.
