1
00:00:00,000 --> 00:00:00,453


2
00:00:00,453 --> 00:00:05,554
Jodi a n ap pale ak yon aktivis politik
ki deja reyalize anpil bagay nan Almay.

3
00:00:05,554 --> 00:00:12,230
Ou ta ka di li motive moun – espesyalman pou
pran lari yo. Li se tou yon otè ak yon antreprenè.

4
00:00:12,230 --> 00:00:20,533
Li te fèt nan Frankfurt am Main , li te viv nan Larisi pandan
22 ane men li te retounen Almay an 2014 pou rezon politik.

5
00:00:20,533 --> 00:00:26,101
Li se ko-òganizatè manifestasyon ki fèt nan tout Almay,
òganize pa alyans "Deutschland steht auf" (Almay kanpe).

6
00:00:26,101 --> 00:00:31,680
Youn nan demann li fè souvan se
responsablite politisyen yo. N ap diskite sa jodi a.

7
00:00:31,680 --> 00:00:33,943
Byenveni, Stephanie Tsomakaeva.

8
00:00:33,943 --> 00:00:36,480
Bonjou, se yon plezi pou m la. Mèsi.

9
00:00:36,480 --> 00:00:39,692
Wi, nou vrèman kontan. Premyeman, an prensip:

10
00:00:39,692 --> 00:00:46,027
Nan lavi travay chak jou, li komen pou
anplwaye yo responsab pou nenpòt domaj yo koze.

11
00:00:46,027 --> 00:00:49,315
Politisyen yo jwi enminite politik.

12
00:00:49,315 --> 00:00:54,915
Èske sa vle di ke politisyen yo pa responsab pou ofans ak domaj?

13
00:00:54,915 --> 00:00:56,367
Wi, yo dwe responsab.

14
00:00:56,367 --> 00:01:02,552
Sèl pwoblèm nan se ke jeneralman pa gen
okenn lwa ki ta reglemante sa nou ta renmen yo

15
00:01:02,552 --> 00:01:06,224
responsab pou li – sètadi desizyon politik.

16
00:01:06,224 --> 00:01:12,624
Imunite a sèlman pwoteje yo kont yo retire yo ad hoc.

17
00:01:12,624 --> 00:01:22,957
Sa a se yon istwa istorik ki te devlope nan mitan 19yèm syèk la
pou pwoteje lejislati a kont egzekitif la, an

18
00:01:22,957 --> 00:01:33,773
rezime – pou wa a pa t ka arete depite yo, fèmen yo pou
yon ti tan, epi lage yo ankò yon fwa vòt la te fini.

19
00:01:33,773 --> 00:01:43,873
E sa toujou aplike jodi a; li fè sans nèt ke lapolis
pa ka senpleman mennen kèk depite AfD pou kesyone yo.

20
00:01:43,873 --> 00:01:46,709
Epi vòt la fini, se fini.

21
00:01:46,709 --> 00:01:51,159
Byen, natirèlman, nou pa vle sa jodi a non plis.
Nan sans sa a, iminite se yon konsèp ki trè sansib.

22
00:01:51,159 --> 00:01:58,519
Sèl pwoblèm nan se ke fòs lòd nou vle a
senpleman pa gen okenn lwa ki ta reglemante sa jodi

23
00:01:58,519 --> 00:02:03,456
a, jan mwen te di. E nou bezwen entwodui yo.

24
00:02:03,456 --> 00:02:09,618
Wi, byen, sa vle di ke lwa sa yo toujou
rete depi peryòd tranzisyon soti nan monachi

25
00:02:09,618 --> 00:02:14,700
pou rive nan demokrasi, rès, pou di konsa.

26
00:02:14,700 --> 00:02:17,964
Epi finalman, li ta dwe pwoteje politisyen yo kont arestasyon.

27
00:02:17,964 --> 00:02:19,019
Kòrèk.

28
00:02:19,019 --> 00:02:22,401
Yon lòt tèm. Ou ekri yon liv sou sijè responsablite politik.

29
00:02:22,401 --> 00:02:25,337
Depi lè sa a, li vin de pli zan pli konesans piblik.

30
00:02:25,337 --> 00:02:28,118
La yo ekri tou sou indemnite politik.

31
00:02:28,118 --> 00:02:30,946
Sa a se yon tèm ke anpil moun pa
abitye avè l. Èske ou ka esplike li?

32
00:02:30,946 --> 00:02:32,627
Wi, se dezyèm bagay la.

33
00:02:32,627 --> 00:02:41,557
Sa a se libète lapawòl manm palman yo, ki gen dwa
di nenpòt bagay la epi yo pa ka pouswiv yo pou sa.

34
00:02:41,557 --> 00:02:53,570
Nou abitye ak sa. Kèk manm opozisyon an deja gen peyòk yo
pare pou si yo ta ensilte nenpòt minis oswa lòt moun twò sevè.

35
00:02:53,570 --> 00:02:57,047
Paske li eksprime opinyon li, li dwe atann pou yo pèsekite li.

36
00:02:57,047 --> 00:03:05,968
Yon manm palman gen dwa fè sa nan palman an. Si gen
dout, yo gen dwa ensilte youn lòt. Yo gen dwa fè akizasyon.

37
00:03:05,968 --> 00:03:10,700
Se sèlman règ pwosedi nan Palman an ki
detèmine si sa ap mennen nan yon apèl a lòd oswa non.

38
00:03:10,700 --> 00:03:17,809
Yon egzanp byen koni se Lars Hünich, ki, nan
palman eta Brandenburg, te rele lòt yo

39
00:03:17,809 --> 00:03:22,955
kòmperatè apre komite ankèt sou kowonaviris la.

40
00:03:22,955 --> 00:03:29,138
Si nou te fè sa kòm sitwayen, yo ta
pwobableman te rapòte nou pou sa.

41
00:03:29,138 --> 00:03:37,240
Enmunit li kòm manm palman an pwoteje
li pou yo pa pouswiv li pou difamasyon.

42
00:03:37,240 --> 00:03:41,950
Donk an reyalite – li soti nan menm
peryòd la – se yon istwa ki gen anpil sans.

43
00:03:41,950 --> 00:03:48,792
Sèl pwoblèm nan se ke enminite ka
toujou anile pou pwosedi kriminèl.

44
00:03:48,792 --> 00:03:54,411
Natirèlman, pou sa rive, dwe gen yon
seksyon nan lwa a ki di yon bagay merite pinisyon,

45
00:03:54,411 --> 00:03:57,965
pa egzanp, gaspiye lajan taks se yon krim.

46
00:03:57,965 --> 00:04:00,703
Men nou pa gen sa. Sa pa egziste.

47
00:04:00,703 --> 00:04:04,320
Kidonk, evazyon taks se yon ofans kriminèl,
men gaspiye taks pa konsidere kòm yon ofans.

48
00:04:04,320 --> 00:04:12,418
Egzakteman. E se poutèt sa, menm si yo ta leve
iminite a, malerezman pa gen anyen yo ta ka pini pou sa.

49
00:04:12,418 --> 00:04:17,994
Nan opinyon ou, èske gen yon bezwen pou yon
katalòg ofans ke politisyen pa gen dwa komèt?

50
00:04:17,994 --> 00:04:23,806
Wi, mwen panse li ta pi fè sans pou nou entwodui twa paragraf.

51
00:04:23,806 --> 00:04:32,444
Epi se premye bagay nou sot ap pale sou li –
gaspiye revni taks yo. Sa yo rele detounman bidjetè.

52
00:04:32,444 --> 00:04:42,700
Mwen ta elaji Seksyon 266 – seksyon klasik sou
detounman lajan – pou enkli detounman lajan nan bidjè.

53
00:04:42,700 --> 00:04:46,676
Epi Andreas Scheuer se yon egzanp pafè pou sa.

54
00:04:46,676 --> 00:04:52,338
Li te jwenn de milya apwouve nan bidjè a
– li te siyen yon kontra pou twa milya.

55
00:04:52,338 --> 00:04:56,440
Sa ta yon ka klasik de detounman lajan.

56
00:04:56,440 --> 00:05:03,871
Dezyèm pwen an, ki enpòtan anpil tou, se aplikasyon lwa
yo. Youn nan prensipal fonksyon leta a se asire ke sa

57
00:05:03,871 --> 00:05:09,117
manm palman yo deside yo aplike apre sa pa egzekitif la.

58
00:05:09,117 --> 00:05:14,724
Sa vle di ke pa pouswiv ofans
kriminèl yo ta dwe tou pini pa lalwa.

59
00:05:14,724 --> 00:05:27,825
Kidonk, si Sekretè Enteryè a pa asire ke yo respekte lwa yo, li ta
dwe responsab pou konsekans yo e sa ta dwe yon ofans kriminèl.

60
00:05:27,825 --> 00:05:35,038
Mwen ta pwopoze Seksyon 138 nan Kòd Penal la, ki
di ke echèk pou pouswiv ofans kriminèl yo tou pini.

61
00:05:35,038 --> 00:05:36,069
E twazyèm pwen an?

62
00:05:36,069 --> 00:05:39,444
Twazyèm pwen an konsène restriksyon sou dwa fondamantal yo.

63
00:05:39,444 --> 00:05:47,000
Paske "limite dwa fondamantal" se, an prensip,
"limite libète pèsonèl". E sa tou ta dwe pini pa lalwa.

64
00:05:47,000 --> 00:05:49,920
E kisa sou asèvti?

65
00:05:49,920 --> 00:05:52,171
Mwen vle di, ou ka fè lwa sou nenpòt bagay.

66
00:05:52,171 --> 00:05:56,840
Si ou pa mande li epi verifye li apre sa, li pa gen valè ankò.

67
00:05:56,840 --> 00:06:00,918
Wi, se egzakteman pwoblèm nan, sètadi
echèk pou pouswiv ofans kriminèl yo.

68
00:06:00,918 --> 00:06:08,685
Epi, natirèlman, nou gen yon sitiyasyon espesyal ak politisyen
yo, paske pwokirè yo jodi a mare pa enstriksyon

69
00:06:08,685 --> 00:06:15,913
Sekretè Enteryè a, Sekretè Jistis la – padon –
konsa Sekretè Jistis la gen yon kalite fonksyon ibrid.

70
00:06:15,913 --> 00:06:19,140
Li se yon manm palman an, li se branch
egzekitif la, epi li se branch jidisyè a.

71
00:06:19,140 --> 00:06:22,281
Kidonk, pa gen okenn separasyon vyolan an Almay kounye a.

72
00:06:22,281 --> 00:06:25,406
E se la ou ta dwe vrèman kòmanse.

73
00:06:25,406 --> 00:06:35,779
Nou ta bezwen pwòp jiridiksyon nou. Mwen ta defann
yon tribinal separe pou responsablite politisyen yo.

74
00:06:35,779 --> 00:06:39,295
Nan oto-gouvènman, kote nou eli pwòp jij nou yo.

75
00:06:39,295 --> 00:06:41,653
Pa ta bezwen gen anpil, paske pa gen anpil. De kisa n ap pale?

76
00:06:41,653 --> 00:06:46,120
Petèt anviwon 200,000 moun, maksimòm, ki afekte pa sa a.

77
00:06:46,120 --> 00:06:51,698
Kidonk tout chèf otorite yo, tout
gouvènman leta yo, e petèt majistra yo tou.

78
00:06:51,698 --> 00:06:55,463
Nan nivo otorite lokal la, yo responsab
nan yon gwo mezi, sa ki yon ti jan diferan.

79
00:06:55,463 --> 00:06:59,728
Men tout depite yo pa fè anpil moun an jeneral.

80
00:06:59,728 --> 00:07:08,234
Sa vle di si te gen yon ti tribinal ke nou menm sitwayen yo ta ka
eli dirèkteman, ki ta administre tèt li, lè sa a

81
00:07:08,234 --> 00:07:16,213
nou ta gen tou yon chans pou aplike sa ak pwokirè
piblik pa nou yo, ki pa ta anba okenn enstriksyon.

82
00:07:16,213 --> 00:07:19,356
Espesyalman, kijan pou prezante yon tribinal konsa?

83
00:07:19,356 --> 00:07:28,893
Wi, natirèlman, li pa tèlman senp. Men li kapab fèt
tou atravè yon referandòm pa amande konstitisyon leta a.

84
00:07:28,893 --> 00:07:34,708
Kidonk nou pa t ka entwodui li imedyatman nan nivo
federal, men nou te ka entwodui li nan nivo leta.

85
00:07:34,708 --> 00:07:39,552
Nan 16 eta federal, sa ta dwe fèt 16 fwa, men sa ta posib.

86
00:07:39,552 --> 00:07:41,773
Wi. Ann pran yon lòt etap pi lwen.

87
00:07:41,773 --> 00:07:46,632
Nan manifestasyon yo, blag sou politisyen sikile,
tankou: "Nenpòt moun ki kwè ke reprezantan eli yo

88
00:07:46,632 --> 00:07:49,925
reprezante pèp la kwè tou ke papiyon sitwon pliye sitwon."

89
00:07:49,925 --> 00:07:53,315
Sa vle di ke moun nan lari a santi li twonpe pa politik.

90
00:07:53,315 --> 00:07:57,650
Nou te wè sa ankò isit la nan dènye eleksyon an.
Pwomès eleksyon yo te fèt anvan eleksyon an, epi apre

91
00:07:57,650 --> 00:08:01,104
sa yo te aplike yo yon fason ki te totalman kontrè.

92
00:08:01,104 --> 00:08:05,888
Kijan move jesyon sa a nan politik, ki kounye a
prèske rive nan destriksyon, te aktyèlman rive?

93
00:08:05,888 --> 00:08:13,079
Byen, se paske moun toujou kwè nan
ansyen sipèstisyon "yo anlè, nou anba".

94
00:08:13,079 --> 00:08:19,490
Kidonk nou espere ke lè yon lòt moun monte
sou twòn nan, yon bagay ap chanje yon jan.

95
00:08:19,490 --> 00:08:24,272
Pwoblèm nan se ke nou kwè nan twòn
nan. Kidonk, twòn nan se pwoblèm nan.

96
00:08:24,272 --> 00:08:33,679
Mwen kwè ke transfòmasyon k ap fèt kounye a pa sèlman
pral mennen nan yon pi gwo santralizasyon ak yon leta ki pi

97
00:08:33,679 --> 00:08:38,572
totalitè, men tou nan yon mouvman nan direksyon opoze a.

98
00:08:38,572 --> 00:08:47,007
Se sa n ap travay pou reyalize ak òganizasyon
desantralize ak otonomi, sa vle di fè bagay yo nou menm.

99
00:08:47,007 --> 00:08:52,866
Moun ki gen pouvwa yo ka sèlman fè sa yo vle paske nou
kite yo, paske nou pa fè yo rann kont, paske nou pa

100
00:08:52,866 --> 00:08:55,999
fè sa nou menm, paske nou chita sou kanape ap plenyen.

101
00:08:55,999 --> 00:09:04,086
Epi dèske nou mete sipèstisyon sou kote, pran kontwòl
epi fè yo responsab, epi tou fè sa nou menm lè nou

102
00:09:04,086 --> 00:09:09,173
gen dout, panse pou tèt nou, gen yon vwa, sa ap chanje.

103
00:09:09,173 --> 00:09:16,139
Men pandan sa yo rele pandemi kowonaviris la, anpil moun te fè
eksperyans sa a: yo te vle yon bagay diferan, men

104
00:09:16,139 --> 00:09:22,352
finalman lapolis te mennen yo ale, yo te fouye
kay yo, e vwazen yo te rapòte yo. Sa pa t mache la.

105
00:09:22,352 --> 00:09:27,865
Kidonk yo te panse yo te pwisan epi yo te goute baton fè a.

106
00:09:27,865 --> 00:09:33,949
Wi, moun ki pran devan yo toujou gen li pi difisil, sa
vre. Nou tout te fè eksperyans sa nan yon fason oswa yon lòt.

107
00:09:33,949 --> 00:09:41,200
Sepandan, se vre gwo manifestasyon yo
finalman ranvèse manda vaksinasyon an, ki sètènman

108
00:09:41,200 --> 00:09:44,865
t ap entwodwi si manifestasyon yo pa t fèt.

109
00:09:44,865 --> 00:09:49,920
Se moun ki te sou lari yo ki te di: Non, pa avèk nou.

110
00:09:49,920 --> 00:09:52,974
Nou ale yon lòt kote, paske nou ale fè yon ti mache nan aswè.

111
00:09:52,974 --> 00:09:58,399
Epi n ap montre w ke nan fen a ou pap
gen ase polis pou kontwole nou tout.

112
00:09:58,399 --> 00:10:06,480
Sa te mennen depite yo finalman di: Non,
kounye a nou dwe deside dapre sa pèp la vle.

113
00:10:06,480 --> 00:10:10,488
Bon prèv ke, nan fen a, nou jis
bezwen fè l. Nou dwe leve sou kanape a.

114
00:10:10,488 --> 00:10:17,197
Wi. Kijan ou wè wou listwa ap vire tounen
konsènan iminite politik? Nan lòt mo, kijan

115
00:10:17,197 --> 00:10:21,920
nou ka vrèman entwodui responsablite politik?

116
00:10:21,920 --> 00:10:26,952
Wi, byen, mwen pa panse ke tounen dèyè ap ede nou kounye a.

117
00:10:26,952 --> 00:10:33,826
Kidonk, natirèlman, yo ta ka reentwodwi Seksyon
266, kloz sou detounman lajan, pou tout moun.

118
00:10:33,826 --> 00:10:37,973
Mwen kwè sa te chanje an 1997 ak desizyon Bugwellen an .

119
00:10:37,973 --> 00:10:42,160
Depi lè sa a, bagay yo ap vin pi mal an pi mal nan politik.

120
00:10:42,160 --> 00:10:47,868
Nou te gen enpresyon ke yo ta pafwa fè yon
pa dèyè, pran responsablite epi rann kont.

121
00:10:47,868 --> 00:10:54,022
Sa te paske si ou te dwe plis pase 50,000
marka, yo te ka voye ou nan prizon pou twa ane.

122
00:10:54,022 --> 00:10:58,701
E sa te aplike pou tout moun. Ki enkli afè valiz la ak Kohl.

123
00:10:58,701 --> 00:11:01,167
Se te rezon sa a ki fè yo te aboli li lè sa a.

124
00:11:01,167 --> 00:11:12,283
Nan nenpòt ka, mwen kwè li ta pi saj pou amelyore sistèm nan
nan lavni epi entwodui dispozisyon espesifik pou politisyen yo.

125
00:11:12,283 --> 00:11:22,085
Ane pase, nou te reyini ak de lòt avoka pou
reflechi sou kijan nou ta ka aktyèlman redije yon lwa.

126
00:11:22,085 --> 00:11:27,615
Epi nan fè sa, nou dekouvri ke politisyen prèske
toupatou pran libète nan yon gran varyete fason.

127
00:11:27,615 --> 00:11:34,917
Epi konsa yo rive nan konklizyon ke li ta
pi bon pou pase pa yon dwa veto pèp la.

128
00:11:34,917 --> 00:11:43,745
Kidonk, bay moun opòtinite pou yo di, atravè
referandòm, si yo ta dwe entwodui yon lwa oswa non.

129
00:11:43,745 --> 00:11:50,867
E si politisyen yo entwodui li kanmenm, nou ta dwe enkli
responsablite epi fòmile li yon fason ki satisfè bezwen nou yo.

130
00:11:50,867 --> 00:11:58,845
Paske, jan mwen te di, chanjman an, ranvèsman an,
mwen panse nou rive nan yon pwen kote lwa yo deja

131
00:11:58,845 --> 00:12:03,083
tèlman anpil ke nou pa ka konprann yo tout ankò.

132
00:12:03,083 --> 00:12:06,964
Kidonk petèt yon jou yon entèlijans atifisyèl
ki ekstrèmman entèlijan ap parèt pou ede nou.

133
00:12:06,964 --> 00:12:15,296
Men kounye a, se vrèman yon gwo dezòd, kote yo te
eksplisitman distenge tèt yo nan yon gran varyete fason.

134
00:12:15,296 --> 00:12:19,840
Kidonk, nou ta oblije chanje tèlman
anpil ke sa t ap vin yon liv lwa nèt nouvo.

135
00:12:19,840 --> 00:12:22,161
Kidonk, nan fen a, sa ap vle di plis lwa toujou?

136
00:12:22,161 --> 00:12:30,423
Non, pa ditou. Kidonk, solisyon pou tout dilèm
nan se ke nou entwodui yon objeksyon popilè.

137
00:12:30,423 --> 00:12:40,305
Se yon bagay nou ka fè atravè referandòm nan nivo leta, kote tout
lwa ki adopte nan palman yo jwenn yon peryòd

138
00:12:40,305 --> 00:12:48,840
gras twa mwa, pandan peryòd sa a pèp la ka
rasanble pou deside ankò sou lwa a li menm.

139
00:12:48,840 --> 00:12:52,270
E sa ta yon objeksyon popilè.
Apre sa, pèp la deside: wi oswa non.

140
00:12:52,270 --> 00:12:57,065
Lè sa a, li ta gen dènye mo a. E sa ta deja ede anpil.

141
00:12:57,065 --> 00:13:03,367
E pandan twa mwa sa yo, nou ta ka entwodui
responsablite politik epi fòmile li jan nou ta renmen li ye.

142
00:13:03,367 --> 00:13:13,494
E nenpòt politisyen ki dakò pou di: "Non, nou dwe chanje yon
bagay isit la ijan, trè vit, nou pa ka tann twa mwa jiskaske

143
00:13:13,494 --> 00:13:24,979
pèp la deside yon fason oswa yon lòt, n ap fè l kounye a," ta
ka aplike 138a, 266a, sètadi paragraf nou ta renmen genyen yo.

144
00:13:24,979 --> 00:13:30,516
Èske nenpòt moun ka inisye yon
referandòm sou entwodiksyon yon objeksyon popilè?

145
00:13:30,516 --> 00:13:37,029
Wi, se sèlman yon moun prive ki ka
inisye sa. Òganizasyon pa gen dwa fè sa.

146
00:13:37,029 --> 00:13:49,269
Sa vle di ke pou yon objeksyon popilè ke nou vle aplike atravè
tout Almay, nou ta bezwen 16 moun pou fè sa nan 16 eta federal.

147
00:13:49,269 --> 00:13:54,127
Li toujou pi bon pou gen yon adjwen, konsa
nou ap de e nou ka ede youn lòt nan yon fason.

148
00:13:54,127 --> 00:14:04,241
Kidonk, natirèlman, avèk yon gwoup sipòtè nan 16 eta
federal, 16 referandòm epi, konsa, chanje konstitisyon

149
00:14:04,241 --> 00:14:09,560
an pou nou finalman jwenn pouvwa desizyon final pèp la.

150
00:14:09,560 --> 00:14:13,045
Ou ta dwe aprann mo sa a. Li vrèman enpòtan.

151
00:14:13,045 --> 00:14:23,860
Ke nan fen a, yon fwa nou fin reyalize sa, n ap vrèman
kapab deside ankò nan yon referandòm sou tout kesyon ak tout

152
00:14:23,860 --> 00:14:29,939
lwa ke politisyen yo deside nan Palman an, nan ka gen dout.

153
00:14:29,939 --> 00:14:41,194
Sa ta ka vrèman rasanble tout moun ansanm. Sa gen ladan
Vèt yo, ki pè ke AfD vin pran pouvwa a epi pase lwa yo pè.

154
00:14:41,194 --> 00:14:49,336
Oswa sipòtè AfD yo ki pè ke Vèt yo pral
pran pouvwa a epi adopte lwa yo pa vle.

155
00:14:49,336 --> 00:14:58,490
Yo ta ka rasanble sipò pami popilasyon an epi pwovoke yon
objeksyon popilè. Kidonk, ankò, deside wi oswa non sou chak lwa.

156
00:14:58,490 --> 00:15:06,598
E nou gen konfyans ke sa ap pèmèt nou travay ansanm ak
anpil moun, paske, jan mwen te di, Pati Vèt la ta dwe

157
00:15:06,598 --> 00:15:10,699
enterese nan sa menm jan ak AfD oswa nenpòt lòt pati.

158
00:15:10,699 --> 00:15:20,434
Sa pa gen anyen pou wè ak Pati Vèt la oswa AfD a; se senpleman
ke, atravè tout kan politik yo, li enteresan ke nou ka finalman

159
00:15:20,434 --> 00:15:29,010
deside poukont nou si nou vle sa politisyen yo deside epi
nou pa nan men yo, jan nou te fè eksperyans sa pandan

160
00:15:29,010 --> 00:15:33,540
kriz kowonaviris la, pa egzanp. Se de sa tout istwa sa a ye.

161
00:15:33,540 --> 00:15:38,304
Men kounye a ke politisyen yo deja absoud tèt yo de
responsablite, èske y ap menm dakò ak yon lwa konsa?

162
00:15:38,304 --> 00:15:41,469
Non, nou ka aplike sa sèlman ak yon referandòm.

163
00:15:41,469 --> 00:15:45,000
Èske sa posib kounye a nan sitiyasyon politik Almay la?

164
00:15:45,000 --> 00:15:46,940
Nan nivo nasyonal, wi.

165
00:15:46,940 --> 00:15:54,491
E si sa te aplike pou 16 lwa eta yo, sètadi lejislasyon sou
kowonaviris la, si nou sonje, se pa t yon lejislasyon federal,

166
00:15:54,491 --> 00:15:59,541
se te toujou yon lejislasyon eta. Epi nou te ka anpeche sa.

167
00:15:59,541 --> 00:16:05,358
Yon lòt faktè nou poko diskite sou li se
gwoup lobyis endistri ak biznis ki relativman

168
00:16:05,358 --> 00:16:08,758
pwisan, ki gen yon enfliyans trè fò sou politik.

169
00:16:08,758 --> 00:16:19,347
Wi, yon moun ta ka di ke finalman yo gen tou yon vwa
nan Ewòp ak Amerik. Kijan yo ta ka limite enfliyans sa a?

170
00:16:19,347 --> 00:16:22,718
Wi, byen, li pwobableman enposib pou limite enfliyans lan.

171
00:16:22,718 --> 00:16:26,440
Lòt bò a pa dòmi. Epi yo gen anpil lajan ak anpil pouvwa.

172
00:16:26,440 --> 00:16:33,644
Nan sans sa a, kesyon an se pito: Kijan nou ka
jere òganize tèt nou altènativman an paralèl?

173
00:16:33,644 --> 00:16:40,480
Kijan nou ka fè pi bon modèl la vin reyalite?

174
00:16:40,480 --> 00:16:46,796
Kijan nou ka fè moun pran plis enterè, gen plis antouzyasm epi
pran plis plezi lè li rive viv yon lòt fason, fè

175
00:16:46,796 --> 00:16:52,340
politik yon lòt fason epi pran desizyon yon lòt
fason? E nou menm, apre tout, nou se majorite a.

176
00:16:52,340 --> 00:17:02,058
Kidonk, kèk gwoup lobyis, kèk moun ki gen pouvwa, kèk
moun ki gen anpil lajan, yo bezwen nou pa sèlman pou

177
00:17:02,058 --> 00:17:07,503
nou fè lajan pou yo, men tou pou nou sipòte desizyon yo.

178
00:17:07,503 --> 00:17:12,245
Epi wi, natirèlman yo gen anpil lajan. Men,
nan fen jounen an, nou dwe jwenn yon altènativ.

179
00:17:12,245 --> 00:17:15,687
Nou dwe di kijan bagay yo ka fèt pi byen epi bay yon egzanp.

180
00:17:15,687 --> 00:17:20,131
E moun ki mennen chemen an, wi, sa
vre. Anjeneral li difisil pou yo.

181
00:17:20,131 --> 00:17:24,339
Men, erezman, gen moun ki gen kouraj ki fè egzakteman sa.

182
00:17:24,339 --> 00:17:26,279
Wi, se sa menm. Se bèl ke ou fè sa tou ak klib ou a.

183
00:17:26,279 --> 00:17:30,869
E kijan moun ka sipòte koz ou? Ki
kote moun ki enterese yo ka kontakte?

184
00:17:30,869 --> 00:17:36,480
Wi, liv la disponib. Mwen ta kontan anpil si yon moun ta
achte li epi li li, oswa menm jis bay yon politisyen kòm kado.

185
00:17:36,480 --> 00:17:44,160
Kidonk petèt jis achte li epi voye li bay
kandida dirèk ki fèk eli a pou yo ka li li.

186
00:17:44,160 --> 00:17:48,677
Li ta ka tou ke, nan fen a, kèk depite
ap di: Sa a tèlman bon, n ap entwodui li.

187
00:17:48,677 --> 00:17:55,104
Epi koupe pwòp branch yo, pou di
konsa. Gen moun tou ki santi yo responsab.

188
00:17:55,104 --> 00:17:58,862
Wi, oswa nou gen plizyè pwojè kounye a.

189
00:17:58,862 --> 00:18:03,625
Youn nan gwo pwojè yo se wabeo.de. Se siveyans eleksyon nou an.

190
00:18:03,625 --> 00:18:13,780
E sa a se, an prensip, otonomi, sètadi
kapasite pou siveye sa branch egzekitif la ap fè.

191
00:18:13,780 --> 00:18:18,950
E an reyalite, tout sa ki gen rapò ak sa, kote yon
moun patisipe nan politik epi siveye sa

192
00:18:18,950 --> 00:18:24,152
reprezantan nou yo eli ap fè, se yon fòm sipò pou sa n ap fè.

193
00:18:24,152 --> 00:18:29,072
Madam Tsomakaeva, mèsi pou entèvyou sa a.
Mèsi anpil e tout pi bon pou travay ou.

194
00:18:29,072 --> 00:18:34,960
Menm jan an, mèsi anpil pou travay ou. Nou apresye anpil medya
altènatif la e nou toujou sipòte li kèlkeswa kote nou kapab.

195
00:18:34,960 --> 00:18:35,789
br] Wi, mèsi anpil!

